Dyspnoe en hyperventilatie
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 35

Dyspnoe en Hyperventilatie PowerPoint PPT Presentation


  • 253 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Dyspnoe en Hyperventilatie. [email protected] Polikliniek Longziekten Medisch Centrum Alkmaar. Dyspnoe, kortademigheid. Dyspnoe, kortademigheid. Snel ademen (tachypnoe) Oppervlakkig ademen Zwaar ademen, een gevoel van toegenomen ademarbeid Behoefte om meer te ademen, “air hunger”

Download Presentation

Dyspnoe en Hyperventilatie

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Dyspnoe en hyperventilatie

Dyspnoe en Hyperventilatie

[email protected]

Polikliniek Longziekten

Medisch Centrum Alkmaar


Dyspnoe kortademigheid

Dyspnoe, kortademigheid


Dyspnoe kortademigheid1

Dyspnoe, kortademigheid

  • Snel ademen (tachypnoe)

  • Oppervlakkig ademen

  • Zwaar ademen, een gevoel van toegenomen ademarbeid

  • Behoefte om meer te ademen, “air hunger”

  • Angst om geen lucht te krijgen, gevoel te stikken

  • Druk op de borst, “chest tightness”

  • Vermoeidheid tijdens inspanning


Dyspnoe

Dyspnoe

“Een onaangenaam gevoel van tekortschietende ademhaling”

(vrij naar Manning & Schwartzstein,

New England J Med 1995;

333: 1547)


Meten van dyspnoe introspectie

“Meten” van dyspnoe: introspectie

Borg score:

0:niet kortademing

1:zeer geringe kortademigheid

2:licht kortademig

3:matig kortademig

4:behoorlijk kortademig

5:erg kortademig

6:

7:heel erg kortademig

8:

9:heel, heel erg kortademig

10:maximaal luchttekort


Waar ontstaat het gevoel van dyspnoe

Waar ontstaat het gevoel van dyspnoe?


Dyspnoe door zuurstofgebrek

Dyspnoe door zuurstofgebrek?

2450 m: barometerdruk 75%,

Arteriële PO2 68 mmHg, saturatie 91-93%


Dyspnoe1

Dyspnoe?

3500 m: barometerdruk 65%,

Arteriële PO2 55 mmHg, saturatie 87-90%


Adem inhouden inspiratie van o 2 arme en co 2 rijke lucht geeft opluchting

Adem inhouden: inspiratie van O2-arme en CO2-rijke lucht geeft opluchting

8.2% O2

7.5% CO2

8.2% O2

7.5% CO2

Lucht

Time (s)

(Fowler et al., J Applied Physiology 1954)


Afferente mismatch

Afferente mismatch


Afferente mismatch neemt toe door discrepant hoge ademarbeid

Afferente mismatch neemt toe door discrepant hoge ademarbeid:

  • Hogere luchtwegweerstand

    • -Asthma, COPD

  • Lagere compliantie long

    • Longfibrose, hartfalen

  • Lagere compliantie thoraxwand

    • Abdominale obesitas

      Deze effecten worden versterkt wanneer de ademprikkel toeneemt


Ademarbeid

Ademarbeid

  • Arbeid nodig om luchtwegweerstand te overwinnen

  • Arbeid nodig om elastische krachten te overwinnen

    • -Uitrekken long tijdens inspiratie

    • -Uitrekken thoraxwand tijdens inspiratie

    • (aanvankelijk werkt thoraxwand mee)


Elastische krachten

Elastischekrachten

Borstwand

Long


Expiratoire flowlimitatie

Expiratoire flowlimitatie

flowlimitatie


Expiratoire flowlimitatie bij copd bijna collaps intrathoracale luchtwegen

Expiratoire flowlimitatie bij COPD:bijna-collaps intrathoracale luchtwegen


Gevolg van expiratoire flowlimitatie dynamische hyperinflatie

Gevolg van expiratoire flowlimitatie: dynamische hyperinflatie

Koulouris et al,

J Appl Physiol 1995


Stimulatie van het ademcentrum

Stimulatie van het “ademcentrum”

  • Perifere chemoreceptoren

    • Reactie op O2, CO2, pH 

  • Centrale chemoreceptoren

    • Reactie op CO2, pH 

  • Bewustzijn

  • Receptoren in de long:

    • Longrekreceptoren (inhibitie ademcentrum)

    • Juxtacapillaire (J-) receptoren


Perifere chemoreceptoren corpus caroticum

Perifere chemoreceptoren: corpus caroticum


Ontregelde ademhaling hyperventilatie

Ontregelde ademhaling:hyperventilatie

  • Aanvalsgewijze kortademigheid

  • Angst of paniek

  • Tintelingen in handen en rond de mond

  • Drukkend gevoel op de borst

  • Duizeligheid

  • Gevoel flauw te vallen

  • Spierkrampen


Hyperventilatie

Hyperventilatie

  • Overmatige ventilatie van de longen, met als gevolg hypocapnie


Hyperventilatie1

Hyperventilatie

  • Overmatige ventilatie van de longen, met als gevolg hypocapnie

  • Acute hyperventilatie: vooral door hoge ademfrequentie (> 24/min)

  • Langdurige hyperventilatie (> 1 uur): slechts 10% toename van de ventilatie nodig om lage arteriële PCO2 te handhaven


Effecten van hypocapnie

Effecten van hypocapnie

  • Excitatie zenuwstelsel (arteriële PCO2 < 20 mmHg)

    • Paraesthesieën, tetanische krampen

  • Verminderde cerebrale bloedstroom

    • Gevoel flauw te vallen, duizeligheid, hoofdpijn, oorsuizen, hallucinaties

  • Effecten op hart en bloedvaten

    • Geringe daling van de bloeddruk, toename hartfrequentie, vasoconstrictie in de huid

  • Inefficiënte ademhaling (!)

    • Uitgeademde lucht heeft lage CO2-concentratie, dus meer ventilatie nodig om dezelfde hoeveelheid CO2 uit te ademen


Hyperventilatie als reactie op metabole acidose

Hyperventilatie als reactie op metabole acidose

  • Lactaatacidose (sepsis, metformine)

  • Keto-acidotische ontregeling bij diabetes mellitus

  • Nierinsufficiëntie

  • Intoxicaties (alcohol, ethyleenglycol, aspirine)


Hyperventilatie door onderliggende ziekte zonder acidose

Hyperventilatie door onderliggende ziekte (zonder acidose)

  • Pulmonaal: asthma, longembolie, pulmonale hypertensie

  • Cardiaal: linksdecompensatie, Cheyne-Stokes ademhaling

  • Endocrinologisch: hyperthyreoïdie

  • Neurologisch: primaire neurogene hyperventilatie, presyncope

  • Zwangerschap


Relatie tussen ernst van hartfalen en hyperventilatie

Relatie tussen ernst van hartfalen en hyperventilatie

(Lorenzi-Filho et al., Eur Respir J, 2002)


Cheyne stokes ademhaling

Cheyne-Stokes ademhaling


Hyperventilatie tijdens zwangerschap

Hyperventilatie tijdens zwangerschap

(Prowse et al., Anesthesiology 1965)


Hyperventilatie zonder organische oorzaak

Hyperventilatie zonder organische oorzaak

  • Bij 87% van patiënten met hyperventilatie zonder bekende oorzaak bleek de patiënt de situatie “verkeerd” te interpreteren:

    • 48% dacht aan hartinfarct

    • 17% dacht aan levensbedreigende intoxicatie (geneesmiddel, alcohol)

    • (Saisch et al., Chest 1996)


Dyspnoe en hyperventilatie

Hyperventilatie-provocatietest


Herkenning van symptomen tijdens hyperventilatie

Herkenning van symptomen tijdens hyperventilatie

(N = 115, Hornsveld et al.,

Lancet 1996)


Hyperventilatie syndroom

Hyperventilatie-syndroom


Diagnose hyperventilatiesyndroom

Diagnose hyperventilatiesyndroom

  • Anamnese, hetero-anamnese of directe observatie

  • Uitsluiten van “organische” oorzaken van hyperventilatie (bloedgas-onderzoek)

  • Herkenning symptomen tijdens hyperventilatie-provocatietest (niet noodzakelijk)

  • (Eventueel) opwekken hyperventilatie na provocatie

  • Herkenbare klachten na stimulatie van de ademhaling door 35% CO2

  • Toekomst: ambulante expiratoire CO2-meting?


Behandeling hyperventilatie

Behandeling hyperventilatie

  • Geruststelling, inzicht geven in het probleem en de prognose

  • (Dode ruimte vergroten)

  • Controle verkijgen over de ademhaling

    • Bewuste afname ademfrequentie

    • Training buikademhaling

  • Angst verminderen

    • Psychotherapie

    • Medicamenteus

    • (benzodiazepines, SSRIs)


Conclusies

Conclusies

  • Dyspnoe ontstaat niet direct door zuurstofgebrek, maar door discrepantie tussen ademarbeid en “gevoelde” luchtstroom (afferente mismatch)

  • Bij COPD ontstaat dyspnoe vooral door expiratoire flowlimitatie ( dynamische hyperinflatie)

  • Bij hartfalen ontstaat dyspnoe vooral door verhoogde ademprikkel (J-receptoren?)

  • Klachten bij het hyperventilatiesyndroom ontstaan door een vicieuze cirkel van angst  overmatige ventilatie en hypocapnie  nog meer angst


Dyspnoe en hyperventilatie

[email protected]


  • Login