Stamcellen
Download
1 / 17

STAMCELLEN - PowerPoint PPT Presentation


  • 158 Views
  • Uploaded on

STAMCELLEN. Definitie Soorten Eicel Morula Blastocyst Foetus Navelstrengbloed Stamcellen uit volwassen individu. DEFINITIE VAN STAMCELLEN. A) PROLIFERATIE

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' STAMCELLEN' - jed


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Stamcellen
STAMCELLEN

  • Definitie

  • Soorten

  • Eicel

  • Morula

  • Blastocyst

  • Foetus

  • Navelstrengbloed

  • Stamcellen uit volwassen individu


Definitie van stamcellen
DEFINITIE VAN STAMCELLEN

A) PROLIFERATIE

stamcellen delen en hernieuwen zichzelf (selfrenewal) over lange tijd, zonder duidelijke veroudering, dank zij hun lange telomeren(stamcellen verouderen ook, maar trager dan gewone cellen)

B) DIFFERENTIATIE

de ongedifferentiëerde stamcel

deelt zich tot een gedifferentiëerde

of gespecialiseerde cel

C) Stamcellen kunnen in een levend

organisme een orgaan aanmaken of

herstellen


STAMCEL: VOLGENS BRON EN POTENTIE

Bevruchte

eicel

Foetus

Volwassen

Morula

Blastocyst

Navelstreng

bloed

Human Embryonic stem cells= h-ESC

Adult stem cells

= volwassen SC

Pluripotent

Multipotent

Totipotent


Eicel ovula oocyt
EICEL (OVULA, OOCYT) VOLGENS BRON EN POTENTIE

STADIUM: dag 0, vóór de bevruchting

  • Oerstamcel als basis voor:

    • natuurlijke voortplanting

    • IVF, wetenschap, klonen..Hoe? via eicelafname

  • Potentie: totipotent

  • Belang en knelpunten:

    • voorlopig nog niet goed in te vriezen

    • risico’s bij ovariële stimulatie en eicelafname:

      • infectie,bloeding

      • Lange termijn effect van hormonale stimulatie

    • handel in en patenten op eicellen

    • verdingelijking van de vruchtbaarheid


Morula
MORULA VOLGENS BRON EN POTENTIE

STADIUM: dag 1 tot 4-5 dagen na de bevruchtingHoe? Afzuigen van één cel uit morula

  • Potentie: totipotent

  • Belang en knelpunten:

    • ontstaan van tweelingen

    • PGD =preïmplantatie genetische diagnostiek

    • Saviour baby

    • embryosparende techniek voor aanmaak van ESC


Blastocyst blastula
BLASTOCYST (BLASTULA) VOLGENS BRON EN POTENTIE

STADIUM: dag 5 à 6 na bevruchtingHoe? Uit overtollige embryo’s na IVF en aangemaakte embryo’s preleveert men de inner cell massa

  • Potentie:

    • pluripotent

    • uit innercelmassa gepreleveerd

    • 220 verschillende cellen mogelijk

    • embyonale stamcel: plastisch groot

      groeipotentieel


Blastocyst blastula1
BLASTOCYST (BLASTULA) VOLGENS BRON EN POTENTIE


Blastocyst blastula2
BLASTOCYST (BLASTULA) VOLGENS BRON EN POTENTIE

  • Belang:

    • invriezen mogelijk

    • ontwikkelen van CELLIJNEN

      • historiek: eerste cellijn (1995 door Thomson)

      • techniek: afname, proliferatie, differentiatie

    • nut:

      • wetenschappelijk onderzoek

      • Celtherapie

  • Knelpunten:

    • ethisch debat rond statuut van het embryo

    • MBV met IVF, ICSI, draagmoeders

    • therapeutisch klonen


Foetus
FOETUS VOLGENS BRON EN POTENTIE

STADIUM: 5 à 10 weken na bevruchting

Hoe? primitieve germcellen uit abortusmateriaal

  • Potentie: multipotent groot groeipotentieel

  • Belang:

    • Gearhart ontwikkelde cellijn in 1998

    • momenteel weinig gebruikte bron

  • Knelpunten:

    • Ethisch debat rond het statuut

      van embryo hangt samen met

      debat rond abortus


Navelstrengbloed
NAVELSTRENGBLOED VOLGENS BRON EN POTENTIE

STADIUM: bij geboorte

Hoe? bloed uit de navelstreng


Navelstrengbloed1
NAVELSTRENGBLOED VOLGENS BRON EN POTENTIE

  • Potentie:

    • ADULTE SC maar SC uit navelstrengbloed heeft grotere plasticiteit en groeicapaciteit dan SC van volwassene

    • MULTIPOTENTE SC:

      • hematopoëtische SC

      • mesemchymale SC


Navelstrengbloed2
NAVELSTRENGBLOED VOLGENS BRON EN POTENTIE

  • Belang:

    • celtherapie bij 70tal ziekten:

      • leucemie(1988: eerste transplantatie)

      • aangeboren immunologische stoornis

    • grotere plasticiteit en groeicapaciteit

    • immunologisch minder afstoting (naïever dan volwassenSC)

    • minder infectie overdracht

    • vlug beschikbare bron van SC:

      • wereldwijd publieke banken met HLA typering

    • mogelijkheid om celaantal op te drijven in vitro

    • toekomstperspectief:

      • behandeling van niet-hematologische aandoe-ningen, experimenten voor diabetes, hersen- en hartinfarct


Navelstrengbloed3
NAVELSTRENGBLOED VOLGENS BRON EN POTENTIE

  • Knelpunten:

    • invriezen tot 20 jaar beperkt

    • 100ml per gift:

      celaantal neemt toe bij:

      • vaginale bevalling

      • groter geboortegewicht van kind

      • vlug afklemmen na geboorte:

        • 30 sec: 35ml/kg

        • 2 min: 14ml/kg

      • kweek in vitro vóór de transplantatie

        ~groter celaantal gunstig voor transplantatie

        ~MAAR : risico voor anemie bij boorling bij te grote afname

  • afwegen van maatschappelijk belang (leukemiebehandeling: publieke navelstrengbloedbanken) en van privé belangen (invriezen van navelstrengbloed voor eventuele zelftherapieof voor sportende vader/moeder)


Sc gepreleveerd uit volwassen individu
SC GEPRELEVEERD UIT VOLGENS BRON EN POTENTIEVOLWASSEN INDIVIDU

  • Bron:

    • uit alle weefsels van volwassenen en kinderen

    • grotere aanwezigheid in weefsels met grote hernieuwing

      vb.beenmerg, huid

  • Potentie:

    • MULTIPOTENTE SC:

      uitz: -MAPC cellen (Catherine Verfaillie)

    • minder groeipotentieel (telomerase)

  • Volwassen cellen omvormen tot ESC achtige cellen

    iPS uit fibroblasten

    tot op heden nog geen alternatief voor embryonale SC


Sc gepreleveerd uit volwassen individu1
SC GEPRELEVEERD UIT VOLGENS BRON EN POTENTIEVOLWASSEN INDIVIDU

  • Belang:

    • celtherapie

    • ethisch geen bezwaar

  • Knelpunten:

    • kleine hoeveelheden

    • verouderde SC:

      • minder groeipotentieel(telomerase)

      • aangetast door licht, toxiciteit

    • immunologische afstoting

    • transfer van infectie


Sc volgens bron en potentie
SC VOLGENS VOLGENS BRON EN POTENTIEBRON EN POTENTIE


Conclusie
CONCLUSIE VOLGENS BRON EN POTENTIE

  • elk type heeft zijn pro’s en contra’s

  • alle types zijn complementair

    DUS zal men de in de toekomst:

    • verder onderzoek moeten verrichten op de verschillende soorten stamcellen

    • de vele knelpunten meer aandacht en analyse moeten geven