Karar sistemleri
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 44

Karar Sistemleri PowerPoint PPT Presentation


  • 203 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Karar Sistemleri. Karar sistemleri, i ş letmelerde karar al ı nmas ı ile ilgili süreçleri ifade etmektedir.    Karar verme bir seçimi ifade eder. Ki ş inin bir konu üzerinde dü ş ünüp ta şı narak ve eldeki seçenekler aras ı nda

Download Presentation

Karar Sistemleri

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Karar sistemleri

Karar Sistemleri

Karar sistemleri, işletmelerde karar alınması ile ilgili

süreçleri ifade etmektedir.   

Karar verme bir seçimi ifade eder.

Kişinin bir konu üzerinde düşünüp taşınarak ve

eldeki seçenekler arasında

kendi görüşlerine göre en doğru veya uygun olanı seçmesi,

karar vermenin özünü oluşturur.


Karar verme s recinin evreleri

Karar Verme Sürecinin Evreleri

  • Amaç Belirleme veya Sorun Tanımlama,

  • Amaç ve Sorunlarıİrdeleme, Öncelikleri Belirleme,

  • Seçeneklerin (Alternatiflerin) Belirlenmesi,

  • Seçeneklerin İrdelenmesi ve Değerlendirilmesi,

  • Seçim Kriterlerinin Tespiti ve Seçim Yapma


Karar sistemleri

İş yaşamında ve genel olarak hayatta;

rasyonel karar verme modeli tam olarak uygulanamamaktadır. Bunun nedeni, karar verenlerin tüm bilgilere sahip olamaması ve bunları tam olarak değerleyememesinden kaynaklanmaktadır.

Bu durum literatürde“Kısıtlı Rasyonellik”olarak tanımlanmaktadır. Kısıtlı rasyonellik, yeterli tatmin esasına dayanır ve yeteri kadar optimum çözümleri bulduğunda, o çözümü kabul eder.


Karar verme teknikleri

Karar Verme Teknikleri

  • Kişisel Kararlar

  • Grup Kararları

    • Toplu karar verme tekniği

    • Beyin Fırtınası (Brainstorming)

    • Gordon tekniği

    • Delphi tekniği

    • Nominal grup tekniği


Karar verme teknikleri1

Karar Verme Teknikleri

• Balık kılçılığı (Sebep-Sonuç) Diyagramı

• Pareto Diyagramı

• Dağılım Diyagramı

• Kontrol Grafikleri

• Beyin Fırtınası Tekniği

• Gordon Tekniği

• Philips 66 Tekniği

Başlangıç aşamasında problem çözme teknikleri konusunda verilecek bir eğitim; kalite kontrol çemberlerinin bu yöntemleri etkin bir şekilde kullanmasında, çemberlerin etkin çalışmasında ve verimliliğin artırılmasında bir temel oluşturur.


Karar verme teknikleri2

Karar Verme Teknikleri

a. BalıkKılçığı (Sebep-Sonuç)Diyagramı

Balıkkılçığıdiyagramı, yaratıcısı Kaoru IshıkawanedeniyledeIshıkawadiyagramıolarakdaadlandırılır. Balıkkılçığıdiyagramı, birörgütünsüreçlerindevesistemlerindeortayaçıkanproblemlerivebuproblemlerindoğmasınanedenolantemelsebepleribelirlemeyeyardımcıolur. Bu yapıda, temelproblemleridoğurannedenlerinyanısırabunedenlerinnedenleri de analizetabitutulur. Analizinsonucundaproblemlerkökenlerindenitibarençözülmeyebaşlanır. Aşağıdaişgörenmotivasyonunundüşüklüğünüyaratansebeplerianlamayayönelikbirbalıkkılçığımodeliörneğianahatlarıylaverilmiştir.


Karar verme teknikleri3

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri4

Karar Verme Teknikleri

PARETO ANALİZİ

Pareto diyagramı, problemin veya gelişmelerin, olayların, koşulların değişik nedenlerinin göreceli frekansını görüntülemek ve bu bağlamda her bir unsurun önem derecesine göre toplam sonuca katkısını göstermek ve iyileştirme potansiyellerini sıralamak amacıyla kullanılan bir

çubuk diyagramıdır.


Karar verme teknikleri5

Karar Verme Teknikleri

KULLANIM ALANI - KATKISI

• Az sayıdaki büyük nedenin çok sayıdaki küçük nedenden ayrılmasına imkan verir.

• En önemli, en büyük ve maliyeti en yüksek problemi belirler.

• Büyük kazanç kayıplarına neden olan küçük sorunların belirlenmesini sağlar.


Karar verme teknikleri6

Karar Verme Teknikleri

Pareto

Bu prensibe göre her sistem ve süreçte o sistem ve sürece has oldukça az sayıdaki faktör (%20 gibi) yine o sistem veya süreçteki problemlerin büyük çoğunluğunun (%80 gibi) sebebidir. Eldeki bilgiler dikkatli bir şekilde incelendiğinde kontrol altına alınması gereken en etkili faktörler belirlenir. Pareto diyagramı bir sistem veya süreçteki faktörleri etki derecesine, önem sırasına veya tekrar sayısına bağlı olarak azalan sırayla sunan bir sütun grafiğidirSorunların önem ve öncelik sırasına göre çözülmesi daha rasyonel bir davranış olup, pareto analizi bize bu imkanı verecektir.


Karar verme teknikleri7

Karar Verme Teknikleri

İtalyan ekonomist-sosyolog Wilfredo PARETO (1843-1923) İtalyan GSMH üzerine yaptığı araştırmada;


Karar verme teknikleri8

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri9

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri10

Karar Verme Teknikleri

Pareto Diyagramları

• Üzerinde çalışacağınız sorunu saptar.

• Bir bakışta önem sırası görülebilir.

• İlgilenilen faktörün önem oranı görülür.

• Görsel etki iknayı arttırır.

• Karmaşık hesaplara gerek duyulmaz.


Karar verme teknikleri11

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri12

Karar Verme Teknikleri

UYGULAMA ŞEKLİ - AŞAMALARI 1

• Problem nedenleri veya ıskartaya sebep olan hatalar belirlenmelidir.

  • Bir cıvata somunu ile ilgili delme hatasının olduğu ve bu delme hatalarının, azaltılması hedeflendiğini düşünelim


Karar verme teknikleri13

Karar Verme Teknikleri

UYGULAMA ŞEKLİ- AŞAMALARI 2

Belirli bir zaman içinde hatalarla ilgili veriler toplanır.


Karar verme teknikleri14

Karar Verme Teknikleri

UYGULAMA ŞEKLİ – AŞAMALARI 3

Toplanan veriler azalan sırada tabloya yerleştirilir. Her kategori için toplam veri kümelerinin yüzdesi hesaplanmalıdır.


Karar verme teknikleri15

Karar Verme Teknikleri

UYGULAMA ŞEKLİ- AŞAMALARI 4

Azalan yüzdelere göre bu hata çeşitleri sıraya konulmalıdır.

Kümülatif değerlerle beraber diyagrama yansıtılmalıdır.


Karar verme teknikleri16

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri17

Karar Verme Teknikleri

UYGULAMA ŞEKLİ – AŞAMALARI 5 SONUÇ

• Vida delme hataları arasında en büyük hatanın “okunaksız” olmasından kaynaklandığı görülüyor.

• Vida delme hatasının %46’sını teşkil eden bu hatanın ortadan kaldırılması için hemen harekete geçilir.


Karar verme teknikleri18

Karar Verme Teknikleri

Pareto Analizi – Sonuçların Yorumlanması

• Dikkat ve çabalarımızı gerçekten önemli problemler üzerine yöneltmemizde yardımcı olur.

• En uzun sütun üzerinde çalışmakla genelde daha küçük sütun üzerinde çalışmaktan daha fazla kazanç elde ederiz.


Karar verme teknikleri19

Karar Verme Teknikleri

Aşağıdaişkazalarınınnedenleriyleilgiliolarakyapılanbirparetodiyagramıörneğiverilmiştir.


Karar verme teknikleri20

Karar Verme Teknikleri

c. DağılımDiyagramı

Dağılımdiyagramıikideğişkenarasındakibasitdoğrusalilişkiyianalizedervebuilişkininresminiortayakoyar. X ve Y eksenlerindedeğişkenlerverildiğindeeldeedilendağılımınşeklikorelasyonhakkındabirfikirverir. Örneğinişgörenlerinaldıklarıücretlemotivasyonseviyeleriarasındakikorelasyonsağlıklıbirdeğerlendirmeyapmakamacıyladağılımdiyagramışeklindegösterilebilir. Aşağıdaböylebirişlemdiyagramhalindegösterilmiştir

3.26


Karar verme teknikleri21

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri22

Karar Verme Teknikleri

d. KontrolGrafikleri

Kontrolgrafikleridevametmekteolanbirsüreceilişkinverilerdekideğişmeyigrafikolarakgösterir. Yatayeksendezamanbirimi (dakika, saat, gün, hafta, ay, yıl) kullanılanbugrafiklerözellikle meta üretimsürecindevefinansalanalizlerdekullanılmaktadır. Aşağıda 15 günlükbirsüreçiçerisindebirişletmenincirosundakideğişiminigösterenbirkontrolgrafiğiörneğiverilmiştir.


Karar verme teknikleri23

Karar Verme Teknikleri


Karar verme teknikleri24

Karar Verme Teknikleri

e. BeyinFırtınasıTekniği

Esasolarakbeyinfırtınasınınesası; belirlibir durum veyaproblemeilişkinfikirveseçenekleriserbestçeortayakoymaktır. Bu toplantıtekniğindefikirlerehiçbirmüdahaleyeyerverilmezveeleştirikabuledilmez. Bu nedenlekatılımcılar, akıllarınagelenmantıksızfikirleri de toplantısırasındabeyanederler, zatendahasonrakiaşamalardabufikirlerarasındauygulanabilirolanlarayıklanacaktır.


Karar verme teknikleri25

Karar Verme Teknikleri

f. Gordon Tekniği

Gordon Tekniği sorunla veya konuyla ilgili belirsiz bir takım fikirleri, düşünceleri ve sözleri benimseyen bir grubun veya topluluğun özgür bir ortamda başkaların fikirlerini, düşüncelerini ve sözlerini eleştirmeden, olumsuz beyânlar vermeden; yeni, sağlıklı, yapıcı fikir ve görüşlerin üretilmesi çalışmasıdır.Sorunu oluşturan nedenlerin ortaya çıkarılması ve bu nedenleri yok edecek çözümlerin bulunmasında kullanılır.Gordon tekniğinin amacı, hiçbir değerlendirme ve yargılama yapılmaksızın fikirlerin, görüşlerin özgürce söylenmesini sağlamaktır. Ancak gruptaki kişi sayısı 8-12 arasında olmalıdır


Karar verme teknikleri26

Karar Verme Teknikleri

g. Philips 66 Tekniği

Donald Philips tarafından geliştirilen bu teknik tamamen beyin fırtınası tekniğinin büyük gruplara uygulanmış halidir. Philips 66 tekniği, adını verilen bir konuyu 6 dakikada 6 kişilik grupların tartışmasından almıştır. Philips 66 tekniği uygulanırken;

Başkan ana konuyu ve niçin fikirlere ihtiyaç duyulduğunu kısa bir konuşma ile açıklar. Başkan ana grubu küçük gruplara ayırır. Her grup ayrı bir odaya çekilir. Her grup küçük bir demokratik oylamayla bir başkan belirler. Önce gruplar kendi görüşlerini belirleyebilmek için 6 dakika sorunu kendi içlerinde tartışır, çözüm yolları ararlar


Karar verme teknikleri27

Karar Verme Teknikleri

Sorun Çözme Süreci (ÖZET)

a. Sorunların Teşhisi

İlk toplantıda rehber veya lider çember faaliyetlerini tanımlayan gerekli işletme çantasını sağlar. Bu çanta, çember üyelerinin bir sorun üzerinde çalışırken ihtiyaç duyacakları malzemeleri içerir. Daha sonra grup; çemberleri için bir isim, bir lider ve bir sekreter seçer.Bu formaliteler tamamlandığında çember, genellikle üyelerin uğraşmak istediği bütün sorunların bir listesini hazırlar. Liste hazırlanır hazırlanmaz bu sorunların ciddiyetini değerlendirecek veya miktarını belirleyecek bir yöntem geliştirmek gereklidir. Bundan sonraki aşama; çeşitli üyelere veri toplamaları için görev vermek olacaktır


Karar verme teknikleri28

Karar Verme Teknikleri

Sonuç olarak sorunu; mevcut gerçeklik ile arzu edilen durum arasındaki sapma olarak tanımlarsak, işletmede var olan sorunları tespit edebilmek için öncelikle gerekli verilere sahip olunmalıdır. Eldeki verilere dayanarak hangi sorunu çözmek istediğine çember üyeleri karar verme hakkına sahip olmalıdır. Çözmek istedikleri sorunu karar veren çember üyelerinin ilk yapması gereken işlem; problemi tanımlamaktır. İyi tanımlanmış bir sorunu analiz etmek daha kolay olacaktır.


Karar verme teknikleri29

Karar Verme Teknikleri

b. SorunlarınAnalizi

Analizetmeişlemi; sorununbütünnedenlerininaraştırmayadahiledilmesiylebaşlar. Bu araştırmadakullanılacak problem çözmetekniklerinibilençemberüyeleri; doğruteknikledoğrusonucaulaşabilirken, eğitimeksiğinedeniyleanalizidoğrugerçekleştiremeyençemberlerinbaşarısızlıkolasılığıyükselmektedir. Sorunseçilirseçilmezçemberüyeleri, ikiönemliistatistiktekniğiolanbeyinfırtınasıvenedensonuçdiyagramlarıilesorunuanalizetmeyebaşlayabilir.


Karar verme teknikleri30

Karar Verme Teknikleri

Grubun onayı ile asıl neden analiz için seçilir ve nedeni doğrulamak için başka bir veri toplama işlemine girişilir. Eğer toplanan veriler, çemberin asıl nedeni seçtiğini ispat ederse, genellikle nedene çözüm aramaya devam edebilirler. Fakat veriler yeterli delil sunmazsa, çember bir başka sorun üzerinde çalışmak ve ispat için yeni veriler toplamak zorunda kalacaktır. En önemli neden bulunur bulunmaz çember bir çözüm geliştirmeye başlayabilir.


Karar verme teknikleri31

Karar Verme Teknikleri

c. Çözümü Bulmak

Neden ispatlanır ispatlanmaz çember üyeleri biraraya gelip, beyin güçlerini çalıştırıp çözümler sunmaya başlamalıdır.

En doğru ve etkin sonuç verebilecek çözümün seçimi; fayda maliyet analizi, çözümün güvenilirliği, vb. kriterlere göre çember üyeleri tarafından yapılır. Soru dizini, çetele, tablolar ve pareto diyagramı, vb. yöntemler bu seçim esnasında kullanılabilir.


Karar verme teknikleri32

Karar Verme Teknikleri

d. Çözümün Denenmesi

Elde edilen çözümün mevcut durumdan daha olumlu sonuç vermesi hedeflendiğine göre, çözümün denenmesi ve elde edilen sonuçların mevcut durumla karşılaştırılması gerekmektedir. Bu aşamada rehberin devreye girmesi ve çözümün denenmesini kolaylaştırması ve gerekli yardımda bulunması gerekebilir. Eğer çözümün denenmesi sonucunda elde edilen sonuç olumlu ise çember amacına ulaşmış demektir. Eğer sonuç olumlu değilse önceki aşamalarda bir yanlışlık olduğu varsayımı ile sorunun tekrar analiz edilmesi gerekebilir.


Karar verme teknikleri33

Karar Verme Teknikleri

e. Yönetime Sunuş

Çember deneme sonucunda olumlu sonuç almış ise, bu çözümü yönetime sunar.. Proje, başarılı olsun olmasın, rehberin her proje için bu tür bir sunuş düzenlemesi çok önemlidir. Proje üzerinde daha fazla çalışılmasının gerekmediği durumlarda bir çember üyesinin yönetime ara rapor sunması önerilmektedir. Kalite kontrol çemberleri üyeleri etkin bir sunuş yapabilmek için; yansıtıcı, slayt, film makinası, vb. görsel gereçler kullanmayı öğrenmelidirler.


Karar verme teknikleri34

Karar Verme Teknikleri

Yönetime sunuş; çember üyelerinin ikna edici olmalarına ve başkalarının önünde konuşmalarına yardımcı olur. Rehber; sunuşun yeri, tarihi ve zamanı için hazırlıklar yapmalıdır. kadar yönetim için de uygun olduğundan emin olmalıdır.Sunuşun bir diğer amacı; üst kademe yönetimin karar verme konusunda yalnız kalmamasıdır. Kalite kontrol çemberlerini destekleyen yönetimlerde bu çözümler büyük bir oranda kabul görmektedir.

Çözümün kesin olarak uygulanabilir ve kabul edilebilir olması durumunda; çember ödüllendirilir ve yeni bir sorun bulmak ve çözüm üretmek üzere çalışmaya devam eder.


Karar verme teknikleri35

Karar Verme Teknikleri

f. Yönetimin Öneriyi Gözden Geçirmesi

Çember üyeleri, yönetime çözümlerini sunar.Yönetime sunuştan sonra önerilerin onaylanması veya reddedilmesi için bir tartışma yapılmalıdır. Ayrıca çembere de kararlar hakkında bilgi verilmelidir. Böylece iletişim süreci tamamlanmış ve üyeler de çabalarının sonucunu öğrenmiş olurlar.


Karar sistemleri

Süreç Analizi

2.42


Karar sistemleri

Süreç Analizi

SÜREÇ

Süreç, bir girdiyle başlayan (kurum içinden ya da kurum dışından gelen bir talep, bilgi veya hammadde) ve bu girdiye katma değer katılarak belirli bir çıktı üreten birbiriyle bağlantılı etkinlikler dizisidir.İkinci Dünya Savaşı sonrasında Japonya’da başlayan ‘kaizen’ (sürekli iyileştirme) kavramıyla başlayan, giderek dünyada ve

Türkiye’de yaygınlaşmaya başlayan ‘kalite’ çalışmalarının özünde süreç mantığı vardır.Süreç yönetimi ve süreç iyileştirme bir kerede yapılıp bitirilecek bir proje değildir. Yukarıda da bahsedildiği gibi ‘sürekli iyileştirme’ kavramı süreç yönetiminin ayrılmaz bir parçasıdır.

.


Karar sistemleri

Süreç Analizi


  • Login