Advertisement
1 / 43

Bóle kręgosłupa ledźwiowego PowerPoint PPT Presentation


  • 384 Views
  • Uploaded on 30-11-2012
  • Presentation posted in: General

Bóle kręgosłupa ledźwiowego. Aleksander Sikora Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządów Ruchu Śl.AM. Katowice Ochojec. Etiologia. Rodzaj bólu zależy od podrażnienia jednego z dwóch układów nerwowych. Tranzytowego (rdzeń) Korzeni - PowerPoint PPT Presentation

Download Presentation

Bóle kręgosłupa ledźwiowego

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


B le kr gos upa led wiowego

Bóle kręgosłupa ledźwiowego

Aleksander Sikora

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządów Ruchu

Śl.AM. Katowice Ochojec


Etiologia

Etiologia

Rodzaj bólu zależy od podrażnienia jednego z dwóch układów nerwowych.

  • Tranzytowego (rdzeń)

  • Korzeni

    Drażnienie tych układów daje najczęściej objawy rwy kulszowej, drętwienia lub parestezji w kończynach, osłabienia siły mm i czucia pow., a także zaniki mięśniowe


B le kregoslupa ledzwiowego

Zmiany patologiczne wywołujące dol. bólowe są bardzo zróżnicowane i uwarunkowane zarówno czynnikami zew. jak wieloma stanami wewnętrznymi i chorobami organizmu


B le kregoslupa ledzwiowego

Najcześciej wyst., zmiany w krążku i stawach międzywyrostkowych, ale mogą się one umiejscawiać również w więzadłach, przyczepach mięśniowych i mieć swoje źródło w zmianach okołokręgosłupowych


B le kregoslupa ledzwiowego

Przyczyna zmian mogą być ponadto zmiany wrodzone i nabyte kręgów i kręgosłupa, zaburzenia statyczne, przeciążenia cywilizacyjne, zwyrodnienia związane ze starzeniem się org,. zaburzenia mineralizacji kośca i ch. Kręgosłupa.

Jak z tego wynika przyczyn dolegl. bólowych kręgosłupa jest wiele, a miejscem ich wyjścia może być nie tylko kręgosłup.


Przyczyny b l w krzy a ortopedyczne

Przyczyny bólów krzyżaORTOPEDYCZNE

1) Zmiany kręgopochodne

A/ zmiany wrodzone kręgosłupa – lumbalizacja, sakralizacja, kręgi klinowe, kręgozmyki, osteogenesis imperfekta, chondrodystrophia, wrodzone kyfozy, ch. Scheuermanna, pozioma kość krzyżowa, scoliozy wrodzone

B/ schorzenia kręgosłupa – osteomalacja, osteoporoza, zmiany zapalne i pourazowe, zmiany nowotwor., vertebra plana


Przyczyny b l w krzy a ortopedyczne1

Przyczyny bólów krzyżaORTOPEDYCZNE

2) Przyczyny pozakręgowe

A/ miedniczopochodne – skośne ustawienie miednicy, torsja miednicy, LCC, pochylenie miednicy wskutek przykurczów w stawach biodrowych, porażeń, niedowładów m. brzucha i prostowników stawów biodrowych

B/ zmiany w kończynach dolnych – przykurcze w st. iodrowych, niedowłady i zaniki mm k.d., usztywnienia st. koilanowego i biodrowego, kolana koślawe i szpotawe, jednostronne zmiany zniekształcające w stopie, różnica długości kończyn, stan po amputacji w obrębie k.d.

C/ zmiany w kończynie górnej – stan po amputacji ramienia, usztywnienie barku, niedowłady i porażenia kończyn górnych, uszkodzenia splotu barkowego, porażenia typu Erba


Inne przyczyny

Inne przyczyny

  • Reumatologiczne – ZZSK, polyarthritis rheumatoidea, RZS i in

  • Internistyczne – pankreopatie, cholecystopatie, schorzenia żołądka i wątroby, przewlekłe zaparcia, półpasiec

  • Urologiczne – przerost gruczołu krokowego, wodonercze, ostre i przewlekłe zapalenie miedniczek nerkowych, guzy torbiele nerki

  • Neurologiczne – choroby rdzenia, guzy ogona końskiego, zwyrodnienia tarcz m-kręgowych

  • Ginekologiczne – napięcie przedmiesiączkowe, zapalenie przydatków, tyłozagięcie macicy, wypadniecie i obniżenie macicy, guzy narządów rodnych


Klasyfikacja wyke a

A)Pierwotne

Skórne i podskórne

Mięśniowo-powięziowe

Uraz

Skurcz

Zmęczenie

Zapalenie

Stawowo-wiezadłowe

Więzadła kregosłupa

Nasady i stawy krzyżowo-biodrowe

Kostny

Śródkręgowy

Okostnowy

Naczyniowy

Twardówkowy

B)Wtórny ból krzyża

Uszkodzenia kompresyjne

Uszkodzenia zwyrodnieniowe

C)Udzielony

Ginekologiczny

Moczowy

Grucz. krokowy

Wyr. robaczkowy

D)Psychosomaytyczny

Depresje i stany lekowe

Histeria

Symulacja

Klasyfikacja Wyke`a


Klasyfikacja wg browna

Klasyfikacja wg Browna

  • Spondylogenne

    pochodz. od krążka m-kręgowego, wynikające ze zmian kostno stawowych

  • Neurogenne

    podrażn. korzeni nerwowych

  • Osteogenne

    zab. Metaboliczne, ch. nowotworowa, reumatologiczne

  • Jatrogenne

  • Psychogenne

  • Socjologiczne

  • Naczyniowe

  • Trzewiopochodne


Przyczyny ortopedyczne zestawienie

Przyczyny ortopedyczne - zestawienie

  • Choroby krążka międzykręgowego – jego uszkodzenie i prolapsus

  • Niestabilność stawów kręgosłupa – stenoza

  • Zmiany zwyrodnieniowe

    • spondylosis

    • spondyloarthrosis

    • mb Baastrup, ch. zwyrodnieniowe

  • Stany zapalne – RZS, ZZSK

  • Zakażenia – swoiste – gruźlica, nieswoiste – ropne

  • Zmiany metaboliczne – osteoporoza

  • Nowotwory – łagodne: kostne, guzy wew. i zew.oponowe; złośliwe – pierwotne(szpiczak), wtórne (meta)

  • Przeciążenia (mm, torebki stawowe, niestabilność kręgów) – ciąża

  • Kręgozmyk, kręgoszczelina

  • Inne – Paget, osteogenes imperfecta, hh. Keitha, scoliosa, spina bifida, wady statyki, coxarthrosis, gonarthrosis, ankylosis


  • Generalnie b le krzy a s spowodowane

    Generalnie bóle krzyża są spowodowane

    • Niestabilnością m-kręgową

    • Stenozą kanału kręgowego

    • Zmianami zwyrodn. tylnych stawów kręgosłupa


    Niestabilno m kr gowa

    Niestabilność m-kręgowa

    Niezdolność do zachowania prawidłowych stosunków anatomicznych w pozycji stojącej

    - utrata przez kręgosłup zdolności do zachowania właściwego mu wzorca przemieszczeń pod wpływem obciążeń fizjolog.


    Objawy

    objawy

    • Zmniejszenie wysokości krążka m-kr

    • Rozluźnienien więzadeł, torebek

    • Zmiany zwyrodn. st. m-kręg


    Podzia niestabilno ci

    Podział niestabilności

    • Osiowa

    • Rotacyjna (Sc)

    • Kręgozmykowa

    • Pooperacyjna


    Okresy niestabilno ci

    Okresy niestabilności

    • Zmniejszenie ciśnienia w krążku m-kr powoduje niekontrolowane rozciąganietorebki i więzadeł, a to powoduje bóle miejscowe przy zmianie pozycji

    • Nasilająca się chwiejność kręgów powoduje pociąganie lub ucisk korzeni przez nasadę łuków, wyr. stawowe. Jeśli istnieje stenoza – to powst. objawy neurologiczne

    • Utrwalają się odkształcenia i przemieszczenia (kręgozmyk zwyrodnieniowy) co powoduje zwężenie światła w kanale z wpukleniem krążka m-kr. do kanału oraz wyrostków stawowych i łuków z kostnieniem torebek stawowych i zwężeniem zachyłków bocznych

    • Ograniczenie i zniesienie ruchomości powoduje zwiększenie ruchomości w segmerncie sąsiednim (kompensacja)


    Czynniki warunkujace stabilno kr gos upa

    Czynniki warunkujace stabilność kręgosłupa

    • Pozakręgosłupowe

      • Ustawienie miednicy

      • Dział. mm pośladkowych

      • Ciśnienie w jamie brzusznej

    • Czynniki kręgosłupowe

      • Struktura kostna kręgu

      • Ustawienie wyr. stawowych

      • Prawidłowy krążek m-kr

      • Prawidłowy łuk kręgu


    Patologia kr ka mi dzykr gowego

    Patologia krążka międzykręgowego

    Wymienić tutaj należy przede wszystkim przemieszczenie jądra miażdżystego

    Ta jedn. chorobowa zaczyna występować w coraz to wcześniejszym okresie życia.

    Przyczyna jest najczęściej nieracjonalny tryb życia prowadzący do dezintegracji tylnej części pierścienia


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Wpływ na to mają cechy genetyczne, wadliwa postawa w pracy, siedzący tryb życia.

    Zdrowy pierścień włóknisty nie ulega przerwaniu


    Postacie przemieszczenia jadra mia d ystego

    Postacie przemieszczenia jadra miażdżystego

    • Protrusio nuclei pulposi

      - dochodzi do pęknięcia wew. części pierścienia włóknistego, częściowego jego uwypuklenia i drażnienia układu nerwowego własnego – co powoduje ból okolicy L-S

      Może on ustępować po odpoczynku w pozycji leżącej

    • Haernia nuclei pulposi

      - dochodzi tu do przerwania pierścienia włóknistego na większej przestrzeni i uwypuklania się do kanału. Tej postaci towarzyszy najczęściej ból korzeniowy.

      O ile nie jest do duża wypuklina – ma ona szansę cofnięcia się, ubytek może ulec zbliznowaceniu, a dolegl. bólowe ustępują


    B le kregoslupa ledzwiowego

    • Prolapsus nuclei pulposi

      - dochodzi w momencie przerwania ciągłości pierścienia, a jądro miażdżyste wchodzi bezpośrednio kontakt z opona i korzeniami.

      Ta postać nie daje się leczyć zachowawczo


    B le kregoslupa ledzwiowego

    • Niektórzy autorzy uważają że przepukliny j. miażdżystego stanowią 80 % przyczyn bólów kręgosłupa L

    • Inna przyczyną może być przemieszczenie się jądra przez płytki graniczne – tzw przepuklina trzonowa (guzki Schmorla)


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Przy stałych przeciążeniach – zwłaszcza osiowych często nie dochodzi do uszkodzenia pierścienia, ale do stopniowej dezintegracji jądra miażdżystego i zmian troficznych pierścienia. Krażęk traci swoje właściwości hydrodynamiczne, pierścień wiotczeje, obniża się wysokość krążka, powstają zaburzenia statyczne i ruchowe w obrębie segmentu

    Następstwem jest przeciążenie stawów kręgosłuypa, tworzenie się zmian zwyrodnieniowych w całym segmencie.


    Wypadniecie j dra mia d ystego na bazie wypukliny l5 s1

    Wypadniecie jądra miażdżystego na bazie wypukliny L5/S1

    Jeśli jądro miażdżyste znajduje się na zewnątrz korzenia – pacjent pochyla tułów na str. zdrową

    Jeśli j. miażdżyste znajduje się od wew. korzenia – na stronę chorą


    Objawy1

    Objawy

    • Osłabienie odruchów i zaniki mm wyst. dopiero po kilku tygodniach (wielosegmentowość unerwienia)


    Objawy2

    Objawy

    • Ból miejscowy, wzmożone nap. mm

    • Ból przy kaszlu i kichaniu, przy pochylaniu do przodu, spłaszczenie lordozy

    • Objawy rozciągnowe – Laseq`a

    • Czasami ból korzeniowy


    Lokalizacja

    Lokalizacja

    • L4 – ból do boku uda, osłabienie m. czworogłowego, osłabienie odruchu kolanowego

    • L5 – ból do boku podudzia , osłabienie mm zginaczy grzbietowych stopy (nie chodzi na pięcie)

    • S1 – ból do boku stopy, osłabienie zginaczy podeszwowych, osłab, odruchy ze ść Achillesa – (nie może chodzić na palcach)


    Leczenie

    Leczenie

    W poczatkowym okresie choroby

    • fizykoterapia

    • sprawnianie

    • lecz. sanatoryjne

      Z chwila pojawienia się obj. ubytkowych – wskazanie do lecz. operacyjnego


    Leczenie1

    Leczenie

    • Foraminectomia – przy bocznej stenozie – przecięcie więz. żółtych i nucleotomia

    • Hemilaminectomia ze spondylodezą – przy centralnej stenozie

    • Czasem facetectomia

      Po tego typu zabiegu oper. wskazany jest gorset gipsowy przez okres 3 mies.

      Inne typy zabiegów – Fenestracja z nucleotomią


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Dalsza utrata właściwości biomechanicznych prowadzi do nadmiernego przeciążenia płytek granicznych które ulegają sklerotyzacji (osteochondrosis intervertebralis).

    Przy całkowitej utracie amortyzacji segmentu dochodzi do znacznego zbliżenia do siebie trzonów. Przy ruchach trzony opierając się o siebie krawędziami, co prowadzi do reakcji chrzestno-kostnej i tworzenia wyrośli brzeżnych.

    W dalszym etapie może dochodzić do zesztywnienia segmentu za pośrednictwem mostków kostnych będących przedłużeniem osteofitów lub przez zrost najpierw włóknisty, potem kostny trzonu.


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Także pod wpływem innych stanów może dojść do powstania wyrośli brzeżnych i skostnień okołotrzonowych. Określamy je jako spondylosis.

    Sa one następstwem zab. mechanicznych, statycznych, metabolicznych lub zapalnych.


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Oprócz zmian w krążkach miedzykręgowych duży odsetek dolegliwości jest wywołany zmianami w stawach międzywyrostkowych. Dotyczy to głównie osób starszych.

    Występują w nich – skręcenia, naderwania, zapalenia, wysięki, zrosty, uszkodzenia chrząstek.

    Wszystkie one mogą prowadzić do zmian zwyrodnieniowych o typie osteoarthrosis.

    Zmiany te mogą mieć charakter pierwotny z przyczyn wew., lub wtórny z przyczyn biomech.


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Zmiany w błonie maziowej mogą rozwijać się tak jak we wszystkich stawach, na tle urazów i mikrourazów, zapaleń swoistych parainfekcyjnych, chorób systemowych (głównie reumatoidalnych) lub być spowodowane długotrwałym unieruchomieniem.

    Pierwotne zmiany w chrząstece mogą być także spowodowane zmianami hormonalnymi lub enzymatycznymi, a także niedoborami mineralno-witaminowo-aminokwasowymi.


    B le kregoslupa ledzwiowego

    • Zmiany w wyrostkach stawowych są wywołane zaburzeniami statycznymi, rozwojowymi i przeciążeniami zawodowymi.

    • Do zmian statycznych zaliczamy zaburzenia krzywizn kręgosłupa, wady budowy końców stawowych, spastyczność, sztywność pozapiramidową, usztywnienia stawów biodrowych i kolanowych, nierównośc kończyn, niedowłady, neuropatie, choroby rdzenia


    B le kregoslupa ledzwiowego

    • W przeciążeniach wywołanych wysiłkiem fiz., a również przy nadwadze może dojść do uszkodzenia pow .stawowych.


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Na zmiany w stawach i krążkach maja duży wpływ zaburzenia rozwojowe krążków, zejścia po chorobach i urazach kręgosłupa. Należa tu:

    • zrosty kręgów, tarń dwudzielna, półkręgoi, kręgi rybie, kręgi płaskie, klinowe, sakralizacje, lumbalizacje, połączenia krzyżowo-lędźwiowego, osteochondrozy, deformacje kręgów po przebytych urazach i wygojonych chorobach (zapalenia, nowotwory)


    B le kregoslupa ledzwiowego

    Źródłem bólu mogą być także zmiany w łuku kręgu.

    Ograniczaja sie one do trzech zasadniczych przyczyn


    B le kregoslupa ledzwiowego

    1) złamania poowolne, przeciążeniowe łuku

    2) kręgoszczelina

    3) kręgozmyk

    Zmiany te powstaja w obrębie cieśni łuku czyli miejsca położonego między wyrostkami stawowymi górnymi i dolnymi


    Kr goszczelina

    Kręgoszczelina

    • Szczelina dzieląca tą okolicę jest przeważnie symetryczna i znajduje się u podstawy wyr. stawowego górnego

    • Dotyczy głównie L5, rzadziej L4, wyjątkowo L3

    • Dochodzi do niej dopiero po przyjęciu przez człowieka pozycji wyprostnej, kiedy to pogłębia się lordoza lędźwiowa i zwiększa się obciążenie tej części kręgosłupa. Pod wpływem stałego obciążania dolnych kręgów lędźwiowych w czasie wykonywania pracy lub przy zaburzeniach statyki kręgosłupa dochodzi do powolnego złamania łuku w najsłabszej jego cześci tzn międzywyrostkowej


    B le kregoslupa ledzwiowego

    W dużej części do powstania szczeliny w cieśni usposabia dysplazja rozwojowa łuku kręgowego pod postacią jego wydłużenia, ścieńczenia blaszki, zmian strukturalnych tkanki kostnej oraz nieprawidłowego jego ułożenia

    Obok tych zmian tworzeniu szczeliny sprzyjają zaburzenia rozwojowe dolnych wyr. stawowych kręgu zamykającego i górnych wyr. kręgu leżącego poniżej – takie jak – ich niedorozwój, skrócenie, zmiany kształtu o kata nachylenia


    Inne przyczyny1

    Inne przyczyny:

    • Patologia tkanek miękkich

    • Patologia przyczepów mięśniowych

    • Uszkodzenia korzeni nerwowych

    • Zmiany metaboliczne

    • Ciasnota kanału kręgowego

    • Choroby kręgosłupowe