dyspnoe en hyperventilatie
Download
Skip this Video
Download Presentation
Dyspnoe en Hyperventilatie

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 35

Dyspnoe en Hyperventilatie - PowerPoint PPT Presentation


  • 352 Views
  • Uploaded on

Dyspnoe en Hyperventilatie. [email protected] Polikliniek Longziekten Medisch Centrum Alkmaar. Dyspnoe, kortademigheid. Dyspnoe, kortademigheid. Snel ademen (tachypnoe) Oppervlakkig ademen Zwaar ademen, een gevoel van toegenomen ademarbeid Behoefte om meer te ademen, “air hunger”

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Dyspnoe en Hyperventilatie' - honey


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
dyspnoe en hyperventilatie

Dyspnoe en Hyperventilatie

[email protected]

Polikliniek Longziekten

Medisch Centrum Alkmaar

dyspnoe kortademigheid1
Dyspnoe, kortademigheid
  • Snel ademen (tachypnoe)
  • Oppervlakkig ademen
  • Zwaar ademen, een gevoel van toegenomen ademarbeid
  • Behoefte om meer te ademen, “air hunger”
  • Angst om geen lucht te krijgen, gevoel te stikken
  • Druk op de borst, “chest tightness”
  • Vermoeidheid tijdens inspanning
dyspnoe
Dyspnoe

“Een onaangenaam gevoel van tekortschietende ademhaling”

(vrij naar Manning & Schwartzstein,

New England J Med 1995;

333: 1547)

meten van dyspnoe introspectie
“Meten” van dyspnoe: introspectie

Borg score:

0: niet kortademing

1: zeer geringe kortademigheid

2: licht kortademig

3: matig kortademig

4: behoorlijk kortademig

5: erg kortademig

6:

7: heel erg kortademig

8:

9: heel, heel erg kortademig

10: maximaal luchttekort

dyspnoe door zuurstofgebrek
Dyspnoe door zuurstofgebrek?

2450 m: barometerdruk 75%,

Arteriële PO2 68 mmHg, saturatie 91-93%

dyspnoe1
Dyspnoe?

3500 m: barometerdruk 65%,

Arteriële PO2 55 mmHg, saturatie 87-90%

adem inhouden inspiratie van o 2 arme en co 2 rijke lucht geeft opluchting
Adem inhouden: inspiratie van O2-arme en CO2-rijke lucht geeft opluchting

8.2% O2

7.5% CO2

8.2% O2

7.5% CO2

Lucht

Time (s)

(Fowler et al., J Applied Physiology 1954)

afferente mismatch neemt toe door discrepant hoge ademarbeid
Afferente mismatch neemt toe door discrepant hoge ademarbeid:
  • Hogere luchtwegweerstand
    • - Asthma, COPD
  • Lagere compliantie long
    • Longfibrose, hartfalen
  • Lagere compliantie thoraxwand
    • Abdominale obesitas

Deze effecten worden versterkt wanneer de ademprikkel toeneemt

ademarbeid
Ademarbeid
  • Arbeid nodig om luchtwegweerstand te overwinnen
  • Arbeid nodig om elastische krachten te overwinnen
    • - Uitrekken long tijdens inspiratie
    • - Uitrekken thoraxwand tijdens inspiratie
    • (aanvankelijk werkt thoraxwand mee)
elastische krachten
Elastischekrachten

Borstwand

Long

gevolg van expiratoire flowlimitatie dynamische hyperinflatie
Gevolg van expiratoire flowlimitatie: dynamische hyperinflatie

Koulouris et al,

J Appl Physiol 1995

stimulatie van het ademcentrum
Stimulatie van het “ademcentrum”
  • Perifere chemoreceptoren
    • Reactie op O2, CO2, pH 
  • Centrale chemoreceptoren
    • Reactie op CO2, pH 
  • Bewustzijn
  • Receptoren in de long:
    • Longrekreceptoren (inhibitie ademcentrum)
    • Juxtacapillaire (J-) receptoren
ontregelde ademhaling hyperventilatie
Ontregelde ademhaling:hyperventilatie
  • Aanvalsgewijze kortademigheid
  • Angst of paniek
  • Tintelingen in handen en rond de mond
  • Drukkend gevoel op de borst
  • Duizeligheid
  • Gevoel flauw te vallen
  • Spierkrampen
hyperventilatie
Hyperventilatie
  • Overmatige ventilatie van de longen, met als gevolg hypocapnie
hyperventilatie1
Hyperventilatie
  • Overmatige ventilatie van de longen, met als gevolg hypocapnie
  • Acute hyperventilatie: vooral door hoge ademfrequentie (> 24/min)
  • Langdurige hyperventilatie (> 1 uur): slechts 10% toename van de ventilatie nodig om lage arteriële PCO2 te handhaven
effecten van hypocapnie
Effecten van hypocapnie
  • Excitatie zenuwstelsel (arteriële PCO2 < 20 mmHg)
    • Paraesthesieën, tetanische krampen
  • Verminderde cerebrale bloedstroom
    • Gevoel flauw te vallen, duizeligheid, hoofdpijn, oorsuizen, hallucinaties
  • Effecten op hart en bloedvaten
    • Geringe daling van de bloeddruk, toename hartfrequentie, vasoconstrictie in de huid
  • Inefficiënte ademhaling (!)
    • Uitgeademde lucht heeft lage CO2-concentratie, dus meer ventilatie nodig om dezelfde hoeveelheid CO2 uit te ademen
hyperventilatie als reactie op metabole acidose
Hyperventilatie als reactie op metabole acidose
  • Lactaatacidose (sepsis, metformine)
  • Keto-acidotische ontregeling bij diabetes mellitus
  • Nierinsufficiëntie
  • Intoxicaties (alcohol, ethyleenglycol, aspirine)
hyperventilatie door onderliggende ziekte zonder acidose
Hyperventilatie door onderliggende ziekte (zonder acidose)
  • Pulmonaal: asthma, longembolie, pulmonale hypertensie
  • Cardiaal: linksdecompensatie, Cheyne-Stokes ademhaling
  • Endocrinologisch: hyperthyreoïdie
  • Neurologisch: primaire neurogene hyperventilatie, presyncope
  • Zwangerschap
relatie tussen ernst van hartfalen en hyperventilatie
Relatie tussen ernst van hartfalen en hyperventilatie

(Lorenzi-Filho et al., Eur Respir J, 2002)

hyperventilatie tijdens zwangerschap
Hyperventilatie tijdens zwangerschap

(Prowse et al., Anesthesiology 1965)

hyperventilatie zonder organische oorzaak
Hyperventilatie zonder organische oorzaak
  • Bij 87% van patiënten met hyperventilatie zonder bekende oorzaak bleek de patiënt de situatie “verkeerd” te interpreteren:
    • 48% dacht aan hartinfarct
    • 17% dacht aan levensbedreigende intoxicatie (geneesmiddel, alcohol)
    • (Saisch et al., Chest 1996)
herkenning van symptomen tijdens hyperventilatie
Herkenning van symptomen tijdens hyperventilatie

(N = 115, Hornsveld et al.,

Lancet 1996)

diagnose hyperventilatiesyndroom
Diagnose hyperventilatiesyndroom
  • Anamnese, hetero-anamnese of directe observatie
  • Uitsluiten van “organische” oorzaken van hyperventilatie (bloedgas-onderzoek)
  • Herkenning symptomen tijdens hyperventilatie-provocatietest (niet noodzakelijk)
  • (Eventueel) opwekken hyperventilatie na provocatie
  • Herkenbare klachten na stimulatie van de ademhaling door 35% CO2
  • Toekomst: ambulante expiratoire CO2-meting?
behandeling hyperventilatie
Behandeling hyperventilatie
  • Geruststelling, inzicht geven in het probleem en de prognose
  • (Dode ruimte vergroten)
  • Controle verkijgen over de ademhaling
    • Bewuste afname ademfrequentie
    • Training buikademhaling
  • Angst verminderen
    • Psychotherapie
    • Medicamenteus
    • (benzodiazepines, SSRIs)
conclusies
Conclusies
  • Dyspnoe ontstaat niet direct door zuurstofgebrek, maar door discrepantie tussen ademarbeid en “gevoelde” luchtstroom (afferente mismatch)
  • Bij COPD ontstaat dyspnoe vooral door expiratoire flowlimitatie ( dynamische hyperinflatie)
  • Bij hartfalen ontstaat dyspnoe vooral door verhoogde ademprikkel (J-receptoren?)
  • Klachten bij het hyperventilatiesyndroom ontstaan door een vicieuze cirkel van angst  overmatige ventilatie en hypocapnie  nog meer angst