ORGANISK KJEMI - kjedar av karbonatom - PowerPoint PPT Presentation

Organisk kjemi kjedar av karbonatom
Download
1 / 8

  • 598 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ORGANISK KJEMI - kjedar av karbonatom. Mål 1. t: Eg veit kva som kjenneteikner organiske stoff og kva hydrokarbon er (s.149-150). Friedrich Wöhler -1828 - urinstoff då han eksperimenterte med salter. Ein trudde då at berre naturen sjølv kunne lage organiske stoff.

I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.

Download Presentation

ORGANISK KJEMI - kjedar av karbonatom

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Organisk kjemi kjedar av karbonatom

ORGANISK KJEMI- kjedarav karbonatom


M l 1 t eg veit kva som kjenneteikner organiske stoff og kva hydrokarbon er s 149 150

Mål 1. t: Eg veit kva som kjenneteiknerorganiske stoff og kva hydrokarbon er (s.149-150).

Friedrich Wöhler -1828 - urinstoff då han eksperimenterte med

salter. Ein trudde då at berre naturen sjølv kunne lage organiske

stoff.

ORGANISKE STOFF:

Samnemning på nesten alle stoff som inneheldt karbonatom

(kjenner i dag over 30 mill. ulike, utgjør over 95% av alle stoff).

For å oppfylle åtteregelen dannar karbonatomet elektronparbindinger

med m.a. hydrogenatom og andre karbonatom  HYDROKARBON


M l 2 t eg kan greie ut om alkan og ulike typar molekylmodellar s 150 152

Mål 2. t: Eg kan greie ut om alkan og ulike typarmolekylmodellar (s.150-152).

ALKAN:

Alkanmolekyl har kun enkeltbindingar(deler eitt elektronpar).

Metta hydrokarbon:

Karbonatoma har bunde seg til så mange

hydrogenatom som mogleg. (Lengden på molekylkjeden avgjer eigenskapane.)

Ulike modellar:

Navnsetting: ”fornavn” (fortel kor monge karbonatom det er i molekylet) og

”etternavn” (kva gruppe stoffet tilhøyrer, alkaner slutter med an) som vert eitt ord. Dei fire

første har tilfeldige namn, men frå nr. 5 – greske tallord.

strukturmodell

kule-pinne-modell

kalottmodell


M l 3 t eg kan fortelje om eigenskapene til alkana og om alken og alkyn s 152 155

Mål 3. t: Eg kan fortelje om eigenskapenetil alkana, og om alken og alkyn (s. 152-155)

EIGENSKAPER:

Det er lengden på molekylkjeden som avgjer om eit hydrokarbon er

gass, væske eller fast stoff. Under 5 karbonatom er gass, 5-17 er er

væsker, og over 17 er faste stoff. (Råolje, blanding ml flytende og fast).

HYDROKARBON HAR VASSKREKK:

Hydrokarbonkjeder i organiske molekyl har ingen ladning –

vassmolekylet har svak ladning. Desse tiltrekker difor ikkje kverandre.


Organisk kjemi kjedar av karbonatom

ALKEN:

Har dobbeltbinding mellom to karbonatom i kjeden.

Samme namn som alkan, berre etternamnet vert –en.

Dobbeltbinding kan nokså lett brytes.

ALKYN:

Har trippelbinding mellom to karbonatom i kjeden.

Samme namn som alkan, berre etternamnet vert –yn.


M l 4 t eg kan fortelje om alkoholer s 155 158

Mål 4. t: Eg kan fortelje om alkoholer (s.155-158)

Alkohol er hydrokarbon der eitt av hydrogenatoma er

bytta ut med ei OH-gruppe (ulike hydrokarbon = mange = ulike alkoholer).

  • OH-gruppa er polar – trekkjer på vassmolekyl.

  • Namn som alkan, men med –ol til slutt.

  • METANOL: eitt karbonatom, ”tresprit”. Vert laga av naturgass. Er eit viktig råstoff i kjemisk industri då det reagerer lett med andre stoff og på den måten dannar organsike stoff. Giftig væske, vert danna maursyre i levra som kan leie til at ein vert blind, og i værste fall vere dødeleg.

  • ETANOL: to karbonatom, i daglegtale kalla ”alkohol”. Vert m.a laga ved gjæring av stoff som inneheld sukker. Er eit viktig løysemiddel. Giftig, men ein sovnar/vert sjuk før alkoholkonsentrasjonen vert for høg.

  • Flerverdige alkoholer: inneheld to el fleire OH-grupper. Fleire typar; glykol (nytta i frostvæske, giftig), propylenglykol (nytta som løysemiddel i tannpasta, hudpleieprodukt), glyserol (tilsett i sukkertøy, trekker til seg fukt – nytta for å hindre at noko tørkar ut).


M l 5 t eg kan fortelje om karboksylsyrer s 158 160

Mål 5. t: Eg kan forteljeom karboksylsyrer (s.158-160)

Karboksylsyrer inneheld ei –COOH-gruppe (karboksylgruppe).

Felles formel er R-COOH der R står for resten

av hydrokarbonkjeda gruppa er bunden til.

Har same namnsom alkanet syra er laga av,

med tillegget syre. Hevdnavn – kor i naturen.

ESTERAR:

Karboksylsyre OG alkohol + svovelsyre = estere

(flyktig stoff, noen søt lukt, i snop).

FEITTSTOFF:

Lang karbonkjede (karboksylsyre).

Umetta har dobbeltbindinger, ofte flytande.


M l 6 t eg kan fortelje om organiske l ysemiddel og karbohydrat s 160 163

Mål 6. t: Eg kan forteljeom organiske løysemiddel og karbohydrat (s.160-163)

ORGANISKE LØYSEMIDDEL:

”Likt løyser likt” – vatn er polar  løsyer polare molekyl,

organiske løysemiddel løyser upolare molekyl.

  • Døme er White-spirit, alkohol(både polar og upolar).

  • Løysemiddelskader; løyser opp feittstoff i cellemembranen. Hjerneceller som vert øydelagt kan aldri ordnast igjen.

    KARBOHYDRAT:

    tyder karbon + vatn

    Alle organiske stoff stammer frå fotosyntesa, der det vert

    danna vatn og druesukker (kalla grunnsteinen i den organiske verda).

    Mono-, di- og polysakkarider.

    Lokus123 om karbohydrater og fett


  • Login