Dyspnoe en hyperventilatie
Download
1 / 35

Dyspnoe en Hyperventilatie - PowerPoint PPT Presentation


  • 351 Views
  • Uploaded on

Dyspnoe en Hyperventilatie. [email protected] Polikliniek Longziekten Medisch Centrum Alkmaar. Dyspnoe, kortademigheid. Dyspnoe, kortademigheid. Snel ademen (tachypnoe) Oppervlakkig ademen Zwaar ademen, een gevoel van toegenomen ademarbeid Behoefte om meer te ademen, “air hunger”

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Dyspnoe en Hyperventilatie' - honey


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Dyspnoe en hyperventilatie

Dyspnoe en Hyperventilatie

[email protected]

Polikliniek Longziekten

Medisch Centrum Alkmaar



Dyspnoe kortademigheid1
Dyspnoe, kortademigheid

  • Snel ademen (tachypnoe)

  • Oppervlakkig ademen

  • Zwaar ademen, een gevoel van toegenomen ademarbeid

  • Behoefte om meer te ademen, “air hunger”

  • Angst om geen lucht te krijgen, gevoel te stikken

  • Druk op de borst, “chest tightness”

  • Vermoeidheid tijdens inspanning


Dyspnoe
Dyspnoe

“Een onaangenaam gevoel van tekortschietende ademhaling”

(vrij naar Manning & Schwartzstein,

New England J Med 1995;

333: 1547)


Meten van dyspnoe introspectie
“Meten” van dyspnoe: introspectie

Borg score:

0: niet kortademing

1: zeer geringe kortademigheid

2: licht kortademig

3: matig kortademig

4: behoorlijk kortademig

5: erg kortademig

6:

7: heel erg kortademig

8:

9: heel, heel erg kortademig

10: maximaal luchttekort



Dyspnoe door zuurstofgebrek
Dyspnoe door zuurstofgebrek?

2450 m: barometerdruk 75%,

Arteriële PO2 68 mmHg, saturatie 91-93%


Dyspnoe1
Dyspnoe?

3500 m: barometerdruk 65%,

Arteriële PO2 55 mmHg, saturatie 87-90%


Adem inhouden inspiratie van o 2 arme en co 2 rijke lucht geeft opluchting
Adem inhouden: inspiratie van O2-arme en CO2-rijke lucht geeft opluchting

8.2% O2

7.5% CO2

8.2% O2

7.5% CO2

Lucht

Time (s)

(Fowler et al., J Applied Physiology 1954)



Afferente mismatch neemt toe door discrepant hoge ademarbeid
Afferente mismatch neemt toe door discrepant hoge ademarbeid:

  • Hogere luchtwegweerstand

    • - Asthma, COPD

  • Lagere compliantie long

    • Longfibrose, hartfalen

  • Lagere compliantie thoraxwand

    • Abdominale obesitas

      Deze effecten worden versterkt wanneer de ademprikkel toeneemt


Ademarbeid
Ademarbeid ademarbeid:

  • Arbeid nodig om luchtwegweerstand te overwinnen

  • Arbeid nodig om elastische krachten te overwinnen

    • - Uitrekken long tijdens inspiratie

    • - Uitrekken thoraxwand tijdens inspiratie

    • (aanvankelijk werkt thoraxwand mee)


Elastische krachten
Elastische ademarbeid:krachten

Borstwand

Long


Expiratoire flowlimitatie
Expiratoire ademarbeid:flowlimitatie

flowlimitatie


Expiratoire flowlimitatie bij copd bijna collaps intrathoracale luchtwegen
Expiratoire flowlimitatie bij COPD: ademarbeid:bijna-collaps intrathoracale luchtwegen


Gevolg van expiratoire flowlimitatie dynamische hyperinflatie
Gevolg van expiratoire flowlimitatie: dynamische hyperinflatie

Koulouris et al,

J Appl Physiol 1995


Stimulatie van het ademcentrum
Stimulatie van het “ademcentrum” hyperinflatie

  • Perifere chemoreceptoren

    • Reactie op O2, CO2, pH 

  • Centrale chemoreceptoren

    • Reactie op CO2, pH 

  • Bewustzijn

  • Receptoren in de long:

    • Longrekreceptoren (inhibitie ademcentrum)

    • Juxtacapillaire (J-) receptoren



Ontregelde ademhaling hyperventilatie
Ontregelde ademhaling: hyperinflatiehyperventilatie

  • Aanvalsgewijze kortademigheid

  • Angst of paniek

  • Tintelingen in handen en rond de mond

  • Drukkend gevoel op de borst

  • Duizeligheid

  • Gevoel flauw te vallen

  • Spierkrampen


Hyperventilatie
Hyperventilatie hyperinflatie

  • Overmatige ventilatie van de longen, met als gevolg hypocapnie


Hyperventilatie1
Hyperventilatie hyperinflatie

  • Overmatige ventilatie van de longen, met als gevolg hypocapnie

  • Acute hyperventilatie: vooral door hoge ademfrequentie (> 24/min)

  • Langdurige hyperventilatie (> 1 uur): slechts 10% toename van de ventilatie nodig om lage arteriële PCO2 te handhaven


Effecten van hypocapnie
Effecten van hypocapnie hyperinflatie

  • Excitatie zenuwstelsel (arteriële PCO2 < 20 mmHg)

    • Paraesthesieën, tetanische krampen

  • Verminderde cerebrale bloedstroom

    • Gevoel flauw te vallen, duizeligheid, hoofdpijn, oorsuizen, hallucinaties

  • Effecten op hart en bloedvaten

    • Geringe daling van de bloeddruk, toename hartfrequentie, vasoconstrictie in de huid

  • Inefficiënte ademhaling (!)

    • Uitgeademde lucht heeft lage CO2-concentratie, dus meer ventilatie nodig om dezelfde hoeveelheid CO2 uit te ademen


Hyperventilatie als reactie op metabole acidose
Hyperventilatie als reactie op metabole acidose hyperinflatie

  • Lactaatacidose (sepsis, metformine)

  • Keto-acidotische ontregeling bij diabetes mellitus

  • Nierinsufficiëntie

  • Intoxicaties (alcohol, ethyleenglycol, aspirine)


Hyperventilatie door onderliggende ziekte zonder acidose
Hyperventilatie door onderliggende ziekte (zonder acidose) hyperinflatie

  • Pulmonaal: asthma, longembolie, pulmonale hypertensie

  • Cardiaal: linksdecompensatie, Cheyne-Stokes ademhaling

  • Endocrinologisch: hyperthyreoïdie

  • Neurologisch: primaire neurogene hyperventilatie, presyncope

  • Zwangerschap


Relatie tussen ernst van hartfalen en hyperventilatie
Relatie tussen ernst van hartfalen en hyperventilatie hyperinflatie

(Lorenzi-Filho et al., Eur Respir J, 2002)



Hyperventilatie tijdens zwangerschap
Hyperventilatie tijdens zwangerschap hyperinflatie

(Prowse et al., Anesthesiology 1965)


Hyperventilatie zonder organische oorzaak
Hyperventilatie zonder organische oorzaak hyperinflatie

  • Bij 87% van patiënten met hyperventilatie zonder bekende oorzaak bleek de patiënt de situatie “verkeerd” te interpreteren:

    • 48% dacht aan hartinfarct

    • 17% dacht aan levensbedreigende intoxicatie (geneesmiddel, alcohol)

    • (Saisch et al., Chest 1996)



Herkenning van symptomen tijdens hyperventilatie
Herkenning van symptomen tijdens hyperventilatie hyperinflatie

(N = 115, Hornsveld et al.,

Lancet 1996)



Diagnose hyperventilatiesyndroom
Diagnose hyperventilatiesyndroom hyperinflatie

  • Anamnese, hetero-anamnese of directe observatie

  • Uitsluiten van “organische” oorzaken van hyperventilatie (bloedgas-onderzoek)

  • Herkenning symptomen tijdens hyperventilatie-provocatietest (niet noodzakelijk)

  • (Eventueel) opwekken hyperventilatie na provocatie

  • Herkenbare klachten na stimulatie van de ademhaling door 35% CO2

  • Toekomst: ambulante expiratoire CO2-meting?


Behandeling hyperventilatie
Behandeling hyperventilatie hyperinflatie

  • Geruststelling, inzicht geven in het probleem en de prognose

  • (Dode ruimte vergroten)

  • Controle verkijgen over de ademhaling

    • Bewuste afname ademfrequentie

    • Training buikademhaling

  • Angst verminderen

    • Psychotherapie

    • Medicamenteus

    • (benzodiazepines, SSRIs)


Conclusies
Conclusies hyperinflatie

  • Dyspnoe ontstaat niet direct door zuurstofgebrek, maar door discrepantie tussen ademarbeid en “gevoelde” luchtstroom (afferente mismatch)

  • Bij COPD ontstaat dyspnoe vooral door expiratoire flowlimitatie ( dynamische hyperinflatie)

  • Bij hartfalen ontstaat dyspnoe vooral door verhoogde ademprikkel (J-receptoren?)

  • Klachten bij het hyperventilatiesyndroom ontstaan door een vicieuze cirkel van angst  overmatige ventilatie en hypocapnie  nog meer angst