Dinamik karma kl k etmenlerinin bir benzetim oyununun karma kl na etkisi
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 87

Dinamik Karmaşıklık Etmenlerinin Bir Benzetim Oyununun Karmaşıklığına Etkisi * PowerPoint PPT Presentation


  • 191 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

YA/EM 2010 - Sistem Dinamiği 3. Onur Özgün Boğaziçi Üniversitesi, Sosyo-Ekonomik Sistem Dinam iği Laboratuvarı * Yaman Barlas ile ortak çalışma 2 Temmuz 2010 , İstanbul. Dinamik Karmaşıklık Etmenlerinin Bir Benzetim Oyununun Karmaşıklığına Etkisi *. Benzetim Oyunları.

Download Presentation

Dinamik Karmaşıklık Etmenlerinin Bir Benzetim Oyununun Karmaşıklığına Etkisi *

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Dinamik karma kl k etmenlerinin bir benzetim oyununun karma kl na etkisi

YA/EM 2010 - Sistem Dinamiği 3

Onur Özgün

Boğaziçi Üniversitesi, Sosyo-Ekonomik Sistem Dinamiği Laboratuvarı

* Yaman Barlas ile ortak çalışma2 Temmuz 2010, İstanbul

DinamikKarmaşıklıkEtmenlerininBirBenzetimOyunununKarmaşıklığınaEtkisi*


Benzetim oyunlar

Benzetim Oyunları

  • Gerçek bir problemin basit modeline dayanan

  • bilgisayar destekli veya değil

  • bir sistemi yönetme deneyimi veren,

  • Sistemin yapısını

  • gerçek bir problem karşısında daha doğru kararlar almayı

    öğretmeyi amaçlayan oyunlardır.


Benzetim oyunlar1

Benzetim Oyunları

  • Bira Dağıtım Oyunu

    (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü,1960’lar)

    Kamçı (Kırbaç) Etkisi


Benzetim oyunlar2

Benzetim Oyunları

  • SimCity (Wright, 1989)


Sd temelli benzetim oyunlar

SD Temelli Benzetim Oyunları

  • Üniversite Yönetim Oyunu (Barlas & Diker, 1998)


Sd temelli benzetim oyunlar1

SD Temelli Benzetim Oyunları

  • Üniversite Yönetim Oyunu (Barlas & Diker, 1998)


Benzetim oyunlar nda renme

Benzetim oyunlarında öğrenme

Yüksek Puan ≠ Öğrenme


Benzetim oyunlar nda renme1

Benzetim oyunlarında öğrenme

  • Öğrenmetürleri:

    • Yöntemsel öğrenme

    • Kavramsal öğrenme


Problem tan m

Problem Tanımı

  • Ne kapsamda ve hangi koşullarda kavramsal öğrenme mümkündür?

  • Kavramsal öğrenmeyi etkileyen karmaşıklık etmenleri nelerdir?


Benzetim oyunlar n n karma kl

Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Dinamik karmaşıklık

  • Benzetici karmaşıklığı


Benzetim oyunlar n n karma kl1

Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Dinamik karmaşıklık

    • Stok

      (Booth Sweeney & Sterman, 2000; Cronin v.d., 2009)

    • Gecikme

      (Sterman, 1989; Diehl & Sterman, 1995; Diehl, 1989; Brehmer, 1995; Paich & Sterman, 1993; Broadbent & Aston, 1978)


Benzetim oyunlar n n karma kl2

Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Dinamik karmaşıklık

    • Geribildirim

      (Diehl, 1989; Diehl & Sterman, 1995; Paich & Sterman, 1993; Young v.d., 1997; Langley v.d., 1998; Kampmann, 1992)

    • Doğrusalsızlık

    • Rassallık

      (Mackinnon & Wearing, 1980)


Benzetim oyunlar n n karma kl3

Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Benzetici karmaşıklığı

    • Model saydamlığı

    • Göstergeler

    • Kontrol edilen değişken sayısı

    • Yineleme ve deneyim


Literat r ile ba lant

Literatür ile bağlantı

  • Karmaşıklığın performansa etkisi

    • Paich & Sterman (1993), Paich (1994)

    • Diehl (1992), Diehl & Sterman (1995)

    • Gary & Wood (2005)


Y ntem

Yöntem

  • Deneysel yöntem

  • 2 tür oyun

    • Büyüme yönetimi oyunu

    • Stok yönetimi oyunu


Stok y netimi oyunu

Stok Yönetimi Oyunu

  • Ortam:Bir tekstil şirketi

  • Rol: Tişört üretiminden sorumlu ürün müdürü

  • Oyuncu kararları: Tişört üretimine ayrılması istenen makine sayısı

  • Amaç: Hedef envanterden toplam sapmayı en küçüklemek

  • Zaman birimi: gün

  • Zaman ufku: 40 gün


Stok y netimi oyunu1

Stok Yönetimi Oyunu


Stok y netimi oyunu2

Stok Yönetimi Oyunu

  • Temel Oyun

Üretim = Normal Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış = S0

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Stok y netimi oyunu3

Stok Yönetimi Oyunu

  • Temel Oyun

İstenen Üretim = Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi = 103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış = S0

Üretkenlik = Normal Üretkenlik

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Y ntem1

Yöntem

  • Test edilecek karmaşıklık etmenleri:


Y ntem2

Yöntem

  • İki aşamalı

  • Etmenleri çok seviyede tek başlarına test etme

  • Etmenler arasındaki etkileşimi test etme


Y ntem3

Yöntem

  • İki aşamalı

  • Etmenleri çok seviyede tek başlarına test etme

1 temeloyun

32 kombinasyon

4 seviye

8 seviye

+

45 versiyon


Y ntem4

Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem5

Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem6

Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem7

Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem8

Yöntem

  • İki aşamalı

  • Etmenler arasındaki etkileşimi test etme

2 seviye

2 seviye

2 seviye

2 seviye

x

24 versiyon


Y ntem9

Yöntem

  • 2. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem10

Yöntem

  • 2. Aşama Deney Tasarımı

6 oyuncu

6 oyuncu

6 oyuncu

6 oyuncu


Stok y netimi oyunu4

Stok Yönetimi Oyunu

  • Gecikme Etmeni


Stok y netimi oyunu5

Stok Yönetimi Oyunu

  • Gecikme Etmeni


Stok y netimi oyunu6

Stok Yönetimi Oyunu

  • Doğrusalsızlık Etmeni

İstenen Üretim =Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi =103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış= S0

Üretkenlik= Normal Üretkenlik

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Stok y netimi oyunu7

Stok Yönetimi Oyunu

  • Doğrusalsızlık Etmeni

İstenen Üretim =Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi =103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış= S0

Üretkenlik= Normal Üretkenlik

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Dinamik karmasiklik etmenlerinin bir benzetim oyununun karmasikligina etkisi

İstenen Üretim =Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi =103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış = S(Envanter)

Normal Satış = Envanter / Satış Süresi

Satış Süresi = 5 gün

Üretkenlik = Normal Üretkenlik × Satışın Üretkenliğe Etkisi

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün

Satışın Üretkenliğe Etkisi = f(Satış/Normal Satış)

Geribesleme etkisi


Deneysel protokol

Deneysel Protokol

  • Ödeme

    • Hedef Envanterden toplam mutlak sapmaya bağlı

    • 4 kişilik grup içindeki sıralamaya bağlı:

      • 1.: 18 TL

      • 2.: 10 TL

      • 3.: 7 TL

      • 4.: 5 TL


Deneysel protokol1

Deneysel Protokol

  • Performans Ölçütü

    • En iyi performanstan sapma

    • Deneklerin öznel zorluk değerlendirmesi


Beklenen sonu lar

BeklenenSonuçlar

  • İki aşama sonunda

    • dört karmaşıklık etmenine bağlı

    • etmenlerin etkileşimlerini dikkate alan

    • hem performansa hem öznel değerlendirmeye dayalı

      bir karmaşıklık ölçütü


Gelecek al malar

GelecekÇalışmalar

  • Geliştirilen karmaşıklık ölçütüne bağlı;

    • Hangi karmaşıklık düzeyinde kavramsal öğrenme ne kadar mümkün?

    • Karmaşıklığın öğrenme aktarımına etkisi nedir?

  • Öğrenmeyi artıracak bir oyun protokolü


Dinamik karma kl k etmenlerinin bir benzetim oyununun karma kl na etkisi1

Onur Özgün

[email protected]

Boğaziçi Üniversitesi Sosyo-Ekonomik Sistem Dinamiği Laboratuvarı

Lisans, ODTÜ Endüstri Müh, 2003

Y.Lisans, BÜ Endüstri Müh, 2006

DinamikKarmaşıklıkEtmenlerininBirBenzetimOyunununKarmaşıklığınaEtkisi

YA/EM 2010, Sabancı Üniversitesi, İstanbul


  • Login