Ocena ryzyka zawodowego to proste
Download

Ocena ryzyka zawodowego to proste

Advertisement
Download Presentation
Comments
jaden
From:
|  
(4120) |   (0) |   (0)
Views: 125 | Added: 09-05-2013
Rate Presentation: 1 0
Description:
2. Wprowadzenie. 1. Ryzyko zawodowe
Tags
,
Ocena ryzyka zawodowego to proste

An Image/Link below is provided (as is) to

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use only and may not be sold or licensed nor shared on other sites. SlideServe reserves the right to change this policy at anytime. While downloading, If for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.











- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -




1. Ocena ryzyka zawodowego to proste! Niniejsza prezentacja zostala opracowana w Gl?wnym Inspektoracie Pracy, do wykorzystania przez wszystkie Okregowe Inspektoraty Pracy podczas szkolen prowadzonych dla pracodawc?w w okregach, w ramach realizacji tematu E: Kampania informacyjno-promocyjna Ocena ryzyka zawodowego. Niniejsza prezentacja zostala opracowana w Gl?wnym Inspektoracie Pracy, do wykorzystania przez wszystkie Okregowe Inspektoraty Pracy podczas szkolen prowadzonych dla pracodawc?w w okregach, w ramach realizacji tematu E: Kampania informacyjno-promocyjna Ocena ryzyka zawodowego.

2. 2 Wprowadzenie 1. Ryzyko zawodowe ? narzedzie do poprawy warunk?w pracy Kodeks pracy: 1991 r. - art. 215 1996 r. - art. 226, 227, 23711a Pracodawca: ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe zwiazane z wykonywana praca oraz stosuje niezbedne srodki profilaktyczne zmniejszajace ryzyko, informuje pracownik?w o ryzyku zawodowym, kt?re wiaze sie z wykonywana praca, oraz o zasadach ochrony przed zagrozeniami. W wyniku harmonizowania przepis?w prawa polskiego z wymaganiami unijnymi, w szczeg?lnosci dyrektywy ramowej 89/391/EWG o wprowadzeniu srodk?w w celu zwiekszenia bezpieczenstwa i poprawy zdrowia pracownik?w podczas pracy, zapisy dotyczace ryzyka zawodowego wprowadzono do Kodeksu pracy w 1991 roku. Pierwszy zapis, jaki pojawil sie na temat ryzyka zawodowego zawieral sie w jednym zdaniu w art. 215 kodeksu pracy: ?Zaklad pracy zobowiazany jest do informowania pracownik?w o ryzyku zawodowym, kt?re wiaze sie z wykonywana praca.? Po nowelizacji w 1996 r. pracodawca zostal zobowiazany do: oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego zwiazanego z wykonywana praca oraz stosowania niezbednych srodk?w profilaktycznych zmniejszajacych ryzyko (art. 226 pkt 1); informowania pracownik?w o ryzyku zawodowym, kt?re wiaze sie z wykonywana praca, oraz o zasadach ochrony przed zagrozeniami (art. 226, pkt 2); ponadto, do stosowania srodk?w zapobiegajacych chorobom zawodowym i innym chorobom zwiazanym z wykonywana praca (art. 227 ? 1); oraz konsultowania z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkich dzialan zwiazanych z bezpieczenstwem i higiena pracy, w szczeg?lnosci dotyczacych oceny ryzyka zawodowego przy wykonywaniu okreslonych prac (art. 23711a ? 1 pkt 2).W wyniku harmonizowania przepis?w prawa polskiego z wymaganiami unijnymi, w szczeg?lnosci dyrektywy ramowej 89/391/EWG o wprowadzeniu srodk?w w celu zwiekszenia bezpieczenstwa i poprawy zdrowia pracownik?w podczas pracy, zapisy dotyczace ryzyka zawodowego wprowadzono do Kodeksu pracy w 1991 roku. Pierwszy zapis, jaki pojawil sie na temat ryzyka zawodowego zawieral sie w jednym zdaniu w art. 215 kodeksu pracy: ?Zaklad pracy zobowiazany jest do informowania pracownik?w o ryzyku zawodowym, kt?re wiaze sie z wykonywana praca.? Po nowelizacji w 1996 r. pracodawca zostal zobowiazany do: oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego zwiazanego z wykonywana praca oraz stosowania niezbednych srodk?w profilaktycznych zmniejszajacych ryzyko (art. 226 pkt 1); informowania pracownik?w o ryzyku zawodowym, kt?re wiaze sie z wykonywana praca, oraz o zasadach ochrony przed zagrozeniami (art. 226, pkt 2); ponadto, do stosowania srodk?w zapobiegajacych chorobom zawodowym i innym chorobom zwiazanym z wykonywana praca (art. 227 ? 1); oraz konsultowania z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkich dzialan zwiazanych z bezpieczenstwem i higiena pracy, w szczeg?lnosci dotyczacych oceny ryzyka zawodowego przy wykonywaniu okreslonych prac (art. 23711a ? 1 pkt 2).

3. 3 rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie og?lnych przepis?w bezpieczenstwa i higieny pracy (m.in. definicje, ? 39 i nast.) Ryzyko zawodowe ? prawdopodobienstwo wystapienia niepozadanych zdarzen zwiazanych z wykonywana praca, powodujacych straty ? np. niekorzystne skutki zdrowotne, w wyniku zagrozen zawodowych wystepujacych w srodowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. Wprowadzenie Ale zacznijmy od definicji ryzyka zawodowego, kt?ra pozwoli zrozumiec, jakie elementy sa brane pod uwage podczas jego oceny. Definicja zawarta jest w rozporzadzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie og?lnych przepis?w bezpieczenstwa i higieny pracy: Ryzyko zawodowe ? to prawdopodobienstwo wystapienia niepozadanych zdarzen zwiazanych z wykonywana praca, powodujacych straty ? np. niekorzystne skutki zdrowotne, w wyniku zagrozen zawodowych wystepujacych w srodowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. ? Na szczeg?lna uwage w tym miejscu zasluguje sformulowanie zagrozenia zawodowe ? kt?re stanowia odniesienie naszej oceny. Zgodnie z tym samym aktem prawnym przez zagrozenie rozumie sie stan srodowiska pracy mogacy spowodowac wypadek lub chorobe. ? Ocene ryzyka zawodowego przeprowadza sie dla wykonywanych prac w zakladzie, w szczeg?lnosci przy doborze wyposazenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparat?w chemicznych, szkodliwych czynnik?w biologicznych oraz zmianie organizacji pracy. Co wazne ? pod uwage bierze sie wszystkie czynniki srodowiska pracy wystepujace przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac! Ale zacznijmy od definicji ryzyka zawodowego, kt?ra pozwoli zrozumiec, jakie elementy sa brane pod uwage podczas jego oceny. Definicja zawarta jest w rozporzadzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie og?lnych przepis?w bezpieczenstwa i higieny pracy: Ryzyko zawodowe ? to prawdopodobienstwo wystapienia niepozadanych zdarzen zwiazanych z wykonywana praca, powodujacych straty ? np. niekorzystne skutki zdrowotne, w wyniku zagrozen zawodowych wystepujacych w srodowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. ? Na szczeg?lna uwage w tym miejscu zasluguje sformulowanie zagrozenia zawodowe ? kt?re stanowia odniesienie naszej oceny. Zgodnie z tym samym aktem prawnym przez zagrozenie rozumie sie stan srodowiska pracy mogacy spowodowac wypadek lub chorobe. ? Ocene ryzyka zawodowego przeprowadza sie dla wykonywanych prac w zakladzie, w szczeg?lnosci przy doborze wyposazenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparat?w chemicznych, szkodliwych czynnik?w biologicznych oraz zmianie organizacji pracy. Co wazne ? pod uwage bierze sie wszystkie czynniki srodowiska pracy wystepujace przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac!

4. 4 Ocena ryzyka zawodowego ? narzedzie do poprawy warunk?w pracy Zapewnienie bezpieczenstwa i higieny pracy powinno nastepowac poprzez ograniczanie ryzyka zawodowego w wyniku wlasciwej organizacji pracy, stosowania srodk?w profilaktycznych, informowania i szkolenia pracownik?w. Wprowadzenie Wymagania paragrafu 39 i nastepnych stanowia uszczeg?lowienie obowiazku ustawowego zawartego w KP. W rozporzadzeniu zawarte sa podstawowe wymagania dotyczace oceny ryzyka zawodowego. Przede wszystkim nalezy zwr?cic uwage na og?lne stwierdzenie dajace poczatek przepisom szczeg?lowym na ten temat. Pracodawca ma obowiazek zapewnienia pracownikom bezpieczenstwa i higieny pracy, przede wszystkim przez ograniczanie ryzyka zawodowego w wyniku wlasciwej organizacji pracy oraz stosowania koniecznych srodk?w profilaktycznych, a takze informowania i szkolenia pracownik?w. Wyraznie z niego widac, ze zadania dotyczace ograniczania ryzyka zawodowego sa ukierunkowane na stworzenie pracownikom bezpiecznych warunk?w pracy. To wlasnie zapewnienie bezpieczenstwa pracownikom jest podstawowym celem oceny ryzyka zawodowego. Dokonuje sie tego poprzez wyeliminowanie lub ograniczenie wplywu zagrozen na pracownik?w. Jak z tego wynika, to pracownik ponosi ryzyko zawodowe wykonujac prace w okreslonych warunkach. W celu ochrony jego zdrowia, zar?wno eliminowanie, jak i ograniczenie ryzyka zwiazanego z praca, jest mozliwe dzieki zastosowaniu odpowiednich srodk?w korygujacych. W szczeg?lach o kolejnych etapach bedziemy m?wili dalej. Wymagania paragrafu 39 i nastepnych stanowia uszczeg?lowienie obowiazku ustawowego zawartego w KP. W rozporzadzeniu zawarte sa podstawowe wymagania dotyczace oceny ryzyka zawodowego. Przede wszystkim nalezy zwr?cic uwage na og?lne stwierdzenie dajace poczatek przepisom szczeg?lowym na ten temat. Pracodawca ma obowiazek zapewnienia pracownikom bezpieczenstwa i higieny pracy, przede wszystkim przez ograniczanie ryzyka zawodowego w wyniku wlasciwej organizacji pracy oraz stosowania koniecznych srodk?w profilaktycznych, a takze informowania i szkolenia pracownik?w. Wyraznie z niego widac, ze zadania dotyczace ograniczania ryzyka zawodowego sa ukierunkowane na stworzenie pracownikom bezpiecznych warunk?w pracy. To wlasnie zapewnienie bezpieczenstwa pracownikom jest podstawowym celem oceny ryzyka zawodowego. Dokonuje sie tego poprzez wyeliminowanie lub ograniczenie wplywu zagrozen na pracownik?w. Jak z tego wynika, to pracownik ponosi ryzyko zawodowe wykonujac prace w okreslonych warunkach. W celu ochrony jego zdrowia, zar?wno eliminowanie, jak i ograniczenie ryzyka zwiazanego z praca, jest mozliwe dzieki zastosowaniu odpowiednich srodk?w korygujacych. W szczeg?lach o kolejnych etapach bedziemy m?wili dalej.

5. 5 Og?lne zasady zapewnienia bezpieczenstwa pracownikom: ograniczanie ryzyka zawodowego, przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego, likwidowanie zagrozen u zr?del ich powstawania, dostosowanie warunk?w i proces?w pracy do mozliwosci pracownika, stosowanie nowych rozwiazan technicznych, zastepowanie niebezpiecznych proc. technologicznych, urzadzen, substancji ? bezpiecznymi lub mniej niebezpiecznymi nadawanie priorytetu srodkom ochrony zbiorowej przed srodkami ochrony indywidualnej, instruowanie pracownik?w. Wprowadzenie Ponizej zawarte sa zasady odnoszace sie do sposob?w zapewnienia bezpieczenstwa pracujacym. Sa one zbiezne z zasadami, kt?re powinny byc stosowane podczas zapobiegania wypadkom i chorobom zwiazanym z praca: ograniczanie ryzyka zawodowego, przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego, likwidowanie zagrozen u zr?del ich powstawania, dostosowanie warunk?w i proces?w pracy do mozliwosci pracownika ? odpowiednie projektowanie i organizowanie stanowisk pracy, dob?r maszyn, narzedzi pracy, a takze metod produkcji i pracy ? z uwzglednieniem zmniejszania uciazliwosci pracy (to podejscie definiuje ergonomie), stosowanie nowych rozwiazan technicznych, zastepowanie niebezpiecznych proc. technologicznych, urzadzen, substancji ? bezpiecznymi lub mniej niebezpiecznymi nadawanie priorytetu srodkom ochrony zbiorowej przed srodkami ochrony indywidualnej, instruowanie pracownik?w w zakresie bezpieczenstwa i higieny pracy. Ponizej zawarte sa zasady odnoszace sie do sposob?w zapewnienia bezpieczenstwa pracujacym. Sa one zbiezne z zasadami, kt?re powinny byc stosowane podczas zapobiegania wypadkom i chorobom zwiazanym z praca: ograniczanie ryzyka zawodowego, przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego, likwidowanie zagrozen u zr?del ich powstawania, dostosowanie warunk?w i proces?w pracy do mozliwosci pracownika ? odpowiednie projektowanie i organizowanie stanowisk pracy, dob?r maszyn, narzedzi pracy, a takze metod produkcji i pracy ? z uwzglednieniem zmniejszania uciazliwosci pracy (to podejscie definiuje ergonomie), stosowanie nowych rozwiazan technicznych, zastepowanie niebezpiecznych proc. technologicznych, urzadzen, substancji ? bezpiecznymi lub mniej niebezpiecznymi nadawanie priorytetu srodkom ochrony zbiorowej przed srodkami ochrony indywidualnej, instruowanie pracownik?w w zakresie bezpieczenstwa i higieny pracy.

6. 6 dodatkowe wymagania prawne dotyczace oceny ryzyka zawodowego dla: - czynnik?w chemicznych, - halasu i drgan mechanicznych, - recznych prac transportowych, - czynnik?w biologicznych. 2. Ocena ryzyka zawodowego ? seria polskich norm 18000 Wprowadzenie W duzym uproszeniu mozna powiedziec, ze dotychczas wskazane podstawowe hasla dotyczace oceny ryzyka zawodowego odnosza sie do wszystkich czynnik?w. Istnieje jednak grupa czynnik?w, dla kt?rych ustawodawca opracowal szczeg?lowe wymagania oceny ryzyka z nimi zwiazanego. W duzej mierze wynikalo to z koniecznosci dostosowania polskiego prawa do wymagan wsp?lnotowych. Do czynnik?w tych naleza: czynniki chemiczne, halas i drgania mechaniczne, reczne prace transportowe, czynniki biologiczne. Poszczeg?lne z nich om?wione zostana w nastepnej czesci zajec. ? Kryteria oceny ryzyka zawodowego, wedlug kt?rych powinna byc przeprowadzona, sa uzaleznione w duzej mierze od pracodawcy oraz stosowanej w zakladzie technologii (stopnia jej zaawansowania i zlozonosci). Sposr?d wielu dostepnych metod identyfikacji zagrozen oraz szacowania poziomu ryzyka zawodowego pracodawca musi dokonac wyboru najodpowiedniejszej dla niego. W celu ulatwienia tego wyboru, opracowana zostala polska norma PN-N-18002:2000 ?Systemy zarzadzania bezpieczenstwem i higiena pracy. Og?lne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego?. Stosowanie tej normy nie jest obowiazkowe, ale zalecane, gdyz systematyzuje zasady i etapy procesu oceny ryzyka zawodowego oraz umozliwia ? po spelnieniu okreslonych warunk?w ? efektywne zarzadzanie ryzykiem w przedsiebiorstwie. Wytyczne zawarte w tej normie okreslaja: podstawowe cele oceny ryzyka zawodowego, do kt?rych nalezy przede wszystkim zapewnienie mozliwie najlepszej ochrony zdrowia pracownik?w; og?lne zasady przygotowania oceny; osoby przeprowadzajace ocene; przebieg oceny; dzialania wynikajace z oceny ryzyka zawodowego.W duzym uproszeniu mozna powiedziec, ze dotychczas wskazane podstawowe hasla dotyczace oceny ryzyka zawodowego odnosza sie do wszystkich czynnik?w. Istnieje jednak grupa czynnik?w, dla kt?rych ustawodawca opracowal szczeg?lowe wymagania oceny ryzyka z nimi zwiazanego. W duzej mierze wynikalo to z koniecznosci dostosowania polskiego prawa do wymagan wsp?lnotowych. Do czynnik?w tych naleza: czynniki chemiczne, halas i drgania mechaniczne, reczne prace transportowe, czynniki biologiczne. Poszczeg?lne z nich om?wione zostana w nastepnej czesci zajec. ? Kryteria oceny ryzyka zawodowego, wedlug kt?rych powinna byc przeprowadzona, sa uzaleznione w duzej mierze od pracodawcy oraz stosowanej w zakladzie technologii (stopnia jej zaawansowania i zlozonosci). Sposr?d wielu dostepnych metod identyfikacji zagrozen oraz szacowania poziomu ryzyka zawodowego pracodawca musi dokonac wyboru najodpowiedniejszej dla niego. W celu ulatwienia tego wyboru, opracowana zostala polska norma PN-N-18002:2000 ?Systemy zarzadzania bezpieczenstwem i higiena pracy. Og?lne wytyczne do oceny ryzyka zawodowego?. Stosowanie tej normy nie jest obowiazkowe, ale zalecane, gdyz systematyzuje zasady i etapy procesu oceny ryzyka zawodowego oraz umozliwia ? po spelnieniu okreslonych warunk?w ? efektywne zarzadzanie ryzykiem w przedsiebiorstwie. Wytyczne zawarte w tej normie okreslaja: podstawowe cele oceny ryzyka zawodowego, do kt?rych nalezy przede wszystkim zapewnienie mozliwie najlepszej ochrony zdrowia pracownik?w; og?lne zasady przygotowania oceny; osoby przeprowadzajace ocene; przebieg oceny; dzialania wynikajace z oceny ryzyka zawodowego.

7. 7 Identyfikacja zagrozen w wyniku zebrania niezbednych informacji Dzialania korygujace i/lub zapobiegawcze Okresowa ocena ryzyka zawodowego Podstawowe zasady przeprowadzania oceny ryzyka zawodowego Dokumentowanie oceny ryzyka zawodowego Informowanie pracownik?w o ryzyku zawodowym Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego ? PODSTAWOWE ZASADY PRZEPROWADZANIA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO ? Ocena ryzyka zawodowego jest procesem, podczas kt?rego: identyfikowane sa zagrozenia w wyniku zebrania wlasciwych, pelnych i aktualnych informacji, szacowana jest ciezkosc nastepstw zwiazanych z ich aktywizacja oraz prawdopodobienstwo zaistnienia takiego zdarzenia. Kolejnym etapem jest zaplanowanie i wdrozenie wlasciwych (co znaczy skutecznych) srodk?w profilaktycznych, kt?re beda faktycznie ograniczaly lub eliminowaly ryzyko niegenerujac nowych zagrozen. Na tym etapie nalezaloby wspomniec r?wniez o kwalifikacjach os?b przeprowadzajacych ocene ryzyka zawodowego oraz udziale przedstawicieli zalogi w tym procesie. Niezwykle wazne jest, by osoby przeprowadzajace ocene wiedzialy, co maja zrobic i przy wykorzystaniu, jakich metod, a takze jakiemu celowi ma to sluzyc. Osobami, kt?re wiedza duzo o przebiegu procesu pracy i sposobach jej wykonywania sa sami pracownicy. Dlatego tez moga oni stanowic bardzo cenne zr?dlo informacji, z kt?rego warto korzystac. ? Podsumowujac wprowadzajace rozwazania o ocenie ryzyka zawodowego nalezy powiedziec, ze: Celem wspomnianych wyzej dzialan jest doprowadzenie ryzyka zawodowego do poziomu dopuszczalnego, czyli takiego, przy kt?rym wielkosc strat zwiazanych z aktywizacja danego zagrozenia jest mozliwa do zaakceptowania. Wykonywane prace w mniejszym lub wiekszym stopniu moga zagrazac zyciu lub zdrowiu pracownik?w. Zatem rzetelne przeprowadzenie procesu oceny ryzyka zawodowego oraz stosowanie srodk?w profilaktycznych, zdefiniowanych w wyniku tego procesu jest zar?wno elementem bezposrednio chroniacym zdrowie i zycie pracownik?w, jak r?wniez posrednio ? poprzez podnoszenie swiadomosci o istnieniu zagrozen w miejscu pracy oraz o sposobach bezpiecznego wykonywania pracy.? PODSTAWOWE ZASADY PRZEPROWADZANIA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO ? Ocena ryzyka zawodowego jest procesem, podczas kt?rego: identyfikowane sa zagrozenia w wyniku zebrania wlasciwych, pelnych i aktualnych informacji, szacowana jest ciezkosc nastepstw zwiazanych z ich aktywizacja oraz prawdopodobienstwo zaistnienia takiego zdarzenia. Kolejnym etapem jest zaplanowanie i wdrozenie wlasciwych (co znaczy skutecznych) srodk?w profilaktycznych, kt?re beda faktycznie ograniczaly lub eliminowaly ryzyko niegenerujac nowych zagrozen. Na tym etapie nalezaloby wspomniec r?wniez o kwalifikacjach os?b przeprowadzajacych ocene ryzyka zawodowego oraz udziale przedstawicieli zalogi w tym procesie. Niezwykle wazne jest, by osoby przeprowadzajace ocene wiedzialy, co maja zrobic i przy wykorzystaniu, jakich metod, a takze jakiemu celowi ma to sluzyc. Osobami, kt?re wiedza duzo o przebiegu procesu pracy i sposobach jej wykonywania sa sami pracownicy. Dlatego tez moga oni stanowic bardzo cenne zr?dlo informacji, z kt?rego warto korzystac. ? Podsumowujac wprowadzajace rozwazania o ocenie ryzyka zawodowego nalezy powiedziec, ze: Celem wspomnianych wyzej dzialan jest doprowadzenie ryzyka zawodowego do poziomu dopuszczalnego, czyli takiego, przy kt?rym wielkosc strat zwiazanych z aktywizacja danego zagrozenia jest mozliwa do zaakceptowania. Wykonywane prace w mniejszym lub wiekszym stopniu moga zagrazac zyciu lub zdrowiu pracownik?w. Zatem rzetelne przeprowadzenie procesu oceny ryzyka zawodowego oraz stosowanie srodk?w profilaktycznych, zdefiniowanych w wyniku tego procesu jest zar?wno elementem bezposrednio chroniacym zdrowie i zycie pracownik?w, jak r?wniez posrednio ? poprzez podnoszenie swiadomosci o istnieniu zagrozen w miejscu pracy oraz o sposobach bezpiecznego wykonywania pracy.

8. 8 IDENTYFIKACJA ZAGROZEN ? IDENTYFIKACJA ZAGROZEN ? Przechodzac do omawiania poszczeg?lnych etap?w procesu oceny ryzyka zawodowego nalezy rozpoczac od identyfikacji zagrozen. Ten etap jest najwazniejszym w calym procesie, poniewaz od zidentyfikowania wszystkich zagrozen zalezy podjecie koniecznych i skutecznych dzialan profilaktycznych. Odpowiada na pytania CO zagraza? i KTO jest narazony? ? IDENTYFIKACJA ZAGROZEN ? Przechodzac do omawiania poszczeg?lnych etap?w procesu oceny ryzyka zawodowego nalezy rozpoczac od identyfikacji zagrozen. Ten etap jest najwazniejszym w calym procesie, poniewaz od zidentyfikowania wszystkich zagrozen zalezy podjecie koniecznych i skutecznych dzialan profilaktycznych. Odpowiada na pytania CO zagraza? i KTO jest narazony?

9. 9 Identyfikacja zagrozen Zagrozenie ? stan srodowiska pracy mogacy spowodowac wypadek lub chorobe Rodzaje zagrozen: wynikajace ze srodowiska pracy okreslonego czynnikami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi, wynikajace ze sposobu wykonywania pracy. Czego zatem w toku identyfikacji zagrozen bedziemy poszukiwali? Takich warunk?w srodowiska pracy, kt?re moga powodowac niebezpieczenstwo dla zdrowia pracownik?w wykonujacych konkretne zadania. Czesto mylnie utozsamiane jest wydarzenie z zagrozeniem. Np. na etapie identyfikacji zagrozen wskazuje sie jako zagrozenie - pochwycenie ubrania lub czesci ciala pracownika przez wirujace elementy maszyn. Prawidlowo wskazane zagrozenie w takim przypadku to ? nieosloniete, wirujace czesci maszyn. W ocenie ryzyka zawodowego, na etapie identyfikacji zagrozen, w naszej praktyce spotykamy sie tez z traktowaniem skutku niepozadanego wydarzenia jako zagrozenia (np. okreslenie zagrozenia jako ? amputacja palca, podczas gdy jest to skutek wydarzenia spowodowany zadzialaniem nieoslonietej czesci maszyny). ? Istotne jest by zwr?cic uwage na wszystkie zadania, jakie wykonuje pracownik, a nie ograniczac sie do ?stanowiska pracy? ? czesto pojmowanego tylko jako jedno miejsce w zakladzie pracy. Pracownik, kt?ry w celu wykonania powierzonego zadania musi przejsc np. do magazynu po p?lprodukty tez moze byc narazony na niebezpieczenstwo. Etap ten powinien dac nam odpowiedz na pytania: czy przy analizowanych pracach wystepuja czynniki: szkodliwe, niebezpieczne (do kt?rych zaliczymy czynniki chemiczne, biologiczne oraz fizyczne) i/lub uciazliwe (gl?wnie wynikajace ze sposobu wykonywania pracy, choc nie tylko ? np. oswietlenie) mogace stanowic zagrozenie, kto jest narazony na oddzialywanie tych czynnik?w. Czego zatem w toku identyfikacji zagrozen bedziemy poszukiwali? Takich warunk?w srodowiska pracy, kt?re moga powodowac niebezpieczenstwo dla zdrowia pracownik?w wykonujacych konkretne zadania. Czesto mylnie utozsamiane jest wydarzenie z zagrozeniem. Np. na etapie identyfikacji zagrozen wskazuje sie jako zagrozenie - pochwycenie ubrania lub czesci ciala pracownika przez wirujace elementy maszyn. Prawidlowo wskazane zagrozenie w takim przypadku to ? nieosloniete, wirujace czesci maszyn. W ocenie ryzyka zawodowego, na etapie identyfikacji zagrozen, w naszej praktyce spotykamy sie tez z traktowaniem skutku niepozadanego wydarzenia jako zagrozenia (np. okreslenie zagrozenia jako ? amputacja palca, podczas gdy jest to skutek wydarzenia spowodowany zadzialaniem nieoslonietej czesci maszyny). ? Istotne jest by zwr?cic uwage na wszystkie zadania, jakie wykonuje pracownik, a nie ograniczac sie do ?stanowiska pracy? ? czesto pojmowanego tylko jako jedno miejsce w zakladzie pracy. Pracownik, kt?ry w celu wykonania powierzonego zadania musi przejsc np. do magazynu po p?lprodukty tez moze byc narazony na niebezpieczenstwo. Etap ten powinien dac nam odpowiedz na pytania: czy przy analizowanych pracach wystepuja czynniki: szkodliwe, niebezpieczne (do kt?rych zaliczymy czynniki chemiczne, biologiczne oraz fizyczne) i/lub uciazliwe (gl?wnie wynikajace ze sposobu wykonywania pracy, choc nie tylko ? np. oswietlenie) mogace stanowic zagrozenie, kto jest narazony na oddzialywanie tych czynnik?w.

10. 10 Metody pozyskiwania informacji o zagrozeniach: obserwacja srodowiska pracy, obserwacja zadan wykonywanych na stanowisku pracy i poza nim, wywiady z pracownikami, analiza dokumentacji, np. DTR, instrukcji stanowiskowych, wynik?w badan i pomiar?w czynnik?w szkodliwych, kart charakterystyki substancji chemicznych, dokumentacji dotyczacej wypadk?w przy pracy, chor?b zawodowych. Identyfikacja zagrozen ? Dokonac tego mozna poprzez zebranie wiarygodnych informacji. Informacje te musza byc przede wszystkim pelne i aktualne. Do metod pozyskiwania informacji o zagrozeniach zaliczyc mozna np.: obserwacje srodowiska pracy (w tym tez czynnik?w zewnetrznych ? takich jak np. obecnosc pracownik?w innych firm, kt?rzy moga wplywac na bezpieczenstwo; warunki atmosferyczne), obserwacje zadan wykonywanych na stanowisku pracy i poza nim ? w tym sposob?w wykonywania pracy, wykorzystywanych maszyn i urzadzen, organizacji tych zadan (czy zapewniaja wlasciwe warunki pracy), wywiady z pracownikami, analize dokumentacji ? DTR, danych technicznych o stosowanych na stanowisku maszynach i urzadzeniach (w celu por?wnania z tym, co faktycznie na stanowisku pracy wystepuje), instrukcji stanowiskowych, wynik?w badan i pomiar?w czynnik?w szkodliwych (np. pyly, halas), a takze uciazliwych (np. oswietlenie, wydatek energetyczny), kart charakterystyki substancji chemicznych, dokumentacji dotyczacej wypadk?w przy pracy, chor?b zawodowych, ? Przydatna moze okazac sie tez analiza literatury technicznej, wskazujacej zagrozenia charakterystyczne dla danej branzy lub rodzaju prac ? jednak w tym przypadku nalezy byc szczeg?lnie ostroznym i nie przepisywac bez weryfikacji tych informacji. Moze okazac sie, ze w przypadku Panstwa zakladu nie maja one zastosowania. ? Dokonac tego mozna poprzez zebranie wiarygodnych informacji. Informacje te musza byc przede wszystkim pelne i aktualne. Do metod pozyskiwania informacji o zagrozeniach zaliczyc mozna np.: obserwacje srodowiska pracy (w tym tez czynnik?w zewnetrznych ? takich jak np. obecnosc pracownik?w innych firm, kt?rzy moga wplywac na bezpieczenstwo; warunki atmosferyczne), obserwacje zadan wykonywanych na stanowisku pracy i poza nim ? w tym sposob?w wykonywania pracy, wykorzystywanych maszyn i urzadzen, organizacji tych zadan (czy zapewniaja wlasciwe warunki pracy), wywiady z pracownikami, analize dokumentacji ? DTR, danych technicznych o stosowanych na stanowisku maszynach i urzadzeniach (w celu por?wnania z tym, co faktycznie na stanowisku pracy wystepuje), instrukcji stanowiskowych, wynik?w badan i pomiar?w czynnik?w szkodliwych (np. pyly, halas), a takze uciazliwych (np. oswietlenie, wydatek energetyczny), kart charakterystyki substancji chemicznych, dokumentacji dotyczacej wypadk?w przy pracy, chor?b zawodowych, ? Przydatna moze okazac sie tez analiza literatury technicznej, wskazujacej zagrozenia charakterystyczne dla danej branzy lub rodzaju prac ? jednak w tym przypadku nalezy byc szczeg?lnie ostroznym i nie przepisywac bez weryfikacji tych informacji. Moze okazac sie, ze w przypadku Panstwa zakladu nie maja one zastosowania.

11. 11 Narzedziem pomocniczym pozyskiwania informacji o zagrozeniach jest lista kontrolna Dla czynnik?w mechanicznych, np. : Czy maszyna jest wyposazona w uklad sterowania przeznaczony do calkowitego i bezpiecznego jej zatrzymywania? Czy maszyna jest wyposazona w urzadzenie do zatrzymania awaryjnego? Czy zastosowane oslony i inne urzadzenia ochronne - nie moga byc latwo usuwane lub wylaczane ze stosowania; - ograniczaja dostep tylko do niebezpiecznej strefy pracy maszyny? Identyfikacja zagrozen Swietnie sprawdzajacym sie narzedziem pomocniczym do identyfikacji zagrozen jest lista kontrolna. Jest ona szczeg?lnie przydatna w przypadku czynnik?w mechanicznych ? dotyczacych maszyn i urzadzen. Przykladem jest lista opracowana przez PIP zawierajaca pytania umozliwiajace stwierdzenie spelniania przez uzytkowane maszyny wymagan minimalnych, zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 pazdziernika 2002 r. w sprawie minimalnych wymagan dotyczacych bezpieczenstwa i higieny pracy w zakresie uzytkowania maszyn przez pracownik?w podczas pracy: 1. Czy maszyna jest wyposazona w uklad sterowania przeznaczony do calkowitego i bezpiecznego jej zatrzymywania? Uwaga: kazde stanowisko pracy wyposaza sie w element sterowniczy przeznaczony do zatrzymywania calej maszyny lub niekt?rych jej czesci, w zaleznosci od rodzaju zagrozenia tak, aby maszyna byla bezpieczna. 2. Czy maszyna jest wyposazona w urzadzenie do zatrzymania awaryjnego? Uwaga: urzadzen tych nie wymaga sie w przypadku, gdy przez zastosowanie tego urzadzenia nie zmniejszy sie ryzyka ? nie skr?ci sie czasu zatrzymania maszyny. Nie wyposaza sie w to urzadzenie takze przenosnych maszyn trzymanych i prowadzonych recznie oraz takich, w kt?rych przypadku jego zastosowanie moze stwarzac zagrozenie, np. wskutek odciecia energii koniecznej do zadzialania podstawowych urzadzen ochronnych. 3. Czy zastosowane oslony i inne urzadzenia ochronne - nie moga byc latwo usuwane lub wylaczane ze stosowania; - ograniczaja dostep tylko do niebezpiecznej strefy pracy maszyny? ? Dodatkowym zr?dlem informacji do diagnozy stanowiska pracy sa przepisy prawne dotyczace konkretnych branz i maszyn w nich stosowanych np. maszyn do obr?bki drewna ? rozporzadzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy obsludze obrabiarek do drewna. Swietnie sprawdzajacym sie narzedziem pomocniczym do identyfikacji zagrozen jest lista kontrolna. Jest ona szczeg?lnie przydatna w przypadku czynnik?w mechanicznych ? dotyczacych maszyn i urzadzen. Przykladem jest lista opracowana przez PIP zawierajaca pytania umozliwiajace stwierdzenie spelniania przez uzytkowane maszyny wymagan minimalnych, zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 pazdziernika 2002 r. w sprawie minimalnych wymagan dotyczacych bezpieczenstwa i higieny pracy w zakresie uzytkowania maszyn przez pracownik?w podczas pracy: 1. Czy maszyna jest wyposazona w uklad sterowania przeznaczony do calkowitego i bezpiecznego jej zatrzymywania? Uwaga: kazde stanowisko pracy wyposaza sie w element sterowniczy przeznaczony do zatrzymywania calej maszyny lub niekt?rych jej czesci, w zaleznosci od rodzaju zagrozenia tak, aby maszyna byla bezpieczna. 2. Czy maszyna jest wyposazona w urzadzenie do zatrzymania awaryjnego? Uwaga: urzadzen tych nie wymaga sie w przypadku, gdy przez zastosowanie tego urzadzenia nie zmniejszy sie ryzyka ? nie skr?ci sie czasu zatrzymania maszyny. Nie wyposaza sie w to urzadzenie takze przenosnych maszyn trzymanych i prowadzonych recznie oraz takich, w kt?rych przypadku jego zastosowanie moze stwarzac zagrozenie, np. wskutek odciecia energii koniecznej do zadzialania podstawowych urzadzen ochronnych. 3. Czy zastosowane oslony i inne urzadzenia ochronne - nie moga byc latwo usuwane lub wylaczane ze stosowania; - ograniczaja dostep tylko do niebezpiecznej strefy pracy maszyny? ? Dodatkowym zr?dlem informacji do diagnozy stanowiska pracy sa przepisy prawne dotyczace konkretnych branz i maszyn w nich stosowanych np. maszyn do obr?bki drewna ? rozporzadzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy obsludze obrabiarek do drewna.

12. 12 Narzedziem pomocniczym pozyskiwania informacji o zagrozeniach jest analiza bezpieczenstwa pracy, polegajaca na: okresleniu cel?w wykonywanych zadan przez pracownika, ustaleniu listy wykonywanych czynnosci, okresleniu zagrozen zwiazanych z wykonywaniem kazdej czynnosci (jakiego rodzaju wypadki moga zaistniec, jaki wystepuje rodzaj wysilku i jakie jest jego natezenie, czy czynnosci mozna wykonac w inny spos?b niz okreslony w instrukcji, czy wystepuja czynniki szkodliwych, niebezpiecznych i uciazliwych, czy wystepuja problemy ergonomiczne). Identyfikacja zagrozen Innym przykladem narzedzia wspomagajacego identyfikacje zagrozen jest analiza bezpieczenstwa pracy, polegajaca na: ? okresleniu cel?w wykonywanych zadan przez pracownika, ustaleniu listy wykonywanych czynnosci, okresleniu zagrozen zwiazanych z wykonywaniem kazdej czynnosci (jakiego rodzaju wypadki moga zaistniec, jaki wystepuje rodzaj wysilku i jakie jest jego natezenie, czy czynnosci mozna wykonac w inny spos?b niz okreslony w instrukcji, czy wystepuja czynniki szkodliwe, niebezpieczne i uciazliwe, czy wystepuja problemy ergonomiczne). ? Nalezy pamietac jednak, zeby nie poswiecac zbyt wiele uwagi i czasu zagrozeniom, kt?re w spos?b oczywisty nie wywoluja zadnych szkodliwych nastepstw. Jednak swiadomosc przyczyn ich wyeliminowania z dalszych etap?w jest konieczna. Jesli bowiem nieznane sa skutki, jakie moze wywolac dany czynnik, konieczna bedzie jego analiza z wykorzystaniem bardziej szczeg?lowych metod, o kt?rych dalej. Przykladem zastosowania jest ocena ergonomicznych czynnik?w ryzyka, kt?rych skutki oddzialywania sa czesto oddalone w czasie. Innym przykladem narzedzia wspomagajacego identyfikacje zagrozen jest analiza bezpieczenstwa pracy, polegajaca na: ? okresleniu cel?w wykonywanych zadan przez pracownika, ustaleniu listy wykonywanych czynnosci, okresleniu zagrozen zwiazanych z wykonywaniem kazdej czynnosci (jakiego rodzaju wypadki moga zaistniec, jaki wystepuje rodzaj wysilku i jakie jest jego natezenie, czy czynnosci mozna wykonac w inny spos?b niz okreslony w instrukcji, czy wystepuja czynniki szkodliwe, niebezpieczne i uciazliwe, czy wystepuja problemy ergonomiczne). ? Nalezy pamietac jednak, zeby nie poswiecac zbyt wiele uwagi i czasu zagrozeniom, kt?re w spos?b oczywisty nie wywoluja zadnych szkodliwych nastepstw. Jednak swiadomosc przyczyn ich wyeliminowania z dalszych etap?w jest konieczna. Jesli bowiem nieznane sa skutki, jakie moze wywolac dany czynnik, konieczna bedzie jego analiza z wykorzystaniem bardziej szczeg?lowych metod, o kt?rych dalej. Przykladem zastosowania jest ocena ergonomicznych czynnik?w ryzyka, kt?rych skutki oddzialywania sa czesto oddalone w czasie.

13. 13 W ocenie ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynnik chemiczny nalezy uwzglednic: niebezpieczne wlasciwosci czynnika chemicznego, otrzymane od dostawcy informacje dotyczace zagrozenia czynnikiem chemicznym (np. zawarte w karcie charakterystyki), rodzaj, poziom i czas trwania narazenia, wartosci najwyzszych dopuszczalnych stezen w srodowisku pracy, wartosci dopuszczalnych stezen w materiale biologicznym, efekty dzialan zapobiegawczych, wyniki oceny stanu zdrowia pracownik?w, warunki pracy przy uzytkowaniu czynnik?w chemicznych, z uwzglednieniem ilosci tych czynnik?w. Czynniki chemiczne Jak wspomnielismy wczesniej, istnieja konkretne wymagania dotyczace oceny ryzyka zawodowego okreslonych czynnik?w, w tym czynnik?w chemicznych. W tym miejscu chcielibysmy je Panstwu przyblizyc. Wymagania te zawarto w rozporzadzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych. Oczywiscie nalezy na poczatku dokonac rozeznania, jakie czynniki sa stosowane w zakladzie pracy. Sluzyc temu moze przygotowanie listy wszystkich chemicznych substancji i preparat?w wystepujacych na stanowiskach pracy oraz stanowiskach sasiadujacych. Nastepnie, korzystajac z r?znorodnych zr?del informacji, konieczne jest zidentyfikowanie: niebezpiecznych wlasciwosci cz. chem., otrzymanych od dostawcy informacji dotyczacych zagrozen zwiazanych z wystepowaniem czynnika chemicznego (np. z karty charakterystyki), scenariuszy narazenia, rodzaju, poziomu i czasu trwania narazenia, wartosci najwyzszych dopuszczalnych stezen w srodowisku pracy ? co jest mozliwe dla czynnik?w, dla kt?rych je ustalono, wartosci dopuszczalnych stezen w materiale biologicznym ? grupa czynnik?w dla kt?rych zostaly ustalone jest bardzo mala, obejmuje np. ol?w, styren efekt?w dzialan zapobiegawczych, wynik?w oceny stanu zdrowia pracownik?w ? jesli zostala przeprowadzona, warunk?w pracy przy uzytkowaniu czynnik?w chemicznych, z uwzglednieniem ilosci tych czynnik?w. Przy ocenie ryzyka nalezy wziac r?wniez pod uwage wystepowanie wiecej niz jednego czynnika (ze wzgledu na ewentualne mozliwosci ich interakcji). Dodatkowo, bardziej niebezpieczne, ze wzgledu na wzrost narazenia, moga byc np. remonty i naprawy urzadzen. Takie sytuacje nalezy r?wniez rozwazyc.Jak wspomnielismy wczesniej, istnieja konkretne wymagania dotyczace oceny ryzyka zawodowego okreslonych czynnik?w, w tym czynnik?w chemicznych. W tym miejscu chcielibysmy je Panstwu przyblizyc. Wymagania te zawarto w rozporzadzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych. Oczywiscie nalezy na poczatku dokonac rozeznania, jakie czynniki sa stosowane w zakladzie pracy. Sluzyc temu moze przygotowanie listy wszystkich chemicznych substancji i preparat?w wystepujacych na stanowiskach pracy oraz stanowiskach sasiadujacych. Nastepnie, korzystajac z r?znorodnych zr?del informacji, konieczne jest zidentyfikowanie: niebezpiecznych wlasciwosci cz. chem., otrzymanych od dostawcy informacji dotyczacych zagrozen zwiazanych z wystepowaniem czynnika chemicznego (np. z karty charakterystyki), scenariuszy narazenia, rodzaju, poziomu i czasu trwania narazenia, wartosci najwyzszych dopuszczalnych stezen w srodowisku pracy ? co jest mozliwe dla czynnik?w, dla kt?rych je ustalono, wartosci dopuszczalnych stezen w materiale biologicznym ? grupa czynnik?w dla kt?rych zostaly ustalone jest bardzo mala, obejmuje np. ol?w, styren efekt?w dzialan zapobiegawczych, wynik?w oceny stanu zdrowia pracownik?w ? jesli zostala przeprowadzona, warunk?w pracy przy uzytkowaniu czynnik?w chemicznych, z uwzglednieniem ilosci tych czynnik?w. Przy ocenie ryzyka nalezy wziac r?wniez pod uwage wystepowanie wiecej niz jednego czynnika (ze wzgledu na ewentualne mozliwosci ich interakcji). Dodatkowo, bardziej niebezpieczne, ze wzgledu na wzrost narazenia, moga byc np. remonty i naprawy urzadzen. Takie sytuacje nalezy r?wniez rozwazyc.

14. 14 W ocenie ryzyka zawodowego stwarzanego przez halas lub drgania mechaniczne nalezy uwzglednic m.in..: poziom i rodzaj narazenia, czas trwania narazenia, wartosci NDN oraz wartosci prog?w dzialania dla halasu lub drgan mechanicznych, skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownik?w, skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownik?w wynikajace z interakcji pomiedzy halasem i drganiami mechanicznymi, informacje uzyskane w wyniku profilaktycznych badan lekarskich pracownik?w, dostepnosc srodk?w ochrony indywidualnej przed halasem lub drganiami mechanicznymi o odpowiedniej charakterystyce tlumienia; wplyw niskich temperatur i zwiekszonej wilgotnosci na pracownik?w narazonych na dzialanie drgan mechanicznych, a szczeg?lnie drgan miejscowych. Halas i drgania mechaniczne Dla halasu i drgan mechanicznych wymagania okreslone zostaly w rozporzadzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne, obejmujac m.in.: poziom i rodzaj narazenia, wlacznie z narazeniem na halas impulsowy lub drgania mechaniczne przerywane i powtarzajace sie wstrzasy; czas trwania narazenia, w tym czasu pracy w godzinach nadliczbowych, oraz obowiazujace u pracodawcy systemy i rozklady czasu pracy; wartosci NDN (dla halasu ? 85 dB) oraz wartosci prog?w dzialania dla halasu (80 dB) lub drgan mechanicznych; skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownik?w, skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownik?w wynikajace z interakcji pomiedzy halasem i drganiami mechanicznymi; informacje dotyczace poziomu emisji halasu lub drgan mechanicznych, dostarczane przez producenta srodk?w pracy; informacje uzyskane w wyniku profilaktycznych badan lekarskich pracownik?w; skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownika, wynikajace z interakcji pomiedzy halasem i substancjami chemicznymi o dzialaniu szkodliwym na narzad sluchu (substancjami ototoksycznymi), jezeli umozliwia to stan wiedzy technicznej i medycznej; dostepnosc srodk?w ochrony indywidualnej przed halasem lub drganiami mechanicznymi o odpowiedniej charakterystyce tlumienia; wplyw niskich temperatur i zwiekszonej wilgotnosci na pracownik?w narazonych na dzialanie drgan mechanicznych, a szczeg?lnie drgan miejscowych. Dla halasu i drgan mechanicznych wymagania okreslone zostaly w rozporzadzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne, obejmujac m.in.: poziom i rodzaj narazenia, wlacznie z narazeniem na halas impulsowy lub drgania mechaniczne przerywane i powtarzajace sie wstrzasy; czas trwania narazenia, w tym czasu pracy w godzinach nadliczbowych, oraz obowiazujace u pracodawcy systemy i rozklady czasu pracy; wartosci NDN (dla halasu ? 85 dB) oraz wartosci prog?w dzialania dla halasu (80 dB) lub drgan mechanicznych; skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownik?w, skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownik?w wynikajace z interakcji pomiedzy halasem i drganiami mechanicznymi; informacje dotyczace poziomu emisji halasu lub drgan mechanicznych, dostarczane przez producenta srodk?w pracy; informacje uzyskane w wyniku profilaktycznych badan lekarskich pracownik?w; skutki dla zdrowia i bezpieczenstwa pracownika, wynikajace z interakcji pomiedzy halasem i substancjami chemicznymi o dzialaniu szkodliwym na narzad sluchu (substancjami ototoksycznymi), jezeli umozliwia to stan wiedzy technicznej i medycznej; dostepnosc srodk?w ochrony indywidualnej przed halasem lub drganiami mechanicznymi o odpowiedniej charakterystyce tlumienia; wplyw niskich temperatur i zwiekszonej wilgotnosci na pracownik?w narazonych na dzialanie drgan mechanicznych, a szczeg?lnie drgan miejscowych.

15. 15 W ocenie ryzyka zawodowego wystepujacego przy recznych pracach transportowych nalezy uwzglednic: charakterystyke przemieszczanego przedmiotu ? jego mase, rodzaj i polozenie srodka ciezkosci, warunki srodowiska pracy ? w tym temperature i wilgotnosc powietrza oraz poziom czynnik?w szkodliwych dla zdrowia, organizacje pracy ? w tym stosowane sposoby wykonywania pracy, indywidualne predyspozycje pracownika ? takie jak: sprawnosc fizyczna, wiek, plec i stan zdrowia. Reczne prace transportowe W ocenie ryzyka zawodowego wystepujacego przy recznych pracach transportowych, zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy recznych pracach transportowych, nalezy uwzglednic: ? charakterystyke przemieszczanego przedmiotu ? jego mase, rodzaj i polozenie srodka ciezkosci (r?wniez mozliwosci jego uchwycenia), warunki srodowiska pracy ? w tym temperature i wilgotnosc powietrza oraz poziom czynnik?w szkodliwych dla zdrowia (r?wniez przestrzen pracy ? jesli jest ograniczona to wplywac to bedzie na postawe przy pracy; stan nawierzchni, po kt?rej przemieszczany jest ladunek; bardzo gorace lub zimne obiekty na stanowisku pracy; niewystarczajace oswietlenie), organizacje pracy ? w tym stosowane sposoby wykonywania pracy (ze szczeg?lnym uwzglednieniem zadan o wysokiej powtarzalnosci; wymagajacych siegania na duza odleglosc, skrecenia tulowia, przenoszenia przedmiot?w na duze odleglosci), indywidualne predyspozycje pracownika ? takie jak: sprawnosc fizyczna, stan zdrowia (r?wniez wzrost, co jest wazne przy zespolowym przenoszeniu ladunk?w, plec i wiek istotne ze wzgledu na zr?znicowane normatywy higieniczne dotyczace masy przemieszczanego ladunku). W przypadku recznych prac transportowych, do ich bardziej szczeg?lowej analizy stosowane moga byc dwie proste metody: MAC ? brytyjskie karty oceny recznych prac transportowych, KIM ? niemiecka metoda wskaznik?w kluczowych dla czynnosci podnoszenia, przenoszenia, pchania i ciagniecia.W ocenie ryzyka zawodowego wystepujacego przy recznych pracach transportowych, zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy recznych pracach transportowych, nalezy uwzglednic: ? charakterystyke przemieszczanego przedmiotu ? jego mase, rodzaj i polozenie srodka ciezkosci (r?wniez mozliwosci jego uchwycenia), warunki srodowiska pracy ? w tym temperature i wilgotnosc powietrza oraz poziom czynnik?w szkodliwych dla zdrowia (r?wniez przestrzen pracy ? jesli jest ograniczona to wplywac to bedzie na postawe przy pracy; stan nawierzchni, po kt?rej przemieszczany jest ladunek; bardzo gorace lub zimne obiekty na stanowisku pracy; niewystarczajace oswietlenie), organizacje pracy ? w tym stosowane sposoby wykonywania pracy (ze szczeg?lnym uwzglednieniem zadan o wysokiej powtarzalnosci; wymagajacych siegania na duza odleglosc, skrecenia tulowia, przenoszenia przedmiot?w na duze odleglosci), indywidualne predyspozycje pracownika ? takie jak: sprawnosc fizyczna, stan zdrowia (r?wniez wzrost, co jest wazne przy zespolowym przenoszeniu ladunk?w, plec i wiek istotne ze wzgledu na zr?znicowane normatywy higieniczne dotyczace masy przemieszczanego ladunku). W przypadku recznych prac transportowych, do ich bardziej szczeg?lowej analizy stosowane moga byc dwie proste metody: MAC ? brytyjskie karty oceny recznych prac transportowych, KIM ? niemiecka metoda wskaznik?w kluczowych dla czynnosci podnoszenia, przenoszenia, pchania i ciagniecia.

16. 16 W ocenie ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynniki biologiczne nalezy uwzglednic: klasyfikacje i wykaz szkodliwych czynnik?w biologicznych rodzaj, stopien oraz czas trwania narazenia na ich dzialanie, informacje na temat: potencjalnego dzialania alergizujacego lub toksycznego, choroby, kt?ra moze wystapic w nastepstwie wykonywanej pracy, stwierdzonej choroby, kt?ra ma bezposredni zwiazek z wykonywana praca Czynniki biologiczne W ocenie ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynniki biologiczne (zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynnik?w biologicznych dla zdrowia w srodowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracownik?w zawodowo narazonych na te czynniki) nalezy uwzglednic m.in.: klasyfikacje i wykaz szkodliwych czynnik?w biologicznych rodzaj, stopien oraz czas trwania narazenia na ich dzialanie, informacje na temat: potencjalnego dzialania alergizujacego lub toksycznego, choroby, kt?ra moze wystapic w nastepstwie wykonywanej pracy, stwierdzonej choroby, kt?ra ma bezposredni zwiazek z wykonywana praca.W ocenie ryzyka zawodowego stwarzanego przez czynniki biologiczne (zgodnie z rozporzadzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynnik?w biologicznych dla zdrowia w srodowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracownik?w zawodowo narazonych na te czynniki) nalezy uwzglednic m.in.: klasyfikacje i wykaz szkodliwych czynnik?w biologicznych rodzaj, stopien oraz czas trwania narazenia na ich dzialanie, informacje na temat: potencjalnego dzialania alergizujacego lub toksycznego, choroby, kt?ra moze wystapic w nastepstwie wykonywanej pracy, stwierdzonej choroby, kt?ra ma bezposredni zwiazek z wykonywana praca.

17. 17 SZACOWANIE POZIOMU RYZYKA ZAWODOWEGO Drugim wyr?znionym przez nas etapem oceny ryzyka zawodowego jest szacowanie jego poziomu. Drugim wyr?znionym przez nas etapem oceny ryzyka zawodowego jest szacowanie jego poziomu.

18. 18 Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego Okreslenie niepozadanych nastepstw aktywizacji zagrozen oraz prawdopodobienstwa ich wystapienia. Trzy poziomy ryzyka zawodowego ? male, srednie i duze Celem tego etapu jest okreslenie niepozadanych nastepstw aktywizacji zagrozen oraz prawdopodobienstwa ich wystapienia Wykorzystac do tego celu mozna jedna z prostszych metod szacowania, zawarta w PN-N-18002:2000. Jest to metoda szacowania poziomu ryzyka zawodowego w skali tr?jstopniowej. Obok niej wystepuja inne, np. graf ryzyka, risk score, metoda szacowania w skali pieciostopniowej (w tej samej normie). Bardzo czesto metody te uwzgledniaja kryteria dopuszczalnosci ryzyka zawodowego, pozwalajace na okreslenie, od jakiego poziomu ryzyko wystepujace na stanowisku pracy mozna uznac za akceptowalne. ? Jesli chodzi o omawiana przez nas metode, podstawowe zalozenia umieszczone zostaly w tabeli na slajdzie. Dodatkowo, w normie podano kryteria dla poziom?w prawdopodobienstwa oraz ciezkosci nastepstw: do nastepstw o malej szkodliwosci zalicza sie te urazy i choroby, kt?re nie powoduja dlugotrwalych dolegliwosci i absencji w pracy; sa to czasowe pogorszenia stanu zdrowia, takie jak niewielkie stluczenia i zranienia, podraznienia oczu, objawy niewielkiego zatrucia, b?le glowy itp. do nastepstw o sredniej szkodliwosci zalicza sie te urazy i choroby, kt?re powoduja niewielkie, ale dlugotrwale lub nawracajace okresowo dolegliwosci i sa zwiazane z okresami absencji; sa to np. zranienia, oparzenia II stopnia na niewielkiej powierzchni ciala, alergie sk?rne, nieskomplikowane zlamania, zespoly przeciazeniowe ukladu miesniowo-szkieletowego (np. zapalenie sciegna) itp., do nastepstw o duzej szkodliwosci zalicza sie te urazy i choroby, kt?re powoduja ciezkie i stale dolegliwosci i/lub smierc, sa to np. oparzenia III stopnia, oparzenia II stopnia duzej powierzchni ciala, amputacje, skomplikowane zlamania z nastepowa dysfunkcja, choroby nowotworowe, toksyczne uszkodzenia narzad?w wewnetrznych i ukladu nerwowego w wyniku narazenia na czynniki chemiczne, zesp?l wibracyjny, zawodowe uszkodzenia sluchu, astma, zacma itp., do malo prawdopodobnych zalicza sie te nastepstwa zagrozen, kt?re nie powinny wystapic podczas calego okresu aktywnosci zawodowej pracownika, do prawdopodobnych zalicza sie te nastepstwa zagrozen, kt?re moga wystapic nie wiecej niz kilkakrotnie podczas calego okresu aktywnosci zawodowej pracownika, do wysoce prawdopodobnych zalicza sie te nastepstwa zagrozen, kt?re moga wystapic wielokrotnie podczas calego okresu aktywnosci zawodowej pracownika. ? Warte zaznaczenia jest, ze powyzsze kryteria znajduja najlepsze zastosowanie w przypadku narazenia na czynniki mechaniczne w srodowisku pracy, np. wirujace, nieosloniete czesci maszyn, sliska, zabrudzona, nier?wna nawierzchnie, nieosloniete, niezabezpieczone przewody elektryczne itp.Celem tego etapu jest okreslenie niepozadanych nastepstw aktywizacji zagrozen oraz prawdopodobienstwa ich wystapienia Wykorzystac do tego celu mozna jedna z prostszych metod szacowania, zawarta w PN-N-18002:2000. Jest to metoda szacowania poziomu ryzyka zawodowego w skali tr?jstopniowej. Obok niej wystepuja inne, np. graf ryzyka, risk score, metoda szacowania w skali pieciostopniowej (w tej samej normie). Bardzo czesto metody te uwzgledniaja kryteria dopuszczalnosci ryzyka zawodowego, pozwalajace na okreslenie, od jakiego poziomu ryzyko wystepujace na stanowisku pracy mozna uznac za akceptowalne. ? Jesli chodzi o omawiana przez nas metode, podstawowe zalozenia umieszczone zostaly w tabeli na slajdzie. Dodatkowo, w normie podano kryteria dla poziom?w prawdopodobienstwa oraz ciezkosci nastepstw: do nastepstw o malej szkodliwosci zalicza sie te urazy i choroby, kt?re nie powoduja dlugotrwalych dolegliwosci i absencji w pracy; sa to czasowe pogorszenia stanu zdrowia, takie jak niewielkie stluczenia i zranienia, podraznienia oczu, objawy niewielkiego zatrucia, b?le glowy itp. do nastepstw o sredniej szkodliwosci zalicza sie te urazy i choroby, kt?re powoduja niewielkie, ale dlugotrwale lub nawracajace okresowo dolegliwosci i sa zwiazane z okresami absencji; sa to np. zranienia, oparzenia II stopnia na niewielkiej powierzchni ciala, alergie sk?rne, nieskomplikowane zlamania, zespoly przeciazeniowe ukladu miesniowo-szkieletowego (np. zapalenie sciegna) itp., do nastepstw o duzej szkodliwosci zalicza sie te urazy i choroby, kt?re powoduja ciezkie i stale dolegliwosci i/lub smierc, sa to np. oparzenia III stopnia, oparzenia II stopnia duzej powierzchni ciala, amputacje, skomplikowane zlamania z nastepowa dysfunkcja, choroby nowotworowe, toksyczne uszkodzenia narzad?w wewnetrznych i ukladu nerwowego w wyniku narazenia na czynniki chemiczne, zesp?l wibracyjny, zawodowe uszkodzenia sluchu, astma, zacma itp., do malo prawdopodobnych zalicza sie te nastepstwa zagrozen, kt?re nie powinny wystapic podczas calego okresu aktywnosci zawodowej pracownika, do prawdopodobnych zalicza sie te nastepstwa zagrozen, kt?re moga wystapic nie wiecej niz kilkakrotnie podczas calego okresu aktywnosci zawodowej pracownika, do wysoce prawdopodobnych zalicza sie te nastepstwa zagrozen, kt?re moga wystapic wielokrotnie podczas calego okresu aktywnosci zawodowej pracownika. ? Warte zaznaczenia jest, ze powyzsze kryteria znajduja najlepsze zastosowanie w przypadku narazenia na czynniki mechaniczne w srodowisku pracy, np. wirujace, nieosloniete czesci maszyn, sliska, zabrudzona, nier?wna nawierzchnie, nieosloniete, niezabezpieczone przewody elektryczne itp.

19. 19 Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego ? czynniki chemiczne PN-N-18002:2000 zawiera r?wniez zasady oceny ryzyka zawodowego zwiazanego z narazeniem na czynniki chemiczne wystepujace na stanowisku pracy. Mozliwe jest szacowanie poziomu ryzyka zawodowego na podstawie wielkosci charakteryzujacych narazenie ? w tym przypadku NDS, NDSCh, NDSP. Jednak liczba czynnik?w chemicznych jest ograniczona ? 495 substancji chemicznych i 19 pyl?w, kt?re maja ustalone normatywy higieniczne. W pozostalych przypadkach mozliwe jest ustalenie przez pracodawce wlasnych kryteri?w dopuszczalnosci ryzyka, uwzgledniajac opinie specjalist?w z zakresu bhp oraz pracownik?w, co jednak jest bardzo trudnym zadaniem. Mozliwe jest tez zastosowanie uproszczonych metod oceny ryzyka zawodowego zwiazanego z obecnoscia czynnik?w chemicznych, kt?re moga byc pomocnym narzedziem do poczatkowej oceny ryzyka i okreslenia niezbednych srodk?w ograniczajacych to ryzyko. W metodach tych zazwyczaj uwzglednione jest ryzyko zwiazane z wystepowaniem czynnik?w chemicznych, pojawiajace sie w wyniku bezposredniego kontaktu czynnika z cialem czlowieka, dzialania energii wytworzonej na skutek chemicznej reakcji, np. pozaru lub wybuchu. ? Ps ? wskaznik narazenia umozliwiajacy ocene stezenia sredniego wazonego dla calej zmiany roboczej; wskaznikiem tym moze byc w przypadku pomiar?w z zastosowaniem dozymetrii indywidualnej, stezenie srednie wazone dla zmiany roboczej (Cw), a w przypadk?w pomiar?w stacjonarnych, g?rna granica przedzialu ufnosci dla sredniej rzeczywistej (GG) lub g?rna granica przedzialu ufnosci dla stezenia sredniego wazonego dla calej zmiany roboczej (GGw) ? wartosci te podane sa w protokole pomiar?w czynnik?w szkodliwych w srodowisku pracy, bezposrednio do wykorzystania przy szacowaniu poziomu ryzyka zawodowego, Pch ? wskaznik narazenia umozliwiajacy ocene stezen chwilowych, Pp ? wskaznik narazenia umozliwiajacy ocene stezen pulapowych. ? NDS ? Najwyzsze Dopuszczalne Stezenie NDSCh ? Najwyzsze Dopuszczalne Stezenie Chwilowe NDSP ? Najwyzsze Dopuszczalne Stezenie Pulapowe ? Wyjasnienie do algorytmu: Zaleznosc Ps <0,5 NDS ? ma zastosowanie w przypadku substancji chemicznych, dla kt?rych nie okreslono wartosci NDSCh i NDSP.PN-N-18002:2000 zawiera r?wniez zasady oceny ryzyka zawodowego zwiazanego z narazeniem na czynniki chemiczne wystepujace na stanowisku pracy. Mozliwe jest szacowanie poziomu ryzyka zawodowego na podstawie wielkosci charakteryzujacych narazenie ? w tym przypadku NDS, NDSCh, NDSP. Jednak liczba czynnik?w chemicznych jest ograniczona ? 495 substancji chemicznych i 19 pyl?w, kt?re maja ustalone normatywy higieniczne. W pozostalych przypadkach mozliwe jest ustalenie przez pracodawce wlasnych kryteri?w dopuszczalnosci ryzyka, uwzgledniajac opinie specjalist?w z zakresu bhp oraz pracownik?w, co jednak jest bardzo trudnym zadaniem. Mozliwe jest tez zastosowanie uproszczonych metod oceny ryzyka zawodowego zwiazanego z obecnoscia czynnik?w chemicznych, kt?re moga byc pomocnym narzedziem do poczatkowej oceny ryzyka i okreslenia niezbednych srodk?w ograniczajacych to ryzyko. W metodach tych zazwyczaj uwzglednione jest ryzyko zwiazane z wystepowaniem czynnik?w chemicznych, pojawiajace sie w wyniku bezposredniego kontaktu czynnika z cialem czlowieka, dzialania energii wytworzonej na skutek chemicznej reakcji, np. pozaru lub wybuchu. ? Ps ? wskaznik narazenia umozliwiajacy ocene stezenia sredniego wazonego dla calej zmiany roboczej; wskaznikiem tym moze byc w przypadku pomiar?w z zastosowaniem dozymetrii indywidualnej, stezenie srednie wazone dla zmiany roboczej (Cw), a w przypadk?w pomiar?w stacjonarnych, g?rna granica przedzialu ufnosci dla sredniej rzeczywistej (GG) lub g?rna granica przedzialu ufnosci dla stezenia sredniego wazonego dla calej zmiany roboczej (GGw) ? wartosci te podane sa w protokole pomiar?w czynnik?w szkodliwych w srodowisku pracy, bezposrednio do wykorzystania przy szacowaniu poziomu ryzyka zawodowego, Pch ? wskaznik narazenia umozliwiajacy ocene stezen chwilowych, Pp ? wskaznik narazenia umozliwiajacy ocene stezen pulapowych. ? NDS ? Najwyzsze Dopuszczalne Stezenie NDSCh ? Najwyzsze Dopuszczalne Stezenie Chwilowe NDSP ? Najwyzsze Dopuszczalne Stezenie Pulapowe ? Wyjasnienie do algorytmu: Zaleznosc Ps <0,5 NDS ? ma zastosowanie w przypadku substancji chemicznych, dla kt?rych nie okreslono wartosci NDSCh i NDSP.

20. 20 Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego ? czynniki chemiczne Metoda oceny ryzyka m.in. dla czynnik?w nieposiadajacych ustalonych wartosci dopuszczalnych ? opracowana przez Komisje Bezpieczenstwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Pracy Europejskiej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych. Przy dokonywaniu oceny ryzyka ta metoda sa uwzgledniane trzy zmienne: podstawowe zagrozenie dana substancja chemiczna (na podstawie zwrot?w R), sklonnosc do przedostawania sie substancji do srodowiska (lotnosc/tworzenie pyl?w), ilosc substancji uzyta w ocenianej operacji. Inna metoda szacowania poziomu ryzyka zawodowego dla czynnik?w chemicznych jest metoda opracowana przez Komisje Bezpieczenstwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Pracy Europejskiej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych. Znajduje ona szczeg?lne zastosowanie dla czynnik?w nieposiadajacych ustalonych wartosci dopuszczalnych ? np. NDS. Przy dokonywaniu oceny ryzyka ta metoda sa uwzgledniane trzy zmienne: podstawowe zagrozenie dana substancja chemiczna (na podstawie zwrot?w R), sklonnosc do przedostawania sie substancji do srodowiska (lotnosc/tworzenie pyl?w), ilosc substancji uzyta w ocenianej operacji Poziom ryzyka zawodowego jest okreslany w skali od 1 do 4 ze wskazaniem zalecanych dzialan prewencyjnych dla kazdego z nich. ? Wiecej informacji o metodzie wraz z poziomami ryzyka i dzialaniami korygujacymi w pozycji Pt. ?Ryzyko zawodowe. Metodyczne podstawy oceny? wydanej przez CIOP-PIB pod red. Wiktora Zawieski.Inna metoda szacowania poziomu ryzyka zawodowego dla czynnik?w chemicznych jest metoda opracowana przez Komisje Bezpieczenstwa, Higieny i Ochrony Zdrowia w Pracy Europejskiej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych. Znajduje ona szczeg?lne zastosowanie dla czynnik?w nieposiadajacych ustalonych wartosci dopuszczalnych ? np. NDS. Przy dokonywaniu oceny ryzyka ta metoda sa uwzgledniane trzy zmienne: podstawowe zagrozenie dana substancja chemiczna (na podstawie zwrot?w R), sklonnosc do przedostawania sie substancji do srodowiska (lotnosc/tworzenie pyl?w), ilosc substancji uzyta w ocenianej operacji Poziom ryzyka zawodowego jest okreslany w skali od 1 do 4 ze wskazaniem zalecanych dzialan prewencyjnych dla kazdego z nich. ? Wiecej informacji o metodzie wraz z poziomami ryzyka i dzialaniami korygujacymi w pozycji Pt. ?Ryzyko zawodowe. Metodyczne podstawy oceny? wydanej przez CIOP-PIB pod red. Wiktora Zawieski.

21. 21 Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego - halas Podobnie jak dla czynnik?w chemicznych, r?wniez dla halasu w normie PN-N-18002:2000, opracowano algorytm szacowania w skali tr?jstopniowej ryzyka zawodowego zwiazanego z narazeniem na halas, jako czynnik szkodliwy dla narzadu sluchu. R?znica polega na wystepowaniu NDN ? najwyzszego dopuszczalnego natezenia. ? Narazenie na halas mozna charakteryzowac za pomoca: poziomu ekspozycji na halas odniesionego do 8-godzinnego dnia pracy (LEX,8h), lub odpowiadajacej mu dziennej ekspozycji na halas (EA, 8 h) ? lub alternatywnie, w przypadku halasu oddzialywujacego na organizm czlowieka w spos?b nier?wnomierny w poszczeg?lnych dniach w tygodniu: poziomu ekspozycji na halas odniesionego do tygodnia pracy (LEX, w), lub odpowiadajacej mu ekspozycji tygodniowej (EA, w), ? maksymalnego poziomu dzwieku A ? LA max, szczytowego poziomu dzwieku C ? LC peak. Podobnie jak dla czynnik?w chemicznych, r?wniez dla halasu w normie PN-N-18002:2000, opracowano algorytm szacowania w skali tr?jstopniowej ryzyka zawodowego zwiazanego z narazeniem na halas, jako czynnik szkodliwy dla narzadu sluchu. R?znica polega na wystepowaniu NDN ? najwyzszego dopuszczalnego natezenia. ? Narazenie na halas mozna charakteryzowac za pomoca: poziomu ekspozycji na halas odniesionego do 8-godzinnego dnia pracy (LEX,8h), lub odpowiadajacej mu dziennej ekspozycji na halas (EA, 8 h) ? lub alternatywnie, w przypadku halasu oddzialywujacego na organizm czlowieka w spos?b nier?wnomierny w poszczeg?lnych dniach w tygodniu: poziomu ekspozycji na halas odniesionego do tygodnia pracy (LEX, w), lub odpowiadajacej mu ekspozycji tygodniowej (EA, w), ? maksymalnego poziomu dzwieku A ? LA max, szczytowego poziomu dzwieku C ? LC peak.

22. 22 Przykladowe metody: OWAS ? Ovako Working Posture Analysis System ? metoda do oceny ryzyka zawodowego uwzgledniajaca pozycje ciala oraz sile zewnetrzna i czas utrzymywania RULA ? Rapid Entire Body Assessment ? metoda sluzaca ocenie obciazenia calego ciala RULA ? Rapid Upper Limb Assessment ? metoda oceny obciazenia konczyn g?rnych OCRA ? zgodnie z PN-N1005-5 ? metoda przeznaczona do oceny ryzyka zawodowego podczas wykonywania prac powtarzalnych za pomoca konczyn g?rnych Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego - ergonomiczne czynniki ryzyka Zr?dlem zagrozen zawodowych jest, obok warunk?w srodowiska materialnego, spos?b wykonywania pracy - okreslony przede wszystkim parametrami technicznymi obiekt?w ? m.in. konstrukcja, wymiarami, ale takze organizacja i metodami pracy oraz zachowaniami pracownik?w. Te zagrozenia, kt?re wynikaja z nieprzystosowania warunk?w pracy na danym stanowisku pracy do mozliwosci fizycznych konkretnego czlowieka okresla sie mianem ergonomicznych czynnik?w ryzyka lub biomechanicznych czynnik?w ryzyka. Wsr?d nich wymienic mozna zagrozenia, warunkujace w znacznym stopniu powstawanie chor?b wywolanych sposobem wykonywania pracy (szerzej ? dolegliwosci miesniowo-szkieletowych), jak: wymuszona pozycja ciala przy pracy (nieneutralne pozycje calego ciala i/lub segment?w ciala, np. pozycja skrecona, zgieta); uzywanie znacznej sily (nieakceptowane wartosci w trakcie wykonywania czynnosci roboczej); powtarzalnosc ruch?w (niekorzystna dla zdrowia ze wzgledu na wysoka czestotliwosc powt?rzen, czas trwania kazdego ruchu oraz wykonywanie w poblizu skrajnych polozen katowych w stawach); niska temperatura (otoczenia i/lub srodk?w pracy); ? Do ich oceny moga byc stosowane przykladowe metody wymienione na slajdzie: OWAS ? Ovako Working Posture Analysis System ? metoda do oceny ryzyka zawodowego uwzgledniajaca pozycje ciala oraz sile zewnetrzna i czas ich utrzymywania ? czyli obciazenia statycznego (czego skutkiem moga byc dolegliwosci ukladu miesniowo-szkieletowego). REBA ? Rapid Entire Body Assessment ? metoda sluzaca do oceny obciazenia calego ciala RULA ? Rapid Upper Limb Assessment ? metoda oceny obciazenia konczyn g?rnych OCRA ? zgodnie z PN-N1005-5 ? metoda przeznaczona do oceny ryzyka zawodowego podczas wykonywania prac powtarzalnych za pomoca konczyn g?rnych. ? Ze wzgledu na brak czasu, zalozenia tych metod nie beda prezentowane podczas naszego wykladu. Dostepne sa informacje na ich temat w literaturze fachowej (w tym w czasopismach, z przykladami ich wykorzystania). Zr?dlem zagrozen zawodowych jest, obok warunk?w srodowiska materialnego, spos?b wykonywania pracy - okreslony przede wszystkim parametrami technicznymi obiekt?w ? m.in. konstrukcja, wymiarami, ale takze organizacja i metodami pracy oraz zachowaniami pracownik?w. Te zagrozenia, kt?re wynikaja z nieprzystosowania warunk?w pracy na danym stanowisku pracy do mozliwosci fizycznych konkretnego czlowieka okresla sie mianem ergonomicznych czynnik?w ryzyka lub biomechanicznych czynnik?w ryzyka. Wsr?d nich wymienic mozna zagrozenia, warunkujace w znacznym stopniu powstawanie chor?b wywolanych sposobem wykonywania pracy (szerzej ? dolegliwosci miesniowo-szkieletowych), jak: wymuszona pozycja ciala przy pracy (nieneutralne pozycje calego ciala i/lub segment?w ciala, np. pozycja skrecona, zgieta); uzywanie znacznej sily (nieakceptowane wartosci w trakcie wykonywania czynnosci roboczej); powtarzalnosc ruch?w (niekorzystna dla zdrowia ze wzgledu na wysoka czestotliwosc powt?rzen, czas trwania kazdego ruchu oraz wykonywanie w poblizu skrajnych polozen katowych w stawach); niska temperatura (otoczenia i/lub srodk?w pracy); ? Do ich oceny moga byc stosowane przykladowe metody wymienione na slajdzie: OWAS ? Ovako Working Posture Analysis System ? metoda do oceny ryzyka zawodowego uwzgledniajaca pozycje ciala oraz sile zewnetrzna i czas ich utrzymywania ? czyli obciazenia statycznego (czego skutkiem moga byc dolegliwosci ukladu miesniowo-szkieletowego). REBA ? Rapid Entire Body Assessment ? metoda sluzaca do oceny obciazenia calego ciala RULA ? Rapid Upper Limb Assessment ? metoda oceny obciazenia konczyn g?rnych OCRA ? zgodnie z PN-N1005-5 ? metoda przeznaczona do oceny ryzyka zawodowego podczas wykonywania prac powtarzalnych za pomoca konczyn g?rnych. ? Ze wzgledu na brak czasu, zalozenia tych metod nie beda prezentowane podczas naszego wykladu. Dostepne sa informacje na ich temat w literaturze fachowej (w tym w czasopismach, z przykladami ich wykorzystania).

23. 23 Z protokolu pomiar?w ?Ekspozycja zawodowa na czynniki szkodliwe dla zdrowia w srodowisku pracy? z dnia ? dla Gospodarstwa Rolno-Produkcyjnego, sporzadzony przez: Powiatowa Stacje Sanitarno-Epidemiologiczna w ? : ?Pomieszczenie ?Przepi?rkarnia? ? pomiary stezen pyl?w: zawartosci pylu pochodzenia zwierzecego i roslinnego o zawartosci ponizej 10% wolnej krzemionki na badanym stanowisku pracy, dla kt?rego wartosc NDS pylu calkowitego pochodzenia zwierzecego i roslinnego o zawartosci ponizej 10% wolnej krzemionki wynosi 4 mg/m3; wskaznik ekspozycji Cw (srednie stezenie wazone dla calej zmiany roboczej; wartosc ta jest por?wnywana z wartoscia NDS) wyni?sl 2,8 mg/m3.? Wartosc Cw przekracza 0,5 najwyzszego dopuszczalnego stezenia badanego czynnika szkodliwego. Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego - przyklad ? Slajd 23 i 24 ? PRZYKLAD ? Praca w pomieszczeniu Przepi?rkarni polegala m.in. na czyszczeniu klatek, karmieniu zwierzat, i innych zadaniach zwiazanych z opieka nad nimi. Osoba wykonujaca ta prace wykonywala prace przez cala zmiane robocza. Wycinek z protokolu pomiar?w czynnik?w szkodliwych w srodowisku pracy, obejmujacy wybrany czynnik ? pyl, zostal przedstawiony na slajdzie. ? Jak widac wartosc Cw= 2,8mg/m3 przekracza polowe NDS. Zatem wykorzystujac algorytm ryzyko mozna odczytac jako srednie. Zasada jest taka, ze jesli ryzyko zwiazane z wykonywanymi juz pracami zostalo okreslone jako duze ? dzialania w celu jego zmniejszenia nalezy podjac natychmiast. Natomiast planowana praca nie moze byc rozpoczeta do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu akceptowalnego. Przy ryzyku srednim, pomimo, ze jest ono dopuszczalne zaleca sie zaplanowanie i podjecie dzialan, kt?rych celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego. Przy ryzyku malym konieczne jest zapewnienie, ze pozostanie ono na tym samym poziomie. ? ? Slajd 23 i 24 ? PRZYKLAD ? Praca w pomieszczeniu Przepi?rkarni polegala m.in. na czyszczeniu klatek, karmieniu zwierzat, i innych zadaniach zwiazanych z opieka nad nimi. Osoba wykonujaca ta prace wykonywala prace przez cala zmiane robocza. Wycinek z protokolu pomiar?w czynnik?w szkodliwych w srodowisku pracy, obejmujacy wybrany czynnik ? pyl, zostal przedstawiony na slajdzie. ? Jak widac wartosc Cw= 2,8mg/m3 przekracza polowe NDS. Zatem wykorzystujac algorytm ryzyko mozna odczytac jako srednie. Zasada jest taka, ze jesli ryzyko zwiazane z wykonywanymi juz pracami zostalo okreslone jako duze ? dzialania w celu jego zmniejszenia nalezy podjac natychmiast. Natomiast planowana praca nie moze byc rozpoczeta do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu akceptowalnego. Przy ryzyku srednim, pomimo, ze jest ono dopuszczalne zaleca sie zaplanowanie i podjecie dzialan, kt?rych celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego. Przy ryzyku malym konieczne jest zapewnienie, ze pozostanie ono na tym samym poziomie. ?

24. 24 Szacowanie poziomu ryzyka zawodowego - przyklad ? Slajd 23 i 24 ? PRZYKLAD ? Praca w pomieszczeniu Przepi?rkarni polegala m.in. na czyszczeniu klatek, karmieniu zwierzat, i innych zadaniach zwiazanych z opieka nad nimi. Osoba wykonujaca ta prace wykonywala prace przez cala zmiane robocza. Wycinek z protokolu pomiar?w czynnik?w szkodliwych w srodowisku pracy, obejmujacy wybrany czynnik ? pyl, zostal przedstawiony na slajdzie. ? Jak widac wartosc Cw= 2,8mg/m3 przekracza polowe NDS. Zatem wykorzystujac algorytm ryzyko mozna odczytac jako srednie. Zasada jest taka, ze jesli ryzyko zwiazane z wykonywanymi juz pracami zostalo okreslone jako duze ? dzialania w celu jego zmniejszenia nalezy podjac natychmiast. Natomiast planowana praca nie moze byc rozpoczeta do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu akceptowalnego. Przy ryzyku srednim, pomimo, ze jest ono dopuszczalne zaleca sie zaplanowanie i podjecie dzialan, kt?rych celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego. Przy ryzyku malym konieczne jest zapewnienie, ze pozostanie ono na tym samym poziomie. ? ? Slajd 23 i 24 ? PRZYKLAD ? Praca w pomieszczeniu Przepi?rkarni polegala m.in. na czyszczeniu klatek, karmieniu zwierzat, i innych zadaniach zwiazanych z opieka nad nimi. Osoba wykonujaca ta prace wykonywala prace przez cala zmiane robocza. Wycinek z protokolu pomiar?w czynnik?w szkodliwych w srodowisku pracy, obejmujacy wybrany czynnik ? pyl, zostal przedstawiony na slajdzie. ? Jak widac wartosc Cw= 2,8mg/m3 przekracza polowe NDS. Zatem wykorzystujac algorytm ryzyko mozna odczytac jako srednie. Zasada jest taka, ze jesli ryzyko zwiazane z wykonywanymi juz pracami zostalo okreslone jako duze ? dzialania w celu jego zmniejszenia nalezy podjac natychmiast. Natomiast planowana praca nie moze byc rozpoczeta do czasu zmniejszenia ryzyka zawodowego do poziomu akceptowalnego. Przy ryzyku srednim, pomimo, ze jest ono dopuszczalne zaleca sie zaplanowanie i podjecie dzialan, kt?rych celem jest zmniejszenie ryzyka zawodowego. Przy ryzyku malym konieczne jest zapewnienie, ze pozostanie ono na tym samym poziomie. ?

25. 25 SRODKI PROFILAKTYCZNE ZMNIEJSZAJACE RYZYKO ZAWODOWE Kolejnym etapem jest planowanie i wdrazanie dzialan wynikajacych z oceny ryzyka zawodowego, w zaleznosci od jego poziomu ? czyli srodk?w profilaktycznych majacych na celu eliminowanie lub ograniczanie ryzyka zawodowego.Kolejnym etapem jest planowanie i wdrazanie dzialan wynikajacych z oceny ryzyka zawodowego, w zaleznosci od jego poziomu ? czyli srodk?w profilaktycznych majacych na celu eliminowanie lub ograniczanie ryzyka zawodowego.

26. 26 Srodki profilaktyczne Zasady planowania i podejmowania dzialan korygujacych lub zapobiegawczych w celu eliminacji lub ograniczania zagrozen i zwiazanego z nimi ryzyka zawodowego: srodki techniczne eliminujace lub ograniczajace zagrozenia u zr?dla, srodki ochrony zbiorowej, srodki organizacyjne i proceduralne (np. instrukcje bezpiecznej pracy), srodki ochrony indywidualnej. Og?lne zasady organizowania tych dzialan, kt?re powinny byc stosowane w przestawionej kolejnosci, obejmuja: srodki techniczne eliminujace lub ograniczajace zagrozenia u zr?dla (srodki stosowane w celu wyeliminowania zagrozenia sa najskuteczniejszymi, polegaja gl?wnie na automatyzacji i mechanizacji proces?w pracy) ? np. wykorzystywanie w?zk?w zasilanych elektrycznie do przemieszczania ladunk?w srodki ochrony zbiorowej, np. pelne zabezpieczenia na rusztowaniu srodki organizacyjne i proceduralne (np. instrukcje bezpiecznej pracy), srodki ochrony indywidualnej (szczeg?lowe zasady stosowania SOI, a takze zagrozenia i rodzaje prac, przy kt?rych wymagane jest ich stosowanie, wskazane zostaly w zalaczniku nr 2 do rozporzadzenia w sprawie og?lnych przepis?w bhp). ? Przed wprowadzeniem srodk?w profilaktycznych w zycie warto zastanowic sie m.in.: czy zaplanowane dzialania doprowadza do oczekiwanego obnizenia poziomu ryzyka zawodowego, czy rozwiazania te nie beda powodowaly wystapienia nowych zagrozen. Natomiast po ich wprowadzeniu nalezy sprawdzic ich skutecznosc, poniewaz celem nie jest tylko wypelnienie obowiazku, ale faktyczna poprawa warunk?w pracy zatrudnionych poprzez zapewnienie im bezpieczenstwa i higieny w miejscu pracy! Og?lne zasady organizowania tych dzialan, kt?re powinny byc stosowane w przestawionej kolejnosci, obejmuja: srodki techniczne eliminujace lub ograniczajace zagrozenia u zr?dla (srodki stosowane w celu wyeliminowania zagrozenia sa najskuteczniejszymi, polegaja gl?wnie na automatyzacji i mechanizacji proces?w pracy) ? np. wykorzystywanie w?zk?w zasilanych elektrycznie do przemieszczania ladunk?w srodki ochrony zbiorowej, np. pelne zabezpieczenia na rusztowaniu srodki organizacyjne i proceduralne (np. instrukcje bezpiecznej pracy), srodki ochrony indywidualnej (szczeg?lowe zasady stosowania SOI, a takze zagrozenia i rodzaje prac, przy kt?rych wymagane jest ich stosowanie, wskazane zostaly w zalaczniku nr 2 do rozporzadzenia w sprawie og?lnych przepis?w bhp). ? Przed wprowadzeniem srodk?w profilaktycznych w zycie warto zastanowic sie m.in.: czy zaplanowane dzialania doprowadza do oczekiwanego obnizenia poziomu ryzyka zawodowego, czy rozwiazania te nie beda powodowaly wystapienia nowych zagrozen. Natomiast po ich wprowadzeniu nalezy sprawdzic ich skutecznosc, poniewaz celem nie jest tylko wypelnienie obowiazku, ale faktyczna poprawa warunk?w pracy zatrudnionych poprzez zapewnienie im bezpieczenstwa i higieny w miejscu pracy!

27. 27 Srodki profilaktyczne ? przyklad: ograniczanie halasu Przykladowe rozwiazania techniczne ograniczajace halas: Pochlaniacze, Drzwi dzwiekoszczelne, Ekrany akustyczne, Kabiny dzwiekoszczelne, Dzwiekoizolowane rurociagi, Tlumiki, Obudowy maszyn dzwiekoizolacyjne. Przykladowe rozwiazania techniczne ograniczajace halas: Pochlaniacze podwieszane pod sufitem, Drzwi dzwiekoszczelne, Ekrany akustyczne, Kabiny dzwiekoszczelne, Dzwiekoizolowane rurociagi, Tlumiki akustyczne i obudowy maszyn dzwiekoizolacyjne ? stosowane dla maszyn stanowiacych zr?dlo energii ? silniki spalinowe, sprezarki, maszyny elektryczne, transformatory). Ponadto, mozliwa jest zamiana halasliwego procesu technologicznego na mniej halasliwy, np.: obrabiarki skrawajace do metali (automaty tokarskie szlifierki, frezarki) moga byc zastepowane obr?bka elektrochemiczna. Przykladowe rozwiazania techniczne ograniczajace halas: Pochlaniacze podwieszane pod sufitem, Drzwi dzwiekoszczelne, Ekrany akustyczne, Kabiny dzwiekoszczelne, Dzwiekoizolowane rurociagi, Tlumiki akustyczne i obudowy maszyn dzwiekoizolacyjne ? stosowane dla maszyn stanowiacych zr?dlo energii ? silniki spalinowe, sprezarki, maszyny elektryczne, transformatory). Ponadto, mozliwa jest zamiana halasliwego procesu technologicznego na mniej halasliwy, np.: obrabiarki skrawajace do metali (automaty tokarskie szlifierki, frezarki) moga byc zastepowane obr?bka elektrochemiczna.

28. 28 OKRESOWA OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO Warto pamietac, ze jednorazowa ocena ryzyka nie jest wystarczajaca. Dlatego, aby utrzymac ryzyko zawodowe na wlasciwym poziomie nalezy przeprowadzac okresowe przeglady stanu bezpieczenstwa i higieny pracy w celu identyfikacji nowych zagrozen oraz radzenia sobie z nimi. Dodatkowa korzyscia z takiego podejscia jest rozw?j podwyzszonej swiadomosci na temat bezpieczenstwa u pracujacych, a takze ksztaltowanie u nich kultury bezpieczenstwa. Mozliwe jest to przez wprowadzanie zmian w procesach pracy, wyposazeniu oraz sposobach wykonywania zadan, poprzedzone, jak juz wspomnielismy ocena ich skutecznosci, r?wniez pod katem niegenerowania dodatkowych zagrozen. Ponadto, korzystne byloby zachecanie pracownik?w do aktywnosci, kt?ra doskonalilaby ich sprawnosc fizyczna oraz samopoczucie.Warto pamietac, ze jednorazowa ocena ryzyka nie jest wystarczajaca. Dlatego, aby utrzymac ryzyko zawodowe na wlasciwym poziomie nalezy przeprowadzac okresowe przeglady stanu bezpieczenstwa i higieny pracy w celu identyfikacji nowych zagrozen oraz radzenia sobie z nimi. Dodatkowa korzyscia z takiego podejscia jest rozw?j podwyzszonej swiadomosci na temat bezpieczenstwa u pracujacych, a takze ksztaltowanie u nich kultury bezpieczenstwa. Mozliwe jest to przez wprowadzanie zmian w procesach pracy, wyposazeniu oraz sposobach wykonywania zadan, poprzedzone, jak juz wspomnielismy ocena ich skutecznosci, r?wniez pod katem niegenerowania dodatkowych zagrozen. Ponadto, korzystne byloby zachecanie pracownik?w do aktywnosci, kt?ra doskonalilaby ich sprawnosc fizyczna oraz samopoczucie.

29. 29 INFORMOWANIE PRACOWNIK?W O RYZYKU ZAWODOWYM Po przeprowadzeniu pelnej oceny ryzyka zawodowego oraz zaplanowaniu i wprowadzeniu dzialan eliminujacych lub zmniejszajacych ryzyko zawodowe, nalezy poinformowac o tym pracownik?w. Zgodnie z zasadami pracownicy powinni posiasc wiedze na temat istniejacych w srodowisku pracy zagrozen oraz srodk?w ochrony przed nimi. Spos?b poinformowania jest dowolny. Jednak, zgodnie z zapisami rozporzadzenia w sprawie szkolen w dziedzinie bhp, instruktaz stanowiskowy powinien zapewnic uczestnikom szkolenia zapoznanie sie z czynnikami srodowiska pracy wystepujacymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym zwiazanym z wykonywana praca, sposobami ochrony przed zagrozeniami, jakie moga powodowac te czynniki, oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na tych stanowiskach. Po przeprowadzeniu pelnej oceny ryzyka zawodowego oraz zaplanowaniu i wprowadzeniu dzialan eliminujacych lub zmniejszajacych ryzyko zawodowe, nalezy poinformowac o tym pracownik?w. Zgodnie z zasadami pracownicy powinni posiasc wiedze na temat istniejacych w srodowisku pracy zagrozen oraz srodk?w ochrony przed nimi. Spos?b poinformowania jest dowolny. Jednak, zgodnie z zapisami rozporzadzenia w sprawie szkolen w dziedzinie bhp, instruktaz stanowiskowy powinien zapewnic uczestnikom szkolenia zapoznanie sie z czynnikami srodowiska pracy wystepujacymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym zwiazanym z wykonywana praca, sposobami ochrony przed zagrozeniami, jakie moga powodowac te czynniki, oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na tych stanowiskach.

30. 30 DOKUMENTOWANIE OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO Po nowelizacji rozporzadzenia w sprawie og?lnych przepis?w bhp, zawarte zostaly w nim konkretne wymagania dotyczace dokumentowania procesu oceny ryzyka zawodowego. Po nowelizacji rozporzadzenia w sprawie og?lnych przepis?w bhp, zawarte zostaly w nim konkretne wymagania dotyczace dokumentowania procesu oceny ryzyka zawodowego.

31. 31 Dokumentowanie Dokument potwierdzajacy dokonanie oceny ryzyka zawodowego powinien uwzgledniac: 1. Opis ocenianego stanowiska pracy, w tym wyszczeg?lnienie: stosowanych maszyn, wykonywanych zadan, wystepujacych na stanowisku pracy niebezpiecznych, szkodliwych i uciazliwych czynnik?w srodowiska pracy, stosowanych srodk?w ochrony zbiorowej i indywidualnej, os?b pracujacych na tym stanowisku. 2. Wyniki przeprowadzonej oceny dla kazdego z czynnik?w srodowiska pracy oraz niezbedne srodki profilaktyczne 3. Date przeprowadzonej oceny oraz osoby dokonujace oceny Zgodnie z tymi wymaganiami, dokument potwierdzajacy dokonanie oceny ryzyka zawodowego powinien uwzgledniac: 1. Opis ocenianego stanowiska pracy, w tym wyszczeg?lnienie: stosowanych maszyn, wykonywanych zadan, wystepujacych na stanowisku pracy niebezpiecznych, szkodliwych i uciazliwych czynnik?w srodowiska pracy, stosowanych srodk?w ochrony zbiorowej i indywidualnej, os?b pracujacych na tym stanowisku. 2. Wyniki przeprowadzonej oceny dla kazdego z czynnik?w srodowiska pracy oraz niezbedne srodki profilaktyczne 3. Date przeprowadzonej oceny oraz osoby dokonujace oceny (data jest szczeg?lnie istotna z punktu widzenia potrzeby dokonania ponownej oceny ryzyka zawodowego, jesli na stanowisku zaszly zmiany np. w wyposazeniu, organizacji pracy, stosowanych metodach pracy). Zgodnie z tymi wymaganiami, dokument potwierdzajacy dokonanie oceny ryzyka zawodowego powinien uwzgledniac: 1. Opis ocenianego stanowiska pracy, w tym wyszczeg?lnienie: stosowanych maszyn, wykonywanych zadan, wystepujacych na stanowisku pracy niebezpiecznych, szkodliwych i uciazliwych czynnik?w srodowiska pracy, stosowanych srodk?w ochrony zbiorowej i indywidualnej, os?b pracujacych na tym stanowisku. 2. Wyniki przeprowadzonej oceny dla kazdego z czynnik?w srodowiska pracy oraz niezbedne srodki profilaktyczne 3. Date przeprowadzonej oceny oraz osoby dokonujace oceny (data jest szczeg?lnie istotna z punktu widzenia potrzeby dokonania ponownej oceny ryzyka zawodowego, jesli na stanowisku zaszly zmiany np. w wyposazeniu, organizacji pracy, stosowanych metodach pracy).

32. 32 Przyklad ? przedsiebiorstwo budowlane Prace wykonczeniowe ? murowanie, tynkowanie Opis stanowiska pracy Do zadan pracownik naleza prace murarsko-tynkarskie w nowych budynkach mieszkalnych, kt?re polegaja na wykonaniu scianek dzialowych z cegly oraz otynkowaniu ich (wewnatrz budynku). Potrzebne materialy sa dostarczane na miejsce wykonywania prac przez pomocnik?w. Stosowane materialy i srodki pracy 1. Materialy budowlane (zaprawy murarskie, tynkarskie, cegly) 2. Narzedzia murarskie i narzedzia reczne (kielnia, wkretak elektryczny, mlotek itp.) 3. Rusztowanie Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe 1. Upadek na tym samym poziomie 3 zdarzenia w ciagu 10 lat 2. Upadek na nizszy poziom (z pomostu) jedno zdarzenie w ciagu 10 lat Wykonywane zadania: Ustawianie i przestawianie rusztowania Murowanie scianek dzialowych Tynkowanie scianek Prace wykonczeniowe ? murowanie, tynkowanie Opis stanowiska pracy Do zadan pracownik naleza prace murarsko-tynkarskie w nowych budynkach mieszkalnych, kt?re polegaja na wykonaniu scianek dzialowych z cegly oraz otynkowaniu ich (wewnatrz budynku). Potrzebne materialy sa dostarczane na miejsce wykonywania prac przez pomocnik?w. Stosowane materialy i srodki pracy 1. Materialy budowlane (zaprawy murarskie, tynkarskie, cegly) 2. Narzedzia murarskie i narzedzia reczne (kielnia, wkretak elektryczny, mlotek itp.) 3. Rusztowanie Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe 1. Upadek na tym samym poziomie 3 zdarzenia w ciagu 10 lat 2. Upadek na nizszy poziom (z pomostu) jedno zdarzenie w ciagu 10 lat Wykonywane zadania: Ustawianie i przestawianie rusztowania Murowanie scianek dzialowych Tynkowanie scianek Prace wykonczeniowe ? murowanie, tynkowanie Opis stanowiska pracy Do zadan pracownik naleza prace murarsko-tynkarskie w nowych budynkach mieszkalnych, kt?re polegaja na wykonaniu scianek dzialowych z cegly oraz otynkowaniu ich (wewnatrz budynku). Potrzebne materialy sa dostarczane na miejsce wykonywania prac przez pomocnik?w. Stosowane materialy i srodki pracy 1. Materialy budowlane (zaprawy murarskie, tynkarskie, cegly) 2. Narzedzia murarskie i narzedzia reczne (kielnia, wkretak elektryczny, mlotek itp.) 3. Rusztowanie Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe 1. Upadek na tym samym poziomie 3 zdarzenia w ciagu 10 lat 2. Upadek na nizszy poziom (z pomostu) jedno zdarzenie w ciagu 10 lat Wykonywane zadania: Ustawianie i przestawianie rusztowania Murowanie scianek dzialowych Tynkowanie scianek

33. 33 Przyklad ? przedsiebiorstwo budowlane Przyklad oceny ryzyka dla prac: Murowanie scianek dzialowych Przyklad oceny ryzyka dla prac: Murowanie scianek dzialowychPrzyklad oceny ryzyka dla prac: Murowanie scianek dzialowych

34. 34 Przyklad oceny ryzyka dla prac: Murowanie scianek dzialowychPrzyklad oceny ryzyka dla prac: Murowanie scianek dzialowych

35. 35 UWAGA! W przypadku czynnik?w chemicznych, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych UWAGA! W przypadku czynnik?w chemicznych, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych. UWAGA! W przypadku czynnik?w chemicznych, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych.

36. 36 Przyklad ? stolarnia Prace stolarskie ? prace przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznego Opis stanowiska pracy Pracownik wykonuje prace polegajace na obrabianiu element?w z drewna twardego (debu i buku) wykorzystujac pilarke tarczowa do ciecia wzdluznego. Ponadto, pelni funkcje magazyniera na placu odbioru materialu. Praca wykonywana jest w pozycji stojacej przez wieksza czesc zmiany roboczej. Material do obr?bki i po obr?bce jest transportowany przez pomocnika. Stosowane materialy i srodki pracy Pilarka tarczowa do ciecia wzdluznego ? brak oslony tarczy pily nad stolem, wystepuje oslona tarczy pily pod stolem, brak klina rozszczepiajacego, brak odciagu Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe Amputacja kciuka podczas obslugi pilarki tarczowe ? 1 zdarzenie w ciagu 3 lat Uderzenia pochodzace od odrzuconego materialu (pilarka tarczowa) ? 3 zdarzenia w ciagu 3 lat Wykonywane zadania: Przycinanie desek na pilarce tarczowej (4 godziny) Odbi?r przywiezionego materialu do obr?bki ? kontrola wzrokowa dostawy oraz uzupelnienie dokumentacji (3 godziny) 36 PRZYKLAD ? STOLARNIA ? Prace stolarskie ? prace przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznego Opis stanowiska pracy Pracownik wykonuje prace polegajace na obrabianiu element?w z drewna twardego (debu i buku) wykorzystujac pilarke tarczowa do ciecia wzdluznego. Ponadto, pelni funkcje magazyniera na placu odbioru materialu. Praca wykonywana jest w pozycji stojacej przez wieksza czesc zmiany roboczej. Material do obr?bki i po obr?bce jest transportowany przez pomocnika. Stosowane materialy i srodki pracy Pilarka tarczowa do ciecia wzdluznego ? brak oslony tarczy pily nad stolem, wystepuje oslona tarczy pily pod stolem, brak klina rozszczepiajacego, brak odciagu ? Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe Amputacja kciuka podczas obslugi pilarki tarczowe ? 1 zdarzenie w ciagu 3 lat Uderzenia pochodzace od odrzuconego materialu (pilarka tarczowa) ? 3 zdarzenia w ciagu 3 lat ? Wykonywane zadania: Przycinanie desek na pilarce tarczowej (4 godziny) Odbi?r przywiezionego materialu do obr?bki ? kontrola wzrokowa dostawy oraz uzupelnienie dokumentacji (3 godziny) 36 PRZYKLAD ? STOLARNIA ? Prace stolarskie ? prace przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznego Opis stanowiska pracy Pracownik wykonuje prace polegajace na obrabianiu element?w z drewna twardego (debu i buku) wykorzystujac pilarke tarczowa do ciecia wzdluznego. Ponadto, pelni funkcje magazyniera na placu odbioru materialu. Praca wykonywana jest w pozycji stojacej przez wieksza czesc zmiany roboczej. Material do obr?bki i po obr?bce jest transportowany przez pomocnika. Stosowane materialy i srodki pracy Pilarka tarczowa do ciecia wzdluznego ? brak oslony tarczy pily nad stolem, wystepuje oslona tarczy pily pod stolem, brak klina rozszczepiajacego, brak odciagu ? Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe Amputacja kciuka podczas obslugi pilarki tarczowe ? 1 zdarzenie w ciagu 3 lat Uderzenia pochodzace od odrzuconego materialu (pilarka tarczowa) ? 3 zdarzenia w ciagu 3 lat ? Wykonywane zadania: Przycinanie desek na pilarce tarczowej (4 godziny) Odbi?r przywiezionego materialu do obr?bki ? kontrola wzrokowa dostawy oraz uzupelnienie dokumentacji (3 godziny)

37. 37 Przyklad oceny ryzyka dla prac przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznego Przyklad - stolarnia Przyklad oceny ryzyka dla prac: przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznegoPrzyklad oceny ryzyka dla prac: przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznego

38. 38 Przyklad oceny ryzyka dla prac: przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznegoPrzyklad oceny ryzyka dla prac: przy pilarce tarczowej do ciecia wzdluznego

39. 39 Dodatkowo rozwazyc mozna np. zagadnienia dotyczace posadowienia maszyny, doboru predkosci narzedzi skrawajacych. UWAGA! W przypadku czynnika, jakim jest halas, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne Dodatkowo rozwazyc mozna np. zagadnienia dotyczace posadowienia maszyny, doboru predkosci narzedzi skrawajacych. ? UWAGA! W przypadku czynnika, jakim jest halas, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne Dodatkowo rozwazyc mozna np. zagadnienia dotyczace posadowienia maszyny, doboru predkosci narzedzi skrawajacych. ? UWAGA! W przypadku czynnika, jakim jest halas, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne

40. 40 Prace wykrawania element?w z arkusza blachy Opis stanowiska pracy Pracownik obsluguje prase mimosrodowa. Praca polega na podawaniu recznym arkusza blachy stalowej (o wym. np. 450x250x2 mm) ze stosu ulozonego na palecie ustawionej obok wykrojnika. Nastepnie, po wykrojeniu elementu, operator unosi i spycha wyciety element oraz odpad, kt?re sa ukladane w oddzielnych pojemnikach na palecie. Transport palet nastepuje z wykorzystaniem w?zka widlowego. Prasa znajduje sie na hali pras. Konstrukcja wykrojnika jest otwarta. Prasa wyposazona jest w wlaczniki zapewniajace dwureczne sterowanie. Stosowane materialy i srodki pracy Arkusze blachy o wym. j.w. Prasa mimosrodowa o otwartej konstrukcji wykrojnika (wlaczniki zapewniajace dwureczne sterowanie) Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe Brak zdarzen przy wskazanych pracach (zaklad funkcjonuje od roku) Wykonywane zadania: Wykrawanie element?w z arkusza blachy wym. 450x250x2 mm przez cala zmiane robocza Przyklad ? zaklad produkujacy artykuly metalowe PRZYKLAD ? ZAKLAD PRODUKCYJNY (produkcja art. metalowych) ? Prace wykrawania element?w z arkusza blachy Opis stanowiska pracy Pracownik obsluguje prase mimosrodowa. Praca polega na podawaniu recznym arkusza blachy stalowej (o wym. np. 450x250x2 mm) ze stosu ulozonego na palecie ustawionej obok wykrojnika. Nastepnie, po wykrojeniu elementu, operator unosi i spycha wyciety element oraz odpad, kt?re sa ukladane w oddzielnych pojemnikach na palecie. Transport palet nastepuje z wykorzystaniem w?zka widlowego. Prasa znajduje sie na hali pras. Konstrukcja wykrojnika jest otwarta. Prasa wyposazona jest w wlaczniki zapewniajace dwureczne sterowanie. ? Stosowane materialy i srodki pracy Arkusze blachy o wym. j.w. Prasa mimosrodowa o otwartej konstrukcji wykrojnika (wlaczniki zapewniajace dwureczne sterowanie) ? Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe Brak zdarzen przy wskazanych pracach (zaklad funkcjonuje od roku) ? Wykonywane zadania: Wykrawanie element?w z arkusza blachy wym. 450x250x2 mm przez cala zmiane robocza PRZYKLAD ? ZAKLAD PRODUKCYJNY (produkcja art. metalowych) ? Prace wykrawania element?w z arkusza blachy Opis stanowiska pracy Pracownik obsluguje prase mimosrodowa. Praca polega na podawaniu recznym arkusza blachy stalowej (o wym. np. 450x250x2 mm) ze stosu ulozonego na palecie ustawionej obok wykrojnika. Nastepnie, po wykrojeniu elementu, operator unosi i spycha wyciety element oraz odpad, kt?re sa ukladane w oddzielnych pojemnikach na palecie. Transport palet nastepuje z wykorzystaniem w?zka widlowego. Prasa znajduje sie na hali pras. Konstrukcja wykrojnika jest otwarta. Prasa wyposazona jest w wlaczniki zapewniajace dwureczne sterowanie. ? Stosowane materialy i srodki pracy Arkusze blachy o wym. j.w. Prasa mimosrodowa o otwartej konstrukcji wykrojnika (wlaczniki zapewniajace dwureczne sterowanie) ? Zdarzenia wykryte w czasie dotychczasowej pracy ? wypadki i choroby zawodowe Brak zdarzen przy wskazanych pracach (zaklad funkcjonuje od roku) ? Wykonywane zadania: Wykrawanie element?w z arkusza blachy wym. 450x250x2 mm przez cala zmiane robocza

41. 41 Przyklad oceny ryzyka dla prac: obsluga prasy mimosrodowej (wykrawanie element?w z arkusza blachy) Przyklad ? zaklad produkujacy artykuly metalowe Przyklad oceny ryzyka dla prac: obslugi prasy mimosrodowej (wykrawanie element?w z arkusza blachy) Przyklad oceny ryzyka dla prac: obslugi prasy mimosrodowej (wykrawanie element?w z arkusza blachy)

42. 42 Przyklad oceny ryzyka dla prac: obslugi prasy mimosrodowej (wykrawanie element?w z arkusza blachy) Przyklad oceny ryzyka dla prac: obslugi prasy mimosrodowej (wykrawanie element?w z arkusza blachy)

43. 43 Ocenie nalezy poddac r?wniez pozycje przy pracy przy wykorzystaniu wybranych metod wskazanych na slajdzie 22. UWAGA! W przypadku czynnika, jakim jest halas, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne Ocenie nalezy poddac r?wniez pozycje przy pracy przy wykorzystaniu wybranych metod wskazanych na slajdzie 22. ? UWAGA! W przypadku czynnika, jakim jest halas, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne Ocenie nalezy poddac r?wniez pozycje przy pracy przy wykorzystaniu wybranych metod wskazanych na slajdzie 22. ? UWAGA! W przypadku czynnika, jakim jest halas, nalezy dodatkowo spelnic wymagania wynikajace z rozporzadzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne

44. 44 Wykaz istotnych przepis?w prawnych dotyczacych oceny ryzyka zawodowego Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie og?lnych przepis?w bezpieczenstwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86) Rozporzadzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318) Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy recznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynnik?w biologicznych dla zdrowia w srodowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracownik?w zawodowo narazonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 z p?zn. zm.) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie og?lnych przepis?w bezpieczenstwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86) Rozporzadzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318) Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy recznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynnik?w biologicznych dla zdrowia w srodowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracownik?w zawodowo narazonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 z p?zn. zm.) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 wrzesnia 1997 r. w sprawie og?lnych przepis?w bezpieczenstwa i higieny pracy (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy zwiazanej z wystepowaniem w miejscu pracy czynnik?w chemicznych (Dz. U. Nr 11, poz. 86) Rozporzadzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy pracach zwiazanych z narazeniem na halas lub drgania mechaniczne (Dz. U. Nr 157, poz. 1318) Rozporzadzenie Ministra Pracy i Polityki Spolecznej z 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczenstwa i higieny pracy przy recznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 z p?zn. zm.) Rozporzadzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynnik?w biologicznych dla zdrowia w srodowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracownik?w zawodowo narazonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 z p?zn. zm.)

45. 45 Dziekuje za uwage!


Other Related Presentations

Copyright © 2014 SlideServe. All rights reserved | Powered By DigitalOfficePro