SIL-SMH 105 GENEL LETME
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 314

SIL-SMH 105 GENEL İŞLETME PowerPoint PPT Presentation


  • 263 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

SIL-SMH 105 GENEL İŞLETME. Yrd. Doç. Dr. Abdullah KARAKAYA KARABÜK ÜNİVERSİTESİ SAFRANBOLU MESLEK YÜKSEK OKULU. DERSİN PLANI 2008-2009 Öğretim Yılı. 0. Temel Bilgiler 0.1. Ekonominin Tanımı 0.2. Bazı Ekonomik Terimler 0.2.1. İhtiyaçlar

Download Presentation

SIL-SMH 105 GENEL İŞLETME

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


SIL-SMH 105 GENEL LETME

Yrd. Do. Dr. Abdullah KARAKAYAKARABK NVERSTES SAFRANBOLU MESLEK YKSEK OKULU


DERSN PLANI

2008-2009 retim Yl


0. Temel Bilgiler

0.1. Ekonominin Tanm

0.2. Baz Ekonomik Terimler

0.2.1. htiyalar

0.2.2. Mal ve Hizmet

0.2.3. Fayda ve Deer

0.2.4. Tketim

0.2.5. Arz ve Talep

0.3. Ekonomik Sistemler

0.3.1. Kapitalizm ve Piyasa Ekonomisi

0.3.2. Sosyalizm ve Merkezi Planlama

0.3.3. Yan Sistemler (Sentez Araylar)

0.3.4. Ekonomik Sistemlerin Baar ltleri


0.4. Kalknma

0.4.1. Kalknmann Tanm ve nemi

0.4.2. Kalknma Trleri

0.4.3. Kalknmay Etkileyen Faktrler

0.5. retim

0.5.1. retimin Gereklilii

0.5.2. retimin Tanm

0.5.3. retim Faktrleri

0.5.4. retimin rgtlenii

0.6. Ktlk

0.6.1. Ktln Tanm

0.6.2. Ktlk, Tercih ve Alternatif Maliyetler

0.6.3. Ktln Nedenleri

0.6.4. Ktlk ve Fakirliin Ksr Dngs


1. letmenin Tanm ve nemi

1.1. letmenin Tanm

1.2. letmenini nemi

2. letmelerin Geliim Sreci

2.1. lkel Toplumda letmeler!?

2.2. Tarm Toplumunda letmeler

2.3. Sanayi toplumunda letmeler

2.4. Bilgi Toplumunda letmeler

2.5. Bilgi tesi Toplumda letmeler

3. letme ve evresi

3.1. Sistem Kuram

3.2. Sosyal Paydalar

3.3. Ahlak ve Toplumsal Sorumluluklar


4. letme Amalar

4.1. Sreklilik

4.2. Kar Etmek

4.3. Bymek

4.4. Dier (Sosyal Payda Beklentileri)

5. letmecilik

5.1. letmeciliin Tanm

5.2. letmecilik ve Optimizasyon

5.3. letmeciliin Temel lkeleri

5.4. letmecilik ve Kalknma likisi


6. Giriimcilik

6.1. Giriimciliin Tanm

6.2. Giriimcilik Trleri

6.3. Giriimciliin Tarihesi

6.4. Giriimciliin nemi/Toplumsal Misyonu

7. letme Trleri

7.1. Byklklerine Gre

7.2. in Niteliine Gre

7.3. Mlkiyetine Gre

7.4. Yasal Yaplarna Gre

7.5. Kooperatif letmeler

7.6. Kar Amasz letmeler


8. letme Kuruluu

8.1. Yatrm Dncesi

8.2. Fizibilite almas

8.3. Kurulu Yeri Seimi

8.4. Yatrm Maliyeti ve letme Sermeyesi

8.5. Organize Sanayi Blgeleri

8.6. Kk Sanayi Siteleri

9. letmelerde Kapasite

9.1. Kapasitenin Tanm

9.2. Kapasite Trleri

9.3. Optimum Kapasite


10. letmelerin Bymesi

10.1. Bymenin Tanm Nedenleri ve Etkileyen Faktrler

10.2. Byklk ltleri

10.3. Bymenin Amac ve Stratejik Analizi

10.4. Byme ekilleri

10.5. Bymenin Ynleri

10.6. Byme ve Hukuki Yap

10.7. Bymenin Kstllklar

11. letmenin Blmleri(levleri/Fonksiyonlar)

11.1. Ynetim

11.2. Pazarlama

11.3. Finansman

11.4. nsan Kaynaklar

11.5. retim

11.6. Aratrma gelitirme

11.7. Muhasebe

11.8. Halkla likiler


  • Gle gu ettiremez yok yere blbl inler

  • Varak- mhr- vefay kim okur kim dinler

    Mehmet Kami

    lm 1545

    VEFA: sevgiyi srdrme, sevgi ball


0. TEMEL BLGLER

Ekonomi Kavram

Baz Ekonomik Terimler

htiyalar, Mal ve Hizmet, Fayda ve Deer, Tketim

Arz ve Talep

Ekonomik Sistemler

Kalknma

retim

Ktlk


0.1. Ekonominin Tanm

Ekonomi (ktisat):

  • Kt ya da snrl kaynaklarla, snrsz insan ihtiyalarnn karlanmas sorunu ile ilgilenmektedir.

  • nsanlarn iktisadi faaliyetlerini inceleyen bilim daldr.

  • ktisadi faaliyet, insana maddi refah salamaya yneliktir.

  • ncelenen ekonomik birimin boyutuna gre, makro iktisat ve mikro iktisat olmak zere ikiye ayrlr.

  • Birey, aile ve iletme gibi kk birimlerin faaliyetlerini inceleyen ksmna MKRO KTSAT denir.

  • Ulusal ekonomi dzeyindeki iktisadi olaylar inceleyen ksmna MAKRO KTSAT denir.

  • Makro ve Mikro iktisat, hiyerarik yap ierisinde, birbiriyle etkileimli olup, birbirinin tamamlaycsdr.


Makro ve Mikro ktisat Ayrm


0.2. Baz Ekonomik Terimler

0.2.1. htiya

  • Karlanmad (Tatmin edilmedii) zaman ac, kayg ve znt veren, karlandnda zevk, haz ve gurur veren duygulara ihtiya (gereksinme) denir. ki tr ihtiya sz konusudur.

  • a) Ekonomik ihtiyalar: beslenme, giyinme barnma vb.

  • b) Ekonomi d ihtiyalar: Daha akll olma, cesur olma, sevgi ihtiyac, zgrlk, adalet vb.

  • Ekonomik olmayan ihtiyalar, insan refahn etkilemekle birlikte ekonomik analizlerin dndadr.


  • htiyalarn baz zellikleri vardr:

  • htiyalar snrszdr

  • htiyalarn iddeti farkldr

  • htiyalar tatmin edilebilir

  • htiyalarn ikame zellii vardr

Doyum

Drt

Motivasyon

Davran

Faaliyet

htiya


0.2.2. Mal ve Hizmet

  • nsanihtiyalarn dorudan veya dolayl olarak karlayan her eye mal denir. Somut olmayana hizmet denir. ou zaman mal her ikisini de kapsar.

  • Serbest Mallar

  • Ekonomik (Kt) Mallar-

  • Dayankl ve Dayanksz Mallar

  • Tketim Mallar, retim Mallar ve Ara Mallar

    0.2.3. Fayda/Deer

  • Mal ve Hizmetlerin ihtiyalar karlama zelliine fayda denmektedir.

  • Deer, mallarn faydalarnn mukayesesi sonucunda ortaya kmtr.Deer, nispi bir zellik tamaktadr.


0.2.4. Tketim

  • Yararl mal ve hizmetlerin, insan ihtiyalarnn karlanmas amacyla kullanlmasna tketim denir.

  • Tketim ekonomik faaliyetlerin son amacdr.

  • nsanlarn btn abalar, hayat seviyelerini ykseltmek yani ihtiyalarn daha iyi karlayacak bir tketim dzeyine ulamak amacna ynelmitir.

  • Bu da ancak daha ok mal ve hizmete sahip olmamza ve onlar ihtiyalarmz karlamak amacyla kullanabilmemize baldr.


0.2.5. Arz ve Talep

  • Piyasada alc ve satc olmak zere iki taraf vardr

  • Satclarn faaliyetleri piyasann ARZ ynn oluturur.

  • Alclarn faaliyetleri piyasann TALEP ynn oluturur.

  • Konuma dilinde talep istek arzu anlamndadr.

  • Ancak her istek ve arzu ekonomik anlamda talep olarak kabul edilmez.

  • Satn alma isteinin talep olarak kabul edilebilmesi iin, satn alma gcyle desteklenmi olmas gerekir.

  • Belirli bir piyasada, belirli bir anda, belirli bir fiyattan satlmak zere piyasaya sunulan mal ya da hizmet miktardr.


0.3. Ekonomik Sistemler (ktisadi Sistemler)

  • Toplumsal refah maksimum yapmak iin toplumun benimsedii; ekonomik, sosyal, ynetsel ve hukuki rgtlenme biimidir.

  • Ksaca retim sitemlerinin rgtlenmesi veya retimin rgtlenmesi eklinde de sylenir.

    0.3.1. Kapitalizm ve Piyasa Ekonomisi

  • Arz ve talebi zgr olan retim faktrlerinden yararlanarak, retimin lke apnda hr mteebbislerce rgtlendii ekonomik sistemdir. Temel nitelikleri unlardr:

  • zel mlkiyet hakk, Piyasa mekanizmas, Braknz yapsnlar- Braknz gesinler, Grnmeyen el


0.3.2. Sosyalizm ve Merkezi Planlama

  • Eski Yunanda Platon (M 428-374) Cumhuriyet adl yaptnda, zel mlkiyetin ve ticaretin bulunmad bir toplumsal dzeni savunmutur.

  • K. Marxn tanm yledir: Sosyalizm; retim, datm ve deiim aralarnn milliletirildii sistemdir. Farkl uygulama biimleri olmutur. Merkezi planlama temel karakteristiidir.


0.3.3. Yan Sistemler (Sentez Araylar)

  • ki u sistem olan Kapitalizm ve Sosyalizmin eitli zellikleri alnarak oluturulan karma sistemdir. Bilinen iki uygulamas

  • Trkiyede 1930larda uygulanan Karma Ekonomik Sistem: Devlet ve zel sektr birlikte

  • Almanyada 1945 sonras uygulanan Sosyal Piyasa Ekonomisi.

  • inde gnmzde uygulanmakta olan model!?

  • Serbest piyasa ekonomisi veya Merkezi Planlama yerine Sosyal Piyasa Ekonomisi Modelinin Uygulanmas.

  • Devlet, zel Sektr ve Sivil Toplum rgtlerinin uyumlu birliktelii nemlidir.


Yan

Sistemler

Sosyalizm

Kapitalizm


0.3.4. Ekonomik Sistemlerin Baar ltleri

Etkinlik

  • Kt kaynaklarn rasyonel kullanlmas amacyla, doru retim ve tketim seeneklerinin belirlenmesi ve uygulanmasdr. Neye ihtiya varsa onu retmek ve nerede ihtiya varsa orada tketmek.

    stikrar

  • Duraklama ve kriz oluturmadan retim ve refah dzeyinin dengeli ve srekli ykselmesi. Ar dalgalanmalar oluturmadan sistemin gelimesini salamak.


zgrlk

  • Tarihi sre ierisinde yaplan aratrmalar, zgr insanlarn, bask altda alan insanlardan daha baarl ve mutlu olduunu gstermitir. (baskyla da nemli sonular alnabilir ancak insanlarn mutluluk dzeyi azdr)

  • ktisadi faaliyetlerde herkese giriim zgrl verilmesini ifade eder.

    Adalet

  • retimin adaletli datlmasdr. Kapitalizmde herkese katksna gre ilkesi ve Sosyalizmde ise herkese ihtiyacna gre ilkesi benimsenmi ancak bunlar mutlak anlamda uygulanamamtr. Frsat eitliinin ve sosyal adaletin salanmas yolundaki almalarn daha adaletli bir dzen salanmasnda etkili olaca sylenebilir.


0.4. Kalknma

  • Toplumlarn eitli amalar vardr. Bunlar:

  • Varln korumak ve

  • Refah dzeyini artrmak olarak zetlenebilir.

  • Bu amalara ynelik olarak kalknma;

  • retim-blm ilikisinde nimet-klfet dengesini,

  • retim-sistem ilikisinde, makro adan uygun makro sistemin ve mikro adan uygun rgtlenme eklinin belirlenmesini ifade eder.


  • Toplumsal amalarn gerekletirilmesi bata ekonomik gerekliliklerin gerei gibi yerine getirilmesi olmak zere birok faktre baldr.

  • Ekonomik gerekliliklerin yerine getirilmesi, deiik terimlerle ifade edilmektedir.

  • Bunlardan yaygn kullanlanlar; kalknma, ekonomik byme (byme), sanayileme ve yapsal deime kavramlardr.

  • Bu kavramlar, birbirleri ile ilikilerinden dolay, ksmen birbirine kartrlmakla birlikte, sonu olarak toplumsal refahn artmasna ynelik faaliyetleri ifade ederler.


0.4.1. Kalknmann Tanm ve nemi

  • Kalknma, ou kez ekonomik byme ile birlikte, ekonomik byme ve kalknma eklinde ele alndndan bu iki kavram birlikte ele alnmtr.

    Ekonomik/ktisadi Byme:Bir ekonomide kii bana den retimin srekli artdr.

    Ekonomik byme asndan, retim artnn srekli olarak nfus artndan fazla olmas gerekir. Ancak bu ekilde toplumsal refahn srekli ykselmesi salanabilir.

    Bir baka adan, Tarma dayal ekonomiden tarm d ekonomiye geitir.

    iktisadi byme kavram, ii bana, grece daha az sermayenin kullanld tarmsal ekonomik faaliyetlerden, ii bana daha fazla sermaye kullanlan sanayi ve dier tarm d ekonomik faaliyetlere gei olarak da tanmlanmaktadr.


Kalknma:Ekonomik bymeye gre daha kapsaml bir kavramdr. Kalknma; retim art ile birlikte rf, adet, kltr, sosyal yaam, ahlaki ve etik deerler, ynetim ekli ve anlay, hukuki yap vb. faktrlerle etkileimlidir.

  • Kalknma, bir lkede/ekonomide sosyal ve kltrel yapnn deitirilmesi ve yeniletirilmesi srecidir. Kalknma, toplumdaki nicel (saysal) deiimlerin yan sra, nitel (Nitelik-Kalite) deiimleri de iermektedir.

  • Bir bakma ekonomik byme sonucunun hayata yansmasdr denilebilir.

  • Ekonomik Byme ve Kalknma kavramlarnn mutlak anlamda birbirinden bamsz olduu dnlmemelidir.


0.4.2. Kalknma Trleri

Ekonomik kalknma

  • Bir ekonomide, yatrmlarn ve retim verimliliinin artmas sonucu mal ve hizmetlerin nicel ve nitel olarak artmasdr.

  • Ekonomik kalknma iki aamal bir sreci ifade etmektedir. Birinci aama, retim faktrlerinin ortaya karlmas, ikinci aama ise retim faktrlerinin en uygun biimde birletirilmesidir.

  • Ekonomik kalknma, iktisadi nitelikte olan yaplar/kurumlar yannda sosyal, siyasal nitelikteki yaplarda da gelime ynnde bir deime, hatta yeni yaplarn oluturulmasn ieren srelere de iaret etmektedir.

  • Ekonomik kalknma sadece ekonomik boyutlarla snrlanmayan, toplumu sosyolojik, psikolojik, politik, askeri vb. bir ok boyutlaryla kuatan karmak bir sretir.


  • Kltrel Kalknma

  • Genel olarak eitim dzeyinin ykselmesini, kltrel etkinliklerin ve bunlara katlan bireylerin artmasn, kltr ve tabiat varlklarnn korunmas anlamndadr.

  • Kltrel kalknma ile ekonomik kalknma arasnda nemli bir iliki vardr. Yani gerek ekonomik kalknma, temelde insan esine, ona yaplan yatrmlara ve insann etkinliinin ve verimliliinin artmasna bal olduundan, dorudan doruya kltrel kalknmann bir trevidir.


  • Kltrel kalknma, ayn zamanda bir toplumun yelerinin sahip olduklar aralarla varlklarn devam ettirecek bir g salayan sosyal ve zihinsel ilerlemeleri gelecee ak olmay, temel ihtiyalarn karlanmasn, nemli derecede bamszl, kendine gveni, yaratcl ve kltrel bir kimlii bnyesinde barndrmaldr.

  • Toplumun heyecannn ve azminin geni kapsaml katlmn gerektirir. Bu anlamdaki kalknma eitim, rgtlenme ve disiplinli alma srecini gerekli klar.

  • Kltrel kalknma, kalknmada ekonomik faktrlerle birlikte, sosyal ve kltrel faktrleri de iinde barndran bir kavramdr.


Sosyal Kalknma

  • Ekonomik kalknma sonucu oluan refahn, toplumsal snflar ve blgeler arasnda adaletli ve dengeli datmn salanmasdr. Genel olarak sosyal kalknmann ekonomik kalknmann tabi bir sonucu olduu dncesi yaygndr. Buna karn, zellikle gelir dalmnda nemli sorunlar yaanan toplumlarda, ekonomik kalknma her zaman beraberinde sosyal kalknmay gerekletirmeyebilir.

  • Sosyal kalknmann salanmasnda toplumda dayanma ruhunun oluturulmas ve korunmas nemlidir. Sosyal kalknma ancak toplumu oluturan birey ve gruplar arasndaki gven, ibirlii ve aidiyet duygusunu gelitirerek kalknmaya ynlendirilmesi ile salanabilecei inanc gn getike artmaktadr.

  • Sosyal kalknma, kiisel ve kolektif dzeyde sosyal ve beeri ilikileri, sosyal dayanmay, karlkl saygnl artrmaktr.

  • Sosyal kalknmada yaanan sorunlarn azaltlabilmesi ve sosyal kalknmann beklenen yarar salayabilmesi asndan, yerel kalknma stratejilerinin de nemli olduu sylenebilir.


Srdrlebilir Kalknma

  • Srdrlebilir kalknma kavram, BM evre ve Kalknma Komisyonu raporunda, gelecek kuaklarn kendi ihtiyalarn karlayabilmelerini tehlikeye sokmakszn, bugnk kuan ihtiyalarn karlayabilen kalknma modeli olarak tanmlanmaktadr. Ksaca gelecek nesillerin kaynaklarn tketmeden kalknmay gerekletirme anlamndadr. evre ynetimi nemlidir.

  • Buna gre kalknma abalar evreyle uyumlu olduu srece srdrlebilir niteliktedir. Srdrlebilirlik, belirli bir seviyedeki kaynaklarn (ormanlar, toprak, su vb.) miktarnn azalmamas olarak tanmlanmaktadr. Bu model; bindii dal kesmeyen, ekonomiyle eko-sistem arasndaki dengeyi koruyan, ekonomik kalknmayla ekolojik dengeyi uzun dnemli ve birlikte ele alan bir kalknma trdr.


  • Srdrlebilir kalknma balangta evresel bir sorumluluk olarak deerlendirilmesine ramen gnmz toplumunda aktif olarak faaliyet gsteren tm birey ve rgtlerin tamas gereken ekolojik, ekonomik ve sosyal sorumluluklar btn seklinde kabul edilmektedir.

  • Srdrlebilir kalknma bugnk sosyal ve ekonomik krlar, gelecekteki potansiyel benzer faydalar tehlikeye atmakszn optimize eden sosyal ve yapsal ekonomik dnmlerin btnlemesi olarak tanmlanr.

  • Bu balamda srdrlebilir kalknmann birincil amac, ok sayda neslin, ekonomik refah dzeylerinin srekli olarak adil ve akllca datmn baarmaktr.

  • Srdrlebilir kalknma, ekonomik byme ihtiyacn evresel koruma ve sosyal adalet ile dengeleyen geni bir kavramdr.


nsani Kalknma

  • Birlemi Milletler Gelime Program, insani kalknmay

  • nsanlarn seeneklerini artran bir sre olarak tanmlamakta ve sonsuz tercihler yerine bunlardan; uzun ve salkl bir mr, bilgi edinmek ve asgari geim standard iin gerekli kaynaklara eriim olmak zere sadece zerinde durmaktadr.

  • nsani kalknma indeksi, bu boyutu ifade eden indekslerin bir indekse indirgenmesiyle oluturulmakta ve lkelerin kalknmlk dzeyini gsteren nemli bir lt olarak kabul edilmektedir.

  • Burada nemli olan, kalknma ile ilgili verilerin sadece gelir dzeyinin belirlenmesi iin deil ayn zamanda yaam kalitesi gstergelerinin belirlenmesi iin de kullanlmasdr.


  • Bir dier ifade ile insani kalknma; salk, eitim ve yaam standard gibi en basit insani zelliklerdeki kazanmlar ve bu kazanmlar asndan istenen standartlarn salanmasdr.

  • nsani kalknma; herkes iin onurlu biimde ve hak ettii lde, gnlk yaamn tm frsat ve olanaklarna ulama imkn salanmasn ve bylece bireysel ve toplumsal yaam standardnn ykseltilmesini amalamaktadr.

  • nsani kalknma; toplumun eitim, salk ve gelir seviyesinin iyiletirilerek sz konusu alanlarda bireylere sunulan tercihleri geniletmeyi amalamaktadr.

  • Bu amacn neminden dolay bilgi tesi topluma gei srecinin yaand gnmzde kalknma olgusunun ieriini daha ok insani kalknma kavramnn doldurmakta olduu sylenebilir.


  • nsani kalknma:

  • Uluslararas ve ulusal dzeyde herkesin onurlu,

  • Gnlk yaamn tm frsat ve olanaklarna ulaabilen

  • Yaam standard yksek

  • nsan haklarna saygl

  • Sosyal, ekonomik, ve siyasal alanlarda kadn-erkek, herkesin eit haklara sahip olduu barn

  • Sevgi Bar ve Dostluun temel ortak blen olduu

  • deal bir dnyay hedeflemektedir.


  • nsani kalknma, balca kriterden yola karak tespit edilmektedir. Bu kriterler:

  • a)Refah/Yaam Standard: Kii bana den milli gelirin, yerel geim maliyetlerine uyarlanmasyla hesaplanmaktadr. Buna (SGP) satn alma gc paritesi de denir. GSYH (Gayri Safi Yurt i Hasla)

  • b) Eitim Standard: nsani Gelime Endeksinin hesaplanmasnda kullanlan ikinci kriter lkenin eitim dzeyidir. Endekste eitim kriterinin hesaplanmasnda iki farkl faktrden yararlanlmaktadr.

  • - Yetikinler arasndaki okuma yazma oran

  • - Ortalama eitim dzeyi (Okullama Endeksi)

  • c) Salk Standard: Bir lkedeki ortalama yaam sresi beklentisi esas alnarak salk standard nsani Gelime Endeksine dahil edilmektedir.


  • nsani Kalknma

  • Uzun ve Salkl Yaam (Yaam Beklentisi)

  • Eitim

  • Yaam Standard (Kii bana reel GSYH- Gelir)


0.4.3. Kalknmay Etkileyen Faktrler

  • Ekonomik Faktrler (retim mkanlar)

  • nsan Kaynaklar/Nfus

  • Doal Kaynaklar

  • Parasal Kaynaklar/Sermaye

  • Giriimcilik

  • Stratejik Faktrler

  • Ynetim Anlay

  • Organizasyon Yaps (rgtlenme Durumu)

    Kltrel Deerler

  • Gven ve Etik

    Entegrasyon


  • Toplumsal amalarn (Byme ve Kalknmann) ok pahalya ml olmadan gerekletirilmesi nemlidir

  • Bu, snrl kaynaklarn optimum (en uygun) kullanmna baldr.

  • Her ne pahasna olursa olsun amalara ulamak istei, ekonomik geerlilii olan bir anlay deildir.


0.5. retim

0.5.1. retimin Gereklilii

  • Amalarn optimum kaynak kullanm ile gerekletirilmesi, toplumun ekonomik gcn artrr ve ekonomik g dier glerin (siyasal, askeri, kltrel vb.) temelini oluturur. Bylece toplumun pazarlk gc artar.

  • Bunu salamak (ekonomik g), ncelikle retim ve nfus etkenlerine baldr.

  • Ayrca retim sitemlerinin rgtlenmesi ve nfusun (toplumun) kltrnden nemli oranda etkilenir.

  • Sistem, rgt ve kltr, insann alma etkinlii ve istei zerinde etkilidir.

  • Kalknmlk fark - Slayt


RETM (rgt yaps ve Sistem)

KALKINMA =

NFUS (Kltr, Eitim Bilgi vb.)

  • RETM NFUS SABT

  • RETM SABT NFUS

  • RETM NFUS ( > N )

  • MLL GELR BYME VE GELR DAILIMI


  • KISACA RETMEK GEREKL

  • Zenginliin kayna; sistemli, disiplinli ve rgtl alarak yaplan retimdir.

  • Yani her alanda etkin ve verimli alan, byk rgtlere sahip olmak ve o rgtlerle birlikte retmektir.

  • retim-Tketim ilikisi nemli

  • ktisat-sraf kavramlar nemli

  • sraf ekonomisi (kapitalist ekonomi)


0.5.2. retimin Tanm

  • nsan ihtiyalarnn doal olarak tam karlanmamas sonucu ortaya kan, beeri bir faaliyettir.

  • Amac rn, mamul veya hizmet oluturmaktr.

  • Bunun iin retim faktrlerinin belirli artlar ve yntemlerle bir araya getirilmesi gerekir.

  • Yani retim faktrlerinin doru belirlenmi ncelikler iin ibirlii ve uyum ierisinde altrlmasdr.


0.5.3. retim Faktrleri

  • RETMEK BAZI UNSURLARI GEREKTRR

  • nsan Kaynaklar

  • Doal Kaynaklar

  • Sermaye

  • Mteebbis (Giriimci)

  • -------------------------------

  • Bilgi

  • Teknoloji

  • Zaman

  • Ynetim


0.5.4. retimin rgtlenii

  • retim Teknik Bir Konudur

  • Buna Karn;

  • Neyin,

  • Ne Zaman,

  • Kim in,

  • Nerede,

  • Nasl retilecei Gibi Konular

  • retimin Ynetsel ve

  • rgtsel Ynn Ortaya karr


  • retimle ilgili deerler

  • retim Unsurlarnn ou,

  • Aralar,

  • Yntemler ve

  • mkanlar

  • ok eitli ve Kstl/Sonlu Olduklarndan

  • ve d evremizi en az tahrip edecek ekilde ihtiyat ve basiretle retim yaplmasn gerektirir.

  • Dier bir ifade ile, bunlar arasndan Rasyonellik (Aklclk) ilkesine Gre Seimler Yapmak Gerekir

  • Ekonomik Hareket ve Seimler Yapmak


  • Buna Gre

  • retimin Rasgele Olmamas,

  • Belli lkeler erisinde

  • Uygun sistemlerle

  • Rasyonel Olmas Gerekir

  • Ekonomik Sistem Tercihi ve letmecilik lkeleri ile yakndan ilikili

  • Bu yaplamazsa ktlk oluacaktr.


  • Akla uygun, akln kurallarna dayanan, ll, ussal, hesapl:"Rasyonel bir alma."- .

  • RASYONEL:

  • AKLA UYGUN, HESAPLI, LL, BL


0.6. KITLIK

0.6.1. Ktln Tanm

  • Ekonomide yeterli mal ve hizmetin olmamas anlamndadr. retim istenen zelliklerde yaplamazsa ktlk olur.

    0.6.2. Ktlk, Tercih ve Alternatif Maliyetler

  • Ktlk sorunu insanlar seenekler arasnda tercih ya da tercihler yapmaya zorlar. Eldeki kaynaklardan maksimum fayda salayabilmek iin ihtiyalar arasndan ncelie gre bir sralama ve tercih yaplmas gerekir. Bu durumda ncelii olmayan ihtiyalardan vazgeilecektir.

  • Vazgeilen seenein maliyetine ise alternatif maliyet veya frsat maliyeti denir.


  • Vazgeme Maliyeti ve alternatif maliyet olarak da bilinir. Tercih edilen seenek uruna karlan net kazan tutardr.

  • Baka bir anlatmla, vazgeilen seenekten salanabilecek net kazan, yaplan eyin frsat maliyetini meydana getirir.

  • Eer ikiden fazla seenek arasnda bir seim yaplmas sz konusu ise, benimsenen seenein (yaplan eyin) frsat maliyeti, benimsenmeyen seeneklerden (vazgeilen eylerden) en iyisinin net kazanc ile llr.


  • Maliyet yaplan veya yaplacak ilerden oluurken

  • Frsat maliyeti yaplmayan veya yaplmayacak ilerden oluur.

  • Bu nedenle maliyeti saptamak nispeten kolaydr.

  • Yaplan ileme karn yaplamayan ilemlerin belirlenmesinin zorluuna bal olarak, Frsat Maliyetini saptamak zordur.

  • Bu nedenle frsat maliyeti kavram belli nemli kararlara (rnein yatrm kararlar) uygulanr.


ki Seenek


kiden Fazla Seenek


0.6.3. Ktln nedenleri

  • Ktlk 3 unsura bal olarak oluur.

  • retim Unsurlarna Bal Ktlk

  • Sisteme Bal Ktlk

  • Blme Bal Ktlk


  • retim Unsurlarna Bal Ktlk

  • Tamam olmasa da baz retim unsurlar kttr, evresel faktrlerce snrlandrlmtr.

  • rnein; sermaye, giriimci, bilgi vb. gibi

  • Bunlar ktla neden olur

  • Frat akar durur, sen de bakar durursan, ktlk olur

  • rnein giriimcinin kt olduu bir ekonomide retim istenen dzeyde olamaz. Bu sorun bir sre d almla srse de uzun vadede toplumun aleyhine sonulanr.

  • Tilki kuyruu meselesi?


  • Sisteme Bal Ktlk

  • eitli ekonomik sistemler bulunmaktadr.

  • Planl Ekonomi

  • Kapitalizm

  • Karma ekonomi

  • Her bir sistemin retim unsurlarna bak as farkl olmaktadr.

  • Toplumun bnyesine uygun olmayan sistemin seimi, retimde kaynak israfna, dolaysyla da ktla neden olur.


  • Bat iktisat retisi genellikle, kendi smr politikasna uygun olmad iin sisteme bal ktlktan sz etmez.

  • Daha ok retim unsurlarna bal ktlktan sz eder


  • Blme Bal Ktlk

  • Her nimet bir klfet karldr

  • Klfete katlananlar ile nimete konanlar arasnda dengesizlik varsa blme bal ktlk vardr

  • Ksaca blmn adaletsiz oluunu ifade eder.

  • rnein gelir dalm dengesizlii gibi.

Kar

Faiz Rant

cret

Faiz: Sermaye

Rant: Doal Kaynaklar

cret: Emek Kar: Giriimci


Dk Gelir

Dk stihdam

0.6.4. Ktlk ve Fakirliin Ksr Dngs

Yetersiz Yatrm

Yetersiz Tasarruf

Yetersiz

Giriimci Kltr

Yetersiz

Sermaye Birikimi


  • Fakirliin Ksr Dngsnden Kurtulmada

  • Giriimcilik nemli

  • retim ve Teknoloji ilikisi nemli

  • Bilgi birikimi teknolojiyi,

  • Teknoloji retimi

  • retim Pazarlamay desteklemelidir.


  • retimPazarlama likisinde

  • Pazarlamann ncelii

  • retim-Blm likisinde

  • Nimet-Klfet dengesinin gereklilii

  • retim-Sistem likisinde (Makro-lke Dzeyi)

    Uygun Makro Sistemin Belirlenmesi !?

  • retim-Sistem likisinde (Mikro-Firma Dzeyi)

    Uygun rgtlenme Biiminin Belirlenmesi !?

  • Gereklidir.


  • rgtlenme ile ilgili ilgin bir rnek!

  • KANO YARII

  • Trk ve Japon takmlar kano yar yapacaktr.

  • Uzun ve zorlu bir hazrlk devresinden sonra Japonlar 1 km farkla yar kazandlar.

  • Trk takm ok sarsld ve sorunun belirlenmesi iin yabanc danmanlk irketi ile anlat.

  • Uzun ve pahal bir sreten sonra, danmanlk irketinin bulgusu:

  • Rakip takmda 1 dmenci 8 kreki,

  • Trk takmnda ise 1 kreki 8 dmenci bulunuyordu


  • Trk takm bu bulgular sonucu yeniden rgtlendi; yeni rgtsel yap:

  • 4 dmen mdr, 3 blgesel dmen mdr ve krekiyi motive etmek iin yeni bir baar deerleme sistemi...

  • kinci yar Japonlar 2 km farkla kazand

  • retimde i blm ve uzmanlama.

  • Adam Smith

  • Sistem ve kltrle ilikili!


Bilgi ve Teknoloji

Giriimcilik, Ynetim

nsan Kaynaklar

Doal Kaynaklar

Dier

Yetersiz Yatrm

ve Dk Verim

Yetersiz

Sermaye Birikimi

Yetersiz

Tasarruf

Dk

Gelir

Dk stihdam

Az Gelimiliin Ksr Dngs ve k Yolu

Bilgi ve Teknoloji

Giriimcilik, Ynetim

nsan Kaynaklar

Doal Kaynaklar

Dier

Yetersiz Yatrm

ve Dk Verim

Yetersiz

Sermaye Birikimi

Yetersiz

Tasarruf

Dk

Gelir

Dk stihdam


  • TEEKKRLER...


1. letmenin Tanm ve nemi

1.1. letmenin Tanm

1.2. letmenin nemi


1.1. letmenin Tanm

  • nsan ihtiyalarn karlamak zere yararl mal ve hizmet reten temel ekonomik birimlere iletme denir.

  • letme kelimesi, kknden gelmektedir.

  • Bu anlamda

  • retim unsurlarnn konulandrld yer, yeri

  • retim unsurlarn altrma, grdrme


  • letme kavram ile ilikili dier genel nitelikli bir kavram da rgttr.

  • Ksaca, rgt sistemli faaliyetler btndr.

  • Buna gre her iletme bir rgttr.

  • Ama her rgt iletme deildir.

  • Ayrca gnlk dilde kullandmz ve iletme kelimesi yerine kullanlabilecek baz rnekler fikir vermesi amacyla sunulmutur.

    Kurum, kurulu, irket, firma, fabrika vb.

  • letmelerin sadece kar amal bir rgt olduu da dnlmemelidir.


  • rnekler


1.2. letmenin nemi

(letmelerin Hayatmzdaki Yeri)

  • Tm ihtiyalarmz iletmeler vastasyla karlarz.

  • rnein sabah bizi uyandran saatten


2. letmelerin Geliim Sreci

2.1. lkel Toplumda letmeler!?

2.2. Tarm Toplumunda letmeler

2.3. Sanayi toplumunda letmeler

2.4. Bilgi Toplumunda letmeler

2.5. Bilgi tesi Toplumda letmeler


  • letmelerin Geliim Sreci

    nsanln geliim srecine paralel olarak drt aamada incelenebilir.

  • lkel Toplum

  • Tarm Toplumu

  • Sanayi Toplumu

  • Bilgi Toplumu

  • Bilgi tesi Toplum


2.1. lkel Toplumda letmeler!?

lkel Toplum Gebe Yaam,

Toplayclk ve Avclk ile

Kendine yetecek dzeyde besin

Teknoloji (Balta) ile fazla besin

(nsanlar aras farkllama/Ekonomi-Ynetim burada balyor)


2.2. Tarm Toplumunda letmeler

Tarm Toplumu Yerleik Hayata Gei

Tarm devrimi 1. Kreselleme

A) Tek tanrl dinler tarm devrimi ile

balyor. Din ve Din adamlar nemli

B) Topra almak ve korumak iin

rgt ve Devlet/mparatorluk Kavramlar

gelimitir.

C) Basit dzeyde iletmecilik.

Basit aletler ile tarmsal retimde art

Ev iilii ile mal retimi

D) Basit dzeyde ticaret.

(Dei-Toku (Trampa/Ayni deiim)


2.3. Sanayi Toplumunda letmeler

Sanayi Toplumu Kentleme

Sanayi Devrimi 2. Kreselleme

A) Dine ilaveten Dil ve Etnik Milliyetilik akmlar gelimitir.

B) Teknolojik stnln belirginlemesi

Buhar gc ve Ulusal Zenginliin nem kazanmas

1765 James Wattn buharl makineyi kefi

1776 Adam Smithin i blm ve uzmanlamay kefi (Ekonomi biliminin kurucusu)

Zaman tasarrufu Alt ii daha ksa zamanda yapar

Emek tasarrufu Alt ii daha kolay yapar

Gelitirme becerisi Srekli ayn ii yapmak, yeni yntemleri gelitirme imkan verir

C) retimin rgtlenmesinde sivil toplum rgtlerinin yer almaya balamas

Lonca ve Ahilik tekilatlar (Zanaatkarlk)


D) Fabrikalarda seri retimin balamas (Taylor ve Fayoun i analizleri mikro ekonominin iletmecilie dn ve iletmeciliin bilimsellemesi)

Fabrikalar Kyly Kentli yapmtr.

Kyl Fabrika Kentli

Sanayi Blgeleri ve bu blgelerde ehirleme

E) Emek ve Sermaye snf olumutur. Bu snflar arasnda daha ok atma yaanmtr. (Proletarya diktatrl ve ii snf arasnda veya emek ile sermaye arasnda)


2.4. Bilgi Toplumunda letmeler

Bilgi Toplumu Teknoloji Blgelerinin oluumu

Teknokentler (Teknoparklar)

Biliim Devrimi 3. Kreselleme

A)Ekonomi

B) Silah

C) deoloji

D) Bilginin artan nemi ve Bilgi ve iletiim teknolojisinin yaygnlamas (Yaklak 1950ler den bu yana)

Her alanda oluturulan; bilgi sistemleri, bilgi alar, bilgi bankalar

  • Dnsel gcn nemini artrmas

  • retim ve pazarlama stratejilerinin nem kazanmas

  • Hizmet sektrnn neminin artmas

  • Teknoparklar (Teknoloji blgeleri)


2.5. Bilgi tesi Toplumda letmeler

Bilgi tesi Toplum

  • Sanayi devrimin skaladk, bilgi devrimini de skalarsak snf dk bir toplum olarak yaamaya mahkum oluruz.

  • 2050 ylnda dnyann tek hakimi Trkler olacakm.

  • letmelerin geliiminde ktisadi Alan oluumu olduka nemlidir. Oktay Gvemli


3. letme ve evresi

3.1. Sistem Kuram ve letme

3.2. Sosyal Paydalar ve Sorumluluklar


3.1.Sistem Kuram ve letme

  • nsanlar yeryznde var olduklar gnden beri, yaptklar ileri sistemletirmeyi sistemli almay amalamlardr.

  • Genel Sistem Kuramnn (GST) kurucusu olarak, Ludwig Von Bertalanffy gsterilir.

  • 1937 ylndan itibaren yaynlad makalelerini derleyerek Genel Sistem Teorisi isimli bir kitap yaynlamtr.

  • Disiplinler aras almann nemlidir


  • Sistem: nceden belirlenmi eitli amalar gerekletirmek iin aralarnda karlkl karmak ilikiler bulunan birden fazla bileenin belli evresel snrlar ierisinde alarak oluturduu btndr.

  • Tanmn Unsurlar:

  • Ama ve hedeflerin olmas

  • Birden ok bileen olmas

  • Bileenler aras ilikiler

  • evre ve evre ile etkileim

  • Btnlk

  • Sistemin snr (onu dier sistemlerden ayran alan)


Sistemin Yaps ve letme Sistemi

GRD

retim Faktrleri

lk/Ham madde

nsan Kaynaklar

Bilgi, Enerji

Finansal Kaynaklar

Dier

LEM

retim Sreci

Dokuma

Kesme

Eritme

ekillendirme

Dier

IKTI

Mal ve Hizmetler

rn/Hizmet

Kuma, plik, Elbise

Demir, Otomobil

Dier

EVRE

Uluslararas ve

Ulusal Ekonomi

Sektr ve Endstri

Paydalar

Fiziki corafya

Teknolojik evre

Kltrel evre

Dier


KONTROL

Mevcut kt

stenen kt

Karlatrlr

GRD

LEM

IKTI

  • Sistem evre Etkileimi ve letme Sistemi

    GER BLDRM

    Mevcut kt = stenen kt Pozitif GB

    Mevcut kt stenen kt Negatif GB

    Sisteme mdahale gerekir.


  • letmenin ileyiine etki eden evresel faktrler (letme lgilileri/paydalar/kardalar) iki balk altnda incelenir.

    1. D evre (Makro evre)

    1.1. lgili D evre1.2. Genel D evre

    SahiplerUluslar aras evre

    Ekonomik evre

    YneticilerYasal evre

    DevletSosyal evre

    Kredi Kurulular

    eitli rgtlerKltrel evre

    Halk/ToplumSiyasal evre

    Dier Askeri evre

    Dier


2. evre (Mikro evre)

2.2. Yapsal evre

Misyon, Vizyon ve Amalar

Stratejiler

Yaplacak ler

rgt Kltr

Kullanlan Teknoloji

Ynetim Anlay

Rekabet ve atma

Dier

2.1. levsel evre

(Blmler)

nsan Kaynaklar

retim

Pazarlama

Finansman

Ynetim

Muhasebe

Ar-Ge

Dier


  • Sistem Trleri ve letme

  • Ak, Kapal ve Ksmen Kapal Sistemler

  • Alt, st ve Sper Sistemler

  • letmeler genel kabul grld ekli ile ak sistemlerdir. Ancak ksmen kapal sistem olarak da dnlebilir.


  • Sistemle lgili Baz Kavramlar

  • Sistem Analizi: Disiplinler aras bir almayla sistemle ilgili deikenlerin incelenmesi.

  • Sistem gelitirme: Sistemin aksayan yerlerine mdahale etme ve dzeltme

  • Sistem tasarm: lk defa bir sistem kurma, yeniden sistem oluturma

  • Sistemin altrlmas:


Yeni Sistem

Eski Sistem

  • Dorudan Gei

  • Paralel Gei

Yeni Sistem

Eski Sistem


Eski SistemYeni Sistem

  • Kademeli Gei

  • Pilot Gei

Yeni Sistem

Eski Sistem

Pilot Sistem


  • Sistem Yaklam

  • Porsche firmas

  • Telefon sorunu

  • Durumsallk Yaklam


  • Porsche firmas

  • Porsche firmas, otomotiv sektrnde yank uyandracak teknik donanma sahip iddial bir otomobille pazara girer.

  • Mterilerinden gelen her trl yorum ve fikirlere ak olan ynetim, aracn piyasaya srlmesinden 2 ay sonra ilgin bir ikayet mektubuyla karlar.

  • Mterinin ikayeti sudur:


  • "Adm Danny Troatman. New Jersey'de yayorum. Eim ve ocuklarmla her aksam film seyretmeden nce ehir merkezinde bulunan markete dondurma almaya gidiyorum. Bir ay nce aldm Porsche marka arabamla tabii ki... Fakat ne ilgintir, ne zaman ikolatal veya meyveli dondurma alp arabama dnsem, ara almyor. Oysa vanilyal aldm zaman aracm rahatlkla alyor. Bunu bir ka kere denedim ve herseferinde ayni sonucu aldm. Yardmlarnz iin imdiden teekkrler"


  • Bu olay Trkiye'de olsa ne oldurdu? Muhtemelen mektubunuz ciddiye alnmayp bir kenara frlatlrd. Ama hayr! Porsche firmasndaki yetkililer derhal ad gecen blgeye bir mhendis gnderiyorlar ve sebebini reninceye kadar orada kalmasn sylyorlar.

  • Ertesi gn mhendis New Jersey'e varyor ve Bay Troatman'la hemen temasa geiyor. Ayni aksamdan balamak zere her aksam st mhendisimiz ve Bay

  • Troatman dondurma almak zere markete gidiyorlar.


  • Gerekten de ikolatal ve meyveli dondurma alnd zaman araba almyor, vanilyal alnd zaman ise rahatlkla alyor.

  • Mhendis balangta bu olaya aknlkla bakyor fakat bilimsellikten uzaklamamaya gayret ediyor. Aradan yaklak bir ay geiyor. Bay Troatman ile her gn markete giden mhendis, sonunda olay zyor.


  • Yeni model Porsche arabalarda kullanlan soutma sistemi, ara durdurulduktan hemen sonra devreye giriyor ve motor belirli bir sya dsene kadar motoru kilitliyor. Markette en ok satlan dondurma ise vanilyal. Bu yzden vanilyal dondurma tezgah nnde srekli sra oluyor. Bay Troatman sraya girip dondurmasn alana kadar gecen sre, motorun soumas iin yeterli oluyor. Fakat ikolatal veya meyveli dondurma tezgah nnde sra olmad iin dondurmay hemen alp aracna geri dnyor. Motor ise

  • kilitli olduu iin ara almyor. Mhendis, raporunu ynetime sunuyor.

  • Piyasadaki aralar geri toplanp, gerekli ayarlamalar yaplyor ve mterilere yeni haliyle teslim ediliyor.


  • Telefon sorunu

  • Joe, sosyal bilimlerle ilgili bir niversite mezunu olarak bir telefon irketinde almaya balamt. irketin kendisine verdii ilk grev, irketin eitim kurslarna katlmas olmutu.

  • Eitim direktr ilk haftada Joe ile ne yapacana ilikin bir problemle karlat. lk aklna gelen ey de, Joeye iletmeyle ilgili bilgileri kapsayan birka el kitab vermek olmutu. Daha sonra, Joeya zel bir grev vermeyi de dnd.


  • Joenun zel grevi, civar kentlerden birindeki yanl numara problemini zmek iin yeni bir numaralama sistemi zerinde neriler getirmekti.

  • irket, Joenun haberi olmakszn, problemi o kadar ciddi tutuyordu ki, bir takm mhendisleri bu i iin grevlendirmi, fakat drt aydr herhangi olumlu bir sonu da alnamamt.

  • Cuma gn leden sonra, Joe, temiz daktilo edilmi ve dzgn yazlm bir raporu eitim yneticisinin masasnn zerine brakt.


  • Joenun raporuna gre, yanl numara problemini iki faktrden domaktayd.

  • nce, yeni telefon rehberindeki numara evirmeyle ilgili aklamalarda be yanl bulunmaktayd. Bunlardan herhangi biri yanl bir numarann dmesine yol aabilmekteydi.

  • kinci olarak, Joe, ehirdeki kodlama sistemini protesto eden bir grubun bulunduunu sylyordu. Grup yelerinden birinin iddiasna gre, bunlar mevcut kodlama sistemini sabote etmek zere birok yanl numaralar eviriyorlard.


  • Joe, bundan sonra iletme tarafndan kabul edilen ve problemin zmn salayan baz nerilerde bulundu.

  • Eitim yneticisi, mhendisleriyle grm ve onlarn bu problemin yalnz teknik ynyle ilgilendiklerini de anlatmt.


  • Durumsallk Yaklam

  • Dsal Faktrler:Mteri, Rekabet, Devlet, Pazar Koullar, Dier

  • sel faktrler: Grevler, Personel, Teknoloji, Amalar, Kltr, Dier

letme Yaps ve leyii


3.2. Sosyal Paydalar ve Sorumluluklar

(letme le lgili kar Gruplar)

  • letmenin ok ynl etkileiminde bulunduu ve her birine gruba kar eitli sorumluluklar olan Sosyal Paydalar (kar Gruplar) unlardr:

  • Sahipler

  • Yneticiler

  • alanlar

  • Kredi Verenler

  • Tedarikiler/Satclar

  • Tketiciler/Alclar

  • Devlet

  • Toplum (Sosyal Sorumluluk)

  • Dier


3.3. AHLAKI VE TOPLUMSAL

SORUMLULUK

  • Ahlak: dnyasnda geerli olan doru ve yanl davranlardr.

  • Amac ilgili kiiyi doru davranlara yneltmektir.

  • Toplumsal (Sosyal) Sorumluluk: Toplumun refahn gelitirme, hi olmazsa zedelememe sorumluluudur.

  • Diner ve Fidan, s.65 ilave


  • letmelerin Sosyal Sorumluluklarna baz rnekler:

  • Tketicileri memnun etme gayreti

  • (Talep alma, Sat sonras hizmetler vb.)

  • evreye kar duyarl olma (evre Koruma)

  • eitli sosyal amal yatrmlar yapma

  • eitli sosyal faaliyetlerde bulunma veya destekleme

  • Tekel, kartel vb. oluumlardan kanma

  • Haksz rekabet yapmamak

  • Aldatc/Yanltc reklam yapmamak


  • Ayrmclk (cinsiyet, rk, din, snf vb.) yapmamak

  • alma ortamnn iyiletirilmesi

  • Toplumu doru ve zamannda bilgilendirmek

  • Karaborsaclk yapmamak

  • ahlakna sahip olma

  • ahlak; aile, grup, rgt, toplum ve evrensel dzeydeki ahlak ile etkileimlidir.

  • Gven, drstlk, sr saklama, stokuluk yapmamak, szlemelere sadk kalmak, alanlara gereken creti zamannda demek, borcunu zamannda demek vb..


  • alma Hayatnn Niteliini Gelitirme

  • Diner ve Fidan 58-59

  • Mterilere daha kaliteli mal ve hizmet sunmak

  • Ynetime Katlma (neri Sistemi) Diner ve Fidan 59-60

  • alanlara daha iyi alma koullar salamak

  • alanlarn Tatmini ve Yksek cret vermek

  • nsan kaynaklarnn eitimine nem vermek

  • lerleme imkanlar sunmak

  • Srekli istihdam salamak vb.


GVENN EKONOMK GELMEDEK ROL

Drstlk En iyi Politikadr

  • letmeler, hretlerine leke srmemeye ok dikkat etmelidirler. likide bulunduklar insanlar zerinde iyi niyet ve iyi duygular yaratma ve srdrme, yaama ve gelimelerinin temelidir. Drstlk en iyi politikadr Honesty is the best policy szn ticari ahlakn yasas olarak kabul ederler .

  • Bu politika iletmeler asndan olduu kadar lke ekonomisi asndan da nemlidir.


  • Az gelimi lkelerde,kk iadamlarna kredi vermede en g sorun, biroklarnn i hretine verdikleri nemin yetersiz oluudur.

  • hretine (goodwill) bir iletmenin en deerli aktif unsurlarndan biri gzyle baklr.

  • Az gelimi lkelerde sz edilen anlamda bir drstlk ve gven ikliminin gerekletirilmemi olmas kalknmay geciktiren en nemli etmenlerden biridir.

  • Gelimi Batl lkelerde, bu geleneksel hava yerlemi bulunduundan formaliteler azalm, emek ve dier harcamalardan tasarruf edilmi, insanlarn sermayeleri ile emeklerini bir araya getirerek retim glerini arttran ortaklklar yaygn bir hal almtr.


2) Gven Nasl Yaratlabilir ?

  • Gven ve drstln yerlemesinde devletin, iletmelerin ve ailelerin byk rol vardr.

  • Devlet hem kendi ilikilerinde drstlk hareket etmek, hem eitim sistemini ona gre biimlendirme hem de yasalarda gerekli nlemleri almak suretiyle doruluun i hayatna da egemen olmasnda barol oynar.

  • Bu erevede devlet insanlar doru yola yneltme Konusunda hukukun,ahlakn,dinin ve eitimin salad olanaklardan yararlanmay ihmal etmemektedir.


  • Gerekli yasal dzenlemeleri yapmak, ondan sonra da bu yasalar kesinlikle uygulamak bata gelen hukuksal nlemlerdendir.

  • Cezalarn hafif kald sk sk karlan aflarn cezalarn etkinliini azaltt artk iyice anlalm bir gerektir.

  • Adalet datm mekanizmasnn daha iyi ve zellikle daha hzl bir biimde altrlmas zerinde durulmaya deer bir nemli konulardandr.


  • letmeler ise personele itimad pein bir ilke kabul etmi bir rgt kurmak,

  • Moral dzeyini yksekte tutan bir ynlendirme sistemi gerekletirmek,

  • letme ii ve d eitimde bu konuya eilmek

  • cretle ilgili gerekli nlemleri almak vb yollarla drstln gelimesine yardm edebilirler.

  • Bireylerin ilk alkanlk ve eitimlerini ald ailelerde, iletmelerin ald nlemlere benzer yol ve yntemlerle sorunun zmne yardmc olabilirler.


  • Tresel ve dinsel kurallarn retilmesi ve uygulanmas iin her tr abay esirgememek de, devlet, iletme ve aileler iin ihmal edilmemesi gereken bir grevdir.

  • Hukuksal ve tresel yaptrmlarn etkisini yitirdii zaman ve koullarda, bugn olduu gibi, insan st bir gcn vicdanlar zerindeki etkisine hibir toplumun ilgisiz ve uzak kalabilmesi dnlemez.

  • Bu nedenle aydn eiticilerin dinsel, tresel ve hukuksal ilke ve kurallardan da yararlanmalar gereine inanyoruz.


  • Keza okullarda ada baar ilikileri ile tresel eitim esaslarnn verilmesi ve insan ktlk yapmaktan alkoyan vicdan gelitirici bir eitim sisteminiz gerekletirilmesi de ihmal edilmemelidir.

  • Hukuk, ahlak, din ve vicdan kurallarnn disiplini iine sokulmayan bir iktisat ve ticaret dzeni toplumun tm ile birlikte kme ve dalmaya hkmldr.

    (Prof. Dr. Kemal TOSUN, Ynetim ve letme Politikas, stanbul 1990: 170 ve 173-174)


  • Toplumumuzun ekonomik hayat ve i ahlakyla ilgili deerlerinden bazlar unlardr:

  • Al verilerde birbirini aldatmamak

  • Borcunu vaktinde demek

  • htiya sahibi kimselere yardm ve destek salamak

  • isine cretini hakkyla ve zamannda demek

  • Haksz rekabet yapmamak

  • l ve tartsnda adil ve drst olmak

  • Kendine yaplmasn istemedii bir eyi bakasna yapmamak


  • Stokuluk yapmamak ve toplumun zayf anlarnda veya arz yetersizlii durumlarnda frsat politikalar gtmemek.

  • Mal ve hizmetleri hakknda yalan sylememek.Satt maln niteliklerini tam olarak belirtmemek.Kendi maln kt ynlerini mteriden gizlememek ve alaca maln deerini drmek iin ktlememek.Gerek d ve aslsz reklamlara ynelmemek.

  • Szne ve anlamalarna sadk Kalmak ve yaplan bir pazarlktan ve vakitten sonra bir bakasyla pazarlla girmemek

  • Mteri iken,satc iken,borcunu derken,alacan tahsil ederken kolaylk gstermek,msamaha ile yaklamak ve gerektiinde kendisinden fedakarlk yapmak.

    (Prof Dr. mer DNER,letme Ynetimi Giri,BETA Basn-Yayn Datm A. stanbul ,1997: 67)


HAYATININ ARTAN TOPLUMSAL SORUMLULUKLARI

Toplumsal sorunlarn,davalarn her ne tedbir alnrsa alnsn kolayca ve ksa srede zlebilecei beklemek ar iyimserlik olur. nsanla uluslara kltre ve hatta kurumlara, kolay ve ksa sreli reeteler sunan ve vadedenler ya amz ekillendiren bilimsel gerek ve eilimlerden haberli deildirler, ya da iyi niyetten yoksundurlar. Her an kendisine zg belirgin ana ana cereyanlarndan ve bu arada gnmz nitelendiren zelliklerden ok zaman sz edilir.


  • Bu sonuncular arasnda bize en uygun grneni zamanmz bir beeri mnasebetler (insancl ilikiler) bunalm ile nitelendiren dnce biimidir. Bu bunalmn en basit ifadesi, ibirlii ve beraberlii etme zorunluluunda bulunan kiilerin birbirleriyle geinmeyi bilmemeleri, becerememeleridir. te ekonomik toplumsal,siyasal vb dier bunalmlarn temelinde yatan aslnda bu manevi toplumsal bunalmdr.


Bu gnn toplumunda insanlar hem rekabet artlar altnda geimlerini karl bir ekilde kazanmay,hem de din kitaplarnn rettii gibi komularn sevmeyi baarabilirler mi?

Aratrmann verdii sonu syle zetlenebilir iktisat (i hayat) ile din ve ahlak arasnda sk balar kurmal ve bunlar kuvvetlendirmelidir. ktisadn, eski deyimle la-ahlaki olduu yani ahlakla ilikisi bulunmad hususu, ancak btn bilimlerin ve bu arada iktisadn da karsnda bulunduu bilimsel-metodolojik bir zorunluluktur ve iktisadn uygulama yn ve alann iine almayan bir gerektir.


  • Fizik, kimya, biyoloji gibi bilimlerin de din ve ahlak ile ilikileri yoktur; fakat,bunlar uygulayan bir hekimin, bir kimyagerin, bir mhendisin uygulamada ihmal edemeyecei dini ve ahlaki kural ve ilkeler vardr. Keza gnlk geimimizi salamak iin her birimizin verdii karalar din ve ahlak kurallarndan uzak kalamazlar. adamlar, giriimciler ynetimciler karar alrken, bu kararlarnn yasal ynlerini grmezlikten gelemeyecekleri gibi, toplumsal kltrel ve ahlaksal etki ve tepkilerini de dikkatten uzak tutamazlar.

    (Prof.Dr.Kemal TOSUN, Ynetim ve letme Politikas, stanbul, 1990: 71-72)


TOPLUMSAL SORUMLULUUN GETRD YKMLLKLER

  • Yeni toplumsal deer anlayna dayanan bu toplumsal sorunluluk zihniyet ve bilincinin kapsad balca ykmllkler unlardr.

  • Fakirliin nlenmesi ve herkese asgari yaam dzeyinin salanmas

  • Herkese asgari salk koullar ve nlemlerinin salanmas

  • Irk,cinsiyet ve inan gibi farklar dikkate almadan herkese eit baarma koullarnn salanmas

  • Herkese eit eitim ve renim olanaklarnn salanmas


  • Herkese,toplumun her kesimine,eit alma ve meslek edinme olanaklarnn salanmas

  • Herkese uygun barnma,temiz ve gzel bir evre,etkili ve gvenli tama,kltrel,sportif ve elence olanaklarnn salanmas.

  • Bunlar, aslnda ada devletin ilev ve grevleri arasnda yer alan ve toplumsal devlet anlay ve bilincini temsil eden ykmllklerdir. Bu nedenle i hayatnn sorumluluklar arasnda yer almalar birok kiiyi ve bu arada zellikle iadamlaryla yneticileri hayret iinde brakabilir.

    (Prof.Dr.Kemal Tosun, Ynetim ve letme Politikas, stanbul, 1990: 96)


Ben size diyorum ki,

Hayat ancak hzl geliiminden yavalatlmaya kalkldnda

Kapkara olur

Ve bu hzl geliim bilgiden yoksunsa kr olur.

Ve her bilgi,iinde eylem yoksa bounadr.

Ve her eylem iinde sevgi yoksa botur.


Sevgiyle dolu olarak alrsanz, ilkin kendinize,

Sonra birbirinize, sonrada Tanrya balanm olursunuz.

Sevgiyle dolu olarak almak nedir ?

Dokuduunuz kuma, sanki yalnz en sevdiiniz kimse giyecekmi gibi

Yreinizden ektiiniz ipliklerle dokuyabilmek.

Kurduunuz yapy, sanki iinde yalnz en sevdiiniz oturacakmasna zenle ve sevgiyle kurabilmek.


Serptiiniz tohumlar ve onun rnlerini sanki yalnz en sevdiiniz yiyecekmiesine sevgiyle ekip biebilmek

Btn yaptklarnza kendi cannzdan ykselen bir soluk katabilmek

Ve tm kutsanm llerin evrenizde yaptklarnz gzlemlemekte olduklarn bir an olsun aklnzdan karmam olmak,

Halil Cibran

Ermi

10. Ulusal Ynetim ve Organizasyon kongresi, Bildiriler Kitab,

23-25 Mays 2002, ANTALYA


4. letme Amalar

4.1. Sreklilik

4.2. Kar Etmek

4.3. Bymek

4.4. Dier (Sosyal Payda Beklentileri)


  • letme belli bir ii yapmak ve o ile ilgili faaliyetlerde bulunarak toplumun ihtiyalarn karlamak iin kurulurlar.

  • letmenin varlk nedeni faaliyette bulunduu konuda iini yapmak ve grevini (Misyonunu) yerine getirmektir.

  • Bu misyonu niin yerine getirmek istemektedir.

  • Sonuta neyi/neleri elde etmek arzusundadr.

  • Bu sorularn cevab iletmenin amalarn belirtir.


letme

Ne yapyor?Ne elde etmek istiyor?

i ve grevi nedir?Hangi sonulara varmak istiyor?

Misyon Amalar

Sreklilik Kar Byme Dier


  • letmelerin amalar, iletme faaliyetleri sonucunda elde edilmek istenenlerdir.

  • letmenin yapt ileri/faaliyetleri niin yaptn

  • Neyi/Neleri elde etmek iin yaptn

    belirten sonulardr

  • Amalar, vizyona ulatracak temel admlardr


Amalarn zellikleri

  • Sonular etkileyecek nemli hususlar kapsamal

  • Gereki olmal ve uygun trendlerle bytlmelidir (tay ykseltmek)

  • Belirgin ve llebilir olmaldr

  • Uygun bir zaman dilimine sahip olmaldr


Ekonomik Amalar

  • Sreklilik (Varln korumak)

  • Kar

  • Byme

    Ekonomik Olmayan Amalar

  • Sosyal Sorumluluk (Sosyal Payda Beklentileri)

  • Ahlak ???

  • Dier Amalar


4.1.Varln korumak (Sreklilik)

  • Her sistem gibi iletme sistemi de belirledii amalarn gerekletirebilmek iin varln koruma yolunda aba sarf eder

  • Ak bir sistem olan iletmenin varln srdrmesi byk oranda evreye uyum gstermesine baldr


4.2. Kar etmek

  • Yeni yatrm politikalarnn oluturulmasnda

  • alanlara daha iyi imkan salamada

  • Vergi demelerinde

  • Ortaklara kr pay demede

  • Baar deerlemede bir lttr


4.3. Bymek

  • Optimum bykle ulamak nemlidir.

  • nk optimum byklk hacmi, faaliyetlerin daha ekonomik ve krl sonulanmasn salar.

  • Byk hacimde almann (i yapmann) avantajlarn kullanma

  • Buna lek ekonomisi denir.


4.4. Dier Amalar (Sosyal Payda Beklentileri)

  • letmeler genelde topluma, zde ise tketiciye hizmet sorumluluu tamaktadr.

  • Topluma hizmet dolayl veya dolaysz olarak gerekleebilir. Dolayl hizmetin zet iletmeler, dolaysz hizmetin ise kamu iletmeleri tarafndan ncelikli ama olarak benimsendii sylenebilir.

  • Tketici istek ve beklentilerinin eitlenmesi ve artmas tketiciye hizmet sorumluluunu artrmaktadr.

  • Toplumun ekonomik ve sosyal olaylara kar daha duyarl olmas ve iletmeden ekonomik ve sosyal fayda beklemesi

  • Devletin ihmal ettii veya yeterince destekleyemedii toplusal sorunlarn varl

  • Toplumsal sorunlar zmek amacyla yaplanm sivil toplum rgtlerinin artmas (rgtl toplum)

  • letmelerde Sosyal Payda Beklentilerinin karlanmasnn nemini artrmaktadr


  • letme-Sosyal Payda Beklentileri etkileimi, iletmenin niteliklerine (i hacmi, i kolu, ynetim anlay vb.) gre farkl dzeylerde oluur.

  • Her biri bir kar grubu olan bu kii ve kurulularla etkileimin dengeli ve adaletli olmasna zen gsterilmelidir.


5. letmecilik

5.1. letmeciliin Tanm

5.2. letmecilik ve Optimizasyon

5.3. letmeciliin Temel lkeleri

Etkinlik

Verimlilik

Karllk

Ekonomiklik

Esneklik

Toplam Kalite Ynetimi

Ahlak ve Sosyal Sorumluluk


5.1. letmeciliin Tanm

  • letmelerin kendilerine tahsis edilen toplumsal kaynaklar en uygun (optimum) kullanmalar iin gelitirilen kuramsal (teorik) ve uygulamal almalara iletmecilik denir.

  • letmecilik, temel ekonomik sistemler olan iletmelerin optimizasyonu iin u tr temel almalar ierir:

  • letmenin i ve d evresinin, stratejik bak asyla ANALZ ve SENTEZ yoluyla incelenerek durumunun belirlenmesi.


  • Durum analizi

  • Duruma uygun ama ve strateji ve hedeflerin belirlenmesi

  • Bunlarn uygulanmas ve

  • Sonularn kontrol ve geri bildirim yaplmas

  • letmecilik, iletmenin faaliyetlerini yrtmesi iin gerekletirdii ilevlerin ynetilmesi (planlanmas, rgtlenmesi, yrtlmesi, kontrol ve koordinasyonu) eklinde de tanmlanabilir.


5.2. letmecilik ve Optimizasyon

Bir ekonomik sistemde var olan kaynaklarn (igc, zaman, sermaye, sreler, ilk madde-malzemeler, kapasite, ekipman vb. sistem elemanlarnn) en uygun ekilde kullanlarak, belirli amalara (maliyetlerin azaltlmas, kar maksimizasyonu, kapasite kullanm dzeyinin ykseltilmesi, rekabet stnl, etkinlik ve verimlilik art, mteri memnuniyeti, evreye uyum vb.) ulamay salayan yntemler ve teknolojiler olarak tanmlanabilir.


Kstl/Snrl Optimizasyon

  • Karar vermeyi alternatifler arasndan rasyonel bir seim yapma sreci olarak ele almak, esasnda u varsaymlara dayanmaktadr.

  • Karar Verici alternatifler hakknda tam bilgiye sahiptir.

  • Her alternatifin sonucu hakknda tam bilgi vardr

  • Karar Verici bu sonularla ilgili olarak net bir tercihe sahiptir

  • Karar Verici alternatiflerin sonularn karlatrc hesaplar yapabilir

  • Sorun net ve kesin olarak tanmlanabilir


  • Ancak gerek yaamda bu varsaymlarn her zaman geerli olmad, karar vericinin ou kez yetersiz ve kstl bilgiler erevesinde seim yapmak zorunda kald bilinmektedir. Bu durum Kstl optimizasyon/Kstl rasyonellik teorisi ile incelenmektedir.

  • Kstl rasyonellik teorisine/grne gre, karar verici, gerek yaamda kstlayc faktrlerin etkisi altndadr. Bu faktrler karar vericiyi rasyonel seim yapmaktan uzaklatrr. Bu nedenle karar verici mevcut koullarda tatminkr saylan seimi yapar.


  • Karar vericiyi rasyonel seimden uzaklatran kstlayc faktrler olarak unlar saylabilir:

  • nsan beyinin kstl hesap yapma kapasitesi

  • Sorunun belirsizlii ve yapsnn karmakl

  • Gerekli bilgilerin tam ve zamanl elde edilmemesi vb.

  • Bu faktrlere bal olarak karar verme sreci en iyi soncu salayan rasyonel bir seim srecinden ok, kstl bilginin ilendii ve tatminkr saylan sonucu salayan bir seim sreci olarak dnlmelidir.


  • Tatminkr olma, bir alternatifin sonucunun kabul edilebilmesi iin gerekli minimum artlar karlamay ifade eder. Dolaysyla rasyonel yaklamn maksimum veya optimum sonuca ulatrmasna karlk, kstl rasyonellik tatminkar sonuca ulatrr.

  • Kstl rasyonellik gerek yaamda daha ok kullanlan bir karar yaklamdr.

  • Rasyonel YaklamMaksimum veya

    Optimum Sonu

  • Kstl Rasyonellik Tatminkar Sonu


Alt Optimizasyon (Alt dzeyli optimizasyon)

  • Alt optimizasyon ou kez problemlerin dar grlmesiyle ortaya kar.

  • Alt sistemleri ayr ayr optimize etme giriiminin, ana sistemin optimizasyonunda oluturduu olumsuzluktur.

  • Alt sistemler kendi amalarn gerekletirirken, ana sistemin amalarna istenen katky salayamyor demektir.

  • retim mdr, maksimum retim miktar ile retim maliyetlerini azaltlmaya alr. Bu durumda retim art, satlar dikkate alnmadan uygulanrsa stok fazlall oluur. Fazla stok bulundurma maliyetleri, fiyata yanstlamyorsa, gelir gider dengesi olumsuz ynde etkilenir ve maliyet drme ilemi iletmenin aleyhine sonulanm olur.


  • Benzer ekilde, iletme sat miktarn max. yaparak, kar maksimizasyonu salamaya alabilir. Oysa retim fonksiyonunun yani retim hacmindeki deimelerin oluturaca maliyet deiikliklerinin analiz edilmesi gereklidir. Aksi halde artan maliyetler arz/talep esnekliine de bal olarak kar ayn oranda artrmayabilir. Sonu olarak alt optimizasyon meydana gelir.


5.3. letmeciliin Temel lkeleri

  • retimi optimum kaynak kullanm ile yapmak

  • Optimum kaynak kullanm eitli kriterlere (ltlere) gre saptanr. Bunlarn en ok bilinenleri:

  • Etkinlik- Etkililik

  • Verimlilik

  • Ekonomiklik

  • Krllk

  • Esneklik ve Uyumluluk

  • Toplam Kalite Ynetimi

  • Ahlak ve Sosyal Sorumluluk


5.3.1. Etkinlik/Etkililik

  • Etkinlik, uygulanann uygulanmas gerekene uygun olmasdr (uygunluk derecesidir).

  • Faaliyet, hareket veya davrann mmkn olduu kadar yneltilmi bulunduu amaca ulama abas ve derecesidir.

  • Amaca ulamada yeterli olunup olunmadn gsteren bir lttr.

  • Doru ama belirlemek,

  • Gerekli ktya ulamak


  • Daha ok ynetimin (Kamu ve/veya zel sektr), gerek ihtiyalar belirleyebilmesi

  • Doru olan (Gerekli) ii yapmak.

  • (Fatih Sultan 100 altn ve 100 Sopa)

  • Doru olan ii, doru nem,

    ncelik ve imkan sras ile yapmak.

    Etkinlik = Fiili kt

    Planlanan kt


5.3.2. Verimlilik

  • VERMLLK: En az kaynak kullanm ile en ok kty salamak

  • En az girdi ile en ok ktya ulamak.

  • leri doru yapmak.

  • Daha ok i (firma, lke) deikenlerle ilgilidir.

  • rnein; igc, ilk madde, kullanlan teknoloji vb. unsurlardan etkilenir.


  • Her unsur/deiken iin ayr ayr hesaplanabilir.

  • Parasal deerlerle llmesi ok anlaml olmadndan daha ok fiziksel deerlerle llr.

  • letme mukayeselerinde sklkla kullanlr.

  • MPM Milli Prodktivite Merkezi kurulmutur 1965

  • Verimlilik = kt

    Girdi


5.3.3. Ekonomiklik (ktisadilik)

  • lerin yrtlmesinde katlanlan maliyetler ile elde edilen gelirler arasndaki ilikidir.

  • retimden elde edilen ktnn maliyetinin zerinde bir deerle satlmas

  • En az maliyetle en ok gelir elde etmekle ilgilidir.

  • 1den byk olmas iyi anlamna gelir.

  • Ekonomiklik = Gelir

    Maliyet


  • Daha ok d deikenlerle ilgilidir.

  • Sat baars ile ilgilidir.

  • Mal ve hizmetlerin uygun koullarda sat yeteneini (pazarda varln koruma) srdrebilmeleri ile ilgilidir.

  • Genel ekonomik yapdan etkilenir.

  • Halkn yaam tarz

  • Toplumsal deerler ve

  • Dnya gr gibi faktrlerden etkilenir.


  • 5.3.4. Karllk

  • Elde edilen kar ile bu kar salamak iin kullanlan sermaye arasndaki ilikidir.

  • Sermaye yapsndan ve frsat maliyetinden etkilenir.

  • Karllk = Kar

    Sermaye


  • 5.3.5. Esneklik ve Uyum

  • Tm ekonomiler; siyasi, askeri, teknolojik, sosyo-kltrel vb. evresel faktrlerin etkisi altndadr.

  • Yaamak ve kalknmak iin, bu faktrlerdeki hzl ve ani deiime zamannda ve doru uyum salamak zorunludur.

  • Uluslar aras toplumdan soyutlanm biimde kalknmak mmkn deildir.

  • Deien dnyann srekli izlenmesi ve abuk entegre olunmasn ifade etmektedir.


  • ESNEKLK UYUM

  • rgtn deiime abuk ve kolay uyum salayabilme yeteneidir.

  • Yeniliklere direnmeme ve yeniliki olabilme

  • Israrclk yerine uzlaclk

  • inde bulunduu evreye uyum salayamayan rgtlerin baarl olmas ve uzun vadede varln korumas sz konusu olamaz


  • Ar verimlilikten kanma

  • nsan ve dier kaynaklar arasnda uyumu salama

  • nsan insan

  • nsan Donanm

  • Donanm Donanm

  • Bu kavramlar birbirleri ile etkileimlidir.


5.3.6. Toplam Kalite Ynetimi Anlay

  • Sabuncuolu ve Tokol, s.20-21)

  • Ahlak ve Sosyal Sorumluluk da bunun iinde olacak


5.4. Kalknma le letmecilik Arasndaki liki

  • Etkin, verimli, ekonomik, karl ve esnek alarak kaynaklar optimum kullanan, sosyal sorumluluklarn yerine getirerek toplam kalite ynetimi felsefesine sahip, sayca ok, byk hacimli iletmelerin olmas ve oalmas.


  • Verimlilikle esneklik arasndaki iliki nedir?

  • (birbirinden etkilenir mi, nasl etkilenir veya ne ynde etkilenir?)

  • Kalknma le letmecilik Arasndaki liki nedir?


6. Giriimcilik (5.11)

6.1. Giriimciliin Tanm

6.2. Giriimcilik Trleri

6.3. Giriimciliin Tarihesi

6.4. Giriimciliin nemi/

Toplumsal Misyonu


Giriimciliin Tanm

  • Teknik, ekonomik, sosyolojik ve psikolojik balamlarda ve her trl rgtlerde geeklemekte olan giriimciliin gnmzde ok eitli tanmlar yaplmaktadr. Bunlardan bazlar unlardr.

  • Giriimcilik, iktisadi mal veya hizmet retimi iin gerek veya tzel kiilerce retim faktrlerinin bir araya getirilerek, ekonomik frsatlarn yeni deerlere dntrld organizasyonun salanmasdr.

  • Bir atasznde ifade edildii gibi giriimci, un, ya ve ekeri tedarik edip helvay yapan kiidir.


  • Bir dier tanma gre giriimcilik, mevcut veya potansiyel faaliyet alanlarnda, yeni kaynak bileenlerinin ortaya karlmas, yeni frsatlarn aratrlmas ve kefedilmesi, risk alnarak retim faktrlerinin bir araya getirilmesi ile katma deer yaratacak yeni organizasyonlar veya iler yaratma srecidir.

  • Ksaca giriimcilik; rnlerin, srelerin, organizasyonlarn ve pazarlarn yeni bileenlerinin oluturulduu bir sretir.

  • Giriimcilik yeni ve bilinmeyen bilginin yaratlmas srecidir.


Giriimcilik Trleri

  • Giriimcilik deiik bak alarndan farkl biimlerde tanmlanabilir.

  • Bunlardan bazlar yledir:

  • Frsat Giriimcilii

  • Giriimcilik

  • Bamsz Giriimcilik

  • Devlet Giriimcilii


Giriimciliin Tarihesi

  • nsanolunun tarihin ilk yllarndan bu yana yaamak ve ihtiyalarn karlamak iin yapt her faaliyet aslnda basite giriim olarak nitelendirilebilir.

  • Avclk, balklk, iftilik, hayvanclk, ticaret vb. gibi her trl faaliyet tarihin ilk dnemlerinden beri insanolunun giriimci olduunu ortaya koyuyor.

  • yleyse her insan yle veya byle giriimci grnyor.

  • Atalarmz bizlerden daha giriimciydiler.


  • lkel insan, bugn giriimciliin tanmlarnda ortaya konulan tm zellikleri iinde barndrmaktayd.

  • Risk alyorlard, yenilik yapyorlard, yaamlarn ortaya koyuyorlard, fakat yaptklar tm bu faaliyetlerin tek amac hayatlarn devam ettirebilmekti.


Giriimciliin nemi/ Toplumsal Misyonu

  • Giriimciliin nemi; toplumsal ihtiyalarn saptanmas, bu ihtiyalar karlamaya ynelik uygun yatrmlarn gerekletirilmesi ve bunlarn sonucunda istihdam, gelir, yaam ve kalitesinin artrlmas ile ilgilidir.

  • Varl koruma, bamszlk, demokratik rejim


  • Giriimcilik lke kalknmasnda olduu kadar, gnmzde blgesel, yresel (yerel), kentsel, krsal kalknmada nemi hzla artan bir olgudur.

  • lkemizde son yllarda blgeler ve iller arasnda gzlenen hzl deimeler makro politikalar yannda, giriimcilik faktrne olan ilgiyi arttrmtr.


  • Ksaca giriimciliin nemi kalknmaya (toplumun yaam kalitesine) salad katklar asndandr.

    Bu katklar u ekilde zetlenebilir:

  • sizliin azaltlmas

  • Bilim ve teknoloji gelitirmeye destek

  • lkenin tantlmas

  • Atl kaynaklarn ekonomiye kazandrlmas

  • Oynamaktan maksat kazanmaktr.

  • Giriimcilikten maksat kalknmaktr.


7. letme Trleri

(ahs/Kii letmesi, adi ortaklk, irketler)

7.1. Byklklerine/Hacim Gre

7.2. in Niteliine Gre

7.3. Mlkiyetine Gre

7.4. Yasal Yaplarna Gre

7.5. Kooperatif letmeler

7.6. Kar Amasz letmeler


7. letme Trleri

7.1. Byklklerine Gre letmeler

  • KOBler: letmeleri byklklerine gre sralamada kesin bir lt yoktur. Ancak genelde ii says, sermaye tutar, fabrika alan vb. deerler kullanlmaktadr.

  • Buna gre lkemizde 200'den az ii altran iletmeler KOB kapsamnda dnlmektedir.


  • KOBlerin en nemli avantaj giriimcinin iin banda olmas ve ani evresel deiikliklere abuk uyum salamasdr.

  • Buna karlk kredi kullanmndaki kstlamalar nemli bir sakncadr.

  • r: Devlet ihaleleri, yatrm tevikleri, imtiyazl krediler vb. uygulamalardan gerei gibi yararlanamazlar

  • Ayrca genellikle profesyonel ynetim anlayndan yoksundurlar.


  • Byk iletmeler

  • KOB'lerin dnda kalan iletmelerdir. Byk hacimli Olduklarndan ani ve evresel deiikliklere abuk uyum salayamazlar.

  • Genellikle sermaye sahipleri ile (giriimci) yneticiler farkldr.

  • Bu nedenle profesyonel ynetim anlay vardr.

  • mtiyazl kredi imkanlarndan, yatrm teviklerinden, devlet ihalelerinden vb. uygulamalardan nemli lde yararlanrlar.


  • ok Uluslu letmeler (U)

  • Birden fazla lkede yatrm ve pazarlama faaliyetinde bulunan iletmelerdir.

  • Bu tr iletmelere sahip olan lkeler daha abuk kalknrlar, bu nedenle milli ekonomi iin nemlidirler.

  • Baz U'lar eitli lkelerde siyasal, sosyal ve ekonomik nfuza sahip olabilirler ve bu nfuza bal olarak oralarda i alkantlara neden olabilir.


7.2. in Niteliine Gre letmeler

  • retim/Endstri letmeleri: eitli hammaddeleri alp belli bir retim srecinden geirdikten sonra mal veya hizmete dntrp, pazarlara sunan iletmelerdir.

  • Hizmet letmeleri: Hizmet retip pazarlayan iletmelerdir.

  • Ticaret letmeleri: Aldklar mallar hi deitirmeden veya ok az bir deiik yaptktan sonra satan iletmelerdir.


7.3. Mlkiyetlerine gre iletmeler:

  • zel letmeler:

  • Gerek ve tzel kiilerin kendi sermayeleri ile kurup altrdklar iletmelerdir.

  • zel iletmelerde sermayenin tamam zel (gerek) kiilerce karlanmaktadr.

  • Bu kiilerin uyruuna gre; yerli sermaye ile kurulan zel iletmeler, yabanc sermaye ili kurulan zel iletmeler ve bunlarn bilekelerinden sz edilebilir.


  • Kamu letmeleri:

  • Sermayesinin tamam veya %50'den fazlas devlete ait olan iletmelerdir.

  • En ok bilineni Kamu ktisadi Teebbsleri (KT)dir. Tokol ve Tuncer, s.57-58

  • Karma letmeler:

  • zel sektr ile devletin ortaklaa kurduu iletmelerdir. Ancak devletin pay %50'nin altndadr.


  • ZELLETRME

  • Dar anlamda; Snai ve ticari amal bir kamu kuruluunun

  • Tm olarak ya da bal kurulular, iletmeleri ve itirakleri itibariyle,

  • En az % 51nin zel sektre sat/devridir.


  • Geni anlamda; devletin ekonomik faaliyetlerdeki rolnn, paynn ve etkisinin (karmalarnn) azaltlmas ya da kimi sektrlerde tmyle ortadan kaldrlmasdr.


  • Bylece ekonominin ileyiinde piyasa mekanizmalarnn

  • (Maliyet, fiyat, kalite, rekabet vb.) ve

  • letmecilik ilkelerinin (etkinlik, verimlilik, karllk vb.)

  • Egemen klnmas amalanr.


  • Devlet; adalet, eitim, salk, savunma gibi geleneksel ilevlerinde ve

  • Alt yap,

  • Yasal dzenlemeler ve

  • zel sektr ynlendirici ve destekleyici grevler stlenir.


ZELLETRMENN AMALARI

  • EKONOMK VE MAL

  • Ekonomide genel olarak etkinlik, verimlilik, karllk ve iktisadilik dzeylerini ykseltmek.

  • Serbest piyasa ekonomisini glendirmek

  • Sermaye piyasasn gelitirmek


  • Yabanc sermaye girileri ve dviz gelirlerini artrmak

  • leri teknoloji retimi veya transferini gerekletirmek (zellikle yabanc sermaye ortaklklar ile)

  • Devletin borlanma ve emisyon yoluyla karlamak zorunda kald finansman aklarn azaltmak.


SYASAL VE TOPLUMSAL AMALARI

  • Devletiliin aksine, liberal ekonomi, zel mlkiyet ve zel giriimcilikten yana bir siyasal ideoloji benimsemek.

  • Hkmetlerin ynetsel ve finansal ykn azaltmak


  • Halkta yatrm bilinci ve alkanl gelitirmek.

  • Mlkiyetin (snai ve ticari) halka arzlarla tabana yaylmas

  • Servet ve gelir dalmn iyiletirme

  • Emek ve sermaye sahipliini birletirerek, uzla salamak

  • Serbest rekabeti gelitirerek, tketicinin uygun fiyatlarla kaliteli ve eitlenmi mal ve hizmet almalarna katk salamak.


  • zelletirme sorunu

  • letmecilikte baar salamak iin iletmecilik ilkelerine gre almak esastr.

  • Bu salandnda mlkiyetin kime ait olduu ok nemli olmaz.

  • Ayn ekilde bu salanamyorsa da mlkiyetin ok nemi yoktur.

  • Trkiye'de zelletirmenin bir anlam ifade etmesi iletmecilik anlayna baldr. Yani iletmecilik ilkeleri uygulanmaldr.


  • 7.4. Yasal Yaplarna/ Statlerine Gre

  • Kii iletmeleri

  • Adi Ortaklklar

  • irketler (Kii irketleri, Sermaye irketleri)


A- Kii letmesi:

  • Gerek kiilerin kendi emek ve sermayeleri ile kurup altrdklar iletmelerdir.

    B- Adi Ortaklk/irket: ki ya da daha fazla kiinin emek ve sermayelerini birletirerek, kurduklar irket trdr. irketin kuruluu kanunda zel olarak dzenlenmediinden yazl bir anlama olmakszn da (szl anlama eklinde de) kurulabilir.

  • Tzel kiilie sahip deildir

  • Snrsz ve mteselsil sorumluluk vardr

  • TTKda tanmlanm olan irket trlerinden deildir.

  • Borlar kanununda tanmlanmaktadr.


C- irketler

Kii irketleri:

  • Gerek kiilerin kendi emek ve sermayelerini ortaya koyarak oluturduklar iletmelerdir.

  • Kii irketleri deiik biimlerde olabilir:

    Kolektif irket: Yazl bir szlemeye dayanarak bir ticaret unvan altnda birden fazla kiinin kurduu irkettir.

  • Snrsz sorumluluk vardr.


  • Komandit irketler

  • ki veya daha ok kimse tarafndan, bir ticari iletmeyi mterek ticaret unvan altnda iletmek amacyla, bir szlemeyle kurulan ve irket alacakllarna kar ortaklardan bir ksmnn sorumluluu snrlanmam ve dier bir ksm ortaklarnn sorumluluu belirli bir miktar ile snrlanm olan, hak ehliyeti iletme konusu ile snrl, tzel kiilie sahip bir irket tipidir.

  • Trk Ticaret Kanununda tanmlanmtr.

  • Yasada, "Adi Komandit" ve "Sermayesi Paylara Blnm Komandit" irketler olmak zere iki tre ayrlmaktadrlar.


  • Adi Komandit irket: Ortaklardan en az birinin snrsz sorumlu, dierlerinin snrl sorumlu olduu irket trdr.

    -Komandite ortak: Snrsz sorumludur.

    -Komanditer ortak: Snrl sorumludur.

  • Sermayesi Paylara Blnm Komandit irket


  • Sermaye irketleri

  • Anonim irket: En az 5 kii ile kurulan, ortak says snrsz olan ve ortaklarn snrl sorumlu olduu irket trdr.

  • A..ler Hisse senedi ve tahvil ihra edebilir. irketi, Ynetim Kurulu ve onun atad Genel Mdr ynetir.

  • Limited irket: En az 2 kii, en fazla 50 kii ile kurulabilen ve ortaklarn snrl sorumlu olduu irket trdr. irketi, irket Mdr veya Mdrler Kurulu ynetir


  • Eshaml Komandit irketler:

  • (Hisseli/Sermayesi Paylara Blnm irket)

  • Sermayesi paylara blnen ve ortaklardan bir veya bir kann snrsz sorumlu olduu irket trdr.

  • Komanditer ortaklara den kar pay zerinden kurumlar vergisi alnr, komandite ortaklar gelir vergisine tabidir. .

  • Uygulamada ok az rastlanan bir irket trdr

  • Bu tr irkete ilikin hkmler, Trk Ticaret Kanununun 475-484nc maddelerinde dzenlenmitir.


  • 7.5. Kooperatif letmeler

  • En az 7 kiinin snrl sorumluluk ile kurduu iletme trdr.

  • 1969da karlan 1163 sayl Kooperatifler Kanunu 1. maddesinde:

  • Tzel kiilie haiz olmak zere yeleri belirli ekonomik menfaatlerini ve zellikle meslek ve geimlerine ait ihtiyalarn karlkl yardm, dayanma ve kefalet suretiyle karlayp, korunmak amacyla gerek ve kamu tzel kiileri ile zel idareler, belediyeler, kyler, cemiyetler ve dernekler tarafndan kurulan deiir yeli ve deiir sermayeli teekkllere kooperatif denir.


  • Kooperatif; ekonomik, sosyal, kltrel vb. ortak istek ve ihtiyalarn, demokratik ekilde idare edilen bir kurum zerinden karlamak zere bir araya gelen gnll insanlardan oluan bir rgttr


  • Kiisel yardmlamaya,

  • Kiisel sorumlulua,

  • Demokrasiye,

  • Eitlie ve dayanmaya dayal deerlere sahiptir

  • Kooperatifilik hareketinin ana fikri; tek bana yaplamayan, birlikte yaplabilir hale getirmek anlayna dayanmaktadr


  • Temel lkeler

  • Serbest giri ilkesi

  • Demokratik ynetim ilkesi

  • Sermayeye snrl faiz verilmesi ilkesi

  • Risturn (gelir-gider fark pay) verilmesi ilkesi

  • Kooperatif eitiminin gelitirilmesi ilkesi

  • Dier kooperatiflerle ibirlii ilkesi


Tarihesi

  • Kooperatif benzeri rgtlenmelerin tarihin eski dnemlerinde de bulunduu bilinmektedir

  • Sistem ve ilkeler bakmndan Ahilik Tekilat, kooperatifilie byk benzerlik gstermektedir

  • Avrupa lkelerindeki bilinen ilk kooperatifilik rneklerinin ilke olarak ahilik prensiplerinden etkilendii de gz ard edilmemelidir.

  • Buna gre, kooperatifilik fikrinin anayurdunun Anadolu olduu sylenebilir.


  • lkemizde kooperatifilik hareketi, batllama hareketine paralel olarak Avrupa lkeleriyle belirli bir dzeyde etkileim ierisinde balam ve gelimitir.


nemi

  • Kooperatifler, mahalli artlara uygun rgtlenmeler olduklarndan yaptklar ok eitli hizmetler vastasyla toplumun kltrel zenginlemesine ve kalknmasna nemli destekler salamaktadr

  • Kooperatifler hzl deiim srecinin ve baz yanl makro politikalarn sonucu oluan arpk gelir dalmnn ortaya kard sosyo-ekonomik dengesizliklerin etkilerini azaltmakta da nemlidir


  • Kooperatif, giriimciliin tam merkezindeki insanlar demektir

  • Kooperatifler, insanlarn kendi konumlarn dzeltmelerini, hayatta karlatklar ekonomik ve sosyal zorluklarn stesinden gelmelerini mmkn klacak imknlar oluturur


  • Kooperatiflerin btncl sosyal sorumluluklar artrmalar

  • Diyalog ve karlkl ynetim ilikilerine (ynetiim) destek salamalar

  • Ekonomik faaliyetlerin daha etkin bir ekilde yrtlmesine katk salar


Kooperatifler Ayrca

  • Demokratik yaps

  • Sosyal ve ekonomik deerleri birletirmesi

  • nsan haklarna, kltrel kimliklerine ve bamszlklarna sayg gstererek insan n planda tutmas

  • Yerel topluluklara gerekli inisiyatifi veren rgtsel yaps ile

  • Daha adaletli bir kreselleme ve dnya dzeni yaratlmasna katk salar


7.6. Kar amasz iletmeler

  • Kurucularnn ve/veya yneticilerinin ncelikli amac kar salamak olmayan, topluma hizmeti n planda tutan iletmelerdir.

  • Kar amacnn tamamen ortadan kaldrlm olmas da sz konusu deildir. ounlukla sunulan hizmetin devam, salanan karla ilikilidir.

  • rnek: Baz kamu kurulular, dernekler, vakflar vb.


8. letme Kuruluu

8.1. Yatrm Dncesi

8.2. Fizibilite almas

8.3. Kurulu Yeri Seimi

8.4. Yatrm Maliyeti ve letme Sermeyesi

8.5. Organize Sanayi Blgeleri

8.6. Kk Sanayi Siteleri


8.1 Yatrm Dncesi

  • Her iletmenin kurulmasndan nce bir dnce aamas bulunur.

  • Giriimcilerin gerekletirmek istedikleri bir takm amalar, yatrm yapma fikrinin kaynan oluturur.

  • Bu amalara rnek olarak; kar elde etmek, blgesel kalknmaya katk salamak, yatrm teviklerinden faydalanmak, sosyal saygnlk kazanmak, byk iletme imaj oluturmak, bamsz alma istei, baka frsatlarn yokluu vb. sylenebilir.


  • Bir yatrm karar hangi amala verilirse verilsin aklc ve rasyonel olabilmesi iin iletmeciliin temel ilkelerine uygun olmaldr.

  • Bu uygunluk, yatrmn fiilen gerekletirilmesini beklemeden aratrlmaldr.

  • Bu aratrmay kapsayan almaya Fizibilite (Olabilirlik) almas denir.


8.2. Fizibilite almas

  • Giriimci herhangi bir yatrm karar vermeden nce bu yatrmn ekonomik, teknik, finansal, hukuksal ve rgtsel adan uygunluunu aratrlmaldr.

  • Fizibilite, yatrmn aklc ve rasyonel olup olmamas konusunda giriimciye fikir verir.

  • Sz konusu almalarn tmn kapsayan ve bir n proje niteliini tayan aratrmaya fizibilite raporu denir.

  • Fizibilite raporunun yararlar unlardr.


  • Bir n proje niteliinde olduundan yatrm maliyetlerini azaltr.

  • En uygun kurulu ve konumluk yeri seimine katk salar.

  • Yatrmn finansman ihtiyac ve bunun karlanmas hakknda en uygun alternatifinseilmesine katk salar.

  • letmenin en uygun hukuksal yapda kurulmasna imkan verir.


  • Yatrm tevikleri, gmrk muafiyeti vergi indirimi, ithalat -ihracat kolayl vb. gibinemli konularda bilgi verir.

  • Kurulmas dnlen iletmenin rgt yaps ve buna uygun personel istihdamnn salanmasna katk salar.


  • Fizibilite raporlar eitli blmlerden oluur:

  • Ekonomik Aratrma: retilecek mamullerin muhtemel fiyatlar, pazarlar maliyetleri, hammadde ve kurulu yeri hakknda ayrntl inceleme yaplr.

  • Ksaca; neyi, nerde, kaa retip, kime, kaa satacaz sorularna cevap arar.


  • Teknik Aratrma: Ekonomik aratrmada retilmesine karar verilen mamullerin hangi teknoloji kullanlarak retilecei ile ilgili ayrntl bilgi verir.

  • Teknoloji seiminde ileri ve ilkel ayrm nemli olmakla birlikte yerli ve yabanc ayrm da nemlidir.

  • zellikle yatrmcnn amac ile ilgilidir stihdam nemli ise emek youn teknoloji daha nemlidir.


  • Finansal Aratrma: Yatrmla ilgili para hareketlerinin eitli alternatifler ierecek biimde ayrntl ekilde belirlenmesidir.

  • Yasal Aratrma: Kurulacak iletmenin hukuki yapsnn alternatif ynleri ile ayrntl biimde belirlenmesidir. RNEK: Kiiiletmesi mi?, irket mi ? kurulacana; irket kurulacaksa ne tr bir irket kurulacana bu aamada karar verilir.


  • rgtsel Aratrma: Bir iletmenin en deerli varl insan varldr.

  • Bu nedenle gerekletirilecek yatrmn baarya ulamasnda kimin hangi ii, hangi yetki ve sorumluluk erevesinde yapaca belirlenmelidir.

  • Uygun personelin bulunup bulunamayaca yatrm kararnda nemli etkendir.


8.3. Kurulu Yeri Seimi

  • Kurulu yeri almalar genel olarak iletmenin esas faaliyetlerini gerekletirecei Corafi blge ya da fiziki mekandr.

  • Kurulu yeri seiminde en nemli unsur, iletmenin faaliyetlerini iletmecilik ilkelerine gre gerekletirerek amalarna ulaabilecei blgenin belirlenmesidir.


  • Uygun(optimum) kurulu yeri seimine etki eden faktrler:

  • Ekonomik Faktrler

  • Doal Faktrler

  • evresel faktrler

  • Dier Faktrler


  • Ekonomik faktrler

  • Pazara yaknlk (retim, tketimin olduu yerde yaplmal)

  • Hammadde kaynaklarna yaknlk

  • Ulam imkanlar

  • gc kaynaklarna yaknlk


  • Doal faktrler

  • Enerji ve yakt

  • klim ve su


  • evresel faktrler

  • Sosyo-Psikolojik faktrler (Kendi memleketine i yeri amas, vefa borcu )

  • Sosyo-Kltrel faktrler (i sorunlar, ehirde ve kyde yaam, kentleme-kentlileme)

  • Kamusal faktrler

  • Stratejik faktrler


  • Dier faktrler

  • Finansal kurululara yaknlk

  • Yedek para temini

  • Bakm-onarm sektr

  • letmenin artk rnlerini deerlendirme

  • Dier iletmelerin artk rnlerinden yararlanma

  • Atk sorunu


8.3. Yatrm Maliyeti ve letme Sermayesi

  • Genelanlamda bir deer birikimi elde etmek amacyla yaplan parasal harcamalarn tamamna "Maliyet" denir.

  • Buna benzer ekilde yatrm maliyeti, yatrm dncesi ve fizibilite almalarnn gerekli kld harcamalarla balar. Montaj ve deneme retim maliyeti dahil olmak zere yatrmn tamamlanmasna kadar geen srede yaplan harcamalardan oluur.


  • Yatrm maliyeti uzun sreli harcama gerektirir.

  • Buna karlk parann geri dn ilk yllarda olmaz.

  • Tpk eitim maliyeti gibi.


  • Yatrm maliyetini etkileyen nemli unsurlar unlardr:

  • Fizibilite ve Proje Maliyeti

  • Patent Maliyeti (isim paras patent iin verilen para)

  • Arsa ve evre Dzenleme Maliyeti

  • naat Maliyetleri


  • Makine Donanm Maliyetleri

  • Gmrk Vergisi ve Kur Fark

  • Kuruluun Gerektirdii Resmi Harcamalar

  • Montaj ve Deneme retim Maliyetleri

  • nceden Tahmin Edilemeyen eitli Maliyetler


letme Sermayesi-Dner Sermaye

  • Yatrm tamamlandktan sonra gnlk olaan ilerin yrtlmesi iin gerekli parasal kaynaklar ifade eder.

  • Teknik adan dnen varlklar ile ksa vadeli yabanc kaynaklar arasndaki ilikiye baldr.

  • Buna anlamda al-sat szlemelerindeki pein ve vade bileimine de baldr.


  • Kurulu Srecinin leyii

  • Yatrm ncesi (planlama) almalar

  • Yatrm almalar

  • letme aamas

  • Daha ayrntl biimde

  • Proje fikri

  • Proje hazrlama (Fizibilite)

  • Deerlendirme ve yatrm karar

  • Kesin proje

  • Projenin uygulanmas (Yatrm)

  • retime Gei (letme aamas)


8.5. Organize Sanayi Blgeleri

8.6. Kk Sanayi Siteleri


9. letmelerde Kapasite

9.1. Kapasitenin Tanm

9.2. Kapasite Trleri

9.3. Optimum Kapasite


9.1. Kapasitenin Tanm

  • Bir iletmenin belli bir dnemde retebilecei mal, hizmet miktardr. retilen mal veya hizmetin niteliine gre deiik birimlerle llr.

  • rnein; metre, metre kare, metre kp, ton, kg, adet, kw vb.

  • Mevcut retim faktrlerini aklc ve rasyonel kullanarak retimi gerekletirmek nemlidir.


Kapasite Kullanm Ve Sorunlar

  • Kapasite kullanm oran arttka maliyetler azalr. (Ancak iilik maliyetleri artabilir.)

  • Ayn iletmede farkl kapasite ltleri kullanlabilir.

  • Kardemir: Ton/Yl (Dnem)

  • Kok Fabrikas: Metrekp/Yl

  • eitli kapasite kavramlar vardr.


Maksimum Kapasite

(Planlanan Kapasite)

100.000 Adet/Yl

3.000 Ton /Yl

Teorik Kapasite

9.2. Kapasite Trleri

Gerek Kapasite

(Normal Kapasite)

80.000 Adet/Yl

2.950 Ton/Yl

Pratik Kapasite

Atl Kapasite

20.000 Adet/Yl

Bo/Aylak Kapasite

Kullanlan Kapasite

60.000 Adet/Yl

2.800 Ton/Yl

Fiili Kapasite


9.3. OPTMUM KAPASTE

Maliyetlerin en dk, retim miktarnn en yksek ve retilen mal ve hizmetlerin satlabildii kapasitedir.

Kullanlan Kapasite/ Fiili Kapasite

KKO =

Gerek Kapasite

KKO = Kapasite Kullanm Oran

2.800

KKO = = % 95

2.950

60.000

KKO = = 0,75

80.000


10. letmelerin Bymesi

10.1. Bymenin Tanm Nedenleri ve Etkileyen Faktrler

10.2.Byklk ltleri

10.3. Bymenin Amac ve Stratejik Analizi

10.4. Byme ekilleri

10.5. Bymenin Ynleri

10.6. Byme ve Hukuki Yap

10.7. Bymenin Kstllklar


10.1. Bymenin Tanm Nedenleri ve Etkileyen Faktrler

  • letme bykl, iletme irilii veya cesameti olarak da ifade edilen soyut ve greceli bir kavramdr. letmelerin hangi alardan birbirinden kk veya byk olduunu net bir ekilde ifade etmek kolay deildir. letme bykl ynetim, verimlilik, esneklik topluma hizmet vb. alardan da nemlidir.

  • letmeleri bymeye iten temel nedenler olarak

  • - Deien evre artlarna uyum

  • - Hzla artan nfus

  • - Hzla artan ihtiyalar

  • * Byk lekte faaliyette bulunmann salad ekonomilerden yararlanma,* Yetenekli ynetime sahip olma,* Birlemenin i bymeye gre avantajlarnn olmas,* Finansal nedenler,* Vergi avantaj,* Deerli snai haklara sahip olma,* Byk bir iletme yaratma,* Rekabetin azaltlmas,* Psikolojik nedenler.

  • Dier nedenler


  • letmelerin bykln etkileyen ana faktrden sz edilebilir.

  • Bunlar:

  • Pazar koullar ve talep durumu (Mevcut ve gelecek)

  • Giriimcinin sermaye ve finansman imkanlar

  • Ynetim anlay ve becerisi

  • letme Birlemeleri ; iki veya daha fazla iletmenin, byme amac ile faaliyetlerinin ekonomik ve hukuksal adan tek bir birlik haline getirilmesi veya ibirliine gitmeleridir.


10.2. letmelerde Byklk ltleri

  • Saysal (Somut) ltler

    • Personel says

    • Kullanlan ham/ilk madde

    • Harcanan enerji

    • Sat miktar/tutar

    • Sermayesi

    • Aktif deerleri (Varlklar)

      • Yatrmlar

      • Makine-Tehizat, Fiziki Tesisler

      • Arazi - Arsa (alan)


  • Saysal olmayan (soyut) ltler

    • Ynetim ekli

    • rnlerin hitap ettii evre (blge, lke, uluslar aras)

    • Sahiplerin nitelikleri (bir kii, kk bir grup, byk bir grup)

    • Ayn alandaki iletmelerle yaplan mukayese

    • Farkl alandaki iletmelerle yaplan mukayese


  • Her bir lt tek bana yanltc olabilir (rnein, ileri teknoloji ile az ii altrma gibi).

  • Bu nedenle, birden ok lt birlikte kullanan bir deerleme daha anlaml olabilir.


10.3. Bymenin Amac ve Stratejik Analizi

  • Deien artlarda ayakta kalmak iin, yeni teknolojiler aratrmak ve yeni yatrmlar yapmak gerekir

  • Kardemirin teknolojiyi yenileyememesi, Erdemirin yenilemesi.


  • Bymek varln korumak ve gelimek iin gereklidir.

  • Yeterli/Uygun dzeyde bymeyen iletme geriliyor demektir.

  • lek ekonomisinden yararlanarak, kar maksimizasyonu ya da sosyal paydalarn (iletme ilgililerinin) beklentilerinin yerine getirilmesinde maksimizasyonu salamaktr.

  • Bu nedenle byme uygun dzeyde (optimum iletme bykl) olmaldr.


  • Optimum noktann stndeki byklk, birim maliyeti drrken, retileni satamama gibi sorun oluturabilir.

  • Optimum noktann altndaki byklk ise birim maliyetlerin artmasna ve rekabet gcnn yitirilmesine neden olabilir.

  • Bu nedenle iletme bymesini planl ve sistemli yapmal ve bymesini kvam noktas olarak kabul edilen optimal noktay gememelidir.


  • BYMENN STRATEJK ANALZ

  • Byk letmelerin stn Ynleri

  • Kitle/seri retim ve azalan maliyetler

  • Verimlilik

  • Profesyonel ynetim

  • Gncel iletmecilik tekniklerini uygulayabilme

  • Uygun artlarda finansman

  • blm ve uzmanlamadan yararlanma

  • Risk ynetiminde kolaylk

  • lek ekonomisinden yararlanma

  • Kamunun kolaylklarndan (ihaleler, tevikler, finansman vb.)

  • evre, atk ve artk ynetiminde kolaylk


  • Byk letmelerin Zayf Ynleri

  • Beden katl nedeniyle maliyetlerini kolayca ksamazlar

  • Kriz ynetiminde yetersizlik

  • rgtlenme maliyetleri yksektir

  • Hantal bir rgt yaps vardr

  • Tekellemeye neden olabilirler

  • Siyasal g olabilirler


  • Kk letmelerin stn Ynleri

  • Mterilerle daha yakn ilikiler kurabilirler

  • Mteri memnuniyeti daha st dzeyde olabilir

  • Kurulma kolayl (Kk sermaye ve kolay sre)

  • rnlerde kalite daha n plandadr

  • Kurulu yeri sorunlar daha azdr

  • rgtlenme maliyetleri olduka azdr

  • Yeniliklere daha kolay uyum salayabilir

  • Esnek yaplaryla krize daha dayankldrlar


  • Kk iletmelerin Zayf Ynleri

  • rn gelitirme ve eitlendirme imkanlar kstldr

  • Teknoloji yenilemede kaynak (z kaynak ve yabanc kaynak) sknts sz konusudur.

  • Gelime ve byme (birleme) imkanlar kstldr

  • stihdama katklar snrldr

  • Profesyonel ynetici ve uzman personel istihdam etmeleri kstldr

  • ounlukla sahiplerince ynetilirler. Profesyonel ynetim sz konusu deildir.

  • Kamu ihalelerinden yararlanmada sorunlar yaanmaktadr


10.4. BYME EKLLER

  • Ekonomik Byme: retim kapasitesinin eitlendirilmesi ve artrlmasdr. Bu amala yeni kaynaklar yaratlarak yeni retim faktrlerinin temini ve iletilmesi yoluna gidilebilir. Ayrca kalitenin artrlmas da dnlebilir.

  • Fiziksel Byme: Fiziki tesislerin oalmas ve daha geni alana yaylmasdr. Bu ilem yeni tesisiler yapmak eklinde olabilecei gibi yeni tesislerin satn alnmas eklinde de olabilir.

  • Sosyal Byme: letmenin i ve d sosyal evresiyle ilikilerini gelitirmesidir. alanlar arasnda sosyal faaliyetlerin artrlmas eklinde olabilecei d evreye sosyal adan yararl etkinliklerde bulunma eklinde de olabilir.

  • rgtsel Byme: Artan ilerle orantl olarak ilerin daha etkin ve verimli yaplabilmesi amacyla yeni rgtsel birimlerin oluturulmasdr. Hantalla neden olabilecek ar rgtlenmeden kanmak gerektii de unutulmamaldr.


10.5. BYMENN YNLER

1.Yatay Byme:Ayn ite byme. Ayn ii yapan (ayn rn veya hizmeti reten) iletmelerin birlemesidir.

rn; birden fazla konfeksiyon iletmesinin birlemesi.

Sinerjik etki salamay amalayan kooperatifleme, zellikle de KOBler aras ibirliine sinerjik katk salayabilecek kooperatifleme

2.Dikey Byme:Ayn iin (retimin) farkl aamalarnda byme. letmenin girdi salad veya mterisi olan iletmelerle birlemesidir.

Dikey byme iki ynldr.


  • Geriye Doru Dikey Byme

    -Konfeksiyon fabrikasnn kuma ve

    iplik fabrikas kurmas/almas.

    -Otomobil fabrikasnn lastik

    fabrikas kurmas/almas.

  • leriye Doru Dikey Byme-plik kuma konfeksiyon

  • Lastik otomobil

  • Sat maazalar oluturma


3. apraz Byme:

Hem yatay hem de dikey bymenin birlikte olmasdr. Bu da Aykr Byme ve Trde Byme ikiye ayrlmaktadr.

Aykr Byme (Conglomerate Merger)Tamamen farkl sektrlerdeki yani birbirleriyle i ilikisi olmayan alanlarda faaliyet gsteren iletmelerin birlemesidir. risk datm amacyla birleerek bymesidir. Bu trn altndaki temel ama risk datmndan yararlanarak bymedir.

(Congenreic Merger)Birbirleri ile alc-satc ilikisi bulunmayan fakat benzer ii yapan, birbiri ile ilikili mal ve hizmet retiminde bulunan irketlerin birlemesidir. Bu birleme tr ile birleen irketler pazar paylarn geniletme ve karlklklarn artrma imkanndan yararlanabilirler. rnein otomotiv endstrisi iin cam retimi yapan bir iletme, lastik retimi yapan bir iletmeyle birleerek hem mevcut mterilerine yeni bir rn sunarak satlarn artma imkan yaratabilir, hem de; birletii iletmenin kendi pazarna rn sunarak hedef pazarn geniletme frsatn yakalayabilir.

Trde birleme baz yazarlarca aykr birleme trne girmekte; birlemeler yatay, dikey ve aykr birlemeler olarak snflandrlmaktadr.


10.6. BYME ve HUKUK YAPI


Hukuki Yapy Etkilemeyen Birlemeler

Centilmenlik Anlamalar

Rekabeti kaldrmak ya da lehlerine evirmek iin anlama.

Vazgeme durumunda meyyide uygulanmaz.


Konsorsiyumlar

(i ortaklklar - Joint Venture):

Belli bir i iin kurulan ortaklklar. Genellikle byk apl taahht ilerinde, farkl uzmanlk gerektiren ilerde ibirlii yapma eklinde olur

r, Baraj, Boazii Kprleri, Metro inaat vb.


Karteller

  • Ayn alanda alan benzer mal/hizmet reten iletmelerin veya reticilerin, pazarda tekel salayarak g birlii oluturmak amacyla, aralarndaki rekabeti azaltmak ya da kaldrmak iin anlamalardr.

  • Ekonomik bamszlk nispeten korunmaktadr.


Miktar Karteli: retim/sat miktarn belirleme OPEC

Fiyat Karteli:Fiyat belirleme (ortak fiyat uygulama) OPEC

Blge Karteli: Pazar paylam (ulusal/uluslar aras)

Satn Alma Karteli:Girdileri, ortak temin etme. lek ekonomisi!


Konsernler

  • Kartelin daha az iletme ile oluturulmas. likiler daha youn olduundan ekonomik bamszlk azdr ya da kaldrlmtr.

  • Kartel gibi piyasaya ynelik olmaktan ok i bnyeye yneliktir.

  • Maliyeti azaltmak ncelikli amatr.


rnein,

Erdemir sdemir birlemesi buna bir lde rnektir. Erdemir; sdemiri alm ve ona teknik, finansal, ynetsel alardan destek ve iyiletirme salamtr.


Hukuki Yapy Etkileyen Birlemeler

Trstler: ki ya da daha fazla iletmenin tekelci g oluturmak amacyla hukuki bamszlklarn yitirerek, sermaye ve ynetimlerini birletirmeleridir.

  • Karteller gibi genellikle ayn mal reten iletmeler arasnda olur.

  • Ancak dikey trstlerde vardr.


  • Oy Trstleri(voting): Hisse senetlerini ele geirilerek ynetime hakim olma eklinde olur.

  • Kaynama Trstleri (fzyon): Ayn ii yapmak amacyla birleme.


  • Yatrm Trstleri: Finansman kurululardr. Karl iletmelerin hisse senetlerini ellerinde tutarlar. Kk tasarruf sahiplerine daha az riskli ve daha istikrarl kar pay deyen hisse senetleri satarlar. Kk tasarruflar, faizden daha fazla kar pay denerek ekonomiye kazandrlm olur.


Holdingler:

  • Ayn ya da farkl i kollarndaki iletmelerin (yavru irketler) bir baka iletme (ana irket) tarafndan satn alnmasdr. Ana irket retim ve pazarlama ile ilgilenmez. Yavru irketlerin stratejilerini saptar ve denetler. Ayrca finansman skntlarna yardmc olur.

  • %51 ya da % 20-30 ile bir irket denetlenebilir. Dier hisseler dank ise (atomize olmularsa)


  • Oy trstnde, i kolu ayndr. Burada ayn ya da farkl olabilir.

  • Ayrca oy trst retim ve pazarlama alannda faaliyet gsterirken, holdingler ynetim ve finans arlkl alr. (Kk yatrmc iin yatrm trstlerinin yaptn yapar)

    Tam Birleme (Merger): Byk bir iletmenin bir veya daha fazla iletmeyi satn almasdr.


10.7. Bymenin Kstllklar

  • retim ve ynetim yknn artmas buna karn alanlarn ve yneticilerin kapasitesinin snrl olmas bymenin snrlandrlmasn gerektirir

  • alanlarn sayca oalmas, sosyal ilikileri azaltarak, sosyal sorunlara neden olabilir

  • Ar organizasyonun (rgtlenmenin); hantallk, retememe, pahalya retme gibi sakncalar olmaktadr. Ne organizasyon


  • Kamu oyunun ve kamu ynetiminin dikkatini ekme ve eletirilere konu olma.

  • rnein Windows, Uzan grubu .

  • Piyasa artlarnn deimesi ve zorlamas, esnek alma yeteneiyle krize daha dayankl, krizi daha iyi ynetebilen kk iletmeleri avantajl klm ve nemini artrmtr


  • Bymenin lt ve eklinin doru seilememesi bazen klme ve yok olmay dourabilir.

  • r, Kardemir zelletirme sonras ani byme abalarndan geri adm atmtr. Karliman, Kar TV, Kartur vb. irketleri tasfiye etmitir.


11. letmenin Blmleri(levleri/Fonksiyonlar)

11.1. Ynetim

11.2. Pazarlama

11.3. Finansman

11.4. nsan Kaynaklar

11.5. retim

11.6. Aratrma gelitirme

11.7. Muhasebe

11.8. Halkla likiler


11. letme Fonksiyonlar

  • Pazarlama

  • Finansman

  • nsan Kaynaklar

  • retim

  • Aratrma gelitirme

  • Muhasebe

  • Halkla likiler

  • Ynetim


  • Pazarlama

  • Tanm

  • Mal ve hizmetlerin reticiden tketiciye akn salayan faaliyetler btndr.

  • Mal, Hizmet ve Bilgi

  • Para ve Bilgi (Geri Bildirim)

letme

Tketici


  • Pazarlama eylemini alt unsurlarla da aklanabilir:

    1- Maml (Talep edilen zelliklerde)

    2- Fiyat (Mterinin deme gcne uygun)

    3- Datm (Mterinin alaca yere ulatrma)

    4- Tutundurma (Sat hacmini koruyan ve arttrc nitelikteki abalar)

  • Halkla likiler

  • G

  • letiim


  • Pazarlama Anlaylar

  • Klasik Pazarlama

  • Modern Pazarlama

  • Sosyal Pazarlama


  • Finansman

  • letmenin kurulmas ve faaliyetlerini gerekletirebilmesi iin gerekli parasal kaynaklarn (fonlarn) salanmas/temini korunmas ve rasyonel ekilde deerlendirilmesine finansal ynetim veya finans/finansman denir.

  • letme iin gerekli fonlarn salanmas ve ynetilmesidir.


  • Finansmanda nemli seenekler unlardr:

    1- z kaynaklarla finans

  • 2- Yabanc kaynaklarla finans

  • Krediler

  • Devletin finansal destekleri

  • 3- Bunlarn bileim yzdeleri ile finans

  • 4- Oto finansman (z kaynakla finansman!)

  • Bu seeneklerin iletme faaliyetlerine, dolaysyla kaynak kullanmndaki optimumluk derecesine etkileri farkl olur.


  • rnein;Byk oranda yabanc sermaye kullanmak maliyetleri arttrr ve sat fiyatn ykseltir.

  • z sermaye ve/veya oto finansmanla finans, yabanc sermaye ile finansmana gre daha etkilidir. Ancak ortaklarn kr beklentisine gre deiik sonular verebilir veya uygulamada olabilirlii (imkanll) dk oranda olabilir.


  • Dier Finans Yntemleri

  • Leasing (Uzun Vadeli Kiralama)

  • Tanr ya da tanmaz mallarn, finansal kurumlar ya da sz konusu mallarn reticileri tarafndan uzun vadeli olarak kiraya verilmesidir.


  • Kirac tarafndan seilip, kiralayan tarafndan satn alnan bir maln mlkiyetini kiralayanda, kullanm hakkn ise belirli bir kira demesi karlnda kiracda brakan bir szlemedir

  • Bir varln mlkiyetine sahip olmak yerine kullanm hakkn kiralamay esas alan bir yntemdir.


  • Factoring (Alacaklarn Sat)

  • Genellikle ksa vadeli (1 yldan az vadeli) alacak haklarnn vadesinden nce, belirli bir skonto oranndan satlmasyla, iletmeye fon salama olana veren bir finansman yntemindir


  • Forfaiting (Yurt d Alacaklarn Sat)

  • hracattan doan ksa ve uzun vadeli alacak haklarnn vadesinden nce, belirli bir skonto oranndan satlmasyla fon salamadr. Yurt d ilemler bir banka tarafndan garanti edilmitir.

  • Forfaiting ileminde vade 6 ayla 6 yl arasnda deimektedir.


nsan Kaynaklar

  • letme faaliyetlerini gerekletirmek iin insan kaynaklarnn verimli ve aklc bir biimde kullanlmas ilevidir.

  • nsan unsuru olmadan iletmenin faaliyetlerini srdrmesi mmkn deildir.

  • leri yapan temel unsur insandr, makineler yardmcdr.

  • nsanlarn mutlu almas.


  • nsann sosyal bir varlk olmas ve karmak bir yapdan olumas insan unsurunun nemini arttrmaktadr.

  • TKYye gre, insan kaynaklar ve insanlar aras uyum stratejik neme sahiptir.

  • Bu nedenle gnmzde personel ynetimi yerine nsan Kaynaklar Ynetimi kavram kullanlmaktadr.


  • nsan kaynaklar ynetiminin temel amalar aadaki gibi zetlenebilir:

  • nsanlarn daha verimli almasn salamak

  • nsanlarn daha mutlu bir ortamda almasn salamak

  • nsanlarn isteyerek/gnll almalarn salayacak ekilde motivasyon yntemleriuygulamak

  • Geliim ve ykselme imkanlar sunma


  • Etkin bir deerleme sistemi ile baary dllendirmek, baarszl cezalandrmak

  • Sosyal ve ekonomik haklarda srekli ilerleme salamak

  • Sendikallama hakk tanma (Gnmzde nemi azalmtr)

  • Personelin i yapma becerisini arttrmak iin srekli eitim uygulamas vb.


4- retim

  • Ksaca faydal mal ve hizmet ortaya koymak eklinde tanmlanan retim

  • Her ne pahasna olursa olsun yaplamaz.

  • retimin etkin, verimli ve aklc olmasgerekir.

  • Bu nedenle iletmelerde retim ilevi u alt amalara yneliktir.


  • Tedarik (Uygun artlarda Malzeme temini ve depolama)

  • Uygun fabrika dzeni salamak

  • Kesikli retim

  • Srekli retim

  • Uygun Bant Dzeni (I, L, T, U vb.)


  • Uygun fabrika dzeni

  • retim biimine/yntemine

  • retimde alan/kullanlan faktrlere

  • (nsan, makine, malzeme, mamul, eitli hizmetler vb. faktrler)

  • Bal olarak

  • nsan, malzeme ve fiziki tesisler arasnda

  • en uygun/en iyi bileimi oluturmaktr


  • Mamul gelitirme

  • gelitirme

  • Zaman ettleri (Temel yol boyuyor)

  • Hareket Ettleri

  • Kalite kontrol


  • Aratrma gelitirme (Ar-Ge)

  • Gnmz iletmeleri btnyle rekabetierisinde bulunmaktadr. Rekabet ulusal ve uluslararas dzeyde iletme faaliyetlerine etki eden nemli bir zelliktir.

  • Rekabetten karl kmak, gelien teknolojiyi srekli izlemek ve uygulamakla mmkndr. Daha nemlisi yeni teknolojiler retebilmeye baldr.


  • Teknolojik geliim salamak ve gelimi teknolojiye uyum salamak iletmelerde aratrma-gelitirme (Ar-Ge) fonksiyonunun varlna ve etkin-verimli almasna baldr.


Muhasebe

  • Tanm

  • Grevleri

    (Genel Muh, Maliyet Muh, Ynetim Muh)

  • kar Gruplar

  • Ynetim

  • Kamu Maliyesi (Kalknma)


Halkla likilerin Tanm

  • letmenin evresiyle iletiim (iliki) kurmas, etkileimde bulunmas, btnlemesi ve uyum salamasdr

  • Kamu oyunun sempatisini, gvenini, anlayn ve desteini elde etmek ve srdrmek iin yaplan srekli faaliyetlerdir.

  • letmenin politika ve faaliyetlerine kar halkn tepkisinin deerlendirilmesi

  • Bu tepkinin iletme-toplum yarar ile uyumluluu


  • Halkla likiler

  • D evrenin sempatisini ve iyi niyetini kazanmak amacyla bavurulan yntemlerin tmdr.

  • evrenin sempatisi olmadan yani alanlarn mutlu edemeyen bir iletmede, d evrenin sempatisinin ne lde kazanlabilecei de tartma konusudur.


  • Bu Tanmlarn Ortak Noktalar

  • evreyi (i ve d) tanma ve evreye gereken nemi verme.

  • evreyi hafife almama.

  • kna ve inandrma ile kendini evreye tantma

  • Beyin ykama ile tantma deil


  • evreye gven verme

  • evreyi rgtn amalar dorultusunda etkileme

  • evrenin desteini alma

  • Bilgi akn iyi ynlendirme


Halkla likilerin Amalar

  • rgtsel amalarn, zellikle sosyal sorumluluk amalarnn topluma aklanmas,

  • Toplumun ihtiyalarna, beklentilerine duyarl olmak

  • Toplumsal amalarla rgtsel amalar arasndaki kar dengesini salamak.

  • rgt-Toplum btnlemesini gerekletirmek.


Temel lkeler

  • Halkla ilikiler almalarnda baar elde etmek,

  • stenen etkileimi salamak veya varolan olumlu etkileimi srdrme ve pekitirme iin

  • Baz ilkelere uyulmas gereklidir.


ki Ynllk

  • Faaliyetlerimiz ve beklentilerimizle ilgili doru bilgiler sunmak (Halka)

  • Halkn istek ve beklentilerini anlayarak, onlarn istei ynnde politika uygulama ve faaliyetlerimizi ynlendirmek.


Doruluk-Drstlk

  • imize gelse de gelmese de gerekleri btn aklyla halka aklamak.

  • Gizlenecek eyleri hi yapmamak.

  • Saydamlk, effaflk.


  • Vitrini dzeltmek sslemek deildir.

  • Ac ilac tatl kaplayarak sunmak yerine,

  • Acln kabullenip kolay yutulmas iin tatlandrldn belirtmek.

  • Kaz yalayn...

  • Baban var m?...


nandrclk

  • Halka sunulan mesajlarn inandrc olmas ok nemlidir.

  • Burada ncelikli bir konu da mesaja, nce kendimizin inanmasdr.

  • Mesaj veren kii ya da kurumun gvenilir, sempatik ve dili iyi kullanyor olmas inandrcl olumlu ynde etkiler.


Sreklilik

  • Mesajlarn bir ok kez tekrar edilmesi gereklilii.

  • nsanlar bir kere duyup grdkleri eyin zerinde ok fazla durmazlar.

  • Mesajlarn kalc olmas ve unutulmamas iin sreklilik gereklidir.

  • Planllk


Sisteminin leyii

MESAJ

  • Dikkat-lgi ekici olmal

  • Etkileyici olmal

  • Harekete geirici olmal


Hedef Kitle

  • ve D hedef kitle

  • Mevcut ve Potansiyel hedef kitle

  • Destekleyen, Kar tavr taknan ve Kararsz hedef kitle.


  • alanlar ve aileleri

  • Meslek rgtleri

  • Sosyal rgtler

  • Sivil Toplum rgtleri

  • Potansiyel i gc

  • Kamu oyu liderleri

  • Medya vb.


  • Kurum i Halkla likilerde Kullanlan Yntemler

  • Ynetime katlma frsat verme

  • zel brolar-Halkla likiler brosu

  • Yneticilerin (st) bro ziyaretleri

  • Sosyal faaliyetler

  • alanlarn ynetimle iyi iletiimleri


Aralar

  • Yazl/basl aralar

  • Szel aralar

  • Biliim Teknolojisi Destekli aralar

  • Grsel-itsel aralar

  • Dier aralar


Yazl/Basl Aralar

  • Gazeteler, dergiler, brorler, el kitaplar, afiler pankartlar, rozetler, pullar, mektuplar, dnemsel raporlar, duvar gazetesi vb.


Szel Aralar

  • Yz yze-telefonla grme,

  • Konferanslar, seminerler,

  • Sempozyumlar, paneller

  • GRSEL-TSEL ARALAR

  • Radyo, TV ve Filimler


Biliim Teknolojisi Destekli Aralar

  • Bilgisayar destekli iletiim teknolojilerinden yararlanma

    Dier aralar

  • Yarmalar, Festivaller, Trenler, Fuar ve sergiler

  • LOBCLK (Kulis almas)

  • Dorudan ve Dolayl lobicilik


  • Ynetim

  • NSANCIL ANLAMDA

  • nsann,

  • nsan tarafndan,

  • nsani amalar iin,

  • nsanca ynlendirilmesidir.


GELENEKSEL ANLAMDA

  • Bata insan olmak zere, tm rgtsel kaynaklarn, rgtsel amalar dorultusunda i birlii ve uyum ierisinde altrlmasdr.

  • rgtsel kaynaklarn, rgtsel amalar iin sistematik rgtlenmesidir.


  • Ynetimin z

  • Ynetim beeri bir sretir.

  • Bakalar vastasyla amalara ulama

  • Veya

  • Bakalarna i grdrme becerisidir.


  • Ynetimin Dzeyleri

  • st/Stratejik Dzey (Tepe Ynetim)

  • Orta/Ynetsel Dzey (Fonksiyonel Ynetim)

  • Alt/Eylemsel Dzey (Birinci Kademe Ynetim)


st

Dzey

Orta Dzey

Alt Dzey

----------------------

alanlar


PLANLAMA

RGTLEME

KOORDNASYON

KONTROL

YRTME

Ynetimin ilevleri


  • Bir dnem boyu gsterdiiniz ilgi ve sabr iin

  • TEEKKRLER


  • Login