Ocuklarda lyak hastali i
Download
1 / 91

ÇOCUKLARDA ÇÖLYAK HASTALIĞI - PowerPoint PPT Presentation


  • 728 Views
  • Uploaded on

ÇOCUKLARDA ÇÖLYAK HASTALIĞI. Prof. Dr. Sema AYDOĞDU EgEÜTF Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Ege Çölyakla Yaşam Derneği Yönetim Kurulu Başkanı 2007. Çölyak Hastalığı. 1950’li Yıllardan Beri Türk Hekimlerince Bilinmektedir… Ancak Ülkemiz Çölyak Gündemi

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' ÇOCUKLARDA ÇÖLYAK HASTALIĞI' - katy


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Ocuklarda lyak hastali i
ÇOCUKLARDA ÇÖLYAK HASTALIĞI

Prof. Dr. Sema AYDOĞDU

EgEÜTF

Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve

Beslenme Bilim Dalı

Ege Çölyakla

Yaşam Derneği

Yönetim Kurulu Başkanı

2007


Lyak hastal
Çölyak Hastalığı

1950’li Yıllardan

Beri Türk Hekimlerince

Bilinmektedir…

Ancak

Ülkemiz Çölyak Gündemi

Aralık 2001’de

İZMİR’de Başladı…


Ege niversitesi nde bir retim yesinin odas nda ba lad
Ege Üniversitesi’ndeBir Öğretim Üyesinin Odasında Başladı…


G n n birinde art k bundan sonra m r boyu
Günün Birinde Artık Bundan Sonra Ömür Boyu…

Ekmek

Makarna

Börek

Baklava

Gofret

Gevrek, boyoz v.b.

Yiyemeyeceğiniz söylenirse…???


İŞTE BU

ÇÖLYAK

HASTALIĞIDIR…


Lyak hastali i
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Kronik

(Ömür Boyu Süren !!!)

Sistemik

Otoimmün

Bir Hastalık…


Lyak hastali i1
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Tıpta

Yaşam Boyu

Süren

Tek

Gıda Alerjisi…


Lyak hastali i2
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Buğday - Arpa

Çavdar

Yulafta ???

Bulunan GLUTEN’e Alerji…


Lyak hastali i3
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Tıbbın Çok Özel Bir Hastalığı

Ölüme Kadar Gidebilen

Ancak

Sadece Diyetle (Glutensiz)

Düzelen Tek Sorun…


T m d nyada en yayg n genetik hastal k
Tüm DünyadaEn Yaygın Genetik Hastalık…


Lyak hastali i4
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Sorumlu Tek Bir Gen

YOK…

Sorumlu Genler

VAR…


Lyak hastali i5
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Genetik Olarak

Hastalığa Yatkınlık

Hasta Olabilirlik

Taşınmaktadır…


Lyak hastali i6
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Genetik Yatkınlık

6. Kromozom

HLA Bölgesinde

Taşınır…

Kromozom 5 ? 11?


Lyak hastali i7
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Doku Tipi Genleri

ÖNEMLİ…

Çölyaklılarda

HLA DQ2

%90 - 95 Sıklıkta…


Lyak hastali i8
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Doğuştan

Genetik Yatkınlığı Olan

Bireylerde

Yaşamın Herhangi Bir Anında

Ortaya Çıkar…


Lyak hastali i9
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Çocukluk Çağı Hastalığı

Değildir…

Her Yaşta Karşımıza

Gelebilir…


Lyak hastali i10
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Glutenin Diyete Girdiği

İlk Andan İtibaren

Her Yaşta

Karşımıza Gelebilir…


Lyak hastali i11
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Literatürde

En İleri

Tanı Alma Yaşı

80…???


Lyak hastali i12
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Temel Bozukluk

İnce Bağırsaklarda…

Yakınmalar ve Bulgular

Tüm Organlara

Ait Olabilir………


Lyak hastali i13
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Bu Nedenle;

Tüm Dünyada

Ciddi Tanı Alma Sorunu

Yaşanan Bir Hastalık…


Lyak hastali i14
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Tıbbın

Tüm Disiplinleri

Uyanık

Olmak Zorunda…


Lyak hastali i15
ÇÖLYAK HASTALIĞI

! ! !

Dahiliye

Cerrahi

Pediatri

Kadın-Doğum

Dermatoloji

Diş Hekimliği vb.


Lyak hastali i g r lme s kl
ÇÖLYAK HASTALIĞIGörülme Sıklığı

Öncelikle

Beyaz Irkın

Hastalığı…

Sıklık 100 Kişide 1…


Lyak hastali i16
ÇÖLYAK HASTALIĞI

ABD’de

Sıklık

133 Kişide 1


Lyak hastali i17
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Türkiye’de

Sıklık 150 Kişide 1…

Olarak

Tahmin Edilmektedir…


Lyak hastali i18
ÇÖLYAK HASTALIĞI

ANCAK…

Küreselleştirilmeye

Çalışılan

Dünyamızda

Herkesin SORUNU…


Tar h e
TARİHÇE

  • İlk bulgular M.Ö. II yy –Kapadokya

  • 1888: Samuel Gee

    Çölyağın Babası

    Çölyak kliniğinin tanımı

  • 1953: II. Dünya Savaşı sonu

    Hastalığın Gizi Çözülüyor…

    Dicke (Hollandalı…)

    Sorun buğday unu


Tar h e1
TARİHÇE

2000’li YILLAR

  • Genetik zeminde

    Glutene artmış T hücre duyarlılığı

  • Batıda malnütrisyonun en sık nedeni

  • Tüm dünyanın en sık

    kronik sorunlarından biri…!!!


Lyak hastal n n simleri
Çölyak Hastalığının İsimleri

  • Celiac Sprue

  • Celiac Disease

  • Celiacs

  • Gee-Herter’s Syndrome

  • Gluten Intolerance

  • Gluten Sensitive Enteropathy


Lyak hastal n n simleri1
Çölyak Hastalığının İsimleri

  • İntestinal İnfantilism

  • Non-Tropical Sprue

  • The Celiac Affection

  • The Celiac Condition

  • The Celiac Syndrome



Lyak hastal nda nce barsak
Çölyak Hastalığında İnce Barsak

Mukozal fissürler

Mukozal nodülarite


Nce barsak normal lyakl
İnce BarsakNormal Çölyaklı

Villöz Atrofi

Histopatolojik Görünüm


Nce barsak normal lyakl1
İnce BarsakNormal Çölyaklı

Elektron Mikroskopik Görünüm


Nce barsak normal lyakl2
İnce BarsakNormal Çölyaklı

Scan Mikroskopik Görünüm



Sonu ta
SONUÇTA

İnce Bağırsak

Sindirim ve Emilim

Yüzeyi Azalır

Yetersiz Sindirim ve Emilim

İshal

(Her Zaman Mutlak Değil)

Diğer Sistemik Bulgular


Çölyak Hastalığını

Düşündüren !!!

Akla Getiren…

Bulgular

Nelerdir ???


Klasik lyak lemesi
Klasik Çölyak Üçlemesi

Kronik

Durdurulamayan

Yineleyen

Diyare

Karın Şişliği

Kilo Kaybı


Lk 2 3 ya ta tan alanlar
İlk 2-3 Yaşta Tanı Alanlar

Kronik

Durdurulamayan

Diyare

Karın Şişliği

Büyüme Geriliği


Klasik lyak klini i lk 2 3 ya ta tan alanlar
Klasik Çölyak Kliniğiİlk 2-3 Yaşta Tanı Alanlar

  • Depressif kişilik

    (içe kapanıklık)

  • Konstipasyon (%10)

  • Kusma (%30)

  • Çölyak krizi (%1-5)


Bebeklerde ba kaca bulgu olmaks z n
Bebeklerde Başkaca Bulgu Olmaksızın :

  • Dışkılama alışkanlığında değişiklik

  • İştahsızlık

  • Kilo alımında duraklama - gerileme

  • Kişilik değişikliği

  • Psikomotor gerilik

    ÇÖLYAĞI HATIRLATMALI !!!!!!


Atipik bulgular
Atipik Bulgular

  • İzole Boy Kısalığı

  • Tek bulgu olabilir…

  • Büyüme gerilikli çocukların

    %8-20’si çölyaklı !!!!!


Atipik bulgular1
Atipik Bulgular

  • Nedeni belirsiz Fe eks. anemisi

  • Oral demir tedavisine yanıtsızlık

  • Demir eksikliği anemili çocukların

    %6-12’si çölyaklı


Atipik bulgular2
Atipik Bulgular

  • Dispeptik Yakınmalar

    Pirozis

    Şişkinlik

    Erken Doygunluk

    Dispeptiklerde Çölyak Sıklığı

    Toplumun İki Katı !!!


Atipik g s bulgular
Atipik GİS Bulguları

  • Yineleyen Aftöz Stomatitler

  • Diş Mine Defektleri

    (Diş Hekimleri DİKKAT !!!)

  • Yineleyen İnvajinasyonlar

    (Çocuk Cerrahları DİKKAT !!!)


Atipik g s bulgular1
Atipik GİS Bulguları

  • Nedeni Bilinmeyen Her Türlü

    Karaciğer Hastalığı

  • Kriptojenik Hepatit

  • İzole SGOT/SGPT Yüksekliği


Atipik g s bulgular2
Atipik GİS Bulguları

  • Kronik - Yineleyen

    Her Türlü Karın Ağrısı

  • İntestinal Lenfoma

    (Genel Cerrahlar DİKKAT !!!)


Atipik bulgular n rolojik
Atipik Bulgular - Nörolojik

  • Epilepsi

  • Bilateral Oksipital Kalsifikasyon

  • Serebellar Ataksi

  • Periferik Nöropati

  • Demans

  • İrritabilite - Letarji

  • Psikomotor Gelişim Geriliği


Atipik bulgular3
Atipik Bulgular

  • Kardiyak Bulgular

    Perikardiyal effüzyon

    Kardiyomiyopati


Atipik bulgular4
Atipik Bulgular

Jinekolojik Bulgular

  • Puberte gecikmesi

  • Menstürel bozukluklar

  • İnfertilite

  • Yineleyen düşükler

  • Prematür doğum


Atipik bulgular5
Atipik Bulgular

HEMATOLOJİK BULGULAR

  • Fe, folik asit, vit B12 malab.

  • Anemi

  • Trombositoz

  • Trombositopeni

  • Lökopeni

  • IgA eksikliği


Atipik bulgular6
Atipik Bulgular

Lokomotor Sistem Bulguları

Kas Güçsüzlüğü

Kas Krampları

Osteoporoz

Artralji

Artrit


Atipik bulgular7
Atipik Bulgular

Mukokutanöz Bulgular

  • Dermatitis Herpetiformis

  • Nedeni Belirsiz Kaşıntı

  • Kronik Ürtiker

  • Alopesi Areata

  • Vaskülit


D ermatitis h erpetiformis
Dermatitis Herpetiformis

  • Derinin çölyak hastalığı

  • Dermatolojik olarak aktif

  • Gastroenterolojik olarak sessiz

    tek çölyak hastalığı formudur…

  • Glutensiz diyete yanıtlı


Lyak la b irlikte o lan d urumlar
Çölyakla Birlikte Olan Durumlar

  • Dermatitis Herpetiformis

  • Tip I diabetes mellitus

  • Otoimmün tiroidit

  • Addison hastalığı

  • Sjögren sendromu

  • Kollajen vasküler hastalıklar


Lyak la b irlikte o lan d urumlar1
Çölyakla Birlikte Olan Durumlar

  • Down sendromu

  • IgA nefropatisi

  • Krohn hastalığı

  • Kistik fibrozis

  • Juvenil romatoit artrit

  • CVID (Total Ig’ler< 500 mg/dl)


Lyak g r lme y zdesi
Çölyak Görülme Yüzdesi

  • Birinci derece akrabalar%4-11

  • İkinci derece akrabalar %5

  • Hastanın çocukları %10-13

  • Juvenil kronik artrit%2.5

  • Otoimmün tiroid hast. %8


Lyak klini inde 20 yy e ilimleri
Çölyak Kliniğinde 20.YY Eğilimleri

  • Görülme sıklığında artış

  • Klinik bulguların değişmesi

    Semptomatik

    Oligo - Monosemptomatik

    Asemptomatik

    Atipik bulgular

  • Tanı yaşının ileriye kayması


Lyak klini inde 20 yy e ilimleri1
Çölyak Kliniğinde 20.YY Eğilimleri

1970-80’li Yıllarda

Kuzey Avrupa’da Endemi…

  • Anne Sütü Kullanımının Artması

  • Glutenin Diyete geç Girmesi

  • Endemiyi Kontrol Altına Aldı…


Lyak hastali i19
ÇÖLYAK HASTALIĞI

  • Günümüzde form değiştiriyor !!!

  • Atipik

  • Asemptomatikler tanınıyor

  • Teknolojik gelişimin katkıları ile

  • Sıklığı giderek artmakta !!!


Lyak hastali i20
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Batılı Verilere Göre;

Her Tanı Alana Karşılık

5-7 Asemptomatik…

Tanı Almamış

Birey Var…!!!



Are you The One ?

Thanks

for

your support!!


Lyak hastali i21
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Finlandiya

Nüfus : 5 Milyon

50.000 Hasta Bekleniyor

Tanı Alan

20.000


Lyak hastali i22
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Ülkemizde

Sıklık

150’de 1’se…

500.000 Hasta Yapar…

Bilinen 5.000 Bile Değil…

GERİSİ NERDE ???


Lyak hastali i23
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Beyaz Irkta

Bu Kadar Sık Görülen

Bu Hastalığı

Türk Hekimleri Olarak

Nasıl Tanıyacağız ???


Lyak hastali i24
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Bu Noktada

Çok Uyanık Olmak

Zorundayız…


Lyak hastali i25
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Her Türlü

Kronik, Geçmeyen

Yakınmada

Çölyak Hastalığını

Düşünmeliyiz…


Lyak hastali inda tani
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

  • Klinik

  • Hematolojik

  • Biyokimyasal

  • Serolojik

  • Histopatolojik

  • Doku Tiplemesi (HLA DQ, D8)


Lyak hastali inda tani1
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

Serolojik Testler

  • IgA tipi daha spesifik

  • IgA eksikliğinde IgG tipi

  • Anti-Gliadin IgA (AGA)

  • Anti-Endomisium IgA (EMA)

  • Anti-Doku transglutaminaz IgA

    (tTG)


Lyak hastali inda tani2
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

İnce Barsak Biyopsisi Histopatolojik Bulgular Olmaksızın

Tanı Konulamaz…


Lyak hastali inda tani3
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

Tüm Bulguların

Sentezi

Yapılarak

Konulabilir…


Lyak hastali inda tani4
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

Unutmayalım

Bu Sorun

Kişinin

Tüm Yaşamını

Değiştirecektir…


Lyak hastali inda tani5
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

Tahıl

Özellikle

Buğday Ağırlıklı

Beslenen Toplumumuzda

Tanıyı Çok Kesin Koymalıyız…


Lyak hastali inda tani6
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

Böyle Bir Tanıdan

Kesinlikle

Emin Olmak

Zorundayız…


Lyak hastali inda tani7
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI

Aksi Takdirde

Yaptığımız İş

Hekimlik

Değil

Şarlatanlık Olacaktır…


Lyak hastali inda tedav
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TEDAVİ

2007 Dünyasında

Tek Tedavi Yöntemi

Ömür Boyu

Glutensiz Beslenmektir…


Lyak hastali inda tedav1
ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TEDAVİ

Diyete Uyulmazsa

İntestinal Lenfoma

Özefagus-Mide-Barsak Kanseri

Diyabet-Otoimmun Hast.

Olasılığı

Artacaktır…


Lyak hastali i26
ÇÖLYAK HASTALIĞI

Gluten-Free

Glutensiz Diyet

Risk-Free

Diyet


Lyak durumu
ÇÖLYAK DURUMU

Tanıdan Sonra

Artık Hastalık Değil

Tam Bir Yaşam Biçimidir…

Glutensiz Yaşam


Lyak durumu1
ÇÖLYAK DURUMU

Burada Devreye

Gıda Sektörü

Giriyor

Yerli-İthal

Glutensiz Gıdalar


Do al glutensiz g dalar
Doğal Glutensiz Gıdalar

  • MısırUnu, Nişastası

  • PirinçUnu, Nişastası

  • Nohut Unu

  • Fasulye Unu

  • Siyah Buğday (Sorgum)

  • Baklagiller


Lyak durumu2
ÇÖLYAK DURUMU

Ancak

Bu Sorunda

Öncelik

Hekimlerde…

Önce Bizler Tanıyacağız

Sonra

Gıda Sektörü Çalışacak…


Lyak durumu3
ÇÖLYAK DURUMU

Bu Konuda

Pratisyen Hekimlerimize

Düşen

Görevler

Nelerdir ???


Lyak durumu4
ÇÖLYAK DURUMU

  • Kronik

  • Düzelmeyen

  • Yineleyen

  • Her türlü yakınmalarda

    UNUTULMAMALIDIR !!!

    HATIRLANMALIDIR !!!!


Lyak durumu5
ÇÖLYAK DURUMU

Anne Sütünün

Pür Olarak

4-6 Ay

Kullanımı

Özendirilmeli…


Lyak durumu6
ÇÖLYAK DURUMU

Bu Süreçte

Glutenin

Bebe Bisküvisi

Şeklinde

Diyete Girmesine

Engel Olunmalıdır…


Lyak durumu7
ÇÖLYAK DURUMU

Ailede

Çölyaklı Biri Varsa

Yeni Bebek

Yaşamın ilk Yılında

Glutenli Gıdalardan Uzak Tutulmalıdır…


ad