Dinamik karma kl k etmenlerinin bir benzetim oyununun karma kl na etkisi
Download
1 / 87

Dinamik Karmasiklik Etmenlerinin Bir Benzetim Oyununun Karmasikligina Etkisi - PowerPoint PPT Presentation


  • 289 Views
  • Uploaded on

YA/EM 2010 - Sistem Dinamiği 3. Onur Özgün Boğaziçi Üniversitesi, Sosyo-Ekonomik Sistem Dinam iği Laboratuvarı * Yaman Barlas ile ortak çalışma 2 Temmuz 2010 , İstanbul. Dinamik Karmaşıklık Etmenlerinin Bir Benzetim Oyununun Karmaşıklığına Etkisi *. Benzetim Oyunları.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Dinamik Karmasiklik Etmenlerinin Bir Benzetim Oyununun Karmasikligina Etkisi ' - jadon


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Dinamik karma kl k etmenlerinin bir benzetim oyununun karma kl na etkisi

YA/EM 2010 - Sistem Dinamiği 3

Onur Özgün

Boğaziçi Üniversitesi, Sosyo-Ekonomik Sistem Dinamiği Laboratuvarı

* Yaman Barlas ile ortak çalışma 2 Temmuz 2010, İstanbul

DinamikKarmaşıklıkEtmenlerininBirBenzetimOyunununKarmaşıklığınaEtkisi*


Benzetim oyunlar
Benzetim Oyunları

  • Gerçek bir problemin basit modeline dayanan

  • bilgisayar destekli veya değil

  • bir sistemi yönetme deneyimi veren,

  • Sistemin yapısını

  • gerçek bir problem karşısında daha doğru kararlar almayı

    öğretmeyi amaçlayan oyunlardır.


Benzetim oyunlar1
Benzetim Oyunları

  • Bira Dağıtım Oyunu

    (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü,1960’lar)

    Kamçı (Kırbaç) Etkisi


Benzetim oyunlar2
Benzetim Oyunları

  • SimCity (Wright, 1989)


Sd temelli benzetim oyunlar
SD Temelli Benzetim Oyunları

  • Üniversite Yönetim Oyunu (Barlas & Diker, 1998)


Sd temelli benzetim oyunlar1
SD Temelli Benzetim Oyunları

  • Üniversite Yönetim Oyunu (Barlas & Diker, 1998)


Benzetim oyunlar nda renme
Benzetim oyunlarında öğrenme

Yüksek Puan ≠ Öğrenme


Benzetim oyunlar nda renme1
Benzetim oyunlarında öğrenme

  • Öğrenmetürleri:

    • Yöntemsel öğrenme

    • Kavramsal öğrenme


Problem tan m
Problem Tanımı

  • Ne kapsamda ve hangi koşullarda kavramsal öğrenme mümkündür?

  • Kavramsal öğrenmeyi etkileyen karmaşıklık etmenleri nelerdir?


Benzetim oyunlar n n karma kl
Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Dinamik karmaşıklık

  • Benzetici karmaşıklığı


Benzetim oyunlar n n karma kl1
Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Dinamik karmaşıklık

    • Stok

      (Booth Sweeney & Sterman, 2000; Cronin v.d., 2009)

    • Gecikme

      (Sterman, 1989; Diehl & Sterman, 1995; Diehl, 1989; Brehmer, 1995; Paich & Sterman, 1993; Broadbent & Aston, 1978)


Benzetim oyunlar n n karma kl2
Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Dinamik karmaşıklık

    • Geribildirim

      (Diehl, 1989; Diehl & Sterman, 1995; Paich & Sterman, 1993; Young v.d., 1997; Langley v.d., 1998; Kampmann, 1992)

    • Doğrusalsızlık

    • Rassallık

      (Mackinnon & Wearing, 1980)


Benzetim oyunlar n n karma kl3
Benzetimoyunlarınınkarmaşıklığı

  • Benzetici karmaşıklığı

    • Model saydamlığı

    • Göstergeler

    • Kontrol edilen değişken sayısı

    • Yineleme ve deneyim


Literat r ile ba lant
Literatür ile bağlantı

  • Karmaşıklığın performansa etkisi

    • Paich & Sterman (1993), Paich (1994)

    • Diehl (1992), Diehl & Sterman (1995)

    • Gary & Wood (2005)


Y ntem
Yöntem

  • Deneysel yöntem

  • 2 tür oyun

    • Büyüme yönetimi oyunu

    • Stok yönetimi oyunu


Stok y netimi oyunu
Stok Yönetimi Oyunu

  • Ortam:Bir tekstil şirketi

  • Rol: Tişört üretiminden sorumlu ürün müdürü

  • Oyuncu kararları: Tişört üretimine ayrılması istenen makine sayısı

  • Amaç: Hedef envanterden toplam sapmayı en küçüklemek

  • Zaman birimi: gün

  • Zaman ufku: 40 gün



Stok y netimi oyunu2
Stok Yönetimi Oyunu

  • Temel Oyun

Üretim = Normal Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış = S0

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Stok y netimi oyunu3
Stok Yönetimi Oyunu

  • Temel Oyun

İstenen Üretim = Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi = 103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış = S0

Üretkenlik = Normal Üretkenlik

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Y ntem1
Yöntem

  • Test edilecek karmaşıklık etmenleri:


Y ntem2
Yöntem

  • İki aşamalı

  • Etmenleri çok seviyede tek başlarına test etme

  • Etmenler arasındaki etkileşimi test etme


Y ntem3
Yöntem

  • İki aşamalı

  • Etmenleri çok seviyede tek başlarına test etme

1 temeloyun

32 kombinasyon

4 seviye

8 seviye

+

45 versiyon


Y ntem4
Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem5
Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem6
Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem7
Yöntem

  • 1. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem8
Yöntem

  • İki aşamalı

  • Etmenler arasındaki etkileşimi test etme

2 seviye

2 seviye

2 seviye

2 seviye

x

24 versiyon


Y ntem9
Yöntem

  • 2. Aşama Deney Tasarımı


Y ntem10
Yöntem

  • 2. Aşama Deney Tasarımı

6 oyuncu

6 oyuncu

6 oyuncu

6 oyuncu


Stok y netimi oyunu4
Stok Yönetimi Oyunu

  • Gecikme Etmeni


Stok y netimi oyunu5
Stok Yönetimi Oyunu

  • Gecikme Etmeni


Stok y netimi oyunu6
Stok Yönetimi Oyunu

  • Doğrusalsızlık Etmeni

İstenen Üretim =Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi =103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış= S0

Üretkenlik= Normal Üretkenlik

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


Stok y netimi oyunu7
Stok Yönetimi Oyunu

  • Doğrusalsızlık Etmeni

İstenen Üretim =Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi =103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış= S0

Üretkenlik= Normal Üretkenlik

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün


İstenen Üretim =Üretkenlik × Ayrılması İstenen Makine

Üretim Kapasitesi =103.3 öbek/gün

Kapasite Kullanımı = u(İstenen Üretim/Kapasite):

Üretim = Üretim Kapasitesi × Kapasite Kullanımı

Envanter (t+1) = Envaner (t) + Üretim − Satış

Satış = S(Envanter)

Normal Satış = Envanter / Satış Süresi

Satış Süresi = 5 gün

Üretkenlik = Normal Üretkenlik × Satışın Üretkenliğe Etkisi

Normal Üretkenlik = 1 öbek/makine/gün

Satışın Üretkenliğe Etkisi = f(Satış/Normal Satış)

Geribesleme etkisi


Deneysel protokol
Deneysel Protokol

  • Ödeme

    • Hedef Envanterden toplam mutlak sapmaya bağlı

    • 4 kişilik grup içindeki sıralamaya bağlı:

      • 1.: 18 TL

      • 2.: 10 TL

      • 3.: 7 TL

      • 4.: 5 TL


Deneysel protokol1
Deneysel Protokol

  • Performans Ölçütü

    • En iyi performanstan sapma

    • Deneklerin öznel zorluk değerlendirmesi


Beklenen sonu lar
BeklenenSonuçlar

  • İki aşama sonunda

    • dört karmaşıklık etmenine bağlı

    • etmenlerin etkileşimlerini dikkate alan

    • hem performansa hem öznel değerlendirmeye dayalı

      bir karmaşıklık ölçütü


Gelecek al malar
GelecekÇalışmalar

  • Geliştirilen karmaşıklık ölçütüne bağlı;

    • Hangi karmaşıklık düzeyinde kavramsal öğrenme ne kadar mümkün?

    • Karmaşıklığın öğrenme aktarımına etkisi nedir?

  • Öğrenmeyi artıracak bir oyun protokolü


Dinamik karma kl k etmenlerinin bir benzetim oyununun karma kl na etkisi1

Onur Özgün

[email protected]

Boğaziçi Üniversitesi Sosyo-Ekonomik Sistem Dinamiği Laboratuvarı

Lisans, ODTÜ Endüstri Müh, 2003

Y.Lisans, BÜ Endüstri Müh, 2006

DinamikKarmaşıklıkEtmenlerininBirBenzetimOyunununKarmaşıklığınaEtkisi

YA/EM 2010, Sabancı Üniversitesi, İstanbul


ad