GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 37

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ PowerPoint PPT Presentation


  • 96 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ. Prof. Dr. Seydi DOĞAN Atatürk Ü niversit esi Fen Fakültesi-Fizik Bölümü. İÇİNDEKİLER. Çalışanlar ve Üstlerin Sorumlulukları Bazı Kişisel Koruma Ekipmanları (KKE) Tehlikeli Malzeme Bilgi Sistemi Kimyasal Geçimsizlik Elektrik güvenliği

Download Presentation

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


14 10 2012

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

Prof. Dr. Seydi DOĞAN

Atatürk Üniversitesi

Fen Fakültesi-Fizik Bölümü


14 10 2012

İÇİNDEKİLER

  • Çalışanlar ve Üstlerin Sorumlulukları

  • Bazı Kişisel Koruma Ekipmanları (KKE)

  • Tehlikeli Malzeme Bilgi Sistemi

  • Kimyasal Geçimsizlik

  • Elektrik güvenliği

  • Cihaz Güvenliği

  • Uyarı-Dikkat

  • Isıtma güvenliği

  • Cam Malzeme Güvenliği

  • Radyasyon Güvenliği

  • İlk yardım


14 10 2012

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

  • ÇALIŞANLARIN SORUMLULUKLARI

  • Varsa, çalıştığı laboratuarın yönergesine uymak,

  • Kendinin ve diğer kişilerin sağlık ve güvenliğini düşünmek,

  • Kurumu tarafından düzenlenen temel laboratuar güvenliği eğitimlerine katılmak,

  • Verilen görevleri eğitim ve talimatlar doğrultusunda yapmak,

  • Ortaya çıkan her türlü istenmeyen kazaları ve yaralanmaları sorumlusuna haber vermek.


14 10 2012

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

  • ÜSTLERİN SORUMLULUKLARI

  • Çalışanların, çalışma prosedürlerini bilmeleri sağlamak ve uyulup-uyulmadığını takip etmek,

  • Çalışılmasının güvenli olmadığını düşündüğü cihaz ve ekipmanları güvenilir hale getirerek, güvenli bir ortamda çalışılmasını sağlamak,

  • Ne tür kimyasallar ile çalışıldığını, ve ne denli ve tür tehlikelerle karşılaşabileceğini açıklamak,

  • Varsa biyolojik riskleri belirtmek ve nasıl tehlikeli olduklarını açıklamak,


14 10 2012

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

  • ÜSTLERİN SORUMLULUKLARI

  • Cihazların güvenli bir şekilde ve üretici talimatlarına, göre kullanılmalarını temin etmek,

  • Acil durum malzemelerini (ilk yardım kitleri, göz yıkama ve duşlar, yangın çıkışları, battaniyeler ve KKE’nın (önlük, eldiven, gözlük v.b.) temin etmek, ve bunların yerlerinin bilinmesini sağlamak,

  • Çalışanların sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesini sağlamak,

  • Çalışma alanının temiz ve düzenli tutulmasını sağlamak.


14 10 2012

KİŞİSEL KORUMA EKİPMANLARI

  • BAZI KİŞİSEL KORUMA EKİPMANLARI (KKE, PPE)

gloves

Earplug

face shields

Goggles

Apron

fire extinguisher

eyewashandshowers

firstaid kit

respirator


14 10 2012

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

  • ÇALIŞILAN YERDEKİ TEHLİKELİ MALZEME BİLGİ SİSTEMİ (Workplace Hazardous Materials InformationSystem, WHMIS)

Compressed Gas

Radioactive

Oxidizing

Corrosive

Flammable and

Combustible

Biohazardous

Waste

Dangerously

Reactive

Poisonous and

Infectious

Toxic

Explosive

2.6.2014


14 10 2012

GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

  • Başlamadan önce kurallar

  • gözden geçirilmeli

  • (dinlenmeli veya okunmalı)

    • Haftalık eğitim toplantılarına katılmalı ve pratik yapılmalı

  • Öncelikle ne yaptığını, ne gibi potansiyel tehlikelerin sizleri bekleyebileceğini anlamalı


  • 14 10 2012

    GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

    • Teknik ve sağlık ile ilgili bilgiler, Ürün Güvenlik Bilgi Formunda (MSDS) yer almalı ve

    • en yakın yerde bulundurulmalı

    • MSDS’ de bulunması zorunlu bilgiler:

      • Kimyasalların tanımı

      • Fiziksel tehlikeler (patlayıcı, yanıcı, reaktif)

      • Fiziksel / kimyasal özellikler

      • Reaktivite (ne ölçüde stabil)

      • Sağlık riskleri

      • Maruz kalınırsa, alınacak kontroller


    14 10 2012

    GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

    • Yangın söndürücü ve battaniye-

    • si, göz yıkama istasyonu ve

    • ilk yardım kitinin yerini bilmeli,

      • Emin değilseniz, kesinlikle sorumlusuna sorulmalı,

  • Kimyasal malzemeler ısıtılır veya

  • bir yerlere dökülürken,safetygoggles

  • kullanılmalı ve lab. önlüğü (apron) giyilmeli,

  • Mümkün ise laboratuarda yalnız çalışılmamalı.


  • 14 10 2012

    GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

    • Kaza durumunda yetkiliye haber verilmeli,

    • Lab.da acil durum oluştuğunda, kendi acil eylem planınız yerine, uygun prosedür uygulanmalı,

      • Lab içinde koşulmamalı, şaka yapılmamalı, yenip içilmemeli ve normalin dışında hareket edilmemeli,

      • Kullanılan alanın oldukça düzenli olması ve ergonomik dizaynın (cihazların çalışanların fiziksel ve ruhsal limitlerine uyumu) sağlanması gerekli,


    14 10 2012

    GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

    • Özellikle masada çalışırken, sık kullanılan şeyler el altında tutulmalı,

    • İşinizi yaparken sandalyede eğri, yan ve masadan uzak oturulmamalı,

  • Baş ve omuzlar düz tutularak, ayaklar yere düz basılarak ve dirsekler ve kollar desteklenerek iyi bir oturuş (veya duruş) sağlanmalı,

  • Vücudun belli bir bölgesine aşırı yüklenme yaparak “kronik travmatik hastalıkların” ortaya çıkmasına neden olunmamalı.


  • 14 10 2012

    GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

    • GİYİM:

    • Uzun saçlar toplanmalı, ya topuz yapılmalı veya yanmaz bone içine alınmalı.

    • Uzun kollu ve gevşek giyeceklerden sakınılmalı.

    • Ayakkabılar laboratuarda çalışmaya uygun olmalı, sandalet giyilmemeli.

    • Açık topuklu ve burnu açık ayakkabı giyilmemeli

    • Çalışma giysisi (bazı durumlarda özel giysi) giyilmeli.


    14 10 2012

    GENEL LABORATUAR GÜVENLİĞİ

    • Kimyasallardan sona, eller sabun ve su ile yıkanmalı,

    • Laboratuarda eller yüze temas ettirilmemeli,

    • Birbirleri ile uyuşmayan kimyasallar bir arada bulundurulmamalı ve tümü etiketlenmeli,

    • Lab. içine sadece gerekli olanlar alınmalı,

    • Kimyasalların nerede ve nasıl kullanılacakları bilinmeli,

    • Uçucu olup olmadıklarının, gaz ve buharlarının nereye gittikleri bilinmeli,


    14 10 2012

    KİMYASAL GEÇİMSİZLİK

    • Asla, asit ve organikler ile (örneğin çözücüler, solvents) karışım hazırlanmamalı,

    • Oksitlenmeye ve patlamalara sebep olabilir

    • Asla, asit ve baz ile karışım hazırlanmamalı,

    • Aniden hızlı bir ısı oluşmasına ve patlamalara sebep olabilir.

    • Asla, su asit içine dökülmemeli, asit su içerisine yavaşça dökülmeli,

    • Eğer, kimyasal kokusundan belirlenecek ise, kimyasalın buharı buruna doğru yavaşça getirilmeli


    14 10 2012

    KİMYASAL GEÇİMSİZLİK

    • Kullanılan az miktardaki asit ve bazlar, wet bench lerde bol su ile atık suya gönderilebilir.

    • Diğer tüm kimyasallar ve çözeltiler atık şişelerine transfer edilmelidir.

    • Atık şişeleri doğru bir şeklide etiketlenilmeli, şişeye ne kadar ve kim tarafından eklenildiği yazılmalı, nereye gittikleri bilinmeli,

    • Kimyasalların tadı asla test edilmemeli (Lab. da hiçbir şey tadılmamalı),

    • Bilinmeyen kimyasallar asla karıştırılmamalı


    14 10 2012

    ELEKTRİK GÜVENLİĞİ

    • Asla, elektrik kabloları hareket güzer-

    • gahı içerisinde bırakılmamalı.

      • Cihazlar kullanılmadan önce Lab.’ın kuru olduğundan emin olunmalı.

  • Islak eller ile prizlere dokunulmamalı,

  • elektrik çarpmalarına sebep olur.

  • Yüksek voltajdan zarar görmenizdense, cihazınızın zarar görmesi tercih sebebidir.


  • 14 10 2012

    ELEKTRİK GÜVENLİĞİ

    • Cihazlar ile çalışırken,

      • kaza,

      • elektrik çarpması,

      • yangın,

      • patlama

  • gibi potansiyel tehlikelere nelerin sebep olabileceği düşünülmeli ve bu riskler ortadan kaldırılmalı,

  • Cihazlar, uygun elektrik bağlantısı ve gerilimi altında çalıştırılmalı,

  • Voltaj belirtilen sınırlar dışında ve kablolar taşıyamayacak ise, ısınma yangına sebep olabilir.


  • 14 10 2012

    ELEKTRİK GÜVENLİĞİ

    • Fişlere, kablolara ve prizlere zarar verilmemeli

    • Zarar verilmiş şekilde kullanımı, elektrik çarpmalarına, kısa devrelere ve yangınlara sebep olabilir.

    • Tamiri gerekiyorsa, ilgili ile görüşülmeli

    • Cihaz belli bir süreliğine kullanılmayacaksa, kesinlikle prizden çekilmeli


    14 10 2012

    CİHAZ GÜVENLİĞİ

    • Belli bir öğretim üyesi sorumluluğundaolması gerekir.

    • Kullanılmasa bile, periyodik bakımı ihmal edilmemeli.

    • Cihazların fişlerinin mümkün olabildiği kadar prize girmesini sağlanmalı:

      • Fişin tam olarak girmemesi yangınaveyaelektrik çarpmalarına sebep olabilir

      • Arızalı fiş-priz kullanılmamalı.


    14 10 2012

    CİHAZ GÜVENLİĞİ

    • BAKIM-ONARIM:

    • Deneyimli, cihaz konusunda teknik altyapısı iyi, dokümanları takip edebilecek ingilizce seviyesine sahip teknik personel tarafından yapılmalı,

    • Mümkün ise, yerinde ve en kısa zamanda yapılmalı,

    • Mümkün ise, teknik elemana, cihazın bulunduğu birimde kadro verilmeli ve o şehirde ikameti sağlanmalı,

    • Teknik eleman, takım ruhu içerisinde çalışabilme ve arkadaşlık ilişkileri güçlü olanbiri olmalıdır.


    14 10 2012

    CİHAZ GÜVENLİĞİ

    • Nelerin güvenli olduğunu ve nelerin de güvenli olmadığını bildiren standart belgeler vardır.

    • Yüksek voltajın istisnası yoktur. Kesinlikle belirtilmeli,

    • Yaklaşık 15 yıldır düşük voltajı

    • belirtmek zorunluluğu vardır.

    • Voltaj değerleri belirtilmeyen cihaza CE belgesi verilmez.


    14 10 2012

    CİHAZ GÜVENLİĞİ

    • Yüksek voltaj gerektiren cihazlarla çalışırken, güvenlik oldukça önemli bir konu.

    • Dikkatli olunmalı.

    • Yüksek voltajla çalışmak ölümyada ciddi yaralanmalarlasonuçlanabilir.

    • Yüksek voltajdan korumak için izolasyon oldukça önemli(ısı, ses, elektrik izolasyonu..gibi)

    • Örneğin: En basitinden iki cihazın birbiri ile farklı gerilimlerde olmaları sağlanır.


    14 10 2012

    WARNING - CAUTION

    • Genelde Cihazların üzerinde veya yerine göre kullanım kılavuzlarında iki tane işaret dikkat çeker.

      • Talimatlar, kurallar doğru bir şekilde takip edilmez ise; kaza, ölüm veya ciddi bir şekilde yaralanma ile sonuçlanabiliri ifade eder.

      • Talimatlar, kurallar doğru bir şekilde takip edilmez ise; kaza, yaralanmalara veya kalıcı hasarlara sebep olabiliri ifade eder.

    WARNING (UYARI-İHTAR)

    CAUTION

    (DİKKAT-ÖZEN)


    14 10 2012

    WARNING (UYARI - İHTAR)

    • Cihazlar asla, ehil olmayan kişi-

    • ler tarafından tamir ve modifiye

    • edilmemeli ve parçaları sökülmemeli,

      • Zarar görmesine ve anormal bir şekilde çalışmasına sebep olabilirsiniz,

      • Tamiri gerekiyorsa, ilgili ile görüşülmeli.

    • Cihazlar sulu ortamda çalıştırılmamalı ve üzerine su gelmesi önlenmeli:

      • Kısa devre veya elektrik şoku meydana gelebilir


    14 10 2012

    WARNING (UYARI - İHTAR)

    • Cihazlar topraklanmalı:

      • Elektronik gürültülerin azalmasını sağlar.

      • Potansiyel elektrik çarpmalarından korur.

    • Otomatik devre koruyucu ve sigortalar kullanılmalı:

      • Elektrik akımının otomatik olarak sınırlandırılmasını yada kesilmesini sağlar.

      • Yangın sebebi olabilecek aşırı yüklenmeyi önler

      • Aşırı yüklendikleri zaman, devreyi keser.

    • Cihazların bakım veya tamiri yapılacaksa, güç kablolarının prizden çekilmesi gereklidir.


    14 10 2012

    WARNING (DİKKAT - ÖZEN)

    • Cihazların yüksek sıcaklık ve nemli ortamlarda çalıştırılmamasına dikkat edilmeli,

      • Elektrik kaçağına sebep olabilir, ve elektik çarpması veya yangınla sonuçlanabilir.

    • Mümkünse, eldiven kullanarak dokunulmamasına özen gösterilmeli:

      • Çıplak el ile dokunulmamalı, insan eli kiri uzaklaştırılması en zor kirdir.

      • Yağlı ortamlarda kullanılmamalı, yağlı eller ile dokunulmamalı.


    14 10 2012

    WARNING (DİKKAT - ÖZEN)

    • Patlayıcı maddelere yakın kullanılmamalı

      • Ateş alabilir ve yangına sebep olabilir.

    • Temizleme işleminde, zarar verecek veya cihazı çizebilecek,kimyasallar ve temizleme malzemeleri kullanılmamasına dikkat edilmeli.

    • Cihazın kullanımı bittiğinde, üzerinin kapatılmasına dikkat edilmeli,


    14 10 2012

    ISITMA GÜVENLİĞİ

    • Sıcak cisimleri tutmak için maşa ve (tongs) ve/veya koruyucu eldivenler kullanılmalı

    • Isıtmak için, sadece Kimax veya Pyrex türü glassware’ ler kullanılmalı

    • Sadece, kuru galssware’ ler ısıtma için kullanılmalı

      • Asla, sıcak glassware’ler ve hotplate’ler soğuyana kadar Lab. dan ayrılmamalı


    14 10 2012

    CAM MALZEME GÜVENLİĞİ

    • Kırık ve çatlak cam malzemeler (Glassware) kullanılmamalı,

    • Kırık glasswares, asla çöp kutusuna atılmamalı, (özel glassware atık container a konulmalı)

    • Asla sıcak glassware’ ler sulu ortamlara veya su içerisine konmamalı, ani soğuma cam galssware’ leri kırar veya çatlatabilir.


    14 10 2012

    RADYASYON GÜVENLİĞİ

    • Radyoaktif materyal kullanan her lab. “Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği”ne [Resmi gazete, 24.03.2000 / 23999] göre çalışmak zorundadır.

    • Tüm radyoaktif madde kullanıcıları

      • Yeterli eğitim almalı,

      • Radyasyon görevlisi olmalı,

      • Kişisel izleme cihazları (dozimetre) takmalı,

      • Kullanıcıların dozimetre kayıtları TAEK tarafından incelenmelidir.


    14 10 2012

    RADYASYON GÜVENLİĞİ

    • Radyoaktif madde kullanan tüm

    • laboratuarların kapısında

    • “Dikkat – Radyoaktif Madde”

    • uyarı işareti bulunmalı,

    • Bu laboratuarlar kilitlenebilir kapılara sahip olmalı; çalışma olmadığı sürece kilitli tutulmalı,

    • Radyoaktif maddeyle temas eden tüm ekipman “radyasyon” sembolü ile etiketlenmeli,

    • Radyoaktif madde mümkün olduğunca küçük alanda muhafaza edilmeli.


    14 10 2012

    RADYASYON GÜVENLİĞİ

    • Tüm çalışmalar plastik kaplı bir tutucu ile gerçekleştirilmeli ve tutucunun “radyoaktif” maddeyle temas eden kısmı işaretlenmeli,

    • Atıklar etrafı radyasyon-geçirgen olmayan atık toplama kabına konmalı ve kilitlenebilir kabin/dolap veya odalarda saklanmalı,

    • El bileğini koruyan çift kat eldiven dahil, uygun KKE giyilmeli ve eldivenler sık sık değiştirilmeli,

    • Radyoaktif madde ile çalışan arasındaki uygun mesafe her zaman korunmalı,

    • Çalışma alanı kirlenme açısından düzenli izlenmeli


    14 10 2012

    İLK YARDIM

    • Laboratuarda karşılaşılacak istenmeyen durumlar ve yapılması gereken ilk yardım öncelikleri

    • Yanmalar (burns)

    • Hemen, yanan kısım oldukça bol soğuk su içerisine konulmalı ve yanma hissi geçene kadar tutulmalı,

    • Kesikler ve zedelenmeler (cuts, bruises)

    • Açık yaralanmalara eldiven giyinmeden dokunulmamalı, üzerini birkaç dakika kapatmak küçük yaralanmaları kesecektir. Zedelenen kısımların üzerlerine soğuk baskı uygulamak şişme ve kabarmaları önleyecektir.


    14 10 2012

    İLK YARDIM

    • Bayılmalar (faintings)

    • Temiz havaya çıkarılmalı ve başı vücudunun diğer kısımlarından aşağıya gelecek şekilde yatırılmalı.

    • Göze zararlı malzeme kaçması (eyes)

    • Hemen, eyes washes, alanına gidilmeli ve göz birkaç dakika bol su ile yıkanmalı. Yabancı cisim gözde kaldı ise göz asla ovalanmamalı ve gerekli tıbbi müdahale yapılmalı

    • Zehirlenmeler (poisonings)

    • Zehirlenmeye sebep olan neden belirlenmeli ve gerekli tıbbi müdahale ve önlem alınmalı


    14 10 2012

    İLK YARDIM

    • Ele ve deriye bir şeyler dökülmesi (spills on the skin)

      • Oldukça bol miktarda bol su ile yıkanmalı

    • Eğer asit dökülmesi ise: Soda çözeltisi ile dökülen yere uygulama yapınız.

      • Eğer baz dökülmesi ise: Sirke yada borik asit ile dökülen yere uygulama yapınız.

    • Elektrik şoku (electrical shock)


    14 10 2012

    TEŞEKKÜR

    • SABRINIZ

    • ve

    • DİNLEDİĞİNİZ

    • için

    • TEŞEKKÜRLER


  • Login