Histoloji Teknigi

Histoloji Teknigi PowerPoint PPT Presentation


  • 687 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ISIK MIKROSKOPIDE KULLANILAN HISTOLOJI TEKNIGI. Bu teknigin esasi isigi geiremeyecek kadar kalin olan dokulardan isigi geirebilecek incelikte kesitler almak ve canlida renksiz olan doku unsurlarini boyayarak mikroskop altinda grlebilir hale getirmektir. Kisaca hcre ve hcrelerin olusturdugu do

Download Presentation

Histoloji Teknigi

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1. Histoloji Teknigi Prof. Dr. Nesrin ÍZFILIZ

2. ISIK MIKROSKOPIDE KULLANILAN HISTOLOJI TEKNIGI Bu teknigin esasi isigi geširemeyecek kadar kalin olan dokulardan isigi geširebilecek incelikte kesitler almak ve canlida renksiz olan doku unsurlarini boyayarak mikroskop altinda g÷rŘlebilir hale getirmektir. Kisaca hŘcre ve hŘcrelerin olusturdugu dokularin yapisal ÷zelliklerinin mikroskop altinda incelenebilir hale getirilmesini saglayan preparat hazirlama y÷ntemlerine Histoloji Teknigi adi verilir.

3. Histoloji teknigi uygulanan dokular genel olarak Cansiz incelenir, bazi dokulari ise vital boyalar araciligi ile canli olarak incelemek mŘmkŘndŘr. Canli incelenebilecek dokular, mezenter, kurbaga yavrusunun kuyrugu, Hamsterĺin yanak kesesi, kan, lenf sivisi ve spermatozoondur. Vital boyalar kimyasal karakterine g÷re ikiye ayrilir: Asidik vital boyalar: ăini mŘrekkebi, tripan mavisi, lityum karmin Bazik vital boyalar: Methylen blue, Toluidin blue, Cresyl viole, Neutral Red Cansiz olarak incelenecek bir dokuya uygulanmasi gereken temel asamalar sirasi ile anlatilacaktir

4. Histoloji Tekniginde Kullanilan Temel Asamalar Materyalin alinmasi Tespit ve yikama Suyunu giderme ( dehidrasyon ) Parlatma veya saydamlastirma Emdirme G÷mme veya bloklama ( Blokaj ) Kesme( Kesit alma ) ve lama yapistirma Boyama Kapatma

5. Materyalin alinmasi: Canlidan biyopsi ile yada anestezi altinda incelenecek olan dokudan ÷rnekler alinir. Alinan ÷rnekler dokuya g÷re degismekle birlikte 1 cm3 ebatlarinda olmalidir. Tespit( fikzasyon ): HŘcre ve hŘcrelerarasi matriksi canliligin sona erdigi andaki yapisal ÷zellikleri ile korumak išin yapilan islemdir. Diger bir deyisle mumyalamak veya konserve yapmaktir. Canlidan uzaklasan yada bŘtŘnlŘgŘ bozulan dokular ÷zel ortamlara alinmadiklari sŘrece lizozomal enzimler ve bakteriler tarafindan yikimlanir ( otoliz ).

6. Tespit TŘrleri I- Fiziksel tespit: Isitma, Kurutma, Dondurma II-Kimyasal Tespit: Daldirma ( Immersiyon ) teknigi ve PerfŘzyon teknigi seklinde uygulanan ( Total, organ ) kimyasal tespit en fazla kullanilan y÷ntemdir. Tespit isleminde dokulara sabitleyici yada proteinler ile šapraz baglar olusturucu kimyasallar uygulayarak dokunun canliliktaki gibi kalmasi saglanir. Tespit amaci ile kullanilan kimyasal maddelere fikzatif denir. Tespit amaci ile kullanilan kimyasal maddeler tek olarak kullanilabilir ancak hišbiri tek basina tŘm amašlari karsilayamaz, bu nedenle degisik oranlarda kimyasal maddeler kullanilarak hazirlanan solusyonlar tercih edilir.

7. Tespit Amaci ile Kullanilan Kimyasal Maddeler Formaldehid, Glasiyal asetik asit, Etil Alkol, MerkŘri KlorŘr, Pikrik Asit, Potasyum Dikromat, Aseton, Osmiyum Tetraoksit, Potasyum Permanganat, Glutaraldehid

8. Tespit Amaci ile Kullanilan Solusyonlar Formol salin, Tamponlu n÷tr formalin, Formol alkol, Formalin sodyum asetat, Formalin amonyum bromide, Formol kalsiyum, Zenker, Helly, Bouin, Carnoy, Susa, Orth, Newcomerĺs gibi.

9. %10 Formol Salin Solusyonu %37-40ĺlik Formalin.......................100ml Sodyum Klorid...............................9.0g ăesme suyu................. 900ml Tamponlu N÷tral Formalin Solusyonu %37-40ĺlik Formalin ....100ml Distile Su.................900ml Sodyum fosfat monobasik................4.0g Sodyum fosfat dibasik(anhidr)..........6.5g Rutin kullanim išin ÷nerilen en kapsamli tespit solusyonudur.

10. Formol kalsiyum solusyonu Kalsiyum klorid(anhidr) ....10g %37-40ĺlik Formalin............................100ml Distile su.......................................900ml Ízellikle lipidler ile šalisildigi zaman iyi sonuš veren bir tespittir Bouin Solusyonu(Bouin, 1897) Suda doymus pikrik asit solusyonu................750ml %37-40 formol........250ml Asetik asit.............50ml (kullanilacagi zaman ilave edilir)

11. Kimyasal tespit asamasinda Řzerinde durulmasi gereken fakt÷rler Tespit sivisinin amaca g÷re sešimi, Tespit sivisinin miktari, Tespit sivisinin PHĺsi, Tespit sŘresi, Doku paršasinin bŘyŘklŘgŘ, Ortam isisi, Tespit sivisinin diffuzyon gŘcŘ, Tespitten sonra su yada degisen derecelerde alkol ile yikama yapilarak tespite ait kalintilarin uzaklastirilmasi saglanir

12. Suyunu giderme ( dehidrasyon ): Dokularin bŘyŘk bir b÷lŘmŘnŘ su olusturdugu išin %50ĺden baslayarak %100ĺe kadar dereceli etil alkoller ile dokunun suyu alinir. Etil alkolŘn dereceli olarak kullanilmasinin nedeni dokulari bŘzŘcŘ etkisinden dolayidir. Dehidrasyon išin tetrahidrofuran, aseton, dioksane ve isopropil alkolde kullanilabilir. Parlatma veya saydamlastirma : Dokulari transparan hale getirmek išin yapilan islemdir. Ayni zamanda dokudaki alkol giderilir ve emdirmede kullanilan maddeye uyum saglanmasi saglanir. Bu amašla kullanilan maddeler ušucu, yanici ve toksiktir. Bu amaš išin en yaygin kullanilan madde xylol olmakla birlikte benzen, toluen, chloroform, methylbenzoat, sedir yagi da kullanilabilir.

13. Emdirme : Parlamis ve saydam duruma gelmis doku paršalarina g÷mme materyali olarak kullanacagimiz parafin veya plastik maddenin emdirilmesidir. Ticari olarak satilan parafinlerden 40 ║C de eriyen yumusak, 58- 60║Cĺde eriyen ise sert parafindir. Parafinin dokulara kolay ve derinlemesine islemesini saglamak išin vakumlu etŘv ortami tercih edilmelidir. G÷mme veya bloklama ( Blokaj ): Dokunun erimis parafin ya da plastik madde išine yerlestirilmesidir. Her laboratuar kullandigi mikrotom( kesit alma aleti ) ve kosullarina g÷re teknikler gelistirmistir. G÷mŘlen dokunun ševresinde 3 - 4 mmĺlik parafin yada plastik madde bulunur.

14. Írnek doku takip prosedŘrŘ % 10 FORMOL TESPITI 17.00 - Yikama 9.00 -70 Alkol 10.00 -80 Alkol 11.00 -96 Alkol 12.00 -Absolu Alkol I 13.00 - Absolu Alkol II 14.00 - Absolu Alkol III 15.00 -Xylol I 16.00 -Xylol II Ikinci gŘn 9.00 -Xylol III 10.00 -Xylol-parafin 11.00 -Parafin I 12.00 -Parafin II 13.00 - Blokaj BOUIN TESPITI 9.00 -50 Alkol 10.00 -60 Alkol 11.00 -70Alkol 12.00 -80 alkol 13.00 - 96 alkol 14.00 - Absolu Alkol I 15.00 - Absolu Alkol II 16.00 - Absolu Alkol III 17.00 -Xylol I Ikinci gŘn 9.00 -Xylol II 10.00 - Xylol III 11.00 - Xylol-parafin 12.00 - Parafin I 13.00 - Parafin II 14.30 -Blokaj

15. Kesme( Kesit alma ) ve lama yapistirma : ăevresinde g÷mme materyali ile birlikte bulunan dokudan šelik bišaklar ya da disposable bišaklar araciligi ile 5 - 7Á kalinliginda kesitler alinir. Kesitler ÷nce oda sicakliginda distile suda yŘzdŘrŘlerek kirisikliklar ašilir, daha sonra 40 - 45 ║Cĺde %0,1 oraninda jelatin išeren distile suda yŘzdŘrŘlerek ašilmayan diger kirisikliklarda ašilarak kesitler lama šekilir. Lamlar yatay pozisyonda 37 ║Cĺlik etŘvde kurumaya birakilir. Kesitlerin istenen kalitede olmasi ÷ncelikle deneyime, kullanilan g÷mme materyaline, mikrotom ve mikrotom bišaklarina baglidir.

16. Boyama ve kapatma Dokulari olusturan hŘcreler canlida renksizdir. Isik mikroskop altinda inceleyebilemek išin boyanmasi gereklidir. Rutin histolojik amašli kullanilan boyalar asidik ve bazik bilesikler gibi davranirlar, dokularin iyonize olabilen b÷lŘmleri ile baglanirlar. Bazik boyalar ile baglanan b÷lŘmleri bazofilik, asit boyalar ile baglanan b÷lŘmleri asidofilik olarak tanimlanir. Írnegin; Toluidin mavisi, metilen mavisi bazik, Orange G, Eosin, Asit Fuksin asidik boyalardir. Yaygin olarak kullanilan Haematoksilen & Eosin tekniginde Haematoksilen asidik boyalar gibi davranir hŘcre šekirdegini ve sitoplazmanin RNAĺdan zengin kisimlarini maviye boyar, Eosin ise sitoplazmayi kirmiziya, kollagen iplikleri pembeye boyar. Massonĺun Trichromeĺu, Orceinĺin elastik iplik boyasi, GŘmŘs, PAS, Wright ve Giemsa gibi boyalar da rutin histolojik incelemelerde kullanilabilmektedir.

17. Kuruyan ve lama iyice yapismis olan kesitler tek tek veya ÷zel kaplarda šok sayida boyamaya alinir. Kesitler ÷ncelikle g÷mme materyalinden kurtulmasi išin xylollerden, xylolden kurtulmasi išin de absolu alkol ve dereceli alkollerden geširilir. Boyama yapilir, tekrar dereceli alkollerden geširilerek sudan arindirilir, xylollerden geširilerek parlatilir ve boyanin kalici olabilmesi išin xylol ile uyum saglayabilen bir kapatici madde ve lamel ile kapatilir. Kesitlerin dŘzgŘn bir yŘzeyde kurumasi saglanir. Bundan sonra preperatlar isik mikroskop altinda incelenmeye hazirdir.

18. Isik mikroskopide rutin histolojik boyama disinda histokimya, immunhistokimya gibi metodlari kullanmak istedigimiz zaman tespit ve onu takiben kullandigimiz sŘrešlerde bazi farkliliklar gerekir. Bunun nedeni tespit ve takiben kullandigimiz sŘreš sirasinda dokulardaki bazi madde ve enzimlerin inaktive olmasidir. Bu nedenle ÷ncelikle dondurma tespiti tercih edilir( -150 -170 ║Cĺde sŘratle dondurma ÷rnegin sivi azot gibi ), tespiti takiben dondurma mikrotomunda kesitler alinir, distile suya alinan kesitler amacimiz išin ÷zel boyalar ile boyanarak dogrudan uygun bir kapatici madde ve lamel ile kapatilir. Írnegin dokulardaki yaglari boyamak ya da, dokulardaki bazi enzimleri ATPase, alkalin fosfataz ve asit fosfataz gibi incelemek istedigimiz zaman bu y÷ntemler tercih edilir.

19. Bazi Boyalarin Kimyasal Yapilari ve Dokudaki Reaksiyon Renkleri

21. Bazi bazik boyalar reaksiyona girdikleri doku komponentlerini normal renklerinden farkli maviden kirmizi ve mora degisen tonlarda boyarlar. Bu absorbsiyon degisikligine Metakromazi denir. Metakromazi ionize sŘlfat ve fosfat gruplarinin yŘksek konsantrasyonlarina sahip hŘcre ve dokularda g÷rŘlŘr ÷rnegin; kikirdak, mast ve plazma hŘcreleri gibi.

  • Login