sibel somy rek
Download
Skip this Video
Download Presentation
Veritabanı/ Temel Kavramlar

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 57

Veritabanı/ Temel Kavramlar - PowerPoint PPT Presentation


  • 268 Views
  • Uploaded on

Sibel SOMYÜREK. Veritabanı/ Temel Kavramlar. Veritabanı neden kullanılır?. Veritabanının amacı; insanların ve organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı olmaktır. Veritabanı neden kullanılır?. Veritabanını kullanmaksızın birşeylerin kaydını tutmak için listeler kullanılır.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Veritabanı/ Temel Kavramlar' - kaiyo


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
veritaban neden kullan l r
Veritabanı neden kullanılır?
  • Veritabanının amacı;
    • insanların ve
    • organizasyonların birşeyleri takip edebilmesine yardımcı olmaktır.
veritaban neden kullan l r1
Veritabanı neden kullanılır?
  • Veritabanını kullanmaksızın birşeylerin kaydını tutmak için listeler kullanılır.
    • Alışveriş listesi,
    • Yapılacak işler listesi,
    • Ödenen faturaların listesi
veritaban neden kullan l r3
Veritabanı neden kullanılır?
  • Listelerle ilgili problemler;
    • Örneğin B firmasının adresi değişti
    • 3 satırdaki adres bilgisi de değişmeli
    • Eksik kalırsa bilgi tutarsızlığı oluşur
    • Hem zaman kaybına hem de hataya neden olabilir.
veritaban neden kullan l r4
Veritabanı neden kullanılır?
  • Listelerle ilgili problemler;
    • Örneğin A firması artık sizin şirketinizle çalışmıyor,
    • Listeden firmayla ilgili kaydı silerseniz ürün satışı yapılan müşteri bilgisini ve firma adresi gibi bilgileri kaybedersiniz.
veritaban neden kullan l r5
Veritabanı neden kullanılır?
  • Paylaşılan verilerle ilgili problemler;
    • Örneğin şirketinizin farklı departmanlarının firma bilgisini görüntülemesi gerekiyor;
      • İletişim departmanı: firma, adresi
      • Pazarlama departmanı: firma, fiyat
      • Müşteri hizmetleri: müşteri adı, mesleği, firma
veritaban neden kullan l r6
Veritabanı neden kullanılır?
  • Paylaşılan verilerle ilgili problemler;
    • Bu bilgilerin tamamının tüm departmanlarla paylaşılması ise farklı nedenlerden dolayı sakıncalıdır
      • Güvenlik
      • Müşteri gizliliği
      • vb.
veritaban neden kullan l r7
Veritabanı neden kullanılır?
  • Listeler oluşturmanın en büyük sakıncası farklı temalarla ilgili bilgileri bir arada bulundurmasıyla ilgilidir.
  • Örneğin bir yazılı doküman oluşturulurken farklı temalar için farklı paragraflar oluşturulur,
veritaban neden kullan l r8
Veritabanı neden kullanılır?
  • Benzer şekilde farklı temalardaki bilgilerin farklı tablolara yerleştirilmesi süreci normalizasyon olarak adlandırılır.
  • Biraz önceki liste için;
    • Müşteriler
    • Çalışılan firmalar
    • Satış bilgileri gibi
veritaban neden kullan l r10
Veritabanı neden kullanılır?
  • Çalışılan firmalar
veritaban neden kullan l r12
Veritabanı neden kullanılır?
  • Farklı temalar farklı tablolara yerleştirildiğinde,
    • Değişen bilgiler,
    • Silinen bilgiler ve
    • Paylaşılan bilgilerle ilgili problemlerin çoğu ortadan kalkar.
veritaban neden kullan l r13
Veritabanı neden kullanılır?
  • Farklı temalar farklı tablolarda yer aldığında;
    • Hangi müşteri hangi firmadan ürünü almış gibi soruları cevaplamak için ilişkilerin kurulması gereklidir.
veritaban neden kullan l r15
Veritabanı neden kullanılır?
  • İlişkiler

Yabancı

Anahtar

Yabancı

Anahtar

Birincil

Anahtar

Birincil

Anahtar

veritaban neden kullan l r16
Veritabanı neden kullanılır?
  • Tabloları birleştirmek
    • Peki baştaki bütüncül listeyi elde etmek için ne yapılır?
    • SQL dilinden faydalanılır.
veritaban y netim sistemi nedir
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri tabanı sisteminin bileşenleri;

Veritabanı

Veritabanı

Uygulaması

Veritabanı

Yönetim

Sistemi

Kullanıcı

veritaban y netim sistemi nedir1
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Kullanıcı:
    • İşlerini gerçekleştirmek için veritabanını kullanır,
    • Yeni veri ekler,
    • Mevcut verileri değiştir,
    • Verileri siler,
    • Formlar, sorgular ya da raporlar yoluyla verileri okur
veritaban y netim sistemi nedir2
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Veri tabanı yönetim sistemi ile kullanıcı arasında iletişimi sağlayan bir ya da birden fazla bilgisayar programıdır.
    • Formlar , sorgular ve raporlar oluşturur,
    • Kullanıcıdan verileri alır ya da kullanıcıya verileri gönderir,
    • Kullanıcı davranışlarını veri tabanı yönetim sisteminden veri yönetim etkinliği için isteklere dönüştürür.
veritaban y netim sistemi nedir3
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Yönetim Sistemi:
    • Uygulamadan gelen istekleri alarak bunları veri tabanı dosyaları üzerinde verileri okuyarak ya da veri yazarak gerçekleştirir,
    • SQL cümlelerini okur ve bu ifadeleri bilgisayarın işletim sisteminin veritabanı dosyaları üzerinde verileri okuyacağı ya da yazacağı yönergelere dönüştürür.
veritaban y netim sistemi nedir4
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • İşlevler
    • Veri Tabanı Uygulaması
    • Veri Tabanı Yönetim Sistemi
veritaban y netim sistemi nedir5
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Formlar oluşturur ve formları işler,
    • Sorgular oluşturur ve sorgular iletilir,
    • Raporlar oluşturur ve raporları işletir,
    • Uygulama mantığını gerçekleştirir,
    • Uygulamayı kontrol eder.
veritaban y netim sistemi nedir6
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Formlar oluşturur ve formları işler,
      • Örneğin web temelli bir uygulamada;
      • Kullanıcının bilgisayarında görüntülenecek HTML ve diğer web biçimlerini oluşturur,
      • Kullanıcı formları doldurarak verileri geri yolladığında VTYS’ne gerekli düzenlemelerle ilgili istekleri gönderir.
      • Süreçte bir hata meydana gelirse, hatalara ulaşır ve kullanıcıya gerekli mesajı gösterir ve/veya gerekli işlemleri gerçekleştirir.
veritaban y netim sistemi nedir7
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Sorgular oluşturur ve sorgular iletilir,
      • VTYS’ne iletilecek sorguyu üretir,
      • Bu istekler genellikle SQLile ifade edilir,
      • Sorgu işletilince, sonuçlar biçimlendirilir ve kullanıcıya iletilir,
veritaban y netim sistemi nedir8
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Raporlar oluşturur ve raporları işletir,
      • VTYS’den sorgular aracılığıyla veri istenir ve sorgu sonuçları raporlar biçiminde sunulur,
veritaban y netim sistemi nedir9
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Uygulama mantığını gerçekleştirir,
      • Örneğin kullanıcı 10 birimlik bir istekte bulundu ancak stokta 8 birim bulundu,
      • Ne olacağı programın mantığına bağlıdır,
      • Uygun mantığın gerçekleştirilmesi uygulama programının görevidir.
veritaban y netim sistemi nedir10
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Uygulaması:
    • Uygulamayı kontrol eder
veritaban y netim sistemi nedir11
Veritabanı yönetim sistemi nedir?
  • Veri Tabanı Yönetim Sistemi:
    • Veritabanını oluşturmak, tabloları oluşturmak,
    • Veritabanından veri okumak ve verileri güncellemek,
    • Veri değerlerine ilişkin sınırlamaları gerçekleştirmek,
    • Bir kullanıcının işleminin diğer kullanıcıyı engellemesini önlemek,
    • Kullanıcıların yetkileri ölçüsünde etkinlikte bulunmalarına izin vermek,
    • Veri tabanındaki verileri yedekleme.
veritaban
Veritabanı
  • Veri Tabanı:
    • İlişkili kayıtlardan oluşan veri depolarıdır.
      • Üst veri (metadata)
      • indeks
      • saklı yordam (storedprocedure)
      • tetikleyici (trigger)
      • veri tutarlılığı (referentialintegrity)
veritaban1
Veritabanı
  • Veri tabanının yapısı hakkındaki verilere metadata adı verilir.
    • Tablo isimleri
    • Sütun isimleri
    • Tablo ve sütunların özellikleri vb.
veritaban2
Veritabanı
  • Metadata örneği:
veritaban3
Veritabanı
  • Bazı veritabanları uygulama üst verisi içerir.
  • Bu üst veriler, formlar ve raporlar gibi uygulama bileşenlerini tanımlar.
  • VTYS’inin veritabanının yapısını göstermek için çeşitli araçları vardır.
veritaban4
Veritabanı
  • Aynı zamanda veritabanlarında veritabanının performansını artırmak için kullanılan indeksler vardır.
  • Indeksler hangi kayıtların hangi tablolarda bulunduğunu gösteren kitapların başındakine benzer bir mantığı olan araçlardır.
veritaban5
Veritabanı
  • Saklı yordamlar derlenmiş sql cümlecikleridir.
  • Birer veritabanı nesnesi oldukları için, doğrudan veritabanı yöneticisi olan programda yer alırlar.
  • Örneğin bir tablodaki verilerin yedeğini alan ya da 1 yıldan fazla zaman geçen verilerin yedeğini kaldıran saklı yordamlar oluşturulabilir.
veritaban6
Veritabanı
  • Saklı yordamlar bir tabloya bağlı olmaksızın veritabanı içinde tanımlanan belirli bir işi yapmaya yönelik kodlardır.
  • Bu kodlar yazıldığı zaman aynı zamanda derlendikleri için optimize edilmiştir ve en hızlı şekilde çalışmaya hazır kodlardır.
veritaban7
Veritabanı
  • Bir tablo üzerinde belirli bir olaya bağlı olarak tetiklenip çalışan SQL kodlarına tetikleyici (trigger) denir.
  • Tablo üzerindeki triggerları tetikleyen olaylar insert, update, delete olaylarıdır.
veritaban8
Veritabanı
  • Örneğin stok hareketleri sonucunda stok miktarlarının azalması veya artması işlemlerinin yapılması tipik bir trigger kullanım yeridir.
veritaban9
Veritabanı
  • Hem tetikleyici hem de saklı yordamlar veritabanı üzerindeki kodlar olmaları sebebi ile veritabanını sunan sunucu üzerinde çalışırlar.
  • İstemci&Sunucu mimarinin güçlü bileşenlerindendir.
  • İstemci&Sunucu mimarideki SQL veritabanları tarafından desteklenmektedir.
    • Oracle, Sybase, MS SQL, Interbase, FireBird vb.
veritaban10
Veritabanı
  • Verilerin bulunduğu sunucu üzerinde çalışmalarından dolayı veriler istemci ile sunucu arasında gidip gelmezler ve de sunucudan istemci tarafına minimum veri çekilmiş olur.
veritaban11
Veritabanı
  • İlişkisel bir veritabanında
    • PERSONEL tablosundaki kişinin bölüm bilgisinin BOLUM_NO değişkeninde tutulduğunu ve
    • bölümün adının da BOLUM tablosunda bulunduğunu düşünelim.
veritaban12
Veritabanı
  • Eğer 1 numaralı bolum herhangi bir personelde kullanıldıysa BOLUM tablosundan BOLUM_NO değeri 1 olan kaydın kesinlikle silinememesi gerekmektedir.
  • Bu tür kontrollerin yapılarak veri bütünlüğünün korunmasına veri tutarlılığı (referential integrity) denir.
veritaban13
Veritabanı
  • Veri tutarlılığını sağlamak amacı ile trigger kullanımı çok tercih edilir.
veri taban sistemleri
Veri Tabanı Sistemleri
  • 3 tür veri tabanı sistemi olabilir:
    • Tek bir kişi tarafından kullanılan,
    • Küçük çaplı işletmeler tarafından kullanılan,
    • Büyük uluslar arası şirketler tarafından kullanılan
veri taban sistemleri1
Veri Tabanı Sistemleri
  • Tek bir kişi tarafından kullanılan,
    • Boyacı
    • Kimlerin evi, ne zaman, ne kadar boyandı?
    • Boyamada nereler boyandı, hangi renk ve stiller kullanıldı?
    • Kimler başkalarına referans oldu? Referansla gelen kimler?
veri taban sistemleri2
Veri Tabanı Sistemleri
  • Tek bir kişi tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri3
Veri Tabanı Sistemleri
  • Tek bir kişi tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri4
Veri Tabanı Sistemleri
  • Tek bir kişi tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri5
Veri Tabanı Sistemleri
  • Küçük çaplı işletmeler tarafından kullanılan,
    • Kiralanan müzik enstrümanları neler?Kaça kiralandı?
    • En çok hangi müzik enstrümanları kiralanıyor?
    • Kiralamayı kim yaptı? (çok kullanıcılı veritabanı)
    • Aynı anda aynı enstrüman iki farklı satıcı tarafından seçilememeli!
veri taban sistemleri6
Veri Tabanı Sistemleri
  • Küçük çaplı işletmeler tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri7
Veri Tabanı Sistemleri
  • Küçük çaplı işletmeler tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri8
Veri Tabanı Sistemleri
  • Küçük çaplı işletmeler tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri9
Veri Tabanı Sistemleri
  • Küçük çaplı işletmeler tarafından kullanılan,
veri taban sistemleri10
Veri Tabanı Sistemleri
  • Büyük uluslar arası şirketler tarafından kullanılan,
    • Sürücü lisansı veren ve otomatik kayıt bürosu
    • 52 farklı merkezi var
    • Kişilerin kazaları, trafik ihlalleri tutuluyor,
    • Lisans yenilenebilir mi, herhangi bir sınırlama var mı?
    • 100’lerce kişi tarafından veritabanı kullanılıyor
      • Lisans ve kayıt personeli
      • Kanun yaptırımlarını takip edenler
      • Maliye departmanı personeli
    • Haftada 7 gün 24 saat ulaşılabilmeli
veri taban sistemleri11
Veri Tabanı Sistemleri
  • Büyük uluslar arası şirketler tarafından kullanılan,
kaynak a
Kaynakça
  • Kroenke, D. M. (2006). Database Processing:Fundamentals, Design, and Implementation.Pearson Education International. Singapore,Canada,Japan.
  • http://www.delphiturkiye.com/trigger.htm
ad