T. C.
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 46

T. C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Şube Müdürlüğü asm .tr PowerPoint PPT Presentation


  • 168 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

T. C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Şube Müdürlüğü www. asm .gov.tr. BESLENMEYE BAĞLI KRONİK HASTALIKLARIN ÖNLENMESİ. AMAÇ. Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların önlenmesi konusunda bilgi ve tutum kazandırmak. ÖĞRENİM HEDEFLERİ.

Download Presentation

T. C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ Eğitim Şube Müdürlüğü asm .tr

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

T. C. ANKARA VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜEğitim Şube Müdürlüğüwww.asm.gov.tr


Beslenmeye ba li kron k hastaliklarin nlenmes

BESLENMEYE BAĞLI KRONİK HASTALIKLARINÖNLENMESİ


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

AMAÇ

  • Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların önlenmesi konusunda bilgi ve tutum kazandırmak.


Ren m hedefler

ÖĞRENİM HEDEFLERİ

  • Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların önemini kavrayabilmeli,

  • Toplumda sık görülen beslenmeye bağlı kronik hastalıkları sayabilmeli,

  • Toplumda sık görülen beslenmeye bağlı kronik hastalıkların oluşum nedenlerini söyleyebilmeli,

  • Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivitenin ilkelerini söyleyebilmelidir.


Beslenmeye ba l kronik hastal klar n nemi

Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların önemi

  • Toplum, giderek yaşlanmakta ve yaşam süresi uzamaktadır. Buna bağlı olarak hastalıkların görülme sıklığı ve çeşidi değişmektedir.

  • Bazı hastalıklar doğuştan itibaren ortaya çıkarken, bazıları ise daha sonra fiziksel aktivite azlığı,

  • Yetersiz ve dengesiz beslenme gibi etmenlerin etkisiyle açığa çıkmakta ve tamamen tedavi edilememektedir.


Beslenmeye ba l kronik hastal klar nelerdir

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklar nelerdir?

  • Şişmanlık

  • Kalp- Damar Hastalıkları

  • Yetişkin Tip Diyabet (Şeker) Hastalığı

  • Hipertansiyon

  • Bazı Kanser Türleri

  • Osteoporoz (kemik erimesi)


Manlik

ŞİŞMANLIK

  • Dengesiz beslenme ve

  • Fiziksel aktivite azlığı

  • Vücut yağ oranın artması

  • Vücut ağırlığının istenilenden daha fazla olması


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

  • ALINAN ENERJİ FAZLA

  • HARCANAN ENERJİ AZ


I manl k

Şişmanlık

  • Beden kitle indeksi şişmanlığın en pratik göstergesidir.

  • Beden kitle indeksi vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun m2 cinsine bölünmesi ile hesaplanır.

  • Bu değerin 30 kg/m2 üzerinde olması şişmanlığın göstergesidir.


V cut a rl n nas l de erlendiririz

Vücut ağırlığını nasıl değerlendiririz?

  • Boy ve ağırlığınızı ölçün.

  • Beden kitle indeksinizi (BKİ) belirlemek için verilen denkleme göre hesaplayın.

  • BKİ(kg/m2) = Ağırlık(kg)/

    Boy uzunluğu2 (m)


Bk de erlendirmesi

BKİ değerlendirmesi

<18.5 Zayıf

18.5-24.9 Normal

25.0-29.9 Kilolu,toplu,hafif şişman

30.0-39.9 Şişman

>40.0 Ağır şişman


V cut a rl n nas l de erlendiririz1

Vücut ağırlığını nasıl değerlendiririz?

  • Bel çevrenizi mezür ile ölçün. Şişmanlıkta karın bölgesinin (bel çevresinin) yağlanması beslenmeye bağlı kronik hastalıklar için önemli risk etmenidir. Vücut yağının dağılımını gösterir. Deri altı yağ dokusu ve iç organların yağ miktarını belirler. Özellikle iç organların yağlanması, hastalıkların görülme riskini arttırır.


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

Karın bölgesi yağlanması

önemli bir risk etmenidir.


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

  • Bel Çevresi:

    Erkeklerde: 94 cm

    Kadınlarda: 80 cm

    üzerine çıkmamalı.

  • Bel Çevresi:

    Erkeklerde: 102 cm

    Kadınlarda 88 cm

    üzerine çıkması hastalık riskini arttırır.


Kalp damar hastaliklari

KALP-DAMAR HASTALIKLARI

Şişmanlık ve diğer risk etmenleri sonucunda damarlarda kalınlaşma, yağ ve kalsiyum birikiminin neden olduğu bir hastalıktır.


Hastal n olu mas nda risk etmenleri

KALP-DAMAR HASTALIKLARI

Hastalığın oluşmasında risk etmenleri

Değişmeyen etmenler:

  • yaş

  • cinsiyet

  • kalıtım


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

KALP-DAMAR HASTALIKLARI

Değişken etmenler:

  • Hipertansiyon

  • Yüksek kolesterol düzeyi

  • HDL kolesterolün (iyi kolesterol)

    düşük olması

  • LDL kolesterolün (kötü kolesterol)

    yüksek olması


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

KALP-DAMAR HASTALIKLARI

Değişken etmenler:

  • Kan trigliserit (yağ) düzeyinin yüksek olması

  • Diyabet (şeker hastalığı)

  • Hareketsiz yaşam

  • Şişmanlık

  • Sigara

  • Kişilik özellikleri


D kkat

DİKKAT…

  • Karın bölgesi yağlanması kalp hastalığı riskini arttırır.

  • Şişman bireyler zayıfladıklarında kan yağ düzeyleri ve kan basınçları NORMAL sınırlara düşer.

  • Hızlı kilo kaybı kanda yağlanmaya neden olur. Haftada en fazla 1 kg kilo kaybı önerilmektedir.


H pertans yon y ksek tans yon

HİPERTANSİYON(YÜKSEK TANSİYON)

Kan basıncının normal kabul edilen değerlerden yüksek olmasıdır.


H pertans yon y ksek tans yon1

HİPERTANSİYON(YÜKSEK TANSİYON)

  • Kan basıncının 140/90 mmHg üzerinde olması yüksek tansiyon olduğunu gösterir.

  • Yüksek tansiyon, inmelere (felçlere) neden olabilir ve şişmanlık, beslenmede aşırı yağ ve tuz tüketimi ile ilişkilidir.

  • Çocukluktan itibaren tuzlu besinlerin tüketimi yüksek tansiyona zemin hazırlar.


T p 2 d yabet eker hastal

TİP 2 DİYABET( Şeker Hastalığı)

  • Şeker hastalığı olarak bilinen diyabet şişmanlık ve fiziksel aktivite azlığı ile ortaya çıkan bir hastalıktır.

  • Kalıtımsal etmenler, yaş ve cinsiyet de rol oynayabilir.

  • Şeker hastalığı insülin olarak bilinen hormon düzeyinin, yetersizliği sonucu oluşmaktadır.


T p 2 d yabet eker hastal1

TİP 2 DİYABET( Şeker Hastalığı)

  • Ani şeker düzeyinin yükselmesi, kişide sorunlara yol açar.

  • Bu durum zaman sürecinde kalp damar hastalıkları, inme, böbrek hastalıklarına yatkınlığı artırır.

  • Öğün atlandığında kan şeker düzeyinde ani düşmeler de görülebilir. Bu iki duruma şeker koması denir.

  • Şeker hastalığı olan kişilerin beslenme programları yaşamsal önem taşır.


Kanser

KANSER

İnsan vücudundaki hücrelerin belli bölgelerde kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan tümörün neden olduğu hastalıktır.


Kanserde r sk fakt rler

KANSERDE RİSK FAKTÖRLERİ

  • GENETİK

  • ÇEVRESEL ETMENLER (Beslenme)

  • SİGARA

  • BAZI MADDELERDEKİ TOKSİK MADDELER

  • RADYASYON

  • VİRÜSLER

  • İLAÇLAR

  • BESİNLERDEKİ DOĞAL VEYA KARIŞAN KİMYASAL MADDELER


Osteoporoz kemik erimesi

OSTEOPOROZ(Kemik Erimesi)

  • Osteoporoz, beslenmede çocukluktan itibaren yetersiz kalsiyum alımı ve yetersiz fiziksel aktivite düzeyi ile kemiklerde yetersiz kalsiyum birikimi sonucu oluşur.

  • Kemiklerin içi boşalır ve kırıklarla kendini gösterir.


Osteoporoz kemik erimesi1

OSTEOPOROZ(Kemik Erimesi)

Osteoporoz büyük ölçüde önlenebilen bir hastalıktır.


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

OSTEOPOROZ

RİSK FAKTÖRLERİ

  • Kadın

  • Çok zayıf olmak

  • 50 yaşın üstünde olanların

  • Menopoza girmiş olanlar

  • Erken menopoza girenler

  • Beslenme

  • Yumurtalık ameliyatı geçiren

    kadınlarda


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Sağlıklı beslenmede öncelikle besin

    çeşitliliğini artırın.

  • Her gün dört besin grubunda yer

    alan besinleri her öğünde tüketin.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri1

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Vücut ağırlığınızı koruyun.

  • Beden kitle indeksinizin 18.5-24.9 kg/m2 arasında olmasına özen gösteriniz.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri2

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Günde birkaç kez tam tahıl unlarından yapılmış ekmek ve tahıl ürünlerini tüketin.

  • Günde en az en az 5 porsiyon (400 gram) taze sebze ve meyve tüketin.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri3

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Yağ alımını azaltın ve katı yağlar yerine bitkisel sıvı yağları tercih edin.

  • Eğer margarin kullanıyorsanız yumuşak margarinleri tercih ediniz.


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Yağ içeriği fazla olan etler yerine kuru baklagilleri, balık, tavuk veya yağsız et tüketimini tercih edin.

  • Etle pişen yemeklere yağ eklemeyin.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri4

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Düşük yağlı süt ve ürünlerini

    tercih edin.

  • Şeker tüketiminizi azaltın.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri5

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Tuz tüketiminizi azaltın. İyotlu tuzu tercih edin.

  • Sıvı tüketiminizi arttırın. Günde en az

    8-10 bardak su için.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri6

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Alkol tüketilmemelidir. Eğer tüketiliyor ise günlük miktar azaltılmalıdır.

  • Besinleri üç ana ve 2-3 ara öğün şeklinde tüketin. Öğün atlamayın.

  • Besinlerin pişirilme yöntemi olarak haşlama, ızgara ve buharda pişirmeyi tercih edin. Kızartmalardan sakının.


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri7

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Besinlerin hazırlanmasında güvenilir ve hijyenik koşulların sağlanmasına dikkat edin.

  • Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan yapılmış ekmekleri tercih edin.

  • Pirinç, makarna yerine

    bulguru tercih edin


Beslenmeye ba l kronik hastal klardan korunmada sa l kl beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri8

Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite ilkeleri

  • Stresten mümkün olduğunca uzak durun.

  • Düzenli olarak sağlık kontrollerinizi yaptırın.


Fiziksel aktivitede ilkeler

Fiziksel aktivitede ilkeler

  • Fiziksel aktivitenizi arttırın.


Fiziksel aktivitede ilkeler1

Fiziksel aktivitede ilkeler

  • Her gün en az 30 dakika (5000 adım) orta tempoda yürüyüş yapın.

  • Veya haftada 3-4 kez 30-45 dakika orta tempoda yürüyüş yapın.

  • 10 000 adıma çıkarın.


Fiziksel aktivitede ilkeler2

Fiziksel aktivitede ilkeler

  • Egzersiz öncesi, sırası ve sonrası sıvı tüketiminizi arttırın.

  • Egzersizi yemekten 2-3 saat sonra yapın.

  • Çok tok ve aç olunmamasına dikkat edin.


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

ÖZET

  • Toplumda beslenmeye bağlı görülen kronik hastalıkların başında şişmanlık, kalp- damar hastalıkları, yetişkin tip diyabeti, hipertansiyon, bazı kanser türleri ve osteoporoz gelmektedir.

  • Beslenmeye bağlı kronik hastalıkların sıklıkla önlenmesi hastalıkların görülme riskini azaltır, üretken çalışmayı sağlar ve yaşam kalitesini artırır.


T c ankara val l l sa lik m d rl e itim ube m d rl asm tr

ÖZET

  • Bu hastalıkların önlenmesi için

    • yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli

    • ve fiziksel aktivite arttırılmalıdır.

      Beslenmeye bağlı kronik hastalıklardan korunmada sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite kurallara uyulması önemlidir.


Sorular

Sorular

  • İçinizde düzenli olarak yürüyüş yapan kişi var mı?

  • Her gün en az kaç dakika/saat yürüyorsunuz?

  • Ne kadar süredir yürüyüş yapıyorsunuz?

  • İçinizde vücut ağırlığınızı korumak için beslenmesinde değişiklik yapan kişi var mı?


  • Login