acht juridische analyses voor de toekomst van het pensioenstelsel
Download
Skip this Video
Download Presentation
Acht juridische analyses voor de toekomst van het Pensioenstelsel

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 71

Acht juridische analyses voor de toekomst van het Pensioenstelsel - PowerPoint PPT Presentation


  • 179 Views
  • Uploaded on

Acht juridische analyses voor de toekomst van het Pensioenstelsel. Expertisecentrum Pensioenrecht en vu Law academy Vrije Universiteit Amsterdam. Verder kijken naar juridische toekomst pensioen Expertisecentrum Pensioenrecht – Prof Erik Lutjens.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Acht juridische analyses voor de toekomst van het Pensioenstelsel' - kelly-vargas


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
acht juridische analyses voor de toekomst van het pensioenstelsel

Acht juridische analyses voor de toekomst van het Pensioenstelsel

Expertisecentrum Pensioenrecht

en vu Law academyVrijeUniversiteitAmsterdam

slide2

Verder kijken naar juridische toekomst pensioen

Expertisecentrum Pensioenrecht – Prof Erik Lutjens

acht juridische analyses voor de toekomst van het pensioenstelsel1

Acht juridische analyses voor de toekomst van het Pensioenstelsel

Dagvoorzitter

Monica swalef

Swalefpensioenjuristen

slide4

Programma

  • 13.30-15.10: Lezingen:
    • Lezing 1: Welke problemen moeten opgelost? - mr. drs. Edwin Schop
    • Lezing 2: Wat is het doel? - mr. Ivor Witte
    • Lezing 3: Verplicht of niet? - prof. dr. Erik Lutjens
    • Lezing 4: Toegang zelfstandige? - mr. Mark Boumans
    • Lezing 5: Welke solidariteit en gelijkheid? – prof. dr. Erik Lutjens en mr. Monique van der Poel
    • Lezing 6: Pensioen, of ook zorg en wonen? - mr. Wim Thijssen
    • Lezing 7: Welke fiscale behandeling? - prof. mr. Herman Kappelle
    • Lezing 8: Pensioen in de context van de EU? - drs. Erik Schouten CPC
  • 15.10-15.40: Pauze
  • 15.40-16.20: Reacties
    • Reactie 1: Mr. TarikUçar
    • Reactie 2: Michiel J. Hietkamp
  • 16.20-17.00: Discussie - geleid door Monica Swalef
  • 17.00-18.00: Borrel
slide5

Problemen en uitdagingen

Mr. drs. Edwin Schop CPL

Directeur Flexis Groep, adviseurs arbeidsvoorwaarden en verbonden aan het Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam

slide6

Probleem

Uitgangspunt Ontwikkeling

premie als stuurmiddel afhankelijkheid financiële markten

balans jong en oud ontgroening en vergrijzing

lifetimeemployment arbeidsmarkt verandert

solidaire collectiviteit maatschappij wordt individueler

Probleem

  • uitgangspunten zijn achterhaald
  • huidige stelsel zucht en kraakt
slide7

Pogingen tot nu toe

  • Onderzoeken Goudswaard, Donner, Frijns (2009)
  • Pensioenakkoord (2010 - 2013)
  • Voornemen: omzetten in nFTK (2011 - 2014)
  • nFTK per 2015, is technisch onderhoud

(2011 - 2014)

  • Reconstructie/nieuwbouw nu pas gestart

(2015 - ….)

slide8

Uitdagingen

  • Verplichtstellingbehouden, zo ja in welke vorm?
  • Welke vormen van solidariteit nog aanvaardbaar?
  • Past doorsneepremie nog? Hoe om te gaan met transitie?
  • Wat is positie van zzp-er in tweede pijler?
  • Ontschottenpensioen, wonen en zorg?
  • Kan organisatie van tweede pijler pensioen beter?
slide10

Doel van pensioen

Mr. IvorWitte

Promovendus Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam

slide11

Verzorgen of belonen

  • Principe: maatstaf, in acht nemen uit overwegingen van rechtvaardigheid, redelijkheid of een andere dimensie van de werkelijkheid (Dworkin)
  • Principes kunnen daardoor bijdragen aan de onderbouwing van concrete regels (Hart)
  • Twee principes van pensioen: beloning en verzorging:
    • beloning: pensioen tegenprestatie voor verrichte arbeid
    • verzorging: pensioen voorziet in de behoefte van levensonderhoud
slide12

Principes versus pensioen in natura

  • Pensioen in natura = verstrekken van zorg
  • Geen verzorgingsgedachte: voorzietniet in behoefte van levensonderhoud
  • Geen beloningsgedachte: geenuitkering in geld
  • Praktisch: wijziging PW enmogelijk IORP-richtlijnnodig
slide13

Principes versus

pensioen naar hypotheek

  • Geen verzorgingsgedachte: wonenweliswaareerstelevensbehoefte, maar eigendomwoningniet van belang
  • Geen beloningsgedachte: gaat om afschrijvingduurzaamconsumptiegoed
  • Eventueelwelbetaling interest in uitkeringsfaseteverenigen met principes van pensioen
slide15

Verplicht of niet verplicht?

Prof. dr. Erik Lutjens

Hoogleraar Pensioenrecht Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam

slide16

Wat is verplicht?

  • Rechtstreeksbij wet:
    • notarieel PF, ABP
  • Op verzoekrepresentatievevertegenwoordiging:
    • verplichtstelling Wet Bpf2000, Wvb
  • Contractueelverplichtcollectief:
    • cao
  • Contractueelverplichtindividueel:
    • pensioenovereenkomst
slide17

Wettelijkverplichtedeelnemingverplicht?

  • Antwoord = neen
  • Nederlandsekeuze
slide18

Dusafschaffingzondermeermogelijk?

  • Naar NL recht:
    • afschaffen mag
    • zorgplichtwetgeverlaatzichniettoetsen(Grondwet)
  • Naarinternationaalrecht:
    • veelbesprokeneigendomsrecht? Geenstrijd, want:
    • opgebouwderechtenblijvenbestaan, misschienonzekerder, maar geenaantastingin wezenvan het opgebouwderecht
slide19

Afschaffingnoodzakelijkvoordoelen? Neen

  • Minder doorsneepremie
    • Ander karakter. Premieovereenkomst
  • Uittreders
    • Ongeremde vrijwillige voorzetting tegen doorsneepremie + zorgplicht bij aanbod bij einde deelneming
  • Flexibele arbeidsmarkt
    • Waardeoverdracht naar verzamelregeling. Concurrentie van uitvoerders
  • Keuze uitvoerder
    • Alleen regeling verplicht, collectieve keuze uitvoerder
  • Keuze regeling
    • Meer contracting out. In ieder geval op basis van cao
slide21

‘Eenpensioenstelselvoorallewerkenden’

Mr. Mark Boumans

Promovendus Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam en werkzaam bij PGGM

slide22

Huidig stelsel

  • geen grand design
  • 1e | 2e | 3e pijler

Knelpunten

  • verandering stelsel arbeidsverhoudingen door

groei aantal zzp-ers+ groei flex-arbeid

Oplossingsrichtingen

  • vergroot bereik 2e pijler → verplicht
  • verbeter mogelijkheden 3e pijler → vrijwillig
  • introductie nieuw stelsel → grand design?
slide23

‘Pensioenstelsel voor alle werkenden’

  • verplicht aanvullende basisvoorziening
  • voor alle werkenden ongeacht arbeidsverhouding
  • met individuele of collectieve aanvulling

Uitgangspunt

  • wettelijke pensioenplicht voor alle werkenden
slide24

Juridische noodzaak pensioenstelsel voor alle werkenden?

Wettelijke pensioenplicht getoetst aan:

  • Proportionaliteit en subsidiariteit
    • Overheidsinterventie gerechtvaardigd + noodzakelijk?
    • Geen ander middel effectief, minder bezwarend

Getoetst voor:

  • Werknemers met aanvullend pensioen
  • Witte vlek
  • Zelfstandigen
slide25

Juridischenoodzakelijkheid

  • Getoetst aan eigendomsrecht Protocol EVRM
    • legitimatie eigendomsontneming
    • ‘fair balance’: belang samenleving – individu
    • levenstandaardbescherming vs. bescherming minimumniveau (AOW)
  • De werkende
    • Arbeidsrechtelijk | sociaalrechtelijk | fiscaalrechtelijk
    • Onderscheid groepen werkenden vervaagt
    • Gewenste effecten
slide27

Doorsneepremie

Prof. dr. Erik Lutjens

Hoogleraar Pensioenrecht Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam

mede namens mr. Monique van der Poel

Promovenda Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam en advocaat bij EPB-law

slide28

Probleem?

En voor wie?

  • Nietvoor:
    • blijvers– ouderen- late toetreder - uitvoerder
  • Welvoor:
    • de uit het stelseltredendedeelnemer
    • werkgevermet jongpersoneelbestand
  • Voorwerkgeveralleen issue
    • Alszijnpersoneelaltijdjongblijft – maar is dataannemelijk?
    • Of bijvrijstelling (ivm VTN) – maar is dateenprobleem?
slide29

De uittredersen de argumenten

  • Stelsel op de schopalleenvanwegeuittreders?
  • Goedeaspectensolidariteitbehouden?
  • Profijtbeginselonjuist
    • Er is geen (eigendoms)recht op premie
    • Premie is hoofdzakelijkwerkgeverspremie
  • Nadeelnietmeerprofiterenoplossen met daaropgerichtemaatregel
    • ZiepresentatieLutjens: voorzettingdeelnemingtegendoorsneepremie
slide30

Alternatievenjuridischhoudbaar?

AfschaffendoorsneepremieenMededingingsrecht

  • Essentievoorbehoudverplichtstelling: socialefunctie
  • Eenvorm van solidariteit, doorsneepremienietnoodzakelijk
  • Watoverblijft: toetsenaanproportionaliteit
  • Is dezevorm van solidariteitzonderverplichtedeelnemingniet op economischverantwoordewijze door eenpensioenfondsuittevoeren
slide31

Alternatievenjuridischhoudbaar?

Progressievepremie of degressieveopbouwengelijkbehandeling op grond van leeftijd

  • Leefijdonderscheidverboden, tenzijobjectieverechtvaardiging
  • Bijpremieovereenkomstverdedigbaar
    • Met zelfderedeneringzowelongelijkepremie+ gelijkeopbouw of gelijkepremie + ongelijkeopbouw
  • Bijuitkeringsovereenkomst
    • Waarschijnlijknietverdedigbaar, want arbeidsvoorwaarde is pensioenaanspraakenniet de premie
slide32

Conclusie

  • Beoogdedoelenalleenbereikbaarbijpremieovereenkomst
  • Premieovereenkomstkan met doorsneepremie
  • Premieovereenkomstkanbinnenverplichtedeelneming
  • Moet dan het stelseloverboordwordengezetalleenvooruittrederswaarvooreenmeertoegesnedenmaatregelmogelijk is
slide34

Pensioeninzetbaarvoor “wonen” en “zorg”?

Mr. Wim Thijssen

Advocaat bij Thijssen Pensioen Advocaten en promovendus Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam

slide35

Inzetten pensioen bij “wonen” en “zorg”

Wonen:

  • (Extra) aflossen hypotheek met pensioenvermogen
  • (Extra) aflossen restschuld na (gedwongen) verkoop woning met pensioenvermogen
  • (Extra) aflossen of (gedeeltelijke) rentebetaling uit pensioenpremie
  • (Extra) zekerheid stellen met pensioenvermogen

Zorg:

  • Direct en indirect naturapensioen

Algemeen:

  • Sanering bij (dreiging) schuldsanering of faillissement
slide36

Wat zit er in de gereedschapskist?

  • Afstand van pensioen (denk aan verplichte pensioenregelingen)
  • Pensioen moet worden uitgedrukt in Nederlands wettig betaalmiddel
  • Ouderdomspensioen dient levenslang te zijn
  • Pensioen kan niet worden afgekocht
  • Vervreemding van pensioen is slechts beperkt mogelijk
  • Volmacht tot invordering van pensioen is herroepelijk
  • Beslag op pensioen is beperkt mogelijk
  • “Pensioen” is beperkt aantastbaar bij schuldsanering en faillissement
  • Voor “pensioen” geldt een bijzondere voorrangsregeling
slide37

Toepassen van het gereedschap bij woningfinanciering

  • "Vrijmaken” van pensioenvermogen is afkoop; niet mogelijk
  • Met terugwerkende kracht afstand doen van pensioenovereenkomst is aantasting verworven aanspraken; niet mogelijk
  • Voor de toekomst afstand doen van pensioen is mogelijk; premie dan inzetbaar (uitzondering: verplichte pensioenregelingen)
  • Pensioen laten fungeren als zekerheid door verpanding is vervreemding; in die vorm niet mogelijk
  • Scheiding/eindigen partnerrelatie: verband met alimentatie, pensioenverevening en bijzonder partnerpensioen
  • “Vrijmaken” pensioenvermogen van saniet of failliet; niet mogelijk
slide38

Toepassen van het gereedschap voor zorg

  • Direct naturapensioen: niet mogelijk
  • Indirect naturapensioen:wel mogelijk
slide39

Denkbare aanvullingen van de gereedschapskist

  • Wettelijke uitzondering op afkoopverbod voor woningfinanciering; eventueel door delegatie
  • Wettelijke uitzondering op verbod van vervreemding om pensioen te kunnen verpanden; eventueel door delegatie
  • Wettelijke uitzondering verplichte deelneming; individuele vrijstellingsmogelijkheid met beroepsgang
  • Onherroepelijke inningsvolmacht (boven beslagvrije voet?) in het kader van woningfinanciering
  • Pensioen direct in natura uitkeren mogelijk maken (vergt ook aanpassing pensioenfondsenrichtlijn en Richtlijn Solvabiliteit II)
slide41

Fiscaal

Prof. mr. Herman Kappelle

Bijzonder hoogleraar Fiscaal Pensioenrecht bij de Vrije Universiteit Amsterdamen directeur Aegon Adfis

slide42

Nabijetoekomst

  • Nettopensioen:- AMvB voorgehangen; voorwaarden voor dispensatie- fiscale kader op basis van Wet LB 1964 in Belastingplan 2015
  • Verschil in franchise eindloon en middelloon:- eindloon 100/66,28 AOW-gehuwd- middelloon 100/75 AOW-gehuwd- besluit 23-9-2014, BLKB 2014/1702M
  • Verlies partnerpensioen a.o.-deelnemer bij pensioenfonds- politieke wil voor oplossing conform verzekerde regeling ontbreekt- argumentatie Wiebes o.b.v. WMK onvolledig
  • Verschil opbouw a.o.-deelnemers met en zonder a.o.-pensioen- politieke wil om artikel 10a UBLB aan te passen ontbreekt
  • Pensioeningangsdatum 1e van de maand of verjaardag- storm in een glas water, opbouw stopt ook op 1e van de maand
slide43

Verderetoekomst

  • Hoe consistent is de grens van € 100.000?- in beginselgeïndexeerd- knop is er, draaieneraandusmakkelijk(er)
  • Pensioen, wonenenzorg
  • Meer flexibiliteit- vóórpensioendatum- nápensioendatum
slide44

Pensioen, wonenenzorg

  • RMU-voorstel; eigenbijdragenaarkeuzetegebruikenvoorpensioen of aflossenhypotheek
  • Op het eerstegezichtsympathiek, op het tweedegezichtonuitvoerbaar- doorsneepremie- ongelijkebehandeling; man/vrouw, jong/oud, huurder/eigenaar- selectie; gezondheid, dekkingsgraad
  • Uitwisselbaarheidpensioenenzorgraakt fundament van pensioen
  • Pensioen is oudedagsvoorziening; duslevenslangennietafkoopbaar
  • Oudedaghoudt pas op als je dood bent
  • Anderevraag is of niveaupensioen per definitie en vooriedereenmoetzijnwat het nu is
  • Genoeg, teveel, teweinig?
slide45

Meer flexibliteitvóórpensioendatum

  • Werkgeverheeftbestemminggebondendeelsalarisvoorpensioen, wonenenzorg. Maximaal de pensioenpremie die op basis van de omkeerregelmag wordenbetaald.
  • Werknemerbepaalt hoe hijditwilverdelen.
  • Watpensioenwordt, blijftpensioen.
  • Wonenenzorguitnettoinkomen.
  • Welminimaaladequaatpensioen; hoogtedaarvan is per deelnemerverschillend. Absoluut minimum is politiekevraag.
  • Pensioenpremieen/of –aansprakenkrijgengeenanderebestemming, maar deelnemerverdeeltbeschikbareloonruimteanders.
  • Hoeveel (on)gelijkheidenselectievinden we acceptabel?
slide46

Meer flexibliteitnapensioendatum

  • 100/75 ooknapensioeningang, voorbeperktaantalsituaties met incidenteleuitgavenvoorzorg (traplift).
  • Artikel 18d, eerste lid Wet LB 1964 aanpassen.
  • Gelijktrekkentweedeenderdepijler; zie rapport VvB 2010,“Fiscalebehandeling van oudedagsvoorzieningen, het kanbeter, eerlijker, efficientereneenvoudiger”.
  • Uitgangspuntenstaan nog overeind;- zelfderuimteo.b.v. middelloontweedepijler- zelfdegrondslag, franchise endeeltijdfactor- in tijdongelimiteerdeinzetnietbenutteruimteuitverleden- in uitkeringsfasezelfdebehandeling; 100/75 ook in derdepijler
slide48

Keuzevrijheid: buitenlandse aanbieders op de Nederlandse pensioenmarkt

Drs. Erik Schouten CPC

Internationaal adviseur bij Aegon Adfis en promovendus Expertisecentrum Pensioenrecht VrijeUniversiteit Amsterdam

mede namens mr. Michelle Tomeij CPL

Promovenda Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam

slide62

Reactiemr. Tarik Uçar

BeleidsadviseurPensioenfederatie

Wat is (‘het probleem’ met) pensioen?

slide66

ReactieMichielHietkamp

VoorzitterCNVJongeren

Pensioen in de 21e eeuw

dank voor uw aanwezigheid

DANK VOOR UW AANWEZIGHEID

Expertisecentrum Pensioenrecht

en vu Law academyVrije Universiteit Amsterdam

ad