Del ryum
Download
1 / 47

DELİRYUM - PowerPoint PPT Presentation


  • 350 Views
  • Uploaded on

DELİRYUM. Prof. Dr. Süheyla ÜNAL. Davranış değişikliği. Olası tüm fiziksel nedenler dışlanmadan psikiyatrik hastalık düşünülmemelidir Fiziksel bir hastalığı atlamak ölümcül sonuçlanabilir. Deliryum. Bilişsel düzey bozukluğu Dikkat ve farkındalıkta bozulma

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' DELİRYUM' - kendra


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Del ryum

DELİRYUM

Prof. Dr. Süheyla ÜNAL


Davran de i ikli i
Davranış değişikliği

  • Olası tüm fiziksel nedenler dışlanmadan psikiyatrik hastalık düşünülmemelidir

  • Fiziksel bir hastalığı atlamak ölümcül sonuçlanabilir


Deliryum
Deliryum

  • Bilişsel düzey bozukluğu

  • Dikkat ve farkındalıkta bozulma

  • Yer, zaman, kişi yöneliminde bozulma

  • Bellek bozukluğu

  • Korku, panik, ajitasyon, davranış bozukluğu ve agresyon

  • Yanılsama, varsanılar, geçici anormal inanışlar


Neden nemli
Neden önemli?

  • Acillerin %10-18’i deliryumdadır

  • Hastanede yatanların %10-40

  • Ameliyat sonrasındakilerin %10-85

  • Kalça kırığı tedavisinden sonra taburcu edilenlerin %20

    ciddi deliryum bulguları saptanmıştır.


Neden nemli1
Neden önemli?

  • %10- 65 ölüm oranı

    • 2 - 20 kez artış

    • 6 ay- 2 yıl arasında

  • %55uzun süreli bellek bozukluğu ile demansa gidiş



  • Deliryum1
    Deliryum durumdur.

    • Mental konfüzyon,

    • Akut konfüzyonel durum

    • Hastane psikozu,

    • Toksik-metabolik ansefalopati,

    • Akut organik beyin sendromu,

    • Akut toksik psikoz

    • Akut beyin yetmezliği


    Fiziksel etkenler i in ipu lar
    Fiziksel etkenler için ipuçları durumdur.

    • Ani başlama

    • Anormal vital bulgular

    • Bilinç düzeyinde azalma

    • Yönelim bozukluğu

    • Görme ve dokunma varsanıları


    Fiziksel etkenler i in ipu lar1
    Fiziksel etkenler için ipuçları durumdur.

    • Bellek kaybı, bellek bozukluğu

    • Pupil değişiklikleri

    • Aşırı salivasyon

    • Enkontinans

    • Olağan olmayan nefes kokusu


    Fiziksel etkenler i in ipu lar2
    Fiziksel etkenler için ipuçları durumdur.

    • 3’den fazla ilaç kullanıyor olma

    • Yeni ilaç başlama

    • Bir ilacı kesme

    • Prodromal dönem olmadan belirtilerin ani olarak başlaması

    • Psikiyatrik hastalık öyküsü olmaması


    Risk etkenleri
    Risk etkenleri durumdur.

    • Yaşlı

    • Beslenme bozukluğu olan

    • Demanslı, bilişsel sorunları olan

    • Görme ve işitme güçlüğü olan

    • Hareketsiz

    • Beslenmesi bozuk

    • Birden fazla hastalığı olan

    • Üriner katateri olan


    Dsm iv genel t bbi duruma ba l deliryum
    DSM-IV: Genel tıbbi duruma bağlı deliryum durumdur.

    • Bilinç bozulması (örn.çevrenin farkında oluş netliğinde azalma),dikkati odaklamada, sürdürmede ve değiştirme becerisinde azalma

    • Bilişte değişiklik (örn. Bellekte bozulma, yönelim bozukluğu, algı ve dil bozuklukları)

    • Bunların daha önce varolan demansla ilişkili olmaması


    Dsm iv genel t bbi duruma ba l deliryum1
    DSM-IV: Genel tıbbi duruma bağlı deliryum durumdur.

    • Bozukluğun kısa bir sürede gelişmesi (genellikle saatler ve günler içinde) ve gün içinde dalgalı seyir göstermesi

    • Öykü, fizik muayene ya da laboratuvar bulgularında bozukluğun genel tıbbi duruma ilişkin olarak geliştiğine dair kanıt bulunması


    Dsm iv e g re deliryum nedenleri
    DSM-IV’e göre deliryum nedenleri durumdur.

    1-Genel tıbbi duruma bağlı

    2-Madde kullanımına bağlı

    3-Çoğul etyolojiye bağlı

    4-BTA


    Deliryum patogenezi
    Deliryum patogenezi durumdur.

    • Kolinerjik nörotransmisyonda azalma

    • Serebral oksidatif mekanizmalarda bozukluk

    • Lenfokinlerin SSS üzerine etkileri

    • Stresle artan kortizol artışı, endorfin ve biyojenik amin değişiklikleri (DA, NA artışı)


    Etyolojisi
    Etyolojisi durumdur.

    • Nöronal işlevleri bozan bir serebral metabolizma bozukluğu

    • Santral sinir sistemine doğrudan ya da dolaylı etkiler

    • Sıklıkla birden çok etken


    Do rudan etkiler
    Doğrudan etkiler durumdur.

    • Beyin tümörü ya da metaztazların doğrudan etkisi

    • Ansefalit, menenjit gibi beyin enfeksiyonları

    • Kafa travması

    • KİBAS


    Dolayl etkiler
    Dolaylı etkiler durumdur.

    • Organ yetmezliklerine bağlı metabolik ansefalopatiler

    • Hipoksik durumlar

    • Elektrolit dengesizliği (Na,K, Ca, Mg, glikoz)


    Dolayl etkiler1
    Dolaylı etkiler durumdur.

    • Besinsel (Tiyamin, folik asid, B12 )

    • Vasküler/hematolojik

      • Anemiler, trombozis, hemoraji

    • Ameliyat (açık kalp ameliyatları, uzun süren operasyonlar)


    Toksik etkenler durumdur.

    • Madde kötü kullanımı

      • yoksunluk (alkol vs)

      • zehirlenme

    • Ağır metal zehirlenmeleri

    • Lityum toksisitesi


    Klinikte ele alınışı durumdur.

    Hasta ve ekibin güvenliğini sağlamak

    İyi bir öykü almak

    Altta yatan nedeni araştırmak

    Multidisipliner bir tedavi planı yapmak

    Aileyle ilişki kurmak


    Klinik tablo durumdur.

    • Bilişsel işlevler

      • algı

        • çarpıtmalar, yanılsamalar

        • görme ve dokunma varsanıları

        • akşamları belirginleşme

      • düşünce

        • dezorganize, kopuk çağrışımlar

        • rastgele sürüklenme


    • Yönelim durumdur.

      • son olaylar, günün saati gibi o ana ilişkin yönelim bozuktur

    • Dikkat

      • azalmış ya da aşırı uyarılmış

    • Bellek

      • kayıt, kısa ve uzun bellekte bozulma


    • Uyku-uyanıklılık siklusu durumdur.

      • gün boyunca uyuyup, gece uyanık kalma

      • ajite değilse depresyonu taklit edebilir

    • Psikomotor davranış

      • Hipoaktif

      • Hiperaktif

      • Karışık tip


    • Duygulanım durumdur.

      • Hastadan hastaya süre, şiddet ve labilitesi farklıdır

        • öfke

        • ajitasyon

        • anksiyete

        • depresyon

      • Aile üyelerinin ve arkadaşlarının öncelikle dikkatini çeker


    Deliryum tipleri durumdur.

    Inattentive

    Fluctuating Alertness

    Agitation or Retardation

    Near Normal EEG activity

    Inattentive

    Hyper-alert

    Psychomotor Agitation

    Fast EEG activity

    Inattentive

    Disturbed Consciousness

    Agitation or Retardation

    Abnormal EEG activity

    Inattentive

    Hypo-alert

    Psychomotor Retardation

    Slow EEG activity


    Deliryum tipleri durumdur.

    • Hiperaktif

      • ajitasyon

      • hallusinasyonlar

      • sanrılar

      • aşırı uyanıklık

      • örn: çekilme sendromları

      • Artmış ya da normal beyin metabolizması

    • Hipoaktif

      • hipoalert

      • letarjik

      • içe kapanmış

      • yavaşlamış

      • örn: ansefalopatiler, benzodiyaz zehirl.

      • Azalmış beyin metabolizması



    Psikotik belirtilerin tıbbi bir duruma bağlı olduğu nasıl anlaşılır?

    • Bilinç açık mı?

    • Yönelimi tam mı?

    • Varsanıların özelliği nedir?

      • Görsel varsanılar

      • İşitsel varsanılar

      • Dokunma varsanıları

      • Koku (nadir)


    Ay r c tan
    Ayırıcı Tanı nasıl anlaşılır?

    • Tıbbi bir hastalık var mı?

    • Nörolojik muayene normal mi?

    • Kısa bilişsel muayene normal mi?

    • Laboratuvar değerleri normal mi?

    • Beyin MRI/CT’si normal mi?

    • Kan alkol düzeyi?

    • Entoksikasyon sözkonusu mu?


    Muayene
    Muayene nasıl anlaşılır?

    • Eksiksiz bir fizik muayene

      • genel görünüm, yaşamsal bulgular, travma kanıtları, hidrasyon durumu, nörolojik bulgular üzerinde odaklanma

    • Sistemik bir nörolojik muayene

    • Sistematik bir mental durum muayenesi


    Laboratuvar
    Laboratuvar nasıl anlaşılır?

    • Tam kan, biyokimya ve idrar tetkikini içeren rutin testler, klinik bulgular doğrultusunda gereken diğer tetkikler

    • Yaşlı hastalarda EKG ve PA akciğer grafisi

    • Öykü temporal lob epilepsisini düşündürüyorsa EEG


    Laboratuvar1
    Laboratuvar nasıl anlaşılır?

    • Nörolojik bulgusu olan hastalarda, mental hasalık öyküsü olmaksızın ani başlayan durumlarda CT veya MRI

    • Lomber ponksiyon (SSS enfeksiyonu ya da subaraknoid kanamadan şüpheleniyorsa)


    Ay r c tan1
    Ayırıcı tanı nasıl anlaşılır?

    • Demans

    • Depresyon

    • Psikoz

      • Mental durum muayenesi

      • Bilinçte sislenme

      • Varsanı ve sanrılar

      • Psikotik (örn. Şizofrenide varsanılar daha organizedir)


    Gidiş nasıl anlaşılır?


    Delir yum l ekleri
    Delir nasıl anlaşılır?yum ölçekleri

    • CAM (Confusion assessment method)

    • DRS-Delirium Rating Scale

    • KMS


    Confusion assessment method
    Confusion Assessment Method nasıl anlaşılır?

    Mental durumda akut değişiklik

    ve

    Dikkat azlığı/ dalgalanması

    +

    Dezorganize düşünme

    veya

    Bilinç düzeyinde değişiklik

    (Inouye et al. Ann Intern Med 1990;113:941)


    Confusion Assessment Method nasıl anlaşılır?

    1. Mental durumda akut değişiklik var mı?

    2. Dezorganize düşünce?

    3. Bilinç düzeyinde değişiklik?

    4. Dikkatsizlik? Dikkatte dalgalanma?

    5. Psikomotor ajitasyon/ retardasyon?

    6. Algı bozukluğu?

    7. Dezoryantasyon?

    8. Uyku-uyanıklık döngüsü değişikliği

    9. Bellek bozukluğu?

    En önemli

    En az önemli


    Tedavide temel ilkeler
    Tedavide temel ilkeler nasıl anlaşılır?

    • Koruyucu önlemlerle riski azaltmak


    Delir nasıl anlaşılır?yumu önleme

    Bilişsel bozukluk Hastanın oryantasyonu

    Uyku yoksunluğuFarmakolojik olmayan uyku

    protokolü

    Gürültü ve ışık azaltma

    HareketsizlikErken mobilizasyon

    Görme azlığı Gözlük

    İşitme azlığı Buşon temizleme

    İşitme cihazı

    Dehidrasyon Sıvı replasmanı


    Delir y um u nleme
    Delir nasıl anlaşılır?yumu önleme

    • Yeterli mental uyarı sağlama

    • Aile üyelerinden birini yanında bulundurma

    • Fiziksel aktivite

    • Anemi varsa tedavisi

    • Hipoksinin tedavisi


    Tedavide temel ilkeler1
    Tedavide temel ilkeler nasıl anlaşılır?

    • Medikasyon listesini gözden geçirmek

      • Gereksiz bütün ilaçları kesmek

      • Olabildiğince az ilaç kullanmak

      • İlacı düşük dozda başlamak

      • Antikolinerjik etkisi olan ilaçlardan kaçının Düzeltilebilir bütün olumsuz etkenleri düzeltmek


    BNZ nasıl anlaşılır?

    Lorazepam (Ativan) .5-2.0 mg

    Trazodon

    BNZ-lorazepam

    Haloperidol (Norodol) 5mg her 2-12s. Risperidone (Risperdal) 1-3 mg/gün Olanzapine (Zyprexa) 2.5 mg/gün Ketiyapin (Seroquel) 12.5 mg/gün

    Psikotik

    belirtiler

    Anksiyete

    Uyku

    bozukluğu


    AChEI nasıl anlaşılır?

    Serotonerjikilaçlar AChEI

    Haloperidol

    Atipik Antipsikotikler

    Anormal Motor hareket, Disinhibisyon

    Agresif Semptomlar

    (orta düzey)

    Agresif Semptomlar

    (Ağır)


    Özetle nasıl anlaşılır?

    • Akla getirmek, tanımak

    • Altta yatan etkeni saptamak

    • Şüpheli ilaçları kesmek

    • Hastayı ve aileyi sakinleştirmek

    • Uzun dönem izlemek