Finansije i finansijska tr i ta
Download
1 / 44

Finansije i finansijska tržišta - PowerPoint PPT Presentation


  • 146 Views
  • Uploaded on

Finansije i finansijska tržišta. Doc dr Milena Žižić. I Dio Pregled finansijskih tržišta. Finansijski sistem obuhvata skup mjera i aktivnosti kojim se ustanovljava finansiranje reprodukcije kao i finansiranje tokova u reprodukciji.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Finansije i finansijska tržišta' - hanzila


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Finansije i finansijska tr i ta

Finansije i finansijska tržišta

Doc dr Milena Žižić


I dio pregled finansijskih tr i ta
I Dio Pregled finansijskih tržišta

  • Finansijski sistem obuhvata skup mjera i aktivnosti kojim se ustanovljava finansiranje reprodukcije kao i finansiranje tokova u reprodukciji.

  • Finansijski sistem je skup tržišta, pojedinaca, institucija, zakona, regulacija i tehnika preko kojeg se trguje obveznicama, akcijama i drugim hartijama, a koji proizvode i isporučuju finansijske usluge,i determinišu ( određuju) kamatne stope.

  • Finansijski sistem je skup tržišta za finansijske instrumente i pojedinaca i institucija koji trguju na ovim tržištima, uz regulatore i supervizore sistema.

  • Možemo reći da je finansijski sistem jedan od najvažnijih izuma savremenog društva.


  • Primarni cilj finansijskog sistema je da se usmjere oskudna zajmovna sredstva ( sredstva raspoloživa za pozajmljivanje na finansijskim tržištima ) od onih koji štede ka onima koji pozajmljuju da bi kupili robe i usluge i izvršili investicije u novu opremu i objekte tako da globalna ekonomija može da raste i da se poveća životni standard građanstva.

  • Takođe, finansijski sistemdeterminiše i cijenu kredita i koliko će kredit biti raspoloživ da bi se platile hiljade različitih roba i usluga koje se svakodnevno kupuju .

  • Kada krediti poskupe i kada su manje raspoloživi, opada ukupna potrošnja roba i usluga , čime se povećava nezaposlenost i usporava privredni rast smanjenjem proizvodnje i otpuštanjem radnika i obrnuto .


  • Globalni finansijski sitem je integralni dio ekonomskog sistema .

  • Korisnici finansijskog sistema su ljudi, firme i druge organizacije, koji žele da iskoriste pogodnosti koje nudi finansijski sitem:

  • posredovanje između sufisticiranih i deficitarnih jedinica;

  • finansijske usluge kao što su osiguranje i penzije ;

  • mehanizam plaćanja;

  • pogodnosti portfolio prilagođavanja.


  • Krajnji korisnici imaju izbor između tri šira pristupa: sistema .

  • direktno kreditiranje;

  • organizovana tržišta;

  • posrednici.

    Finansijski izvori,instrumenti,mehanizmi i institucije za njihovu koncentraciju i akumulaciju odnosno proširenu reprodukciju čine cjelinu finansijskog sistema koje se međusobno prožimaju u skladnim odnosima.


Bazične funkcije globalnog finansijskog sistema sistema .

Funkcija štednje

Funkcija likvidnosti

Funkcija plaćanja

Funkcija politike

Funkcija bogatstva

Kreditna funkcija

Funkcija rizika


  • Funkcija štednje sistema .obuhvata obezbjeđenje koje je potencijalno profitabilno, kao i nisko rizično trgovanje sa štednjom publike.

  • Funkcija likvidnosti obuhavata pružanje načina za povećanje fondova pretvaranjem finansijskih aktiva (akcije, obveznice, depoziti i sl.) u gotovinska salda.

  • Funkcija plaćanja pruža mehanizam plaćanja za kupovinu roba i usluga.

  • Funkcija politike obezbjeđuje kanal za državnu politiku kako bi se ostvarili ciljevi pune zaposlenosti, niske inflacije i održivog ekonomskog rasta.


  • Funkcija bogatstva sistema .predstavlja načine za čuvanje kupovne moći u finansijskim aktivama sve dok ne bude ubuduće potrebno za trošenje na robe i usluge.

  • Kreditna funkcija obezbjeđuje ponudu kredita kao podrška potrošačkoj i investicionoj potrošnji u globalnoj ekonomiji.

  • Funkcija rizika pruža sredstva za zaštitu preduzeća , potrošača i države od rizika kojim se odnose na ljude, imovinu i dohodak, stvarajući i prodavajući usluge za zaštitu od rizika.


Finansijski izvori finansijska tednja
Finansijski izvori – finansijska štednja sistema .

  • Postoje tri finansijska izvora:

  • Novčana akumulacija, ili štednja;

  • Inostrana sredstva,uvezana akumulacija;

  • Kreiranje novca.

  • Ekonomska teorija štednju treitira kao razliku između realizovanog dohotka i efektivnih izdataka za tekuću potrošnju ,odnosno kao odloženu potrošnju.

    S = Y - C

  • S – novčana štednja

  • Y – dohodak

  • C – potrošnja


  • Y = C + S sistema .

  • Kako su štednja i investicije ex post jednaki( S=I ), to se indetitet često susreće u obliku :

  • Y = C + I

  • Sistem štednje treba da riješi tri osnovne funkcije:

  • Da obezbijedi dovoljno akumulacije;

  • Da je alocira;

  • Da obezbijedi dislokaciju strukturno po granama i regionima.


Dakle,radi se o: sistema .

  • Akumulaciji -Obimu i sektorskom rasporedu;

  • Alokaciji - Prenosni mehanizam(posrednici)

  • Dislokaciji - Sistem ulaganja investicija(rokovi,efikasnost).


Ii finansijske institucije i instrumenti
II. Finansijske institucije i instrumenti sistema .

  • Postoje primarni i sekundarni finansijski subjekti.

  • Najvažnija finansijska institucija je Banka ( poslovne i CB).

  • Primarni finansijski subjekti:

  • Preduzeća;

  • Stanovništvo;

  • Država;

  • Međunarodne korporacije.

  • Sekundarni finansijski subjekti , u koje spadaju brojni finansijski posrednici na finansijskom tržištu ili finansijski intermedijatori.


  • Osnovna djelatnost finansijskih institucija koncentrisana je na držanje i operacije finansijskim instrumentima.

  • Osnovne finansijske institucije su banke i fondovi za kreditiranje.

  • Banke(poslovne i CB) – bankarske institucije.

  • Fondovi PIO,Zdrastva – nebankarske institucije.(prenos sredstava,investicioni,finansijske kompanije,brokersko dilerske kuće i td)



  • Osnovne karakteristike razvijenosti ogledaju se u: vrši se preko tri kanala:

  • Strukturi instrumenata po sektorima;

  • Strukturi po vrstama instrumenata;

  • Ročnoj strukturi; i

  • Načinu formiranja,upravljanja,odlučivanja i transformaciji jednog u drugi oblik.


  • Osnovni instrumenti, preko kojih funkcionišu savremeni finansijski sistemi su:

  • Novac;

  • Čekovi;

  • Mjenice;

  • Akcije;

  • Obveznice;

  • Virman/platni nalog;

  • Blagajnički zapis;

  • Komercijalni zapis;

  • Depozitni sertifikat;

  • Bankarski akcept;

  • Cesija;asignacija,kompezacija

  • Opcije, fjučersi,kamatni svopovi.


Iii finansijska tr i ta
III Finansijska tržišta finansijski sistemi su:

  • Finansijsko tržište je organizovano mjesto i prostor na kome se traže i nude finansijsko – novčana sredstva i na kome se u zavisnosti od ponude i tražnje organizovano formira cijena tih sredstava.

  • Formiranje cijene novčanih sredstava se u principu izražava kursom ili procentnom stopom čija visina zavisi od roka na koji se nude slobodna novčana sredstva.


  • Finansijska tržišta imaju trostruku ulogu u ekonomskom sistemu: 

  • Likvidnost je krucijalna karakteristika finansijskih tržišta – omogućava da posrednici finansijskih instrumenata mogu da ih kupe i prodaju jeftino i lako; 

  • Informacije – prikupljanje i prenošenje informacija o izdavaocu finansijskog instrumenta, što se može sažeti u formi cijene (visoka ili niska cijena akcije);

  • Podjela rizika – daju individualcima mjesto za kupovinu ili prodaju rizika, dijeleći ih sa drugima. Dobro dizajniran portfolio ima niži sveukupni rizik nego bilo koja pojedinačna akcija ili obveznica.


1.Direktno finansiranje sistemu: 

Tok fondova

Primarne HoV

2.Indirektno finansiranje

Korporativni sektor,država(dužnici)

Sekundarne HoV

Finansijski posrednici

Domaćinstva

(povjerioci)

Tok fondova

Tok fondova

3.Posredničko finansiranje

Primarne HoV

Tok fondova

Brokeri

Dileri

Novčani iznos

Primarne HoV


  • Elementi finansijskog tržišta su: sistemu: 

  • Tržište;

  • Finansijski instrumenti;

  • Učesnici na finansijskom tržištu.

    Finansijska tržišta:

  • Savršena(mnoštvo učesnika,nema diktiranja uslova prodaje kapitala,što je teorijski mogući)

  • Nesavršeno (gdje manji broj učesnika na tržištu diktira uslove plasmana kapitala – kod nas.


  • U praksi tržišta možemo podijeliti i na: sistemu: 

  • Tržište u širem(bankarsko – inform.sistem),

  • Tržište u užem smislu(berzansko).

  • Finansijski instrumenti predstavljaju predmet trgovanja na finansijskom tržištu.

  • Finansijsko tržište,kroz finansijske transakcije,kreira finansijsku aktivu i pasivu.

  • Finansijski instrumenti su za vlasnike – AKTIVA, a za emitenta PASIVA.


Finansijska aktiva sistemu: 

Finansijska pasiva

1.Kupci fin.sredstava=VLASNICI 2.EmitentI fin.instrumenata=PRODAVCI

Subjekti štednje ulažu u štednju u različite vrste fin.instrumenata i imaju pravo na budući prihod.

Subjekti investiranja prikupljaju sredstva emisijom različitih oblika fin.instrumenata i imaju obavezu po istima.


  • Aktivu sistemu:  čine: HoV,depoziti,potroživanja,žiralni novac,devize,zlato i td.

  • HoV su najznačajnije i najrazvijeniji oblik finansijske analize.

  • Podjela HoV može biti:

  • Po roku dospijeća(kratkoročne i dugoročne);

  • Po osnovu emitenta(državne,CBCG,poslovne banke,firme);

  • Mjestu emitovanja(domaće i ino);

  • Prema funkciji na tržištu – osnovne HoV(akcije,obveznice,zapisi,sertifikati,komercijalni papiri), izvedene – derivatne HoV:fjučersi,svopovi,opcije i dr.


  • Učesnici na fin.tržištu mogu biti u : sistemu: 

  • Širem ;

  • Užem smislu.

    U širem smislu su svi učesnici u poslovanju na finansijskom tržištu bez obzira na njihovu poslovnu djelatnost(javni sektor,sektor privrede,sektor stanovništva i subjekti iz inostranstva).

    U užem smislu su samo finansijski učesnici i finansijski posrednici.



  • U finansijske posrednike spadaju: sistemu: 

  • Brokeri;

  • Dileri;

  • Investicioni bankari.

    Postoje dva oblika finansiranja:

  • Direktno(gdje se ugovara neposredna obaveza kroz akcije ili obveznice),

  • Indirektno(preko posrednika).


Vlasništvo

Dividenda

2. Primarno i sekundarno tržište kapitala(prva i ostale emisije HoV na berzi).


3. Tržište novca i kapitala. sistemu: 

  • Novca (trgovina sa fin.institucijama kraćim od godine dana),

  • Kapitala(trgovina dugoročnim instrumentima više od godine dana).

  • Internacionalizacija finansijskih tržišta – kapital nema granica

  • Euro obveznice;

  • Euro dolari.


Svjetska tr i ta akcija
Svjetska tržišta akcija sistemu: 

  • Prednosti posrednika:

  • Transakcioni troškovi su manji kod fin.posrednika zbog ekonomije obima;

  • Podjela rizika;

  • Asimetrične informacije – moralni hazard je kod posrednika manji.

    Finansijski posrednici mogu biti:

  • Depozitne institucije(banke);

  • Institucije ugovorne štednje(osiguravajuća društva,PIO)

  • Investicioni posrednici(investicioni fondovi,kompanije i investicioni fondovi tržišta novca).


Regulisanje finansijskog sistema
Regulisanje finansijskog sistema sistemu: 

  • Dva zahtjeva za dobrom regulacijom:

  • Potpuna informativnost(elektronsko komuniciranja nadležnih institucija),

  • Dobra funkcionalnost.

    Asimetrične informacije – negativna selekcija i moralni hazard.

    Moralni hazard – pojam iz teorije osiguranja označava manju brigu pojedinca za osiguranu nego za neosiguranu stvar.


Ii dio h o v i drugi instrumenti
II DIO H o V i drugi instrumenti sistemu: 

  • Tržište kapitala se sastoji od bankarskog tržišta kapitala i berzanskog kapitala.

  • Banke su finansijske institucije koje do sredstava dolaze putem prikupljanja depozita kako bi te depozite koristile za odobravanje kredita.

  • Pored tih poslova, prikupljanja I plasiranja novca , banka obavlja I poslove plaćanja,davanja garancija,akreditiva.

  • Banke se mogu podijeliti prema uslugama koje pružaju na komercijalne banke koje obavljaju klasične poslova kreditiranja privrede I stanovništva,poslove platnog prometa I ostale poslove I investicione koje su specijalizovane za niz usluga u vezi sa poslovanjem sa hartijama od vrijednosti.


STRUKTURA FINANSIJSKOG TRŽIŠTA sistemu: 

FINANSIJSKO TRŽIŠTE

TRŽIŠTE DEVIZA

TRŽIŠTE KAPITALA

TRŽIŠTE NOVCA

BANKE

DEPOZITI

HOV

BERZE

KREDITI

AKCIJE

OBVEZNICE


  • Na berzanskom tržištu kapitala kupuju se i prodaju akcije i obveznice(sekundarno tržište kapitala).

  • Instrumenti tržišta kapitala

  • HoV su pisani papiri koji vlasniku daju obezbjeđenje određenih prava.

  • Hov su vrijednosni i formalni dokumenti koji moraju ispunjavati određene uslove.

  • Uslovi koje moraju ispuniti HoV

  • Da su formalni dokument u pisanoj formi;

  • Da sadrži određena prava na hartiju i iz hartije;

  • Pravo iz hartije je povjereno njihovim vlasnicima;

  • HoV je pisana isprava gdje se njen izdavalac obavezuje da će izvršiti obavezu imaocu;

  • Obaveze se moraju ispuniti.


Zna aj
Značaj... i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Ogroman,posebno za novčano tržište;

  • Kreditno/monetarnoj politici (Hov u obliku državnih zapisa);

  • Likvidnosti nacionalne ekonomije;

  • U robnom i platnom prometu zemlje/plaćanje.

  • Prikupljanje i upravljanje kapitalom.


Osnovna svojstva hov
Osnovna svojstva HoV: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Naziv HoV;

  • Firma,naziv i sjedište,ime i prebivalište izdavaoca;

  • Oznaku da HoV glasi na donosioca;

  • Tačnu obavezu izdavaoca donosiocu HoV;

  • Mjesto i datum izdavanja i serijski broj;

  • Potpis izdavaoca HoV i drugi bitni elementi.


Vrste hov mogu biti
Vrste HoV mogu biti: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

Prema načinu određivanja njegovog korisnika dijele se na:

  • Na ime(rekta)-naznačen vlasnik-manjkavost;

  • Na donosioca – ko je posjeduje(prenos cesijom,,iz ruke u ruku,,predajom);

  • Po naredbi(na ime ali uz dodatak,,po njegovoj naredbi,,indosomentom na poleđini);


Prema prirodi sadr ajnog prava
Prema prirodi sadržajnog prava: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Stvarno pravne(prenose se: skladišnica,konosman,hipotekarno pismo);

  • Obligaciono pravne(potraživanje u novcu-mjenica,ček,blagajnički zapisi,obveznice,kreditno pismo);

  • HoV sa pravom učešća (% učešće u pravnom licu –upravljanje,dobit).


Zajedni ka osobina hov je
Zajednička osobina HoV je: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Sadrži obligaciona;

  • Sadrži stvarna prava;

  • Da je lako prenosiva,

  • Da je potraživanje izraženo u vidu novca;

  • I da je potraživanje kratkoročnog karaktera.


HoV na tržištu kapitala: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Kratkoročna ( tržište novca);

  • Dugoročna tržište kapitala .

    Tržište kapitala objedinjuje:

  • Kreditno-investiciona tržišta – investicioni krediti;

  • Hipotekarno tržište-hipotekarni krediti;

  • Tržište HoV-tržište EFEKATA.


Ciljevi tr i ta kapitala su
Ciljevi tržišta kapitala su: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Da se unaprijedi efikasnost usmjeravanja akumulacije na investiranju u javni i privatni sektor;

  • Da poveća domaću štednju;

  • Da proširi osnovicu nosilaca vlasništva i poboljša raspodjelu prihoda;

  • Da se investicioni kapital učini prisutnim većem broju investitora i njegova pokretljivost unutar zemlje;

  • Da se obezbijedi monetarna stabilnost omogućavajući štedišama da dođu do investicionog kapitala;

  • Da se širi dijapazan finansijskih ulaganja;

  • Da se unaprijedi operativna djelatvornost finansijskih institucija;

  • Da se poboljšaju uslovi pribavljanja stranog kapitala.


  • Terminska razlika i obveznice(sekundarno tržište kapitala

    HoV(širi) i EFEKTI(uži pojam) = dugoročni rezultat poslovanja :akcije i obveznice.

    Pravo vlasništva/svojinski odnos.

    Efekti prema vrsti prihoda mogu biti:

  • Efekti sa fiksnim prihodima(min.vrijednost npr.obveznica) ;

  • Efekti sa varijabilnim prihodima(akcije);

  • Mješoviti efekti.


Pitanja
Pitanja: i obveznice(sekundarno tržište kapitala

  • Šta predstavlja finansijski sistem?

  • Koji su podsistemi finansijskog sistema?

  • Šta podrazumijevamo pod bankarskim sistemom?

  • Šta podrazumijevamo pod monetarnim sistemom?

  • Šta je štednja?

  • Šta je dohodak, kako se može predstaviti ?

  • Šta podrazumijevamo pod akumulacijom?

  • Banku možemo definisati kao?

  • Po svojoj djelatnosti i cilju poslovanja,banke mogu biti?

  • Koje su osnovne razvijenosti finansijkog tržišta?

  • Koje vrste finansijkog tržišta postoje?


12. Koji su elementi finansijkog tržišta? i obveznice(sekundarno tržište kapitala

13. Šta je savršeno,a šta nesavršeno tržište?

14.Šta je berza,osnovne karakteristike?

15.Primarna, sekundarna emisija HoV?

16.Kako dijelimo HoV i čemu služe?

17.Koji su derivati HoV i čemu služe?

18.Koje su finansijske institucije u monetarnom sistemu?

19.U finansijske posrednike ubrajamo...?

20.Podjela tržišta po ročnosti...?



ad