1 / 63

Współczesne społeczeństwo polskie – wykład ósmy, czyli o zdrowiu, zamożności i instytucjach

Współczesne społeczeństwo polskie – wykład ósmy, czyli o zdrowiu, zamożności i instytucjach. ZDROWIE. „Szlachetne zdrowie...”. Dlaczego „nikt się nie dowie jako smakujesz, aż się zepsujesz”? „zacznę jutro” „nie czuję poprawy” „dziadek palił i żył 100 lat”. Zachowania „zdrowe”:

jeneva
Download Presentation

Współczesne społeczeństwo polskie – wykład ósmy, czyli o zdrowiu, zamożności i instytucjach

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Współczesne społeczeństwo polskie – wykład ósmy, czyli o zdrowiu, zamożności i instytucjach

  2. ZDROWIE

  3. „Szlachetne zdrowie...” Dlaczego „nikt się nie dowie jako smakujesz, aż się zepsujesz”? „zacznę jutro” „nie czuję poprawy” „dziadek palił i żył 100 lat” Zachowania „zdrowe”: wysiłek dzisiaj, a nagroda? Może, kiedyś.... Zachowania „niezdrowe”: przyjemność dzisiaj, a kara? Może, kiedyś.... Problem odroczonych i nieokreślonych konsekwencji

  4. Kłopoty pojęciowe Choroba to konkret, zdrowie to abstrakcja Zdrowie „przejawia się”, ale do końca nie wiadomo, czy i jakie „jest”; to zbiór wskaźników Zdrowie ujawnia się w działaniu: jako wydolność i dobre samopoczucie; kontrola nad życiem; kontrola nad ciałem; wystarczająca kondycja organizmu i energia „duchowa” „Dbanie o zdrowie” to długi katalog obowiązków do których na ogół trzeba się zmuszać (media + edukacja) Czy w ogóle można być pewnym, że się jest zdrowym? To niekończący się wysiłek i walka!

  5. Kłopoty z prawdopodobieństwem Wiemy, że xx% kobiet choruje na raka szyjki macicy – ale dlaczego akurat ja? Psychologiczna niezdolność do zaakceptowania przypadku („teoria sprawiedliwego świata” L. Rubina): gdybyśmy brali do siebie wszystkie ryzyka, to nie wychodzilibyśmy z łóżka Brak poczucia kontroli nad ryzykiem (zagrożenia ekologiczne, wirusy...)

  6. Duch i ciało Złożoność zdrowia => pierwiastek duchowy i fizyczny: Badania psychologiczne (za: J. Czapiński, Cebulowa teoria szczęścia) dowodzą, że lepszą predykcją wyjścia z ciężkiej choroby okazuje się subiektywne przekonanie pacjenta niż rokowania medyczne Siła ducha a mizeria ciała: Stevena Hawkingsa zwycięstwo nad materią Więc czy liczy się ciało, czy wola działania?

  7. Konsekwencje... Bagatelizowanie „zwykłych” chorób (np. liczba powikłań pogrypowych), bo „choroba” to coś naprawdę poważnego Wczesne wchodzenie w przewlekłe choroby Instrumentalne traktowanie organizmu (ma „służyć”, a nie stanowić dodatkowy obowiązek)

  8. Więc jak skłonić ludzi do dbania o zdrowie, skoro w dodatku... mamy do czynienia z „deficytem troski” w sferze relacji społecznych i instytucji publicznych... kogo obchodzi moje zdrowie?

  9. Deficyt troski: światowe trendy w ochronie zdrowia Dramatyczny wzrost kosztów opieki medycznej: Starzenie się społeczeństw Choroby cywilizacyjne (drogie w leczeniu), w tym nadwaga i jej konsekwencje Wzrost kosztów odszkodowań za błędy w sztuce W efekcie powstaje nacisk na profilaktykę i zachowania prozdrowotne Odpowiedzialność za zdrowie przerzucona na samych ludzi Presja społeczna (moda, status, ale i np. odmowa leczenia pacjentów, którzy palą) Nasilony dyskurs medialny („problem społeczny”)

  10. Jak to jest w Polsce Zapaść systemu ochrony zdrowia Brak infrastruktury wspierającej zachowania prozdrowotne i mechanizmów „committment” Niesprzyjające środowisko, również materialne - np. ławki w szkole powodujące masowe schorzenia układu ruchu) Przyspieszenie tempa życia, zarówno obiektywnie, jak subiektywnie (poczucie presji czasu) Wzrost wymogów w sferze zdrowia (pracujemy najwięcej w Europie!) Nasilony dyskurs o „zdrowym stylu życia” – w tym „wojowniczka Ksena” i „dobra matka”; obrazy medialne Deficyt troski

  11. Ze studenckich wywiadów... [Nie ma sensu] tak usiąść i głowa mnie boli i narzekać, to nic nie daję, bo to i tak nikt ci nie współczuje. To nic nie pomoże, bo jak sobie nie pomożesz, to nic i nikt ci nie pomoże. [kobieta, 65l., Warszawa] „weszłam, a ona [lekarka] spojrzała na mnie i mówi: jak Pani schudnie, to niech wtedy pani do mnie przyjdzie” [kobieta, 27l., Warszawa] „znowu się Pani zaniedbała” [kobieta, 54l., Warszawa]

  12. Fatalnie oceniamy naszą służbę zdrowia Różnica pomiędzy tym czego ludzie oczekują od służby zdrowia, a tym co w rzeczywistości dostają. Źródło: Helen Disney - Poles Apart? Eastern European Attitudes to Healthcare Reform.

  13. Fatalnie oceniamy naszą służbę zdrowia Źródło: Helen Disney - Poles Apart? Eastern European Attitudes to Healthcare Reform.

  14. Więc co robimy? Zabiegi magiczne, medycyna naturalnai feng shui „Samoleczenie” (3-ci na świecie rynek OTC, odraczanie wizyty u lekarza) Obrona przed narzucaniem poczucia winy Bagatelizowanie, niedopuszczanie do świadomości, „spychanie” choroby (wielu ludzi boi się zrobić badania – bo może się okazać, że są jednak na coś chorzy...)

  15. I jakie są tego skutki? ... nasz stan zdrowia

  16. Jak pamiętamy... • żyjemy wciąż krócej niż przeciętna dla starej Europy • choć sytuacja bardzo się poprawia • śmiertelność noworodków jest już na przeciętnym europejskim poziomie Jaki jest jednak nasz stan zdrowia? • według miar obiektywnych: na co chorujemy i na co umieramy • według samopoczucia • i czy prowadzimy zdrowy tryb życia?

  17. Występowanie chorób przewlekłych wśród osób w wieku 15 lat i więcej wg płci w grupach wieku Źródło: obliczenia własne na podstawie Rocznika Demograficznego 2001, tabl. 39

  18. Przewlekłe choroby „cywilizacyjne” wśród osób w wieku 15 lat i więcej wg płci 1 choroba nadciśnieniowa 2 choroba niedokrwienna serca 3 inne choroby serca 4 miażdżyca 5 choroby stawów 6 wrzód żołądka i dwunastnicy 7 choroby wątroby 8 alergie 9 choroby kości (w tym kręgosłupa) 10 nerwice 11 zapalenie nerwów i nerwobóle Źródło: obliczenia własne na podstawie Rocznika Demograficznego 2001, tabl. 39

  19. Osoby niepełnosprawne wg płci i wieku, 2002 (w % ogółu ludności) ogółem: 14,2% ogółu ludności jest niepełnosprawna Źródło: na podstawie danych GUS: www.stat.gov.pl

  20. Subiektywne oceny naszego stanu zdrowia nieco się poprawiają

  21. Ocena stanu zdrowia, 2006

  22. Przyczyny zgonów

  23. Główne przyczyny zgonów(w % ogółu zgonów w danym roku)

  24. Dynamika samobójstw (dane KGP)

  25. Czy prowadzimy prozdrowotny tryb życia?

  26. Zachowania prozdrowotne, CBOS 2007

  27. Zachowania prozdrowotne – cd.

  28. Korzystanie z porad lekarskich (w % w poszczególnych grupach wieku) W roku 2006 w porównaniu do wyników poprzedniego badania na temat ochrony zdrowia, które zrealizowano w roku 2003, udział osób korzystających z porad lekarskich w POZ obniżył się o prawie 2% (z 41,6% w 2003 roku do 39,7% w 2006 roku). W roku 2006 odsetek kobiet, które odwiedziły lekarza POZ wynosił 43,9%, podczas gdy w roku 2003 był o 3% wyższy (46,9%). Dla mężczyzn pozostawał na zbliżonym poziomie i wynosił odpowiednio 35,0% w 2006 roku i 35,7% w 2003 roku Źródło: obliczenia własne na podstawie danych GUS z badania Ochrona zdrowia w gospodarstwach domowych w 2003 roku

  29. Osoby z nadwagą GUS

  30. Palenie papierosów GUS

  31. Leczenie w zakładach psychiatrycznych z powodu zaburzeń poalkoholowych na 100 tys.) Źródło: Na podstawie danych Instytutu Psychiatrii i Neurologii

  32. Leczenie w zakładach psychiatrycznych z powodu zaburzeń po przyjmowaniu substancji psychoaktywnych (na 100 tys.) Źródło: Na podstawie danych Instytutu Psychiatrii i Neurologii

  33. Jak przedstawiają się inwestycje w zdrowie?

  34. Wydatki na mieszkańca, w dolarach przeliczonych według Parytetu Siły Nabywczej, w roku 2003 • Polska 744 USD • Czechy 1 298 USD • Grecja 2 011 USD • Norwegia 3 807 USD

  35. Wydatki na opiekę zdrowotną jako% PBK (2006)

  36. Liczba lekarzy na 100.000 mieszkańców

  37. Jak więc jest z naszym zdrowiem? • nie dbamy o zdrowie (Aniu, to już nie jest aktualne – dbamy coraz bardziej) • nie najlepiej się czujemy – także coraz lepiej się czujemy (spożycie leków bez recepty na głowę jest w Polsce bardzo wysokie – jesteśmy na 2-im miejscu w świecie!) • wciąż umieramy głównie na choroby, którym można zapobiegać przy dobrej profilaktyce i tka, i nie – najczęstsza choroba to nowotwory • a do tego zaczynamy zapadać na nowe choroby „cywilizacyjne” (alergie, układ ruchowy) • nakłady na opiekę zdrowotną są niskie, a do tego system służby zdrowia jest niewydolny • a mimo to sytuacja (śmiertelność) poprawia się!

  38. Czy jesteśmy zamożni?

  39. PKB na tle UE 27

  40. PKB at PPP? • Parytet Siły Nabywczej (ang: Purchasing Power Parity): uwspółmiernienie wartości waluty przez uwzględnienie cen koszyka dóbr (por. np. „Koszyk Polityki”!)

  41. Dynamika wzrostu PKB

  42. PKB w regionach

  43. PKB w regionach - dynamika

  44. „Innowacyjność” regionów

  45. Wynagrodzenia w regionach

More Related