B l m 1 giri
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 49

Bölüm 1-Giriş PowerPoint PPT Presentation


  • 139 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Bölüm 1-Giriş. GİRİŞ. İşletim sistemi ne yapar? Bilgisayar sistem organizasyonu Bilgisayar sistem mimarisi İşletim sistemi yapısı operasyonları İşlem Yönetimi Bellek Yönetimi Saklama Yönetimi Koruma ve Güvenlik Dağıtık sistemler ( Distributed Systems ). İşletim sistemi nedir ?.

Download Presentation

Bölüm 1-Giriş

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


B l m 1 giri

Blm 1-Giri


B l m 1 giri

GR

  • letim sistemi ne yapar?

  • Bilgisayar sistem organizasyonu

  • Bilgisayar sistem mimarisi

  • letim sistemi yaps operasyonlar

  • lem Ynetimi

  • Bellek Ynetimi

  • Saklama Ynetimi

  • Koruma ve Gvenlik

  • Datk sistemler (Distributed Systems)


Letim sistemi nedir

letim sistemi nedir?

  • letim sistemi, bilgisayar donanm ile kullanc arasndaki bir arac olarak grev yapan bir program..

  • Amalar

    • Kullanc programlar altrr ve kullanc sorunlar daha kolay zmme ulatrr

    • Bilgisayar sisteminin kullanmn kolaylatrr

  • Bilgisayar donanm verimli bir ekilde kullanmay salar.


Bilgisayar sistem yap s

Bilgisayar Sistem Yaps

  • Bilgisayar sistemi, drt bileenden ayrlabilir

    • Donanm - temel bilgisayar kaynaklar salar.

      • CPU, bellek, I / O cihazlar

    • letim sistemi

      • iletim sistemi, eitli uygulamalar ve kullanclar arasnda donanm kullanm kontrol ve koordine eder.

    • Uygulama programlar - sistem kaynaklarn, kullanclarn bilgisayar sorunlar zmek iin kullanr

      • Kelime ilemciler, derleyiciler, web tarayclar, veritaban sistemleri, video oyunlar

    • Kullanclar

      • nsan, makina, dier bilgisayarlar.


Bir bilgisayar sisteminin d rt bile eni

Bir Bilgisayar Sisteminin Drt Bileeni


B l m 1 giri

  • ekil 1.1de grld gibi, bir bilgisayar sisteminde genelde drt grup vardr.

  • Bunlar bilgisayarn donanm, iletim sistemi, uygulama yazlmlar ve kullanclardr.

  • Bilgisayar donanmnda mikroilemci, bellek, giri/k kartlar, yazc, klavye, monitr ve dier elektronik ve mekanik aksan bulunur.

  • Uygulama yazlmlarna muhasebe, ticaret, kelime ilemci, hesaplama tablosu, grafik yazlmlar rnek olarak verilebilir.

  • letim sistemi, eitli uygulama yazlmlarnn farkl kullanclar tarafndan kullanlmas durumunda donanm ile uyumunu ve koordinasyonunu salar.


Letim sistemi tan m

letim Sistemi Tanm

  • letim sistemin mevcut kaynaklarn ayrcs (resource allocator) olarak dnebiliriz. Bir bilgisayar sisteminde problemin zlmesi gereken ok fazla kaynak vardr. Bunlar mikroilemci zaman, bellek,giri/k aygtlardr. letim sistemi bu kaynaklarn yneticisi olarak belli programlar ve kullanc ihtiyacna gre kaynaklar ayrma ilemi yapar

  • letim sistemi kontrol programdr diyebiliriz. letim sistemi giri/k aygtlarn ve kullanc programlarn kontrol ederek hatal ve yanl kullanm nlemeye alan bir kontrol programdr.


Letim sistemi tan m1

letim Sistemi Tanm

  • Bilgisayar kaynaklarnn kontrol edilmesi ve sistemin ihtiyacna gre datlmas bir btn olarak dnldnde bunu yapan yazlma iletim sistemi denilmektedir.

  • Daha genel bir tanmla, iletim sistemi bilgisayarda her an alan tek programa denir ve bu ekirdek (kernel) olarak adlandrlr.

  • The one program running at all times on the computer is the kernel


Computer startup

Computer Startup

  • bootstrap program is loaded at power-up or reboot

    • ROM or EEPROM iinde bulunur, firmwareolarak adlandrlr

  • Sisteminin tm ynleriyle balatr

  • iletim sistemi ekirdeini ykler ve yrtme balar


Computer system organization

Computer System Organization

  • Computer-system operation

    • One or more CPUs, device controllers connect through common bus providing access to shared memory

    • Concurrent execution of CPUs and devices competing for memory cycles


Computer system operation

Computer-System Operation

  • I / O cihazlar ve ilemci ayn anda yrtebilir.

  • Her aygt denetleyicisi, belirli bir cihaz tr sorumlu.

  • Her aygt kontrolr yerel bir tampon bulunuyor.

  • CPU / yerel arabellek ile ana bellek arasnda veri tar

  • Aygt denetleyici bir kesme ile ilemi bittiini CPUya bildirir.


Kesme

Kesme

  • Bilgisayar, ilk aldnda veya yeniden balatma ilemi gerekletirildiine almasn srdrebilmek iin bir programa ihtiya duyar.

  • lk sistem balatma program, sistemin btn bileenlerini balang iin hazr duruma getirir.

  • Bu program, iletim sisteminin bellee nasl ykleneceini ve nasl almaya balatlacan bilmelidir.

  • letim sistemi almaya baladktan sonra olaylarn olumas iin beklemeye balar.

  • Bir iin veya olayn oluu sisteme kesme araclyla bildirilir. Donanm sistemi istedii zaman sistem veriyolu ile mikroilemciye kesme gnderebilir.

  • Yazlm ise zel bir ilem olan sistem ars ile kesme gnderebilir.

  • Her kesmeden sorumlu ve kesmenin ayrntlarn ieren bir servis rutini vardr. Kesme servis rutini, o kesme olutuunda yaplmas gereken ilemleri ieren komutlarn btndr.


Kesme1

Kesme

  • Mikroilemciye kesme sinyali geldiinde, mikroilemci o anda yapt ii brakr ve kesme tarafndan belirlenen yere ynelir.

  • Belirlenmi yer genellikle kesmenin servis rutinini balang adresini ierir. mikroilemci kesme servis rutinini gerekletirdikten sonra kesmeden nce yapmakta olduu yarm kalm grevine dner ve onu yapmaya devam eder.

  • Kesmeler uygun kesme servis rutinine transferi kontrol etmelidir. Kesmelerin abuk ele alnmas amacyla olabilecek kesmeler iin nceden belirlenmi rakamlar veya kesmeyi iaret eden ve sistemi ynelten bir iaret tablosu kullanlabilir.

  • aret tablosu dk bellek alannda bulundurulur. Buras birok aygtn kesme servis rutininin adresini tutar. Bu ksm kesme vektr olarak adlandrlr


B l m 1 giri

  • Kesmeler, kesilmi ilemin de adresini kurtarmak zorundadr. Yeni sistemler kesilmi ilemin adresini bellee (stack) gnderirler. Kesme ilemi icra edildikten sonra, kurtarlan adres program sayacna yklenir ve yarm kalm ileme kald yerden devam edilerek tamamlanmas salanr.

  • letim sistemi bir kesmeyi yrtrken, dier kesmeler devre d braklr ve yrtlen kesme bittiinde dierleri aktif duruma geebilir. Fakat kesmelerin nemliliklerine gre aralarnda ncelik durumlar vardr. Ayn anda birden ok kesme gelirse; kesmelerin ncelik durumlarna baklr, yksek ncelikli kesme nce ileme alnr, dierleri maskelenir.

  • letim sistemi kesme denetleyicisidir. Trap (ayrcalk) ise hatalar (yanl bellek eriimi, sfra blme hatas vb) nedeniyle veya kullanc programlarnn istei zerine retilir.


Do rudan bellek eri imi direct memory access structure

Dorudan bellek eriimi ( Direct Memory Access Structure

  • Hafza ile G/ birimleri arasnda dorudan veri deiimlerinin yaplmasdr. leyi tarz:

  • lemci G/ modln hafzaya yazma veya hafzadan okuma ile yetkilendirir.

  • Deiim esnasnda ilemci sorumluluu devreder.

  • Bu deiim esnasnda, ilemci dier ileri yapabilir.


Do rudan bellek eri imi direct memory access structure1

Dorudan bellek eriimi ( Direct Memory Access Structure

  • DMA(Direct Access Memory) yani dorudan bellek eriimi , yksek hza sahip giri/k aygtlarnda kullanlmaktadr. Dorudan bellek eriiminde; giri/k aygt iin tampon gsterge ve sayalar ayarlandktan sonra aygt denetleyicisi veri blou kendi tamponundan bellee transfer edebilmektedir. Bu ilemde mikroilemci arac olarak kullanlmamaktadr. Bu ilem dk hzl aygtlarda her bayt iin bir kesme retilmeden , blok bana bir kesme retilerek yaplmaktadr.

  • letim sistemi veya kullanc program veri transferi isteinde bulunduunda , ncelikle iletim sistemi transfer iin bir tampon blge bulur. Daha sonra uygun kaynak , hedef ve transfer uzunluunu kullanmak iin DMA kontrol kayt edicileri set eder. DMA denetleyicisi veri transferini gerekletirebilir, bu srada mikroilemci baka iler ile ilgilenebilir. Transfer tamamlandnda DMA denetleyicisi mikroilemciye bir kesme gndererek ilemin bittiini bildirir.


Saklama yap s

Saklama Yaps

  • Ana bellek CPU dorudan eriebilirsiniz sadece byk depolama ortam.

  • kincil depolama - byk kalc depolama kapasitesi salayan ana bellek uzants.

  • Manyetik diskler - sert metal ya da cam plakalarn manyetik malzeme ile kaplanm halidir

    • Disk denetleyicisi aygt ve bilgisayar arasndaki mantksal etkileimi belirler.


Saklama hiyerar isi

Saklama Hiyerarisi

  • Depolama sistemleri hiyerarik olarak dzenlenir.

    • Hz

    • Maliyet

    • Uuculuk

  • nbellekleme - hzl depolama sistemi bilgilerini kopyalama, ana bellek, ikincil depolama iin son bir nbellek olarak grlebilir.

  • Ana bellek bir nbellek olarak kullanlabilmektedir. kincil depolama birimlerindeki veriler kullanlabilmek iin nce ana belee kopyalanmal, ikincil depolama birimlerine kopyalanacak veriler ise mutlaka nce ana bellekte bulundurulmaldr.


Depolama cihaz hiyerar isi

Depolama-Cihaz Hiyerarisi


Nbellekleme caching

nbellekleme (Caching)

  • Pek ok dzeyde kullanlan nemli bir prensip (donanm, iletim sistemi, yazlm)

  • Kullanlan bilgi yava saklama biriminden hzl olana geici olarak kopyalanr.

  • Hzl depolama (cache) bilgi olup olmadn belirlemek iin ilk olarak denetlenir

    • Varsa, bilgi nbellek den dorudan kullanlabilir

    • Yoksa, veri nbellei kopyalanr ve orada kullanlr


Depolama e itlilerinin performans d zeyleri

Depolama eitlilerinin Performans Dzeyleri


Operating system structure

Operating System Structure

Verimlilik iin ok programlla (Multiprogramming) ihtiya vardr.

  • Tek kullanc her zaman CPU ve I / O cihazlar megul edemez

  • Multiprogramming ileri (kod ve veri) organize bylece CPU her zaman bir altrmak zorundadrA subset of total jobs in system is kept in memory

  • zamanlama (scheduling ) bir i seilir ve o yrtlr.

  • O iin bekleme yapmas gerektiinde (G/ iin) iletim sistemi baka bir ie geer.

  • Zaman paylam (time sharing); ok programl almann mantksal bir uzantsdr. Zaman paylam mikroilemci ile yrtlecek programlar arasnda gei yapmas ile olmaktadr. Bu gei ok sk olmaktadr ve kullanc bylece bu program yrtlrken programa mdahale edebilmektedir

    • Response time should be < 1 second

  • ok programl sistemler bir ok ii ayn anda bellekte tutmaktadrlar,bu da bellek ynetimi ve korumas gerektirir. Grevler ana bellek ile disk arasnda yer deitirebilir. Bu yer deiimi salamak iin sanal bellek kullanlr. Fiziksel bellekte byk yerler igal eden iler iin sanal bellek kullanlarak gerek bellek kullanlmam ve bylece bellekten yer kazanlm olur.


  • Ok programl sistem i in bellek d zeni

    ok programl sistem iin bellek dzeni


    Donan m korumas

    Donanm Korumas

    • letim sistemleri gelitike sistemin tmn kontrol etmek ve etkili kullanm salamak iin sistem kaynaklarn ayn anda birok program ile paylamaya balamtr.

    • Paylam sisteme gelimi yardm salamakla birlikte problemlerin de artmasna neden olmutur. Paylam ile birlikte bir programda olan sorundan dolay o anda yrtlen dier programlar etkilenebilmektedir.

    • yi yaplandrlm iletim sistemi sorunlu alan programdan , dier programlarn etkilenmemesini salamaktadr.

    • Programlama hatalar donanm tarafndan kontrol etmektedir. rnein yanl bir komut kullanldnda veya eriilemez bir adrese ulalmaya alldnda donanm kesme vektr ile iletim sistemine bunu bildirmektedir.

    • Program hatas olutuunda iletim sistemi program keser ve uygun hata mesajn verir..


    Ift al ma modu

    ift alma Modu

    • letim sistemi kendisi ve dier sistem bileenlerini korumak iin dual-mode ilemi salar.

      • Kullanc (User ) mode

      • kernel (supervisor) mode

      • Mode bit kullanlr

        • Sistem kullanc kodu ya da kernel kodu alrken ayrt yetenei salar.

        • Baz komutlar sadece kernel modda yrtlebilir.

        • Sistem ars olduunda donanm kullanc modundan kernel moduna geer. (Mod biti 0 olur)

      • kernel (supervisor) modda alan programlar btn bellek adreslerine ve Giri-k (sabit disk ve benzeri) aygtlarna tam yetki ile eriirler. Ayrca bu modadayken tm sistem fonksiyonlarna eriilebilir, bellek yeniden adreslenebilir.

      • Buna karlk kullanc modunda alan programlar bellekte ancak kendileri iin ayrlan alanlara eriebilirler ve ancak belirli makina komutlarn iletebilirler.


    B l m 1 giri

    • Sistemin gvenli bir ekilde alabilmesi iin kullancya kstl izinler tannmtr. Linux sisteminin sistem fonksiyonlarn kullanabilmesi iin, user modundan sistem moduna ( kernel mode ) gemesi gerekir.

    • Buda kullancnn programlarnda kulland API (Application Programming Interface) fonksiyonlaryla gerekleir. rnein read, write sistem fonksiyonlardr ve bunlarn alabilmesi iin sistem moduna geilmesi gerekmektedir. Bu deiiklik otomatik olarak yaplr ve daha sonra user moda geri dnlr.


    B l m 1 giri

    • A processor in a computer running Windows has two different modes: user mode and kernel mode. The processor switches between the two modes depending on what type of code is running on the processor. Applications run in user mode, and core operating system components run in kernel mode. Many drivers run in kernel mode, but some drivers run in user mode.


    Kernel mod dan kullan c moduna ge i

    Kernel Moddan Kullanc Moduna Gei

    • Timer to prevent infinite loop / process hogging resources

      • Set interrupt after specific period

      • Operating system decrements counter

      • When counter zero generate an interrupt

      • Set up before scheduling process to regain control or terminate program that exceeds allotted time


    Letim sisteminin bile enleri

    letim sisteminin bileenleri

    • iletim sisteminin yaps kullanc, programlayc ve iletim sistemini oluturan kii gzyle incelenecektir. letim sisteminin, sisteme salad servisler ve bunlarn nasl saland gibi konular da bu balkta yer almaktadr.

    • Byk ve karmak bir iletim sistemi ancak bunlar kk blmlere ayrarak, bunlarn sistem iin grevlerini ve fonksiyonlarn iyi belirleyerek oluturulabilir.


    Lem y netimi process management

    lem Ynetimi (Process Management)

    • lemi; yrtlen i, program, bir komut olarak dnebiliriz. lem kavramnn kapsam olduka genitir. rnein, zaman paylaml bir program , yazcya bilgi gnderilmesi, bir komutun icra edilmesi bir ilemdir.

    • lemin icra edilebilmesi iin eitli kaynaklara ihtiya duyulur. Bunlar mikroilemci zaman, bellek, dosyalar ve giri/k aygtlardr.

    • Program tek bana bir ilem deildir, sadece sistemin disk zerinde saklanana pasif bir elemandr. lem ise yaplamas gereken komut, program sayac tarafndan belirlenen ve sisteme aktif olarak katlan bir bileendir. Dier bir tanmla ilem mikroilemcide koulmakta olan programn parasdr.


    Lem y netimi process management1

    lem Ynetimi (Process Management)

    • letim sistemi ilem ynetimine bal olarak aadaki aktivitelerden sorumludur:

    • Kullanc ve sistem ilemlerinin yaratlmas ve silinmesi,

    • lemlerin durdurulmas ve yeniden devem ettirilmesi,

    • lem senkronizasyonu iin koul mekanizmas oluturulmas,

    • lem iletiimi iin koul mekanizmas oluturulmas,

    • Kilitlenme iin koul mekanizmas oluturulmas. (Providing mechanisms for deadlock handling)

    • (iki veya daha fazla ilemin karlkl olarak birbirlerinin kilitledii kaynaklara erimek istemesidir. zellikle byk apl projelerde okca karlalr. Her iki ilem de srekli birbirlerini bekledii iin sistem kaynaklar olumsuz ynde etkilenir.


    Ana bellek y netimi memory management

    Ana Bellek Ynetimi MemoryManagement)

    • Ana bellek ok byk bir word ve bayt ktlesidir. Her bir bayt ve wordn kendi adresi vardr. Ana bellek mikroilemci ve giri/k aygtlarnn paylat verilere abuk ulaabilmesi iin bunlar depolar.

    • Komut yrtlmesi srasnda mikroilemci ana bellekten okur ve yazar, giri/k operasyonlar srasnda da ana bellekten okuma ve yazma ilemleri olumaktadr.

    • Bilgisayarn hznn artrlabilmesi ve mikroilemcinin iyi kullanlmas iin bellekte birok kullanc programnn tutulmas gerekir. Bunun iin de bellek ynetimi gerekmektedir. Deiik bellek ynetim eitleri vardr, bunlardan hangisinin seilecei eitli faktrlere dayanr, bunlardan en nemlisi sistemin donanm yapsdr.


    Ana bellek y netimi memory management1

    Ana Bellek Ynetimi MemoryManagement)

    • letim sistemi bellek ynetimine bal olarak aadaki aktivitelerden sorumludur.

    • Kullanlmakta olan bellein denetimini yapmak, izlemek,

    • Bellekte yer olduunda hangi ilemlerin bellee ykleneceine karar vermek,

    • Bellek ihtiyac olduunda bunu ayrmak,

    • Gerektiinde bellei boaltp, doldurmak.


    Saklama y netimi storage management

    Saklama Ynetimi (Storage Management)

    • Bilgisayar ile veriler deiik aygtlara saklayabilmektedir. Veri saklama ortamlar; manetik disk, manetik teyp ve optik disklerdir. Her bir aygtn kendi karakteristii ve fiziksel organizasyonu vardr.

    • Bu depolama birimlerinde bilgiler mantksal olarak nitelendirilmitir, buna da dosya denilmektedir.

    • Dosya ,birbiriyle ilikili bilgilerin bir araya getirilmesiyle oluturulur. Dosyalar genelde program ve veriyi temsil ederler.

    • Dosyalar, anlamlar yaratcs tarafndan belirlenen bit, bayt ve satrlarn sralanmasndan oluur.


    Dosya y netimi

    Dosya Ynetimi

    • Dosya sistemi ynetimi gereklidir.

      • Dosyalarn yaratlmas ve silinmesi,

      • Dizinlerin yaratlmas ve silinmesi,

      • Dosya ve dizinlerin idare edilmesi,

      • kincil depolama birimlerine kaydedilecek dosyalarn plannn yaplmas,

      • Dosyalarn kalc depolama birimlerine yedeklenmesinin salanmas.

      • Kimin hangi kaynaa ulaaca ile ilgili eriim kontrol


    K tle depolama y netimi mass storage management

    Ktle-Depolama Ynetimi (Mass-Storage Management)

    • Ana bellek(birincil depolama birimi) kalc deildir ve tm programlarn altrlmas iin ok kk kalmaktadr. Bilgisayar sistemi ana bellei yedekleyebilmek iin ikincil depolama birimlerini salamtr.

    • Birok bilgisayar veri programlar yedeklemek iin diskleri kullanmaktadr.

    • letim Sistem ikincil bellee bal aadaki giriimlerden sorumludur:

    • Bo disk alan ynetimi

    • Diskin paylam

    • Diskin planlanmas


    Giri k alt sistemi

    Giri/k alt sistemi

    • Giri/k sisteminin ynetimi, ierdii birimlerle aadaki fonksiyonlar

    • gerekletirir:

    • Bileenleri oluturur. (Tampon nbellekleme sistemi)

    • n bellee yazp-okuma

    • Spooling ilemlerinin gerekletirilmesi

    • Aygt-src (device driver) arayzlerinin ynetimi

    • Belirli donanm aygtlar iin srclerin ynetimi


    Spooling nedir

    Spooling nedir?

    • lemlerin yrtlmesi iin spooling denen sistem gelitirilmitir.(Simultaneous Peripheral Operation Online). Spooling, sistemin diskini byk tampon olarak kullanarak giri aygtlarndan okuma ilemini yapar ve oluan dosyalar k aygtlar kabul edene kadar tampona depolar. Bylece spoling ile st ste gelen tm iler yaplabilmektedir. rnein, yazdrma ilemi yaplrken spooler baka bir i iin okuma ilemi yapabilmektedir. Bylece sistem, mikroilemci ve giri/k aygtlarnn verimi ve almas arttrlmtr.

    • Spooling sistemi, uzakta bulunan aygtlara veri transferi yapmak iin de kullanlmaktadr. rnein, mikroilemci iletiim hatlarn kullanarak uzakta bulunan bir yazcya veri gnderebilir. Uzaktan eriim ilemi mikroilemci hzna bal olmayp, belirlenen eriim hzyla snrldr, mikroilemci sadece ilemin bittiini bildirmek durumundadr. Bu yzden mikroilemci spooling ile ard arda gelen grup eklinde gelen verileri alabilir.


    Koruma ve g venlik protection and security

    Koruma ve Gvenlik (Protection and Security)

    • Koruma: lemler veya kullanclarn, iletim sistemi tarafndan tanmlanan kaynaklara eriimini kontrol etmek iin herhangi bir mekanizma

    • Dosya ve disk eriimleri iin izin (permissin) tanmlanmas ve ve kaynaklara eriimin kontrol edilmesi (ok programl, ok kullanc sistemlerde nemli bir konu)

    • Gvenlik - i ve d saldrlara kar savunma sistemi (Kullanc ad, ifre tanmlamas ile sisteme kullancnn tantlmas,virslere kar koruma, izinsiz girilerin engellenmesi)

    • letim Sistemlerinde koruma; koruma ve gvenlik olarak iki eittir. Eer bilgisayarn birden fazla kullancs varsa ve oklu grevin birden fazla almasna izin verilirse bu grevler birbirlerin giriimlerinden korunmaldr.


    B l m 1 giri

    • Bu amala letim Sistemi; ktklere, bellek kesimlerine (segment), ilemciye ve dier kaynaklara grevlerin kontroll eriimini salar.

    • rnein; grev yalnz kendisi iin ayrlm adres alannda alabilir yada zamanlama grevin belirlenmi zaman ierisinde ana ilemcinin de almasn salamaldr.

    • Koruma mekanizmas letim Sistemi bileenleri arasndaki arayzlerinde oluabilecek hatalar nlemekle gvenlii ykseltir.


    Tarihsel geli im

    Tarihsel Geliim

    Multitasking (ok grevli) Multiprogramming (oklu programlama)

    Paralell Systems(Paralel Sistemler)

    OS: UNIX, MAC OS, MS-DOS

    Real-Time Systems (Gerek-Zamanl Sistemler) Mslerde alan sistemlerdir. Belli bir sistemi kontrol amacyla kullanlr rn: Endstriyel kontrol sistemleri, gsteri sistemleri

    Distributed Systems (Datk Sistemler)

    Bir ok MIB, adaki dier kaynaklar, verileri ve ilemleri yrtrler.

    rn: A, InternetOS: A il. Sis.

    Embedded Systems(Gml Sistemler) Belirli bir donanm yneten sistemler.rn: Firewall, otomobil motorlar

    Timesharing Systems (Zaman Paylaml Sistemler)

    Birden fazla iin bir donanm ksa srelerle paylamas

    Personal Computer Systems

    (Kiisel

    bilgisayar sistemleri)

    OS: UNIX, MAC OS, MS-DOS

    Batch Systems (Toplu lem)

    Birden fazla iin arka arkaya altrlmas ve yrtlmesi

    OS: IBMin IBSYS

    Main-frame

    OS yoktu

    1950196019701980 1990


    Letim sistemlerinin s n fland r lmas

    letim Sistemlerinin Snflandrlmas

    • Byk Bilgisayarlar iin Sistemler

    • Basit toplu ilem sistemleri

    • Benzer ilerin toplu ilenmesi sonucu ilem zamannn ksalmas

    • Otomatik i ardkl: bir iten dierine otomatik gemek (lk basit iletim

    • sistemidir).

    • Kalc monitr

    • Masast Sistemler

    • Kiisel bilgisayarlar tek kullancya ayrlm bilgisayar sistemi.

    • G/ aygtlar klavye, fare, monitr, yazc.

    • Kullanma rahatl salar.

    • Birka farkl iletim sistemleri alabilir (Windows, MacOS, UNIX, Linux)


    Letim sistemlerinin s n fland r lmas1

    letim Sistemlerinin Snflandrlmas

    • Skca birletirilmi sistem ilemciler bellei ve saati paylayorlar; letiim,

    • genelde ortak bellek araclyla gerekletiriliyor.

    • Paralel sistemlerin stnlkleri:

    • o Yksek ilem yetenei

    • o Yksek gvenilirlik

    • Simetrik oklu ilem (Symmetric multiprocessing -SMP)

    • o Her ilemci iletim sisteminin ayn kopyasn altrr.

    • o Baarm dmeden, oklu ilemci yaps alabilir.

    • o Pek ok iletim sistemi SMPyi destekliyor

      • Linux-based systems Mac OS (7.5.5 to 9.2.2) and Mac OS X The Microsoft Windows NT family (this includes Windows 2000, Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows Server 2003, Windows Server 2008, etc.)

    • Simetrik olmayan oklu ilem (Asymmetric multiprocessing)

    • o Her ilemci zel bir probleme tahsis edilir; ana ilemci ileri planlatrr vedier ilemciler arasnda datr


    Da t k sistemler distributed systems

    Datk Sistemler (DistributedSystems )

    • Datk Sistemler

    • lem, birka fiziki ilemci arasnda datlr.

    • Zayf birletirilmi sistem her ilemcinin kendi yerel bellei bulunur; ilemciler birbirleriyle yksek hzl ana iletiim yollar zerinden veya telefon hatlar gibi eitli iletiim hatlaryla iletiim kurarlar.

    • Datk sistemlerin stnlkleri:

    • o Kaynaklarn ortaklaa kullanm

    • o lem hznn ykselmesi - ykn paylam

    • o Gvenilirlik

    • o letiim

    • A yaps gerektirmektedir: Yerel alan alar veya Geni alan alar

    • A iin, ya istemci-sunucu, yada eit balant (peer-to-peer) modeli kullanlabilir.


    Ger ek zaman sistemler real time systems

    Gerek Zaman Sistemler (Real-Time Systems )

    • Bilimsel denemelerde, fabrikalarda retimin otomatik denetiminde, tbbi grnt sistemleri gibi uygulamalarda kontrol amac ile ska kullanlmaktadr.

    • nemli zellii, iyi tanmlanm belirli zaman kstlamalarnn bulunmasdr.

    • Bu sistemlerde ilemlere uygulama alanlarna bal olarak zaman snrlamalar getirilir.

    • Belli bir sistemi kontrol amacyla kullanlr.

    • Bir islemciye ok youn bir veri aks olduunda veya bir

      uygulamann kontrol iin ayrlan bir aygt iin kullanlr.


    G m l sistemler embedded systems

    Gml Sistemler (EmbeddedSystems)

    • Gml bilgisayarlar piyasada bulunan bilgisayarlarn en yaygn formudur

    • Gml bir sistem kendisi iin nceden zel olarak tanmlanm grevleri yerine getirir.

    • rnein; routerlarda bulunan ayr isletim sistemleri,otomobil motorlar, nkleer reaktrn soutma islemleri.


    Ara t rma al mas

    Aratrma almas

    • Distributed Operating systems

    • Real Time Operating systems

    • Embedded Operating systems nedir ve rnek iletim sistemleri nelerdir?

      Konusuna ait aratrma yaplacaktr.

    • 27.02.2013 tarihinde saat 10:30da yazl olarak getirilmesi gerekmektedir.


    End of chapter 1

    End of Chapter 1


  • Login