1 / 54

RADIOTHERAPIE IN DE PALLIATIEVE FASE

RADIOTHERAPIE IN DE PALLIATIEVE FASE. 29 september 2011 2e Regionale symposium palliatieve Zorg ‘s-Hertogenbosch. DOE MEER MET MINDER …….,. mogelijkheden met kortdurende radiotherapie in de palliatieve fase. introduceren. Bing Oei. radiotherapeut. Tilburg. introduceren. Sinds 2010

jamuna
Download Presentation

RADIOTHERAPIE IN DE PALLIATIEVE FASE

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. RADIOTHERAPIE IN DE PALLIATIEVE FASE 29 september 2011 2e Regionale symposium palliatieve Zorg ‘s-Hertogenbosch

  2. DOE MEER MET MINDER ……., mogelijkheden met kortdurende radiotherapie in de palliatieve fase

  3. introduceren Bing Oei radiotherapeut Tilburg

  4. introduceren Sinds 2010 ``Verbeeten Breda’’ naast het

  5. introduceren Sedert 5/9/2011 Verbeeten Den Bosch

  6. boodschap vooraf: onthouden !! : palliatieve zorg: overweegaltijdradiotherapie voor overleg 013-5947777 (centraal nummer hoofdlocatie )

  7. U wordt in contact gebracht met: Karin De Winter Daniëlle Eekers Antoine Engelen Friederike Koppe Jan Metsaars Bing Oei Robert Poorter Philip Poortmans Tom Rozema Luc Scheijmans Theo Veninga Vanaf 1 november: Stefan Franken

  8. radiotherapie: • rol bij pijnbestrijding…

  9. Radiotherapie • doel en voorwaarden bij antalgische bestraling • logistieke werkwijze bij antalgische bestraling • antalgische bestraling hoe doe je dat • op welke termijn effect? • wat te doen bij onvoldoende effect? • bijwerkingen

  10. doel radiotherapie bij antalgische XRT: • verminderen pijn • verminderen afgeleide klachten • verbeteren conditie van patient

  11. doel radiotherapie bij een antalgische XRT: • in een minimale tijdsspanne: • een maximaal effect (palliatief) bereiken • = hypofractionering

  12. bij antalgische bestraling: geen onderscheid in de behandeling van: • neuropatische pijn (druk op of beschadiging van zenuwweefsel) • nociceptieve pijn (door weefselbeschadiging)

  13. voorwaarden voorwaarden palliatieve radiotherapie: • belasting voor de patiënt: zo gering mogelijk • resultaat op korte termijn • balans: positief effect op de kwaliteit van leven

  14. logistieke werkwijze werkwijze bij palliatieve bestraling: • consult • Tilburg/Breda/ Den Bosch (30 - 45 min.) • voorbereiding CT scan • Tilburg (binnen 24 uur) (30 min. scan + 45 min. planning) • uitvoering op het bestralingstoestel • Tilburg/Breda/ Den Bosch (20 min.)

  15. uitstapje: wat kan er nog meer ? radiotherapie in de palliatieve fase: • behalve pijnbestrijding • wat kan er nog meer?

  16. uitstapje: wat kan er nog meer ? • botmetastasen indicaties: • dreigende dwarslaesie • hersenmetastase(n) • vena cava syndroom • pijn of oedeem • obstructie • bloedingen • hypersalivatie

  17. uitstapje: wat kan er nog meer ? pijn t.g.v. huidulceratie door tumoringroei: Voorbeeld: angiosarcoom na combinatie RT en hyperthermie

  18. de uitvoering van de bestraling, hoe doe je dat? een antalgische bestraling, hoe doe je dat? • uitwendige bestraling (teletherapie) • inwendige bestraling (brachytherapie)

  19. de uitvoering van de bestraling, hoe doe je dat? inwendige bestraling • niet te bestralen met een beperkt aantal • velden • behandeling met radio-isotopen (i.v. Sr89, Sm153,I131) = nucleaire geneeskunde

  20. wanneer merkt de patiënt het effect? botmetastasen

  21. wanneer merkt de patiënt het effect? • Botmetastasen frequent bij: • - mammaca, • - prostaatca. • - bronchusca. • niercelca. Pijn  verminderde mobiliteit  complicaties

  22. wanneer merkt de patiënt het effect? behandeling: wat merkt de patient ervan… • eenmalige bestraling (single dose) → 3 - 4 dgn geringe pijntoename (flare up) → na 3 - 4 wkn pijnreductie bij 70 - 80% patiënten • bottrial: single dose ≈ gefractioneerd

  23. hoeveel fracties? voordelen single dose: • gelijkwaardig effect • i.v.m. met gefractioneerde bestraling • patiënt hoeft maar 1 x te komen • goedkoper

  24. wanneer merkt de patiënt het effect? pijnbestrijding wat te doen aan deze kortdurende pijn toename (flare-up) ? → zorg voor adequate pijnstilling → paracetamol → NSAID’s, (cave maagklachten/bloedingen) → combinatie → morfine, (cave obstipatie: laxans!) → dexamethason, (cave maagklachten)

  25. hoeveel fracties? effectiviteit radiotherapie hoeveel fracties zijn er nodig? aantal fracties afhankelijk van: • 12 x 2.5 Gy • 10 x 3 Gy • 5 x 4 Gy • 1 x 8 Gy conditie en levensverwachting patient palliatieve schema’s kunnen herhaald worden !(indien nodig)

  26. wat te doen bij onvoldoende effect? wanneer opnieuw bestralen? • indien na 6 – 8 weken geen/onvoldoende effect: • re-irradiatie: 1 x 8 Gy of 5 x 4 Gy

  27. andere oorzaken van pijn indicatie: pijn of oedeem • pijn door druk op zenuwweefsel • pijn door infiltratie in omringende weefsels • oedeem door stuwing, door uitgebreide lymfklierpakketten doel: verkleinen van de tumormassa → afname druk →afname pijn

  28. bijwerkingen

  29. indicatie: dreigende dwarslaesie • .compressie van het ruggemerg • spoedindicatie binnen 24 uur nadat de neurologische klachten zijn ontstaan → XRT

  30. indicatie: dreigende dwarslaesie symptomen • pijn in de rug • radiculaire pijn • spierzwakte • sensibiliteitsstoornissen • mictie- en defaecatieproblemen

  31. indicatie: dreigende dwarslaesie • interventie neurochirurg • XRT i.c.m. corticosteroiden • indien de neurologische uitval al aanzienlijk is • → kans op herstel ↓ • vroege onderkenning belangrijk

  32. indicatie: hersenmetastasen selecteren op conditie van patiënt • goede conditie, goede reactie op corticosteroïden → XRT - 60-90%: klachten ↓ - 75-85%: effect houdt aan tot moment van overlijden - 5 x 4 Gy: mediane levensverwachting ½ jr.

  33. stereotactische radiotherapie voor hersenmetastasen met linac of gammaknife indicatie: hersenmetastasen indicatie 3 of minder meta’s

  34. Stereotactische bestraling voor hersenmetastasen met lineaire versneller Niet invasief Geen frame

  35. Stereotactische hersenbestraling 3 sessies geen toxiciteit, geen haaruitval Gelijkwaardig aan “gammaknife”

  36. Stereotactische hersenbestraling Indicaties: • Tot 3 hersenmetastasen(www.oncoline.nl) • Maximale diameter 4 cm • Aangetoonde solide maligniteit m.u.v. kiemceltumor, kleincellig bronchuscarcinoom • K.I. > 70 • Geen leptomeningeale metastasen

  37. ≤ 3 hersenmetastasen stereotactische radiotherapie Meer informatie: Daniëlle Eekers Theo Veninga Jan Metsaars Vanaf november ook inVerbeeten Den Bosch

  38. indicatie: hersenmetastasen • slechte conditie: - alleen corticosteroïden • - analgetica • - geen XRT

  39. indicatie: VCSS of VCIS compressie van VCS of VCI • door druk vd tumor op het vat • hoofdpijn • gestuwd gelaat • benauwdheid • niet plat kunnen liggen • venentekening op thorax en rug

  40. indicatie: VCSS of VCIS • XRT: binnen 1 – 4 wkn vermindering van klachten • als 1e uiting en snel optreden gewenst: stent plaatsen

  41. indicatie: VCSS of VCIS • Bij kleincellig bronchuscarcinoom: • eerst chemotherapie doel: verkleinen van de tumormassa → afname druk

  42. indicatie: obstructie tumorgroei in holle organen → obstructie → klachten trachea (benauwdheid, prikkelhoest) oesophagus (passageklachten)

  43. indicatie: bloeding longbloeding(bij longca) - 40-70% patiënten haemoptoëin de palliatieve fase - bij persisterende haemoptoë: 1 x 8 Gy, of bij grote tumormassa 2 x 8 Gy - bij 80% vd patiënten goede controle kwaliteitsverbetering van palliatief terminale zorg door huis / verpleeghuisarts, Heeze 22 maart 2007 (Luc Scheijmans, radiotherapeut)

  44. indicatie: bloeding • haematurie • - blaasca • - doorgroei van rectum- of cervixca • - niercelca • - doorgroei van prostaatca

  45. indicatie: bloeding • bloeding tr. digestivus • - 1 x 6 Gy maag / rectum • - 5 x 4 Gy maag / rectum

  46. indicatie: bloeding • huidbloeding: • - 1 x 6 Gy • - 5 x 4 Gy • - haemostase • - ↓ foetor • - ↓ pijn

  47. Waarom moet de patient toch naar Tilburg? PET-scan CT-scan

More Related