Solunum fonks yon testler spirometre ve ak m vol m halkas
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 250

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Spirometre ve Akım-Volüm Halkası PowerPoint PPT Presentation


  • 296 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Spirometre ve Akım-Volüm Halkası. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM. SPİROMETRİK İNCELEME. Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılan en temel test yöntemidir.

Download Presentation

SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Spirometre ve Akım-Volüm Halkası

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


SOLUNUM FONKSİYON TESTLERİ Spirometre ve Akım-Volüm Halkası

Prof Dr Nurhayat YILDIRIM


SPİROMETRİK İNCELEME

  • Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılan en temel test yöntemidir.

  • Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıklarının tanısında, hastalığın şiddetini ve tedaviye yanıtını saptamada, meslek hastalıklarının tanı, tarama ve maluliyet değerlendirmesinde rutin kullanılır.


Prof Dr Faruk YENEL


  • Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da volüm değişikliklerini zamanın türevi olarak ölçebilen aletlerdir.

    1. Basit spirometrik inceleme

    2. Akım-volüm halkası


Volüm-zaman eğrisi Akım-volüm eğrisi


TEST SAYISI

  • Her hastaya en az 3 test yaptırılmalıdır.

  • Eğer 8 kez tekrarlanmasına karşın halen geçerli manevra elde edilemiyorsa test sonlandırılmalıdır.


Test

Örnek 1

Örnek 2

Örnek 3

En İyi Sonuç

FVC (L)

5200

5300

5350*

5350

FEV1 (L)

4410*

4350

4360*

4410

FEV1/FVC (%)

85

82

82

82

FEF25-75(L/s)

3.87

3.92

3.94

3.94

PEF (L/s)

8.39

9.44

9.89

9.89

Örneklerden değerlerin seçilmesi


Spirometre ile yapılan testler

a)Maksimal volenter ventilasyon (MVV)

b)Reversibilite

c)Bronş provokasyonu


Volüm (L)

Volüm x hız

12 san alınan-çıkartılan gaz miktarı

Zaman (san)


FIVC/pIVC

FEVC/pEVC

IVC > EVC > FEVC (FEV1)


IC


EVC Eğrisi


FEV1

  • Zorlu bir ekspirasyonun ilk 1. saniyesinde çıkarılan hava VOLÜMüdür.

  • Aslında AKIM HIZIdır !! (mL/1san)

  • Obstrüktif akciğer hastalıklarında azalır.


Obst

OBST

Saniye


FEV1/FEV6 <%73 ve FEV1<%82

ASTIM

KOAH

FEV1/VC<LLN

FEV1/FVC <%80

Post brd FEV1/FVC <%70

50

70


FEV1/FVC<%70,%75-80

AKIM-VOLÜM HALKASI

FEV1/FVC>%80

HAYIR

EVET

AKIM VOLÜM HALKASI

FEV1, FVC>%80

FEV1

FEV1<%80

EVET

HAYIR

Obstrüksiyon

FONKSİYONEL TANI

Normal

Restriksiyon


ATS/ERS SFT Standardizasyonu ERJ 2005;26:153-161, 319-338, 511-522, 720-735, 948-968

1

Evet

Hayır

2

Hayır

Evet

Hayır

Evet

3

Evet

Evet

Hayır

Hayır

FONKSİYONEL TANI

Restriksiyon

Obstrüksiyon

Miks defekt

Normal

KLİNİK TANI

4

Evet

Evet

Hayır

Evet

Hayır

Hayır

Normal

PV hastalık

Göğüs duvarı ve NM hastalıkları

ILD ve Int pnömoniler

ASTIM ve KB

Amfizem


BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ

1. REVERSİBİLİTE

2. BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ


AKIM-VOLÜM HALKASI


Volüm-zaman eğrisi Akım-volüm halkası


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

Ptm:Plümen-Ppl


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

+19 +15 +11 +8

Ptm:Plümen-Ppl


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

+15 +13 +10 +8

Ptm:Plümen-Ppl


Havayolu hastalıklarında akım-volüm halkası


Havayolu hastalıklarında akım-volüm halkası


5


5


7


8


FEV1/FVC % 54FVC mL 2149 % 58FEV1 mL 1157FEF25-75 mL/sn 0.8 % 43RV/TLC %61

MEF50/MIF50=0.12


FEF50/FIF50>1


FİKSE HAVAYOLU DARLIKLARI


12


13


13


14


14


RESTRİKTİF AKCİĞER HASTALIKLARINDA AKIM-VOLÜM HALKASI


Restriktif Tipte Bozukluk


Diyafram Paralizisi


82


TEŞEKKÜRLER


ARTER KAN GAZLARI


AKG analizi

  • Ani açıklanamayan dispne,

  • Siyanoz,

  • Anormal solunum sesleri,

  • Şiddetli ve açılanamayan takipne,

  • Solunum kaslarının aşırı kullanılması,

  • Akciğer grafisinde anormal gölgeler varlığında YAPILMALIDIR.


AKG alma endikasyonları

  • Ventilasyonu (PaCO2)

  • Asit-baz dengesini (pH, PaCO2)

  • Oksijenasyonu (PaO2, SaO2)

  • Oksijen taşıma kapasitesini (PaO2, HbO2, total Hb, dishemoglobin)

  • Tedaviye cevabı,

  • Hastalığın şiddetini, prognozunu değerlendirmek için AKG tetkiki yapılır.


EKİPMAN

  • Eldiven,

  • Heparin, 0.5 lik lidokain,

  • Steril cam veya geçirgenliği düşük plastik şırınga,

  • 20-22 lik iğne,

  • İsopropil alkol veya povidon iyodin (betadin),

  • İçi buz parçaları içeren kap ve tıpa.


  • Hasta işlem hakkında bilgilendirilmeli ve onayı alınmalıdır.

  • İşlem oturur yada yatar pozisyonda yapılmalıdır.

  • 2-4 mL kan yeterlidir. Kan şırıngaya kendi kan basıncı ile dolmalıdır.

  • Kan alınan arter mutlaka tampone edilmelidir.


AKG ölçümü için nereden kan alınır?


KONTRENDİKASYONLARI

  • Negatif Allen testi,

  • Cerrahi şant alanının distali,

  • Hastane koşulları dışında Femoral arter ponksiyonu,

  • Kuagulopati sorunu ve yüksek dozda antikuagulan tedavi.


Radiyel arter

Ulnar arter


OKSİJENASYON yeterli mi?

  • PaO2, SaO2,

  • Htc

  • Eritrosit sayısı, eritropoetin miktarı


HİPOKSEMİ

  • PaO2< 40 mmHg şiddetli hipoksemi,

  • PaO2 40-59 mmHg orta hipoksemi,

  • PaO2 ≥ 60 mmHg hafif hipoksemi


SOLUNUM YETERSİZLİĞİTanım

Oksijen ve karbondioksit değişiminin sağlanamaması ve bunların koordinasyonundaki bozukluğa bağlı kandaki OKSİJENİZASYONUN ve/veya KARBONDİOKSİTELİMİNASYONUNUN yetersizliğidir.


SOLUNUM YETERSİZLİĞİTanım

Oksijen ve karbondioksit değişiminin sağlanamaması ve bunların koordinasyonundaki bozukluğa bağlı kandaki OKSİJENİZASYONUN ve/veya KARBONDİOKSİTELİMİNASYONUNUN yetersizliğidir.


  • PaO2 56.5 mmHg

  • PaCO2 42 mmHg

  • pH 7.37

  • SaO2 %87


  • PaO2 41.1mmHg

  • PaCO2 30 mmHg

  • pH 7.54

  • SaO2 %82.2

    Tanı;???


  • PaO2 41.1mmHg

  • PaCO2 30 mmHg

  • pH 7.54

  • SaO2 %82.2

    Tanı; Tromboemboli


OKSİJENASYON yetersizliği akut mu kronik mi ?

  • PaO2, SaO2,

  • Htc

  • Eritrosit sayısı, eritropoetin miktarı


SOLUNUM YETERSİZLİĞİTanım

Oksijen ve karbondioksit değişiminin sağlanamaması ve bunların koordinasyonundaki bozukluğa bağlı kandaki OKSİJENİZASYONUNve/veya KARBONDİOKSİTELİMİNASYONUNUN yetersizliğidir.


VENTİLASYON yeterli mi ? Akut mu kronik mi ? Kompanse mi değil mi ?

  • PaCO2

  • BE

  • SB


Arter kan gazı bulguları -I

  • PaO2 mmHg52,4

  • SaO2 % 67

  • PaCO2mmHg58,2

  • pH7,30

  • BEmEq/L6

  • SBmEq/L29


SOLUNUM YETERSİZLİĞİ

HİPOKSEMİK +HİPERKAPNİK

HİPOKSİK

NORMAL AKCİĞER

ANORMAL AKCİĞER

Sedatif Alımı Nöromüsküler Hast. Yukarı Sol. Yolu Dar.

KOAH Astım Atağı


30 dak., 3 L/dak. Oksijen vermeyi takiben AKG bulguları -II

  • PaO2 mmHg63,2

  • SaO2 %91

  • PaCO2mmHg68,3

  • pH7,30

  • BEmEq/L6

  • SBmEq/L29


  • OKSİJENASYON

  • VENTİLASYON


Kontrollü oksijen tedavisi

  • PaO2 yi ≥60 mmHg, SaO2 yi ≥%90,

  • PaCO2 yi 10 mmHg den daha fazla yükseltmeden yapılacak OKSİJEN tedavisidir.

  • PaCO2≥ 20 mmHg fazla yükseltmede akut asidoz bulguları ortaya çıkar.


Arter kan gazı bulguları -I

  • PaO2 mmHg52,4

  • SaO2 % 83

  • PaCO2mmHg58,2

  • pH7,30

  • BEmEq/L6

  • SBmEq/L29


CO2 H

Serebral Kan Akımı

Hipotalamus

O 2

Yuk. Sol.Yol.Kas

Korteks

KanK-B Bar

San.Kem.

İnt. Kos.

Sol. Mer

CO2 H

Mot. Nör.

Toraks

Per. Kem.

Diyafram

O 2

PaCO2 pH

VA=VTxf

Kan Gaz

Akciğer


Isı, akım, yutkunma

VE=VT x f =500 x 20 = 10000 mL/dak

HAR; Sigara dumanı, PG,histamin, mekanik stimulus

VA=( VT - VD ) x f =(500-150) x 20 =350 x20 =7000 mL/dak

∆V

∆V

Ppl

C lifleri

Pabd

YAR; Volüm artışı

Kas iğcikleri; mekanik nedenlerle

Solunum merkezi aktivitesinin klinik ve fonksiyonel göstergeleri; f, VT/TI, P0.1


30 dak., 2 L/dak. Oksijen vermeyi takiben AKG bulguları -II

  • PaO2 mmHg63,2

  • SaO2 %91

  • PaCO2mmHg68,3

  • pH7,30

  • BEmEq/L6

  • SBmEq/L29


CO2 H

Serebral Kan Akımı

Hipotalamus

O 2

Yuk. Sol.Yol.Kas

Korteks

KanK-B Bar

San.Kem.

İnt. Kos.

Sol. Mer

CO2 H

Mot. Nör.

Toraks

Per. Kem.

Diyafram

O 2

VA=VTxf

Kan Gaz

Akciğer


Isı, akım, yutkunma

VE=VT x f =500 x 20 = 10000 mL/dak

HAR; Sigara dumanı, PG,histamin, mekanik stimulus

VA=( VT - VD ) x f =(500-150) x 20 =350 x20 =7000 mL/dak

∆V

∆V

Ppl

C lifleri

Pabd

YAR; Volüm artışı

Kas iğcikleri; mekanik nedenlerle

Solunum merkezi aktivitesinin klinik ve fonksiyonel göstergeleri; f, VT/TI, P0.1


Oksijen tedavisinde izlenen hiperkapni nedenleri

1- Solunum Merkezinin Dürtüsünde (nöromüsküler dürtü VT/TI) Azalma; VE (=VTxf ) %7 civarında azalma olur

2- Hipoksik vasokonstriksiyonun azalmasına rağmen ventilasyon defektinin sürmesi V/Q denksizliğini arttırır.

3- O2 verildiğinde O2Hb oluşur, CO2Hb azalır, CO2 serbest kalır, Haldane Etkisi.

4- Kronik PaCO2 , pH , HCO3 

Kan beyin bariyerinde H+ + HCO3 -  H2CO3

5- PaCO2’nin narkotik etkisi


Oksijen tedavisinde izlenen hiperkapni nedenleri

1- Solunum Merkezinin Dürtüsünde (nöromüsküler dürtü VT/TI) Azalma; VE %7 civarında azalma olur

2- Hipoksik vasokonstriksiyon azalır; Q artar, ancak V düzelmemiştir => V↓/Q↑ denksizliği artar=> şanta benzer etki

Vasokonstriksiyon azalır=> vasküler direnç azalır => kardiyak “output” artar=>Q↑=> şanta benzer etki daha artar

3- O2 verildiğinde O2Hb oluşur, CO2Hb azalır, CO2 serbest kalır (Haldane Etkisi).

4- Kronik PaCO2 , pH , HCO3 

Kan beyin bariyerinde H+ + HCO3 -  H2CO3

5- PaCO2’nin narkotik etkisi


Oksijen tedavisinde izlenen hiperkapni nedenleri

1- Solunum Merkezinin Dürtüsünde (nöromüsküler dürtü VT/TI) Azalma; VE %7 civarında azalma olur

2- Hipoksik vasokonstrüksiyonun azalmasına rağmen ventilasyon defektinin sürmesi V/Q denksizliğini arttırır (Şanta benzer etki).

3- O2 verildiğinde O2Hb oluşur, CO2Hb azalır, CO2 serbest kalır (Haldane Etkisi).

4- Kronik PaCO2 , pH , HCO3 

Kan beyin bariyerinde H+ + HCO3 -  H2CO3

5- PaCO2’nin narkotik etkisi


HCO3- + H+=> H2CO3


Oksijen tedavisinde izlenen hiperkapni nedenleri

1- Solunum Merkezinin Dürtüsünde (nöromüsküler dürtü VT/TI) Azalma; VE %7 civarında azalma olur

2- Hipoksik vasokonstrüksiyonun azalmasına rağmen ventilasyon defektinin sürmesi V/Q denksizliğini arttırır (Şanta benzer etki).

3- O2 verildiğinde O2Hb oluşur, CO2Hb azalır, CO2 serbest kalır (Haldane Etkisi).

4- Kronik PaCO2 , pH , HCO3 

Kan beyin bariyerinde H+ + HCO3 -  H2CO3

5- PaCO2’nin narkotik etkisi


CO2 H

CO2

Serebral Kan Akımı

Hipotalamus

O 2

Yuk. Sol.Yol.Kas

Korteks

KanK-B Bar

San.Kem.

İnt. Kos.

Sol. Mer

CO2 H

Mot. Nör.

Toraks

Per. Kem.

Diyafram

O 2

VA=VTxf

Kan Gaz

Akciğer


Hipoksemik-Hiperkapnik KOAH olgusu

O2 verildiğinde alveoldeki N2 azalır; absorbsiyon atelektazisi gelişir => V azalır =>V↓/Q↑ denksizliği artar => şanta benzer etki

Mikro atelektazik alana gidemeyen ventilasyon kısmen iyi havalanan alveollere kayar=>V↑ /Q↓ => ölü boşluk ventilasyonu


  • OKSİJENASYON

  • VENTİLASYON


PAO2=149-PaCO2(FIO2 + 1-FIO2) R

PAO2=149-40(0.21+1-0.21)

0.8

PAO2=149 - 40 0.8

PAO2=149-48=101= 100 mmHg

PHO2 =760 x 0.21= 159 mmHg

PtO2 =(760-47) x 0.21= 149 mmHg

PAO2=100mmHg

PACO2=38-42 mmHg

Difüzyon

PaCO2=38-42mmHg

PaO2=97-100mmHg

P v CO2=42-45 mmHg

VO2=250 -350 mL/dak

VCO2=200-250mL/dak


Arter kan gazı bulguları -II

  • PaO2 mmHg54

  • SaO2 % 83

  • PaCO2mmHg68

  • pH7,30

  • BEmEq/L6

  • SBmEq/L29


PAO2=149-PaCO2(FIO2 + 1-FIO2) R

PAO2=149-68(0.21+1-0.21)

0.8

PAO2=149 - 68 0.8

PAO2=149-85= 64 mmHg

PHO2 =760 x 0.21= 159 mmHg

PtO2 =(760-47) x 0.21= 149 mmHg

PAO2=64 mmHg

PACO2=68 mmHg

Difüzyon

PaCO2=68 mmHg

PaO2= 54 mmHg

P v CO2=72 mmHg

VO2>350 mL/dak

VCO2>250mL/dak


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

Ptm:Plümen-Ppl


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

+19 +15 +11 +8

Ptm:Plümen-Ppl


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

Alveoler hipoventilasyon PACO2 PAO2

+15 +13 +10 +8 +6

Ptm:Plümen-Ppl


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

Alveoler hipoventilasyon PACO2 PAO2

+15 +14 +13 +10

+5

EPAP

Ptm:Plümen-Ppl


Toraks kafesi içindeki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler


MIP ve MEP


MIP

IPAP

18 19 20

VCO2 f


Teşekkürler


Kontrollü oksijen tedavisi

  • PaO2> 60 mmHg veya SaO2>%90 olacak şekilde

  • PaCO2>10 mmHg’dan daha fazla artmadan

  • pH<7.25 olmadan

    Sürekli olarak UYGULA


REVERSİBİLİTE

Bronkodilatör reversibilite testi astım olgularını KOAH olgularından ayırır mı?

  • A. EVET

  • B. HAYIR

    CEVAP B


ΔFEV1=300mL (%12b)


ΔFEV1=120mL (b%15),(p %7)


  • Büyük hava yollarının fikse darlıklarında hangi akınlar etkilenir?

  • A. Ekspiratuar,

  • B. İnspiratuar,

  • C. İnspiratuar ve ekspiratuar,

  • D. Vital kapasitenin ilk %25 indeki ekspiratuar akımlar,

  • E. Vital kapasitenin son %25 indeki ekspiratuar akımlar.

  • CEVAP C


Uykuda AHI >29


Teşekkürler


OLGU SUNUMLARI


  • 71 yaşında erkek hasta

  • Nefes darlığında artma

  • Önce ajite ve huzursuz olan hastada uyuklama ve dalgınlık

  • 50 yıl günde 30 adet sigara


Başvuru öncesi akciğer fonksiyon testleri


Başvuru öncesi fonksiyon testleri


Başvuru öncesi fonksiyon testleri


Arter kan gazı bulguları -I

  • PaO2mmHg52,4

  • SaO2 %83

  • PaCO2mmHg68,2

  • pH7,37

  • BEmEq/L4

  • SBmEq/L29


30 dak., 3 L/dak. Oksijen vermeyi takiben AKG bulguları -II

  • PaO2mmHg63,2

  • SaO2 %91

  • PaCO2mmHg78,3

  • pH7,36

  • BEmEq/L4

  • SBmEq/L29


Kontrollü oksijen tedavisi

  • PaO2> 60 mmHg veya SaO2>%90 olacak şekilde

  • PaCO2>10 mmHg’dan daha fazla artmadan

  • pH<7.25 olmadan

    Sürekli olarak UYGULA


Akut solunum yetersizliğinde oksijen tedavisinde PaCO2’nin yükselme nedenleri

1- Hiperoksi  PerfüzyonVE/Q

VentilasyonPaCO2 

2- CO2Hgb + O2  CO2 + O2Hgb

Haldane etkisiPaCO2

3- VT , VD/VT 

PaCO2 = VCO2× k/VE – (1-VD/VT)

PaCO2 = VCO2 × k/VE – (1-VD/VT) 


Hipoksik ve hiperkarbik solunum stimülasyonu


Akciğer fonksiyon testleri


KOAH’TA SOLUNUM PATERNİ


HİPERKARBİK HASTADA SOLUNUMUN KONTROLÜ


• 77 yaşında erkek, KOAH tanısıyla izlenmekte • Günün her saatinde metalik kuru öksürük,nefes darlığında artış, • 55 yıl günde 20 sigara


FEV1/FVC % 54FVC mL 2149 % 58FEV1 mL 1157FEF25-75 mL/sn 0.8 % 43RV/TLC %61


İntratorasik büyük havayolu darlığıFEF50/FIF50 <1,<0.7FEV1/FEV0.5 >1.5FEV1/PEFR <10mL/L/snEkspiryumda düzenli, düşük akımlı plato, testere dişi paterniRotmann HH,Chest 1975;68:796-799


FEF50/FIF50 = 0.12FEV1/FEV0.5 = 1.62FEV1/PEFR = 7.05Ekspiryumda plato


Raw=4cm H2O/L/sn (N:0.5-1.5)FEF50(He-O2)- FEF50(oda havası)x100=FEF50FEF50(oda havası)FEF50 >%20intratorasik büyük hava yolu darlığıFEF50>%44


SPİROMETRİK TRASE (V-t EĞRİSİ)

  • FEV1 N

  • FEV1/FVC N

  • FVC N

  • FEF 25-75 N


SPİROMETRİK TRASE (V-V HALKASI)

  • FEF %75

  • FEF%50

  • FEF%25

  • FEF%50 / FIF%50 < 1

    Tanı: İntratorasik büyük solunum -yollarında değişken darlık


SPİROMETRİK TRASE (V-t EĞRİSİ)

  • FEV1/FVC N

  • FEV1 N

  • FVC N

  • FEF 25-75 N


SPİROMETRİK TRASE (V-V HALKASI)

  • FIF %75↓

  • FIF %50↓

  • FIF %25↓

  • FEF %50 / FIF %50 > 1

    Tanı: Ekstratorasik büyük solunum yollarında değişken darlık


Teşekkürler


DİNAMİK HİPERİNFLASYON


KOAH

İNFLAMASYON

Küçük havayolu hastalığı

Parankim hasarı

HAVA AKIMI KISITLILIĞI


  • Ödem, inflamasyon ve mukus nedeni ile hava yolu direnci artmıştır,

  • Parankim destrüksiyonundan dolayı alveoller pörsümüş durumdadır ve itici gücü azalmıştır,

  • Solunum kas yorgunluğu nedeni ile hava yolu direnci aşılamamaktadır,

  • EBN kıkırdaksız küçük hava yollarına doğru kayar

    HAVA YOLU KOLLABE OLUR


  • Küçük hava yollarının erken kapanma eğilimi,

  • Elastik geri çekilme gücünün azalması,

  • Ekspiratuar akım kısıtlaması (EAK),

  • Ekspiryumda akciğerlerin boşalma hızının yavaşlaması SONUCUNDA

    FRC daha yüksek seviyede stabilize olur

    DİNAMİK HİPERİNFLASYON


Akım (L/sn)

5

1

2

2

3

0

4

0

RV

TLC

TLC

RV

Dinlenme

Mak egzersiz

5

Volüm (L)

KOAH

NORMAL


DİNAMİK AŞIRI HAVALANMA


BRONKODİLATÖR


KOAH

TLC

IC

SAĞLIKLI ERİŞKİN

IC

TLC

VT

IC

IC

VT

EELV

İstirahatEforİstirahatEfor


EGZERSİZDE DİNAMİK AŞIRI HAVALANMA


KOAH’TA BRONKODİLATÖRE CEVAP NASIL SORGULANMALI?FEV1 ? IC ?


EKSPİRATUAR AKIM KISITLAMASI

  • KOAH olgularında, FEV1 EAK’nın iyi bir prediktörü değildir.

    Burrows B et al. Am Rev Respir Dis 1991;665-678

  • KOAH’lılarda dispne ile EAK arasındaki ilişki, FEV1 ile olan ilişkiden çok daha anlamlı bulunmuştur.

    Eltayara L et al. Chest 2001;119:99-104

  • KOAH olgularında EAK ile IC arasında kuvvetli korelasyon saptanmıştır.

    Koulouris NG et al. J Appl Physiol 1997;82:723-731


DİNAMİK HİPERİNFLASYON

  • Pasif olan EAK, inspiratuar kasların kompansasyonu ile zorlukla yenilir ve inspiratuar kas fonksiyonunda bozulma oluşur,

  • Ekspiryum tamamlanmadan, inspiryum başlar, bu nedenle alveol içinde pozitif basınç kalır (iPEEP). İnspiratuar kaslar bu eşik değeri aşmak zorundadır.


Teşekkürler


DİNAMİK HİPERİNFLASYON VE NEGATİF EKSPİRATUAR BASINÇ (NEP)


DİNAMİK HİPERİNFLASYONUN EN ÖNEMLİ NEDENİ OLAN EAK ÖLÇÜM TEKNİKLERİ

  • VÜCUT PLETİSMOGRAFİSİ

  • NEGATİF EKSPİRATUAR BASINÇ (NEP) TEKNİĞİ


NEP

  • Pnömotograf

  • Diferansiye basınç transdüseri

  • Negatif basınç oluşturan cihaz

  • Veri toplama sistemi


(Eltayara L et al. Am J Respir Crit Care Med 1996;154:1726-34.)


(İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Solunum Laboratuarı)

(MICRO MEDICAL LTD, KENT UK)


NEP TEKNİĞİ

(-5 cm H2O) değerinde negatif bir basıncı, tidal ekspirasyon esnasında ağız içine uygulamak ve ortaya çıkan akım-volüm (A-V) halkasını, önceden yapılmış kontrol ekspirasyon A-V halkası ile kıyaslamak temeline dayanan bir yöntemdir.


O


-5

0

+10

+15

+20

+23


Milic-Emil J Chest 2000;117:2195-2235


EAK (+)

EAK (-)


NEP SONUÇLARININ SINIFLANDIRILMASI

Eltayara L et al. AmJ Respir Crit Care Med 1996;154:1726-1734


Teşekkürler


KARBON MONOKSİT DİFÜZYON TESTİ


KULLANILACAK GAZ

  • Standart olarak tüm dünyada CO difüzyon testi uygulanır.

  • CO’in Hb’e afinitesi çok güçlü (oksijenden 210 kat fazla).

  • Hb’e bağlanmayan gazlar ise plazma parsiyel basıncını arttırdığından kullanılmaz.


ALVEOLER VOLÜMÜN (VA) ÖLÇÜMÜ

  • Difüzyon testi esnasında, birim hacim başına düşen CO difüzyonunu saptamak için VA ölçümü gerekir.

  • Sıklıkla Helyum kullanılarak gaz dilüsyon yöntemi ile VA ölçülür.


TERMİNOLOJİ

  • Transfer Faktör (TLCO)

    (ERS-1993) (mmol.min-1kPa-1)

  • Difüzyon Kapasitesi (DLCO)

    (ATS-1995) (mL.min-1mmHg-1)

  • DLCO/TLCO=3:1 , DLCOx0,33 =TLCO

  • DL/VA(DLCO/VA)= TL/VA=KCO

    (mL.min-1mmHg-1L-1)

  • DLCOAdj


KLİNİK KULLANIM

  • Klinikte en çok gözlenen (ya da araştırılan) durum difüzyonun azalmasıdır.

  • Çok sınırlı durumlarda difüzyon testinde artma saptanabilir.


DLCO’NUN ARTTIĞI DURUMLAR

  • Polisitemi ile giden hastalıklar

  • Pulmoner hemorajiler

  • Pulmoner kan akımının artmasına yol açan sol-sağ shuntlar


DLCO’NUN AZALDIĞI DURUMLAR

  • İnterstisyel akciğer hastalıkları

  • Sistemik hastalıkların akciğer tutulumu

  • Obstruktif akciğer hastalıkları


DLCO

ARTMIŞ

AZALMIŞ

DLCO/VA :N

DLCO/VA :

*Alv Hemoraji

*Polisitemi

*Pulmoner

kan akımı

*Azalmış akc volumü

*Parenkim değişiklikleri

*Obstruksiyon

*Ölü boşluk

artışı


ENDİKASYONLAR


1. Bir Akciğer Hastalığının Varlığını yada Yokluğunu Göstermek

  • Pulmoner Semptomlar

    • Dispne, Wheezing

    • Öksürük, balgam

    • Göğüs ağrısı,ortopne

  • Fizik Muayene Bulgular

  • Laboratuar Bulguları

    • PA-grafi

    • AKG


2. Bilinen bir hastalığın solunum fonksiyonlarına yansımasını saptamak.

  • Akciğer Hastalıkları

    • KOAH

    • Astım

    • İnterstisyel Akciğer Hastalıkları

  • Kardiyak Hastalıklar

  • Nöromuskuler Hastalıklar


3. Çevresel ve Mesleksel maruziyetin saptanması

  • Sigara

  • İşyeri kirliliği


4. Tedavinin etkinliğinin saptanması

  • Bronkodilatörler, steroidler

  • Kardiyak ilaçlar

  • Akciğer rezeksiyonu, transplantasyon

  • Pulmoner rehabilitasyon


5.Preoperatif Değerlendirme

  • Akciğer rezeksiyonları

  • Toraks cerrahisi

  • Abdominal cerrahi


6.Maluliyet- yetersizlik durumlarının saptanması


KOAH’ta Spirometre ile Semptom ve Laboratuar

Bulguları Arasındaki İlişki

Öksürük, balgam

Efor dispnesi

İstirahatte

dispne

Semptomlar

Normal

Hafif

Orta

Ağır

Çok

ağır

Spirometre

Hipoksemi

Normal

AKG

Normal

Hiperinflasyon

PA grafi


Teşekkürler


BRONŞ AŞIRI DUYARLIĞI

  • Bronş aşırı duyarlılığı değişik uyaranlara karşı hava yollarının verdiği abartılı bronkokonstriktör yanıttır.

    H Cain Clin Chest Med 2001;22:651-659.

  • Bronş aşırı duyarlılığının saptanmasında ise bronş provokasyon testleri kullanılır.


Kullanılacak Ajanlar

  • Spesifik: -Allerjen

    -Nonimmunolojik

    (aspirin, gıda, gıda katkıları)

    b)İndirekt: -(Soğuk hava, nonizotonik solüsyonlar, lökotrien C4, D4 ve E4, prostoglandinler, adenozin mono fosfat, bradikinin, taşikinin, serotonin )

  • Egzersiz testleri:

  • Nonspesifik:

  • a)Direkt: -Metakolin

  • -Histamin


DİREKT UYARANLAR

  • Astım için duyarlılığı yüksek, ancak özgüllüğü düşük.

    (Astımlıların çoğunda pozitif, ancak her pozitif astım değil!)

    ERS Task Force. Eur Respir J 2003;21:1050-68


İndirekt Uyaranlar

  • Özellikle inflamatuar ve nöronal hücreleri uyarak, bu hücrelerden mediyatör ve sitokin salınımına yol açarak hava yolu kısıtlılığına neden olan uyaranlardır.

    ERS Task Force. Eur Respir J 2003;21:1050-68


İNDİREKT UYARANLAR

  • Fiziksel uyaranlar

    -Nonizotonik aerosoller (hipotonik, hipertonik, distile su, mannitol)

    -Ökapnik volenter hiperpne (kuru hava ile)

  • Farmakolojik uyaranlar

    -Adenozin

    -Taşikininler

    -Bradikinin

    -Metabisülfit/SO2

    -Propranolol

  • Endotoksin (LPS)

  • PAF

  • Ozon

  • [Selektif uyaranlar (Aspirin, NSAID, allerjen)]


TESTİN UYGULANMASI

  • 30 dakika önce solüsyonlar buzdolabından çıkarılıp oda sıcaklığında ısınması sağlanır ve ilk dozdan 2 ml nebulizere (De Vilbiss) konur.

  • Hastanın burun klibi takılı iken rezidüel volüm düzeyinden yavaş ve derin nefes alması (5 sn kadar) ve nefesini yine yaklaşık 5 sn tutması sağlanmalıdır. Bu işlem 5 kez takrarlanmalı ve toplam sürenin de 2 dakikayı geçmemesine dikkat edilmelidir.

  • Nebulizasyondan sonraki 30-90sn içinde spirometrik ölçüm tekrarlanır.


TESTİN SONLANDIRILMASI

  • Hastada %20’lik FEV1 düşüşü olunca ya da en yüksek konsantrasyona ulaşılınca test sonlandırılır.

  • Provoke olan olgulara salbutamol inhale ettirilip 10 dakika sonra test tekrarlanır.


İKİ DAKİKA TİDAL SOLUK YÖNTEMİ

  • Hastanın nebulizatörden 2 dakika boyunca rahat ve doğru soluk alıp vermesi sağlanır.

  • Nebulizasyondan 30-90sn sonra spirometre tekrarlanır. Hastanın her sefer kabul edilebilir bir test yapması sağlanmalıdır (en çok 3-4 kez tekrarlanır). Metakolinin kümülatif etkisinin elde edilebilmesi için iki konsantrasyon arasındaki sürenin 5 dakikayı geçmemesi sağlanmalıdır.


  • Spirometre aşağıdaki hastalıkların hangisinde tanı koydurucudur?

  • A. Astım,

  • B. KOAH,

  • C. Bronşektazi,

  • D. Kistik fibroz,

  • E. BOOP.


  • Cevap B


Manevra ve manevralar arası kabul edilebilirlik kriterleri

Manevra Kriterleri

  • Tek spirogramın kabul edilebilirlik kriterleri Artefaktlar yoksa

    Ekspirasyonun ilk saniyesinde öksürük Ölçümü etkileyen glottis kapanması

    Erken bırakma veya kesme

  • Maksimal olmayan efor

    Kaçak olmamalı, ağızlık tıkalı olmamalı, iyi bir başlangıcı olmalıdır

    Ekstrapolasyon yapılan hacim FVC ‘nin <%5 veya 0.15 lt (hangisi büyükse)

    Tatminkar bir ekspirasyon olmalıdır

    (6 sn.’nin üzerinde (çocuklar için 3 sn) veya hacim-zaman eğrisinde plato veya kişi daha fazla ekspirasyon yapamayana dek sürmelidir.)


Manevra ve manevralar arası kabul edilebilirlik kriterleri

  • Manevralar Arası kriterler

    Üç kabul edilebilir spirogram elde edildikten sonra aşağıdaki testi uygulayınız

    En büyük iki FVC değeri birbirinden farkı 0.150 ml olmalı

    En büyük iki FEV1 değeri birbirinden farkı 0.150 ml olmalı

    Her iki kritere de ulaşılmışsa test sonlandırılabilir.

    Eğer her iki kritere de ulaşılmamışsa testi ,

    Kabul edilebilir spirogram elde edilinceye kadar,

    Sekiz test yapılan kadar (opsiyonel)

    Kişi/hasta daha fazla devam edemeyene dek test tekrarlanır.

    Minimum üç iyi manevra kayıt edilmelidir.


FVC manevrasını yapın

HAYIR

Manevranın kabul edilebilirlik kriterlerine ulaşıldı mı?

EVET

HAYIR

Kabul edilebilir üç manevra elde edildi mi?

EVET

HAYIR

Manevralar arası kabul edilebilirlik kriterlerine ulaşıldı mı?

EVET

En büyük FVC ve FEV1’i tespit edin

Diğer parametreleri tespit etmek için FVC+FEV1’de en büyük manevrayı seçin

Kayıt edin ve yorum


  • Reversibilite testi astım-KOAH ayrımını yapmamızda yardımcımıdır?

  • A. EVET,

  • B. HAYIR.


  • Cevap HAYIR


Predikt (beklenen) değer üzerinden değişkenlik

  • Post FEV1 –ilk FEV1 x 100

    pred FEV1

    Başlangıç değerinden etkilenmez.

    Daha zor reversibilite saptanır.


  • İntratorasik hava yolu darlıklarında akım volüm halkasında hangi akımlar etkilenir?

  • A. İnspiratuar,

  • B. Ekspiratuar,

  • C. Hem inspiratuar, hem ekspiratuar,

  • D. FVC nin ilk %25indeki ekspiratuar akımlar,

  • E. FVC nin son %25indeki ekspiratuar akımlar,


  • Cevap B


  • Oksijen tedavisinde amaç ne olmalıdır?

  • A. PaO2 yi 80 mmHg yapmak,

  • B. PaO2 yi ≥60 mmHg yapmak,

  • C. SaO2 yi %97 yapmak,

  • D. PaO2 yi ≥60 mmHg ve SaO2 yi %97 yapmak,

  • E. PaO2 yi ≥60 mmHg ve SaO2 yi ≥%90 yapmak,


  • Cevap E


Pre FEV1=1200

Post FEV1=1430

230mL

%19


SAĞLIKLI ERİŞKİNDE PAO2’NİN HESAPLANMASI

PAO2 = FIO2 x (PB-47) – PACO2/RQ

PAO2 = 0,21 x (760-47) – 40/0,8

PAO2 = 0,21 x 713 - 50

PAO2 = 149,73 - 50

PAO2 = 100 mmHg

PA-aO2=100-95=5mmHg


PA-a O2’ nin hesaplanması

  • PAO2 = FIO2 x (PB-47) – PACO2/RQ

    PA-aO2 = 140 –(PaO2+PaCO2)


MUTLAK DEĞİŞKENLİK

  • Bronkodilatör sonrası ve ilk FEV1 değerleri arasındaki mL cinsinden fark.

    (post bron FEV1 – ilk FEV1)


Başlangıç değeri üzerinden değişkenlik

  • Post FEV 1-ilk FEV1 x100

    ilk FEV1

  • Başlangıç değerinden etkilenir. Predikt değere oranla daha kolay reversibilite saptanır.


BEŞ SOLUK DOZİMETRE YÖNTEMİ


İKİ DAKİKA TİDAL SOLUK YÖNTEMİ


Akım-volüm halkasının kalitesini etkileyen hatalarI. İnspirasyonun yavaş ve maksimum güçle yapılmamış olması


~

Akım-volüm halkasının kalitesini etkileyen hatalarII. Ekspirasyonun RV seviyesine aniden kesilmesi


Zorlu ekspirasyonun istemli azaltılması nasıl önlenir?


AKIM-VOLÜM HALKASININ ÇİZDİRİLMESİ


İleri Yaş Astım KOAH


SPİROMETRİ ENDİKASYONLARI

TANISAL

  • Semptomları, belirtileri veya anormal laboratuar testlerinin değerlendirilmesi

  • Hastalığın pulmoner fonksiyonlara etkisinin ölçülmesi

  • Solunumsal hastalık riski taşıyanların değerlendirilmesi

  • Preoperatif riskin tespiti

  • Prognozun tespiti

  • Yoğun egzersiz programına başlamadan önce sağlık durumunun tespiti


SPİROMETRİ ENDİKASYONLARI

MONİTERİZASYON

  • Terapötik müdahalenin değerlendirilmesi

  • Akciğer fonksiyonlarını etkileyen hastalığın tedavi protokolünün tanımlanması

  • Zararlı etkenlere maruz kalanların saptanması

  • Pulmoner toksitesi bilinen ilaçların yan etkilerinin saptanması


SPİROMETRİ ENDİKASYONLARI

Maluliyet /Sakatlık değerlendirilmesi

  • Rehabilitasyon programının bir parçası olarak hastanın değerlendirilmesi

  • Sigorta değerlendirmesi sırasında riskin saptanması

  • Kanuni sebeplerle bireyin değerlendirilmesi

    Toplum Sağlığı

  • Epidemiyolojik sağ kalım çalışmaları

  • Referans eşitliklerinin oluşturulması

  • Klinik araştırmalar


SOLUNUM YETERSİZLİĞİNİN TİPLERİ

AKUT SOLUNUM YETERSİZLİĞİ

Tip I Akut Hipoksemik

Tip II Hipoksik – Hiperkapnik Tip III Perioperatif Tip IV Şok

KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİ (VENTİLASYON YETERSİZLİĞİ)

Tip I Hipoksik

Tip II Hipoksik-Hiperkapnik


  • Login