16.01.2009
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 64

16.01.2009 PowerPoint PPT Presentation


  • 97 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Download Presentation

16.01.2009

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


16 01 2009

16.01.2009


16 01 2009

erik:

1.Dizel motor mucidi kimdir?

2.lk Dizel motor nasl yapld?

3.Dizel motor nedir?alma prensiplerini incelenmesi

4.Dizel motor emisyonlar nelerdir?

5.Dizel motor emisyonlar nasl oluur?

6.AB standartlar nelerdir?

7.Dizel motor emisyon azaltma yntemleri nelerdir?


16 01 2009

erik 2:

8. Trkiyedeki motorlu tatlarn istatistikleri

9. Sakarya Karayolu Tat statistikleri

10.Belediye otobslerinin incelenmesi ve grafiksel gsterimleri

11. Belediye Otobslerinden Kaynaklanan Kirlilie Etki Eden Faktrler


16 01 2009

*Dizel Motorlarn alma Prensibi ilk olarak 1824 ylnda Fransz Mhendis Nicholas Leonard Sadi Carnot tarafndan ortaya koyuldu.

*Carnot yanmann atmosferik basn yerine yksek basnlarda yaplmasn ve yaktn pistona sktrma ileminin sonunda gnderilmesini nerdi.


16 01 2009

*Carnotun lmnn ardndan 1892 ylnda Prof. Dr. Rudolf Diesel,havann belirli bir oranda sktrlmas sonucu oluan scakln,yaktn tutuma scaklndan daha yksek olduu makinesnn patentini ald.

*Diesel bu makinesinde Carnot evrimim verimine ulamaya alt.


16 01 2009

*lk Denemenin 3 yl ardndan 1895 ylnda Dr. Diesel ;

Drt zamanl evrime gre alan

Sktrma sonu basnc 30-45 atm olan

Piston duvarlar su ile soutulan

Yaktn yksek basnl hava ile pskrtld

Termik verimi %24 olan makinasn tantt.

*Ardndan Dr. Dieselin MAN firmas ile yapt ibirlii sonucunda 1897 de gnmzde kullanlan dizel motorlarn ilk rnei retildi.


16 01 2009

*Diesel makineleri bir eit iten yanmal makineler olup, yaktn kimyasal enerjisi makine silindirleri iinde direkt olarak mekanik enerjiye evrilir. Birka beygir gcnden 35 000 beygir gcne kadar yaplmakta olan bu makineler bugn en yksek verimli g reticileridir.


16 01 2009

DZEL MOTORUN AVANTAJLARI

-Termal verim yksektir.Dolaysyla daha az yakt harcarlar ve benzinli motorlara oranla daha ekonomiktir.

-Daha dayankldrlar ve elektriksel bir atelemeye ihtiya duymazlar. Dolaysyla benzinli motorlara oranla daha az problemlidirler.

-Geni hz aralklarnda motor torku benzinli motorlardan daha yksektir .Dolaysyla, dizel motorlar daha uyumludurlar ve iletim kolaylna sahiptirler. (Bu zelliklerinden dolay dizel motorlar ar vastalarda kullanlmaya uygundur.)


16 01 2009

DZEL MOTORUN DEZAVANTAJLARI

-Yanma odasnda oluan maksimum basn benzinli motorlardakinin yaklak iki katdr.Dolaysyla dizel motorlar daha sesli ve titreimlidirler.

-Maksimum yanma basncnn ok yksek olmas nedeniyle dizel motorlar yksek basnca mukavim malzemeden imal edilmitir.Beygir gc bana den arlk benzinli motorlara gre daha fazladr.Maliyeti de yksektir.

-Yakt enjeksiyon sistemlerinin kusursuz olmas gerekir.Dolaysyla daha sistemlerle donatlm olup dikkatli bakm ve servis gerektirir.

-Yksek sktrma orann salamak iin tahrik kuvveti yksek olmaldr.Netice olarak yksek alma kapasitesine sahip mar motoru ve ak gereklidir.

Dizelde yanmann karakteristiinden dolay PM emisyonlar dizelde daha fazladr


16 01 2009

Dizel Motor Paralar


16 01 2009

Dizel Motor Kesit Grnm


16 01 2009

4 Zamanl alan bir dizel motor


16 01 2009

Dizel Motorun alma Zamanlar

1.Emme Zaman

2.Sktrma Zaman

3.Yanma Zaman

4.Egzoz Zaman


16 01 2009

EMME ZAMANI

Alan emme supab

Silindir ierisinde byyen hacim ve oluan vakum

st l Nokta

Atmosfer basncndaki hava silindire emilmeye balanr

Alt l Nokta


16 01 2009

SIKITIRMA ZAMANI

Piston ii Basn Artar

Kapal Supaplar

st l Nokta

Alt l Nokta


16 01 2009

YANMA ZAMANI I

Yakt kk tanecikler halinde pskrtlr

Sktrmann etkisi ile birlikte basnc ve scakl ykselen hava

st l Nokta

Alt l Nokta


16 01 2009

YANMA ZAMANI II

Silindire pskrtlen yakt belirli bir gecikme ile tutuur ve yanma gerekleir

Yanmann etkisiyle oluan yksek basn pistonu alt l noktaya itekler yani yanma genileyen bir hacim ierisinde gerekleir.

st l Nokta

Alt l Nokta


16 01 2009

EGZOZ ZAMANI

Alan egzoz supabndan darya atlr

Yanma zamannn sonuna doru silindir iindeki basnl hava

st l Nokta

Alt l Nokta


16 01 2009

-Dizel motorlarda yakt ile hava kararak yanmas sonucunda yanma rnleri meydana gelir.Bunlar ;

-Normal artlar altnda:CO2 ,H2O, ve N2 dir.

-Eer yakt evrim sonucu tam olarak yanmam ise bu bileenlere ek olarak:

PM, NOx, HC, CO eklenebilir.

Yaktda ki S gibi safszlk SOx emisyonlarna sebep olur


16 01 2009

-Motorda meydana gelecek olan yanmann tam olarak gerekleip gereklemeyecei yanmann gerekletii yanma odasndaki hava miktarna ve mkemmel karmaya baldr.

-Termodinamik hesaplamalar kolaylatrmak amac ile yakt 1 kg olarak kabul edilir.

-C+H+O=1 kg yakt

Biiminde ifade edilirse,burada C,H,O,S sras ile karbon,hidrojen,Oksijen ve kkrdn 1 kg yakt ierisindeki ktlesel kesirleridir.

*Karbonun tam yanma reaksiyonuna gre:

C+O2CO2+s

*Hidrojenin tam yanma reaksiyonuna gre:

2H2+O22H2O+s


16 01 2009

Dizel motorunun PM, NOx,HC,CO,SOx gibi kirletici bileenleri aadaki yollar ile atmosfere atlmaktadr:

1.Egzoz borusu:Yanma sonucu doan rnlerde mevcut zararl bileenlerdir.Motor emisyonunun %65-85 ini kapsamaktadr.

2.Karter Havalandrmas:Bu segman ile silindir yzeyi arasndan kaan gazlardan ve karterdeki ya buharlarnn atmosfere atlmasndan domaktadr.Motor emisyonunun %20 si mertebesindedir.3.Yakt Deposu Havalandrmas:zellikle scak havalarda yaktn kolay buharlaan bileenlerinin atmosfere yaylmasdr.Motor emisyonunun %5 i kadardr.


16 01 2009

Partikl Madde (PM) Oluumu

-Normal alan bir dizel motorun egzos gazlar renksiz olmaldr.Uygulamada egzoz gazlar deiik aksaklklardan dolay, beyaz, mavi veya siyah renklerde grlebilir.


16 01 2009

Beyaz Duman:

-Egzoz gazlar ierisindeki su buharnn bir iaretidir. Normal bir motorda,souk havalarda motorun ilk altrlmasnda ,souk egzoz sisteminde yanma rnleri ierisindeki su buharnn youmas sonucu grlr.

-Bu durum,motorla birlikte egzoz sisteminin snmasyla ortadan kalkar.


16 01 2009

Mavi Duman

-Yanma odasnda geen yalama yann fazlalaarak yanmaya katlmas halinde egzoz gazlarnn rengi mavimtrak olur

-Yalama yana dikkat edilmelidir.


16 01 2009

Siyah Duman:

-Silindir iinde iyi bir yanma olmadnn iaretidir.

-s,yanma odas ierisinde scakln yksek olduu blgelerde oksijenin bulunmamas sonucu gaz yada sv fazndak molekllerin karbonlaarak partikllere dnmesi ile meydana gelmektedir


16 01 2009

Karbonmonoksit (CO) oluumu:

-Yanma rnleri arasnda CO bulunmasnn ana nedeni oksijenin yetersiz olmasdr.

H20+COH2+CO2

CO2+H2H2O+CO

denklemi ile belirlenmektedir.

-Dizel motorlarda genellikle fakir karm oranlar ile alldndan CO emisyonu dk olmaktadr.


16 01 2009

Azot Oksit (NO) Oluumu:

-Yanma sonucu ulalan yksek scaklklarda havann ierisindeki azotun oksijen ile birlemesi sonucu azot oksitler meydana gelmektedir.

-NOx oluumunu etkileyen iki nemli paramatre ;

Yanma odas scaklHava/Yakt orandr

- O220

O+N2NO+N

O2+NNO+O

(*NO oluum hz N2 ve O2 nin oluum hzndan daha yksektir.)


16 01 2009

AIR TCAR TAITLAR N AB STANDARTLARI


16 01 2009

Euro III kriterlerini salamak iin dizel motorlarda alnm tedbirler aadaki gibidir.

-Enjeksiyon basnc 1400 Bardan byk seilmitir.

-Merkezi Enjektr ve 4 Valf Teknii: Daha iyi gaz karm iin.

-Elektronik Kontroll Enjeksiyon Sistemi.

-Deiken Geometrili Trbin veya Egzoz BY-PASS

-Ventili kullanlarak dk devirlerde bile yksek turbo verimi salanmtr.

-Oksidasyon katalizrleri kullanlmtr.


16 01 2009

Bunlar CO ve HC iin Euro III deerlerini salamlardr fakat NOx istenilen deerlere drlememitir. NOx problemini ortadan kaldrmak iin alnm tedbirler de aadaki gibidir;

-Amonyak pskrtmeli DENOX katalizatr kullanlmtr.

-Turboda daha dk hava scakl salanmtr.

-Enjeksiyon balangcnn geciktirilmesi gerekletirilmitir.

-Valf kumanda sreleri ayarlanarak yanma odasnda bir miktar egzoz gaz braklmas salanmtr.

-Soutulmu egzoz gaznn yanma odasna sirklasyonu gerekletirilmitir.


16 01 2009

Dizel motorlarnda NOx emisyonlarn azaltmada kullanlan eitli yntemler u ekildedir;

-Yakt Enjeksiyon Sistemi zellikleri

-EGR

-SCR

-Su Pskrtlmesi

-Sktrma Orannn Arttrlmas

-Pskrtme Avansnn Azaltlmas

-NOx ve Partikl Emicilerinin Kullanm


16 01 2009

YAKIT ENJEKSYON SSTEM

-Yakt enjeksiyon sistemi zellikleri hava ile

yaktn karmas ve yanmasna etkir.

-Bunun iin enjektr delik ap kltlerek,

pskrtme sresi uzatlmakta bu sayede yakt ile

hava daha iyi karacandan daha iyi yanma elde

edilmektedir.


16 01 2009

Egzoz Gazlar Resirklasyonu (EGR)

-Yanma srasnda oluan NOX miktar byk lde scakla baldr. Yanma odas iindeki karmn egzoz gazlar ile seyreltilmesi sonucu yanma sonu scaklklar, dolaysyla retilen NOx miktar azalmaktadr.

-Bu sistemin ilevi egzoz gazlarn silindirlere geri gndererek karm ierisindeki oksijen konsantrasyonunu azaltp, karm orann azaltmak ve silindir gazlarnn s kapasitesini ykselterek maksimum gaz scakln azaltmaktr.

EGR Valfi


16 01 2009

Egzoz gaz resirklasyonunun (EGR) iki etkisi

bulunmaktadr;

1. Silindir iine geri dnen egzoz gazlan yanma sonu scakln drmektedir.

2. eri giren taze Hava/Yakt miktarn azaltmaktadr.

Emme manifolduna giren Hava/Yakt karmna direkt olarak etki eden bu egzoz gazlar motor gcn ve NOx miktarm drmektedir ve de zgl yakt tketimini artrmaktadr.


16 01 2009

Seici Katalitik ndirgeme (SCR)

SCR, NOx emisyonlarn kontrol altna almada kullanlan bir yntemdir. Seici Katalitik ndirgemenin belirgin bir avantaj, bu katalizrlerin yakttaki slfr veya yalayclarla kirlenmemesidir.

ki tip SCR vardr:

*HC-SCR : NOx indirgeyicisi HCdir

*re-SCR : indirgeyici etmen renin rettii amonyaktr.

-SCR sistemi egzoz emisyonlarnda % 90 HC ,CO ve partikl indirgenmesi salarken ayn zamanda % 80 90 aras NOx indirgemesi salamaktadr.


16 01 2009

NOx Emici Katalizrlerin Kullanm (NAC)

-Geliimdeki en yeni emisyon kontrol stratejilerinden biridirler. 90l yllardan itibaren kullanlmaya balanmtr.

-Temel metal oksitlerin ve zengin metal kaplamalarn kullanarak NOx kontrolne etki ederler.

-Giren NOx gaz temel metal elemanlar ve oksitler ile tepkimeye girerek nirtojen gaz ve su buhar olarak atlr.


16 01 2009

Dizel Oksidasyon Katalistleri (DOC)

-Dizel oksidasyon katalistleri kirletici maddeleri zararsz gazlara oksidasyon yoluyla evirir.


16 01 2009

Dizel Partikl Filtreleri (DPF)

-Dizel partikl filtreleri, dizel kaynakl partikl emisyonlarnn Euro 3 emisyon standartlarna getirilmesinde temel etkendir.


16 01 2009

Trkiyedeki motorlu tatlarn istatistikleri Emniyet Genel Mdrl Trafik Daire Bakanlndan alnmtr


16 01 2009

Sakarya Karayolu Tat statistikleri


16 01 2009

BELEDYE OTOBSLERNN NCELENMES

-Sakaryada bulunan belediye otobslerinin egzoz emisyon envanterlenmesinin hazrlanmas iin gerekli olan ve kullanlan verilerin aklamas bu blmde yer almaktadr.

-Bu aratrma esnasnda, emisyon miktarlarn bulma asndan ncelikle tatlarn model, marka, motor gc ve arlk gibi zelliklerine ihtiya duyulmaktadr.


16 01 2009

Belediye Otobslerinden Kaynaklanan Kirlilie Etki Eden Faktrler

-Yakt Tr

-Tatlarn Markalar

-Tatlarn Modelleri

-Tatlarn Motor Gleri

-ehir ii Trafiindeki Younluk,

-Tat Kilometreleri

-Tatlarn Seyir ekilleri


16 01 2009

YAKIT TR

-Belediye otobslerinde dizel motor bulunmakta ve yakt olarak krsal motorin kullanlmaktadr.

-Krsal motorin, motorin 2000 ve motorin 7000 olmak zere 2 eittir.

-Motorin, ham petroln rafine edilmesiyle ortaya kan birok maddenin fiziksel karm sonucunda elde edilir.


16 01 2009

SELEN GZERGAHTAK BELEDYE OTOBUSLERNN MARKALARI

BELEDYE OTOBUSLERNN MARKALARI


16 01 2009

BMC


16 01 2009

MERCEDES


16 01 2009

IVECO

M 24

M 50


16 01 2009

BELEDYE OTOBSLERNN TPLER


16 01 2009

Seilen Gzerghlardaki Belediye Otobslerinin Tip Dalmlar


16 01 2009

MOTORLU ARALARDA EGZOZ EMSYONLARININ GELM


16 01 2009

Ar ticari tatlarda ise 2007 ylnda Trkiyede EURO I standard uygulanmaktayd. 01.01.2008den itibaren Trkiyedeki seviye EURO IV standardna ykselmitir.

2011 -2012 yllarnda Trkiyede EURO V seviyesine geebilmek zere hazrlklar srmektedir. Ancak bu standartlar fabrika k deerlerini snrlamaktadr. Sakarya Bykehir Belediyesine ait belediye otobslerinin tat standard ise EURO IIdir. Yksek standartlar izin verilen kirletici deerlerini daha aaya ekmeyi amalamaktadr


16 01 2009

TAITLARIN MOTOR GLER


16 01 2009

EHR TRAFK YOUNLUU

-Aratrmada incelenen belediye otobslerinin gzergah younluklar evreyi nemli bir ekilde etkilemektedir. Adapazar merkezi incelendiinde yaklak tm duraklar belirli alanlara toplanmtr. Bu alanlardan nemlileri ise gar yan ve 1nci geidin orada bulunan Hareket Amirliidir.


16 01 2009

TAIT KLOMETRELER


16 01 2009

TAITLARIN SEYR EKLLER

-Ar motorlu tatlarn yolda seyir ekilleri de hava kalitesini etkileyen bir faktrdr. Belediye otobslerinin hzlanma, yavalama, sabit hzda gitme sreleri emisyon faktrn etkileyen parametrelerdir.


16 01 2009

19 y.y. sonlarnda retilen dizel motorlar gnmze kadar yakt tketimi ve emisyon deerleri gelitirilerek gelmitir. 20 y.y. ortalarnda toplu tama aralarnda kullanlmaya balanm olup gnmzde de devam etmektedir. Dizel motor, emisyonlar kontrol altnda tutulduu ve uygun gzerghta uygun motor tipi kullanld srece belediye otobsleri iin uygundur.

Dizel motorlarda oluan emisyonlarn standartlara uygun ekilde kontrol altna almak iin emisyon giderim yntemlerinden EGR, SCR ve DPF en yaygn ve en etkili olarak kullanlanlardr.


16 01 2009

Bu almamzda otobslerin sr evrimleri iin gerekli olan parametreler kayt altna alnm ve daha sonra Sakarya Otobs Sr evrimi yaplabilmesi iin bir n alma hazrlanmtr. Sr evrimlerinin oluturulmas tatlarn yakt tketimi ve egzoz emisyonlarnn belirlenmesinde gnmzde kullanlan en yaygn yntemdir. Bu alma Trkiyede henz gerekletirilmemi olan sr evrimlerinin Sakarya ehir ii Otobs evrimini gerekletirmek iin bir n alma nitelii tamaktadr.


  • Login