IK ZIE, IK ZIE WAT JIJ NIET ZIET
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 58

IK ZIE, IK ZIE WAT JIJ NIET ZIET COLLEGIALE VISITATIE ALS HEFBOOM VOOR SCHOOLONTWIKKELING Onderzoeksgroep EduBROn ( Prof. Dr. P. Van Petegem ) PowerPoint PPT Presentation


  • 66 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

IK ZIE, IK ZIE WAT JIJ NIET ZIET COLLEGIALE VISITATIE ALS HEFBOOM VOOR SCHOOLONTWIKKELING Onderzoeksgroep EduBROn ( Prof. Dr. P. Van Petegem ) .

Download Presentation

IK ZIE, IK ZIE WAT JIJ NIET ZIET COLLEGIALE VISITATIE ALS HEFBOOM VOOR SCHOOLONTWIKKELING Onderzoeksgroep EduBROn ( Prof. Dr. P. Van Petegem )

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

IK ZIE, IK ZIE WAT JIJ NIET ZIETCOLLEGIALE VISITATIE ALS HEFBOOM VOOR SCHOOLONTWIKKELINGOnderzoeksgroep EduBROn (Prof. Dr. P. Van Petegem)


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

‘Dit is het beste dat me ooit overkomen is tijdens mijn ganse onderwijscarrière. Voor het eerst heb ik me ten volle gewaardeerd gevoeld als leerkracht.’Margaret, lid van een visitatieteam In: Wilson (2001)


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

‘Collegiale visitatie is als methodiek een absolute must om te komen tot doorleefde inzichten m.b.t. het schoolleven.’

Deelnemer project collegiale visitatie 2007


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • “Ik heb er veel meer uit geleerd dan uit de bijscholingen van de voorbije jaren. Het was een intense positieve ervaring. Het gaf een extra boost om er weer tegenaan te gaan.”

  • “Ik vond het een fantastische ervaring, die iedereen zou moeten kunnen meemaken.”

  • “Heeft mij veel doen stilstaan bij mijn eigen manier van lesgeven en aanpak van de kinderen.”


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • “Het was schitterend om te zien hoe een groep leerkrachten in drie dagen uitgroeide tot een team dat op professionele wijze leerde observeren, vaststellingen maken en conclusies formuleren. En dit met maar één doel: de school verder helpen en motiveren om het leren van de leerling te bevorderen!”

  • “Het samen voortdurend stilstaan bij de vraag: ‘Wat zijn de voorwaarden voor goed onderwijs?’ én de constante zelfreflectie i.v.m. het eigen professioneel werk waren voor mij een indrukwekkende leerervaring.”


Overzicht van de presentatie

OVERZICHT VAN DE PRESENTATIE

  • COLVIS op de balans tussen externe en interne evaluatie

  • Omschrijving van COLVIS

  • Doelstellingen van COLVIS

  • Hoekstenen en richtinggevende principes

  • Een concreet scenario

  • Resultaten

  • COLVIS en collegiaal leren


1 externe interne evaluatie

1. EXTERNE/INTERNE EVALUATIE

  • Complementaire of tegengestelde relatie?

  • Condities voor een succesvol samenspel?

  • Beide zijn niet vrij van kritiek: beide kunnen een hypotheek leggen op schoolontwikkeling

OPDRACHT


Doelstellingen externe evaluatie

Doelstellingen externe evaluatie

  • Objectief vaststellen van de stand van zaken op de school

  • Bijdrage leveren tot een gestadige verbetering van de school


Resultaten learmonth 2000

Resultaten (Learmonth, 2000)

  • Veel vragen bij de objectiviteit, validiteit en betrouwbaarheid van de vaststellingen

  • Korte ‘opstoot’ van verbetering (vlak vóór en na de inspectie)

  • En vaak ook:

    • Stress

    • Window dressing

    • Gevoel van ‘afhankelijkheid’, overgeleverd zijn, wantrouwen


Is zelfevaluatie het antwoord

Is zelfevaluatie het antwoord?

  • Heel wat vragen bij de kwaliteit van ZE (cf. Vanhoof, 2008)

  • Maar leraren zélf zijn de eerste getuigen, betrokkenen… en ‘eigenaars’ van onderwijs…

  • Wel noodzakelijk: een sterke onderzoeksmethode; PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK (Practice-based Inquiry)


Inspectie vs zelfevaluatie

Inspectie

Externe evaluatie

Verantwoording

Opgelegde acties

Gevaar: té kritisch (zeker zo ervaren)

Zelfevaluatie

Interne evaluatie

Schoolontwikkeling

Zelfgekozen acties

Gevaar: ‘navelstaren’

Inspectie vs zelfevaluatie

‘KRITISCHE’ VRIENDEN

COLLEGIALE VISITATIE


2 omschrijving van colvis

2. Omschrijving van COLVIS

  • Bij collegiale visitatie komen speciaal daartoe gevormde teams,

  • hoofdzakelijk bestaande uit leerkrachten en/of directies van twee of meer scholen,

  • op vrijwillige basis

  • beurtelings bij elkaar op bezoek

  • om gerichte vragen te stellen en informatie te verzamelen

  • over de kwaliteit van de bezochte school en de inspanningen die deze levert om die kwaliteit te verbeteren.

  • Ze geven hierover een waardeoordeel

  • en doen aanbevelingen om de kwaliteit van het werk in de gevisiteerde school verder te ontwikkelen en te verbeteren.


Colvis een instrument voor kwaliteitszorg

COLVIS = een instrument voor kwaliteitszorg

  • Draagt bij tot schoolontwikkeling

  • Draagt bij tot professionele ontwikkeling

    En dit alles in een ‘veiliger’ klimaat


3 doelstellingen van colvis

3. Doelstellingen van COLVIS

  • Kwaliteitsverbetering +

  • Expliciteren van visies en inzichten (de waarom-vraag)

  • Stimuleren van professioneel bewustzijn

  • Wederzijdse feedback

  • Blikverruiming

  • Stimuleren van kwaliteitsdenken

  • Netwerkvorming


4 hoekstenen en principes

4. Hoekstenen en principes

  • VASTSTELLINGEN

  • PROFESSIONEEL OORDEEL

  • WELOVERWOGEN CONSENSUS

  • LOGISTIEKE ONDERSTEUNING

HOEKSTENEN


Vaststelling wat je ziet hoort en leest

VaststellingWat je ziet, hoort en leest

  • Wordt de grondstof voor de conclusies

  • Stimuleert verder onderzoek

  • Geeft vorm aan het oordeel van het team

OPDRACHT


Een oefening vaststelling of beoordeling

Een oefening: Vaststelling of beoordeling?

1V 2O 3O

4O 5V 6V

7O 8O 9V

10O 11V 12V

13O 14V


Bronnen voor vaststellingen

Bronnen voor vaststellingen

  • Volgen van een leerling

  • Observeren in de klassen

  • Gesprekken en vergaderingen

  • Leerlingenwerk

  • Documenten


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

DE SCHOOL HIER EN NU

(voorlopige) VASTSTELLINGEN

PROFESSIONELEBEOORDELING

(voorlopige)CONCLUSIES

WELOVERWOGEN CONSENSUS

LOGISTIEK

(voorlopig)RAPPORT

TOEKOMSTIGE ONTWIKKELING VAN DE SCHOOL


4 hoekstenen en principes1

4. Hoekstenen en principes

10 PRINCIPES

1. Duidelijke verwachtingen en rollen

2. Accurate en relevante vaststellingen

3. Legitieme conclusies

4. Openhartig oordeel uitspreken

5. Weloverwogen consensus

6. Checken van conclusies en rapport

7. Legitiem rapport schrijven

8. Drie focusdomeinen

9. Vast visitatierooster

10. Aandacht voor logistieke gegevens


De drie focusdomeinen

De drie focusdomeinen

Het leren van de leerlingen

Het onderwijzen

Het door de school ondersteunen van het leren en onderwijzen


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

De samenhang tussen de focusdomeinen

School: ondersteuning van onderwijzen en leren

Onderwijzen

Leren


5 een concreet scenario

5. Een concreet scenario

  • 3 PROJECTNAMIDDAGEN

    30 deelnemers uit vijf scholen

    • Wat is CV, doelen, …

    • COLVIS voor de bezochte school

    • COLVIS voor het visitatieteam

    • Uitwisselen ervaringen; hoe nu verder?

  • 3 VISITATIEDAGEN

    • Een driedaags bezoek in elke school


De opdracht van het visitatieteam een eerlijk bruikbaar en overtuigend rapport schrijven

De opdracht van het visitatieteamEen eerlijk, bruikbaar en overtuigend rapport schrijven

VERBETERPLAN

ZELFEVALUATIE

VISITATIE

UITVOERING VERBETERPLAN

RAPPORTAGE

VERWERKING RAPPORT


Samenstelling visitatieteams

Samenstelling visitatieteams

5 VISITATIETEAMS (1 – 5)

5 SCHOLEN (A – E)

Elk team bezoekt 1 school en is

samengesteld uit 6 mensen van de

vier andere scholen (A: scholen B – E)

In elk team: 1 directielid, 3 lkr. LO en

2 lkr. KO

+ begeleider + projectbegeleider

(occasioneel)


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

OPDRACHT


Opdracht

Opdracht

  • Beantwoord onderstaande vraag eerst individueel. Wissel nadien je bevindingen uit.

  • Welke ‘zinvolle’ informatie zou je op onderstaande wijze kunnen vergaren?

  • Als directeur volg je een volledige dag één leerling op school van nabij (van het moment dat hij ‘s morgens de school binnenkomt tot het moment dat hij ’s avonds de school verlaat). Met ‘volgen’ bedoelen we o.m.: het observeren van de leerling, gesprekjes voeren met hem en/of zijn klasgenoten, schriften of ander leerlingenwerk inkijken, de leerling vergezellen, eventueel zelfs tijdens pauzes en begeleidingsmomenten buiten het klaslokaal (bijv. in de aanpassingsklas, tijdens een inhaalles, op de speelplaats, de les LO, enz.).


Maandag het leren van de leerling

Maandag: Het leren van de leerling

  • Volgen van een leerling

    • de dag samen doorbrengen

    • zijn/haar werk onderzoeken en bespreken

    • gesprekjes met zijn/haar vriendjes


Shadowing schaduwen van een leerling

SHADOWING: ‘schaduwen van een leerling’

“Shadowing bezorgde me nieuwe manieren om naar het leren van mijn leerlingen te kijken, … en naar mijn eigen wijze van lesgeven.”

Deelnemer project collegiale visitatie 2007


Wat is shadowing

Wat is shadowing?

  • Letterlijk: ‘schaduwen’ (observator als schaduw van leerling, leraar, directeur, …)

  • Job shadowing: aanstaande leraar – ervaren leraar/ collega’s onderling /: i.f.v. professioneel leren, beroepskeuze, e.d.

  • Schaduwen van een leerling: focus gericht op het leren van de leerling


Observatie shadowing

Korte periode

Afstandelijke houding

Kijken

Analytische kijk

AFSTANDELIJKE OUTSIDER

Langere periode

Betrokken houding

Verschillende werkwijzen

Holistisch beeld

BEVOORRECHTE GETUIGE

Observatie – Shadowing


Leidraad bij shadowing

Leidraad bij shadowing


Maandag na schooltijd

Maandag: na schooltijd

  • Bespreking van het volgen van een leerling

    • Wat heeft je leerling geleerd?

    • Wat denkt je leerling over en wat heeft hij/zij verteld over zijn/haar leren?

    • Wat denk jij over het leren van de leerling?

    • In welke mate heeft de school de leerling vandaag ondersteund, geholpen?

  • Korte bespreking van beschikbare leerlingresultaten + onderzoeken van leerlingenwerk

  • Bepalen van vragen en thema’s die voor verder onderzoek in aanmerking komen


Reflectieve analyse van leerlingenwerk door leraren

Reflectieve analyse van leerlingenwerk door leraren

Anders kijken naar het resultaat van het leren van leerlingen: niet beoordelen of cijfer geven… maar vaststellingen doen in verband met het leren van de leerling en het onderwijzen door de leraar.


Ral 3 gemeenschappelijke kenmerken

RAL: 3 gemeenschappelijke kenmerken

  • Collaboratieve activiteit van leraren

  • Leerlingenwerk op tafel

  • Protocol i.f.v. een gestructureerd gesprek:

    • Doel: Wat vertelt het llg.werk over de onderwijsleerproces dat tot dit product geleid heeft? (Dus niet: beoordelen, cijfer geven, …)

    • Scenario: achtereenvolgens te zetten stappen

    • Kansen tot het stellen van vragen


Definitie

Definitie

Bij reflectieve analyse van leerlingenwerk komen leraren samen om op een systematische wijze leerlingenwerk te bespreken. De systematiek van dit gesprek is vastgelegd in een protocol. Door middel van een uitgewerkt scenario garandeert dit protocol een stapsgewijs en gericht onderzoek van het leerlingenwerk. Door middel van de reflectieve analyse van leerlingenwerk wil men het professionele leren van leraren stimuleren, professionele leergemeenschappen tot stand brengen en/of schoolontwikkelingsprocessen stimuleren.


Dinsdag het onderwijzen i f v het leren

Dinsdag: Het onderwijzen i.f.v. het leren

  • Observeren hoe het lesgeven het leren bevordert

  • Gesprekken met leerkrachten over hun onderwijspraktijk

  • Bijwonen van overleg, vergadering, …


Dinsdag na schooltijd

Dinsdag: na schooltijd

  • Vergadering met het kernteam: voorstelling verbeterproject

  • Bespreking van de voorbije dag

    • Wat doen leraren om het leren van leerlingen te bevorderen?

    • Welke argumenten hanteren zij bij het verantwoorden van hun manier van werken?

    • Wat denkt het visitatieteam over de werkwijzen van de leraren?

  • Bekijken van focusdomein 1: Het leren van de leerling

  • Schrijven van de eerste voorlopige conclusies

  • Bepalen van vragen en thema’s die voor

    verder onderzoek in aanmerking komen


Woensdag hoe ondersteunt de s chool het leren en het onderwijzen

Woensdag: Hoe ondersteunt de school het leren en het onderwijzen?

Verder onderzoek door:

  • Observeren in klassen

  • Gesprekken met diverse leden van de schoolgemeenschap

  • Deelnemen aan gesprekken met:

    • leerlingen

    • ouders

    • administratief personeel

    • ‘ondersteuners’


Woensdag na schooltijd

Woensdag: na schooltijd

  • Bespreking van de observaties en gesprekken

  • Schrijven van conclusies, sterke punten en aanbevelingen

  • Schrijven van het rapport

  • Afronding van de visitatie

  • (soms: dond. i.p.v. woe.)


Opruimen

Opruimen

  • Vernietigen van alle notities en aantekeningen

  • Afspraken i.v.m. laatste correctiemogelijkheden

  • Invullen evaluatieformulier


Na de visitatie

De voorzitter stelt het rapport voor aan het volledige team

De voorzitter en de directie hebben (eventueel) een afrondend gesprek

Het volledige rapport is voor iedereen ter inzage

De school gaat verder aan de slag

… Na de visitatie


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

Inhoud van het rapport

1.Inleiding

2. Profiel van de school

3.Portret van de school op het moment van

de visitatie

4. Bevindingen i.v.m. leren

5. Bevindingen i.v.m. onderwijzen

6. Bevindingen i.v.m. de school

7. Eindadvies voor de school

Appendix (+ ondertekende gedragscode)

Sterke punten

Minder sterke punten

Aanbevelingen


6 resultaten

6. RESULTATEN

  • Conclusie 1: Collegiale visitatie wordt door de deelnemers als een erg waardevolle en intensieve ervaring omschreven. Ze werkt motivatieverho-gend en leidt bij deelnemers tot een ruimere kijk op het functioneren van scholen. Ook het reflecterend vermogen en de kritische zin worden gestimuleerd. Het effect blijkt echter niet in grote mate ‘uit te stralen’ naar de schoolteams. Het blijft eerder beperkt tot wie de collegiale visitatie aan de ‘lijve’ ondervindt.


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • Conclusie 2: Het verloop van het project en de diverse werkzaamheden die de visitatieteams uit te voeren hebben, worden alle erg positief gewaardeerd. De activiteiten en de daarbij benodigde vaardigheden worden alle als belangrijk beschouwd. Het ‘onderzoeken van leerlingenwerk’ komt als het minst sterk naar voren.


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • Conclusie 3: De visitatie in de deelnemende scholen:

    Binnen de deelnemende scholen wordt het ontvangen visitatierapport over het algemeen als positief beschouwd maar leven er vooral bedenkingen rond de wijze waarop het rapport voorgesteld werd. De mate waarin diverse onderdelen van de visitatie (kunnen) bijdragen tot vernieuwing, resp. verandering op school varieert van behoorlijk tot matig.


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • Conclusie 4: Aandachtspunten voor een toekomstige uitvoering van het project collegiale visitatie:

    4.1. De betrokkenheid van de volledige schoolteams dient expliciet aandacht te krijgen:

    -scholen tijd geven om het project na duidelijke informatie (met getuigenissen) te laten rijpen

    -meer aandacht besteden aan de voorstelling van het rapport op school (scenario, instructies aan voorzitters, suggesties voor nawerking)

    4.2. De methodiek van het onderzoeken van leerlingenwerk moet verder uitgewerkt worden.

    4.3. De opleiding van de voorzitters van visitatieteams verdient aparte aandacht.


7 colvis en collegiaal leren

7. COLVIS en collegiaal leren

  • ‘Stelen’ met de ogen

  • Ontwikkelen van een ‘taal’ om over de essentie van het lerarenberoep te communiceren

  • Reflectie over eigen onderwijsgedrag

  • Diepere en bredere kijk op het functioneren van een school

  • Nieuwe werkwijzen (shadowing en RAL) en (verfijnen van) vaardigheden (vaststellingen/oordelen)


Colvis en schoolontwikkeling

Colvis en schoolontwikkeling

  • Persoonlijke capaciteit: verwijst naar het vermogen van leraren om op actieve en reflectieve wijze kennis te reconstrueren en toe te passen.

  • Interpersoonlijke capaciteit: het vermogen om als groep collectieve kennis te (re)construeren en toe te passen (veronderstelt een brede professionaliteitsopvatting bij leraren).

  • Organisatorische capaciteit: het vermogen om de organisatie zo in te richten dat structuren, systemen en cultuur de capaciteiten en capaciteitsontwikkeling van individuen en groepen bevorderen en openheid naar de buitenwereld onderhouden.

    Verbiest (2008). Scholen duurzaam ontwikkelen. Garant.


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • ‘Ik heb nu op korte tijd visitatie uitgevoerd, visitatieteam op bezoek gehad en het visitatierapport en het inspectierapport van de school gelezen. De verslagen (doorlichting en visitatierapport) zijn op veel punten zeer gelijklopend. Maar de KRACHT van het visitatierapport vind ik de consensus waarmee het tot stand gekomen is.’

    Deelnemer project collegiale visitatie 2007


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • Het day-after gevoel was vandaag werkelijk geweldig.  Terugblikkend op 3 zeer intensieve "werk"dagen kan ik enkel voor mezelf zeggen: wat is samen-werkend onder-wijzen enorm boeiend.  De kracht van een geëngageerde groep schat ik nu nog hoger in!

Deelnemer project collegiale visitatie 2009


Contact of meer info

CONTACT OF MEER INFO?

  • [email protected]

  • Cautreels, P., & Van Petegem, P. (2006). Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling. Mechelen, Wolters Plantyn.

29.30 €

25.00 €


Ik zie ik zie wat jij niet ziet collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling onderzoeksgroep edubron pr

  • Van Petegem, P., & Cautreels, P. (2008). Shadowing van leerlingen: een zelfevaluatie-activiteit die het kerngebeuren op school in de schijnwerper plaatst. KIO, afl. 18, april. Mechelen, Wolters.

  • Van Petegem, P., & Cautreels, P. (2008). Hoe beter ik kijk, hoe meer ik zie: reflectieve analyse van leerlingenwerk door leraren. KIO, afl. 20, december, Mechelen, Wolters.

  • Van Petegem, P., Cautreels, P., & Sollie, M. (2008). Collegiale visitatie: doelen, methodologie en evaluatie. TORB, 4, 361-379.

  • Van Petegem, P., Cautreels, P., & Sollie, M. (2009). Scholen visiteren elkaar. Een hefboom voor schoolontwikkeling (1). Basis-Schoolwijzer, 116, 21 februari, 15-23.


Project collegiale visitatie onderzoeksgroep edubron prof dr p van petegem

PROJECT COLLEGIALE VISITATIEOnderzoeksgroep EduBROn (Prof. Dr. P. Van Petegem)


  • Login