Mesleki akci er hastal klar
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 100

Mesleki Akciğer Hastalıkları PowerPoint PPT Presentation


  • 306 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Mesleki Akciğer Hastalıkları. Prof. Dr. İbrahim AKKURT CÜTF Göğüs Hast. AD. - Sivas. Konu başlıkları. Tanımlama- fizyopatoloji Tarihçe MH kavramı -gerçeği /pratiği Epidemiyoloji Sınıflama Tanı-tedavi- takip kriterleri. Mesleki Akciğer Hastalıkları. Katılar - partikül büyüklüğü.

Download Presentation

Mesleki Akciğer Hastalıkları

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Mesleki Akciğer Hastalıkları

Prof. Dr. İbrahim AKKURT

CÜTF Göğüs Hast. AD. - Sivas


Konu başlıkları

  • Tanımlama- fizyopatoloji

  • Tarihçe

  • MH kavramı -gerçeği /pratiği

  • Epidemiyoloji

  • Sınıflama

    • Tanı-tedavi- takip kriterleri


Mesleki Akciğer Hastalıkları

Katılar - partikül büyüklüğü

Gazlar - suda çözünebilirlik

- > 10  ...nasal

- 3-10 ....Trakeobronş.

- 0.1-3 ... Perif. SY. ve

Alveoller

- Suda çözünenler

(NH3, SO2..)...ÜSY

- Suda çözünmeyenler

(NO2, Fosgen)...

Alt sol.Y. ve alv

YANIT

KRONİK

- B.Astım

- KOAH

- Fibrozisler

-Pnömokonyozlar

- Maligniteler

AKUT

- ÜSY irritasyonu, obst.

- Bronkokonstruksiyon

- RADS

- Alveolit-P.Ödem-ARDS

- Fume fever


Ne iş yapıyorsun ?

“Hayret ve tereddüt ediyorum.

Acaba, ilaç ve sinameki kokan muayenehane

ve eczanelerde oturan bu azametli ve şık

görüntülü doktorların burnuna işyerlerindeki

pis kokulu şeyleri mi soksam, yoksa onları

bu çukurları görmeye mi davet etsem?”

Dünya -Tarihsel süreç

Bernardino Ramazzini (1633-1714)

De Morbis Artificum Diatriba


Dünya -Tarihsel süreç

  • 18. yüzyılda yer altı maden işçilerinde pnömokonyoz-silikoz epidemileri

  • Avrupa’da 1842’de kadın ve çocukların madenlerde çalışması yasaklandı

  • 1844’de ise fabrikalarda işyeri hekimi bulundurulması zorunluluğu getirildi

  • 1919’da ILO kuruldu...

  • 1950’de WHO sağlık-çalışan sağlığı tanımları...


Ülkemizde - Tarihsel süreç

- 1930...Umumi Hıfzısıhha Kanunu -1946... İş kazaları ve MH sigortası...- 1969... İSGÜM...- 1972’de MH ve iş kazasının yasal tanımı- MH ve iş kolları listesi- 1979... Ankara ve İstanbul MHH - 1988... TTB “İş yeri hekimliği” - Temmuz ve Aralık 2003...yeni iş kanunu-İşyeri Hekim yönetmeliği...


Meslek Hastalığı

Kavramı - Pratiği (?)

Dünya-Türkiye


Dünyada

Mesleki = Çalışanlar

Ülkemizde

Mesleki = İşçi


Dünyada:

MH yasal yaklaşım

bazı farklılıklar

gösterse de

temel mentalite

hemen hemen

benzerdir...


Kim idare eder ?

Kim öder ?

Tazmin edilir

mi?

Kim muay. eder

Tanı nasıl konur

Olgu sayısı

(yılda)

Kalıcı malul. varmı?

Avustralya

Mahk.

Ö. Sigorta

Evet

Uzm.

Çok Kadem

?

Evet

Belçika

U.Büro

İşveren

Evet

Uzm. Kurulu

Çok K.

?

Evet

Brezilya

U.Büro

İşveren-devlet

Evet

U.B. Hekimi

Çok K.

?

Evet

Bulgar.

U.Büro

İşveren

Evet

Uzm. Kurulu

Çok K.

?

Evet

Kanada

Eyalet Bürosu

İşveren

Evet

Değişir

Değişir

 100

Evet

Finland.

U.Büro

İşveren

Evet

Uzm.

Çok K.

352 (1991)

Evet

Değişik ülkelerde MH yasal yaklaşım

Eur Respir J 1994; 7: 969-80


Kim idare eder

Kim öder

Tazmin edilir

mi?

Kim muay. eder

Tanı nasıl konur

Olgu sayısı

(yılda)

Kalıcı malul. varmı?

G.Kore

U.Büro

İşveren

Evet

Uzmanlar

Çok Kadem

?

Hayır

İspanya

U.Büro

İşveren

Evet

Heyet

Çok K.

146 (1990)

Evet

Hollanda

Değişik

İşveren-işçi

Hayır

Uzm.

Çok K.

?

Hayır

İngiltere

U.Büro

Genel vergi

Evet

Meslek H.Uzm.

Değişir

293 (1991)

Evet

ABD

No-fault sig.sis.

İşveren

Evet

Değişir

Değişir

?

?

TÜRKİYE

SSK MHH

SSK-

İşveren

Evet

Uzm.

Çok K.

13/83 (1998)

Evet ???

Eur Respir J 1994; 7: 969-80


SSKSosyal SİGORTALAR Kurumu

  • Hastalık Sigortası

  • Analık

  • Malüllük

  • Yaşlılık

  • Ölüm

  • İş kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortası


Meslek Hastalığı

Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleridir


Geri kalan

tüm iller

+

Yurt dışı

Sigortalıları

+

Mahkemeler

+

Mesleki Ölüm

kararları

Balıkesir

Bilecik

Bursa

Çanakkale

Edirne

İstanbul

İzmir

Kırklareli

Kocaeli

Sakarya

Tekirdağ

Yalova

ZONGULDAK

MESLEK H.H.

Zonguldak

Bartın

Karabük

ANKARA

MESLEK H.H.

İSTANBUL

MESLEK H.H.


MESLEK HASTALIKLARININ TESBİTİ

(TÜRKİYE’DE DURUM)


Meslek Hastalığı

Epidemiyolojik veriler

Dünya-Türkiye


Sağlıkve Güvenlik patolojileri

MESLEK

HASTALIĞI

İŞ KAZASI


DÜNYADA DURUM

YILDA :

  • 160 MİLYON MESLEK HASTALIĞI

  • 125 MİLYON İŞ KAZASI

WHO-1997


%44

%56

%1

%99

DÜNYA

TÜRKİYE

MESLEK HASTALIKLARI

İŞ KAZALARI


BEKLENİLEN MESLEK HASTALIĞI SAYISI ?

Ülkeler arasında değişmekle birlikte,

yılda her bin işçi için 4-12

yeni meslek hastalığı olgusu beklenmeli...

Harrington JM, Gill FS, Aw TC, Gardiner K. Occupational Health; 4th Edition 1998


TÜRKİYE’DE DURUM

TÜRKİYE’DE MESLEK HASTALIKLARI İLE İLGİLİ RESMİ VERİLER SADECE SSK

(SOSYAL SİGORTALAR KURUMU BAŞKANLIĞI)

İSTATİSTİKLERİ...


Son 4 yıl

601


Son 4 yıl


Son 3 yıl


Meslek Hastalıklarınınsistemlere göre dağılımı

  • Bir çok ülkede 1992’ye kadar bildirilen MH listelerinin 1.sırasını MAH oluştururdu...

  • Son yıllarda MAH 4-5.sıraya düşmüştür olası nedenleri:

    • Birincil korunma önlemlerinin yeterliliği

    • Bir çok patolojinin de MH kavramı içine alınması: iş stresi-ergonomik sorunlar vb.


MESLEK HASTALIKLARININ TESBİTİ

(İNGİLTERE - ODIN- MESLEK HAST. BİLGİ AĞI PROJESİ )

1996 YILINDA TESPİT EDİLEN 21686 yeni meslek hastalığının dağılımı:

% 44’Ü KAS İSKELET SİSTEMİ HASTALIĞI

% 22’Sİ DERİ HASTALIĞI

% 16’SI MENTAL BOZUKLUKLAR

% 9’U SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI

% 7’Sİ DUYMA BOZUKLUKLARI

% 2’Sİ DİĞER HASTALIKLARDIR.

Cherry N Occupational Diseases; BMJ 1999;318:1397-9


Ülkemizde MH sınıflaması

Saptanmış olan meslek

hastalıklarının

Sistemlere göre dağılımı

1992’den beri

???


n

%

Meslek hastalıkları

428

Mesleki akciğer hastalıkları

212

49.5

Mesleki Akciğer Hastalıkları(SSK AMH-1998)


n

%

Silikosis

49

23.1

Kronik bronşit

49

23.1

Mesleki astım

47

22.2

KİP

33

15.6

İAH

10

4.7

KOAH

10

4.7

Bissinosis

8

3.8

Asbestosis

3

1.4

Siderosis

3

1.4

MAH Tanısı Konulan Olguların Dağılımı(N:212) –(SSK AMHH-1998)


Kliniklerimizde veya

bilimsel çalışmalarda

saptadığımız MH,

Meslek Hastalıkları

yasal havuzuna

girmedikçe

Meslek Hastalığı

sayılamazlar...


Özel

Devlet Hast.

S.Ocağı

Ünv.

MESLEKİ şüphesi

SSK – (Disp.-Hast. Sigorta müdürlüğü)

Bölge Meslek Hastalıkları Hastanesi

İş yeri

Müf.

Tah.

Raporu

Kesin tanı + yasal getiri


A. PNÖMOKONYOZLAR

- KİP

- Silikosis

- Asbestosis

- Silikat pnömokonyozları

- Berilyum hastalığı

-Diğerleri:Aluminyum, antimon,baryum, Kobalt,Siderosis,Mikstoz Pnömokonyozları, vb.

B. Mesleki astım

C. HSP

D.KOAH(kr.bronşit-amfizem)

E. Bissinosis

F.Toksik ajanlara bağlı patolojiler: Amonyak, Kadmiyum, Klorin, Metal-Polymer-Organik tozların ateşi(MFF-PFF-ODF)

G. Akciğer kanserleri

H. İnfeksiyöz hastalıklar

Mesleki Akciğer Hastalıkları


MESLEKİ

AKCİĞER

HASTALIKLARI

SEMPTOM

GRAFİ


Radyolojik tanı-takip

Pnömokonyozlar

Diğerleri

Klinik/fonksiyonel tanı-takip


Pnömokonyoz

Akciğerlerde toz birikimi ve

buna karşı gelişen doku reaksiyonunun genel adı

(ILO-1972-98)

Benign

Pnömokonyoz

Doku reak.

Kollajenöz

Pnömokonyoz

Basit

Pnömokonyoz

Radyoloji

Komplike

Pnömokonyoz


Pnömokonyozlarda

Tanı Kriterleri:

  • Meslek öyküsü

  • ILO klasifikasyonuna uygun radyolojik görünüm

  • Bu görünüme yol açabilecek başka patolojinin 

Zorunlu olmadıkça invaziv tanı yöntemine

gerek yoktur...

Tanıda

Semptomatoloji ve klinik bulguların önemi ??? Bu nedenle;


Dünyada 1900’lerin başından itibaren yoğun pnömokonyoz

epidemileri sonucu PMF ile bir çok olgu kaybedilmiştir.

Bunun üzerine erken tanı için her ülkede ulusal önlemler...

  • ILO’nun 1930’da Güney Afrikanın Johannesburg....pnömokonyoz radyografilerini okuma esasları....- 1950, 1958, 1968, 1971 ve 1980’de bu esaslar gözden geçirilerek.... erkenden saptanması için uluslararası ortak dil ve yöntem oluşturulması amaçlanmıştır...-1997’de revizyon???


Buna göre Pnömokonyoz yapıcı işlerde çalışan kişilerin çalıştıkları ortamdaki nonsp. toz, silika,asbest gibi spesifik toz konsant. göre belli aralıklarla standart PAgrafi...

Bu filmlerin“ILO Pnömokonyozlu Filmleri değerlendirme sınıflaması”esaslarına göre değerlendirilmesi...


  • Klasifikasyonun kullanımı:

  • Epidemiyolojik...

  • Kliniklerde...

  • İstatistiklerde...

  • Maluliyet... gereken bilginin bir kısmının sistematik tanımı...

1- Standartgrafi

seti...,

2- Metin...


Ana kurallar

PA’da toz maruziyeti için patognomonik

olabilecek bir görüntü 

İncelenen grafideki bulguların standart grafilerle

ve metinle kesin bir uyum göstermesi...

PA’daki bazı anormallikler pnömokonyozu taklit

eden bir görünüm verebilirler(ör. eski enf.).

PA da tozla ilişkili olmadığı düşünülen görünümler

semboller kullanılarak, yorumlanmalıdır.


Grafi kalitesi

1...

2...

3...

4...(u/r)

  • Patolojiler :

  • Parankimal

    • Küçük-Büyük opasiteler

  • Plevral

  • Semboller

  • Diğerleri


Büyüklük

Yuvarlak(çap)

Düzensiz(genişlik)

0-1.5 mm

p

s

1.5-3 mm

q

t

3-10 mm

r

u

Parankimal küçük opasiteler

Parankimal büyük opasiteler

A, B, C


Yoğunluk

Her birim alandaki küçük opasitelerin konsantrasyonu...

Değerlendirmede yazılı metin yol göstericidir,

standart grafiler daha önceliklidir...

Yaygınlık

Küçük opasitelerin görüldüğü zonlar...

Zonlardaki yoğunlukta belirgin farklılık varsa,

yoğunluğun fazla olduğu zon veya zonlar

göz önüne alınır...


Küçük opasitelerin yoğunluk kategorileri

0. Kategori: 0/- 0/00/1

1. Kategori:1/01/11/2

2. Kategori2/12/22/3

3. Kategori 3/23/33/+

ILO sınıflamasındaki yoğunluk kategorileri:

  • Tozlara kümülatif maruziyet

    • Post-mortem akciğerdeki toz içeriği

  • Mortalite

    • Akciğerin postmortem patolojik görünümleri ile uyumlu bulunmuştur.


PLEVRAL ANORMALLİKLER

  • Diffüz plevral kalınlaşma,

  • Plevral plaklar ve

  • Kostofrenik açı obliterasyonu


Semboller


Sonuçta;

  • Sınıflamanın esası, basit tekrarlanabilir bir yöntemle radyografik anormallikleri kodlamaktır.

  • Sınıflama ne patolojik oluşumları tanımlar nede çalışma kapasitesini hesaplayabilir.


Amaç,

riskli işlerde çalışan kişilerde

etkileme başladığı an

(1.kategori)

uygun koşullarda iş değişikliği

sağlayarak...

Opasitelerin yoğunluk kategorileri

0. Kategori: 0/- 0/00/1

1. Kategori:1/01/11/2

2. Kategori2/12/22/3

3. Kategori 3/23/33/+


Dünyada Ulusal Pnömokonyoz Kontrol Programları :

Kademeli

okuma sistemi

(A-B okuyucu)

Kurul

(eşdeğer -2/3)

sistemi

İşçi İşveren

Devlet


  • KURUL SİSTEMİ

  • 1990-2000 arası dönemde 6 PDK:

  • (İstanbul-2, Ankara, İzmir, Adana, Zonguldak)

  • SSK -1

  • Sağlık Bakanlığı-1

  • ÇSGB(İSGÜM)-1

  • (Atama? , Uzmanlık?, Koşullar ?)

Ülkemizde;

MTOİ ve tünel yapımında tozla mücadele ile ilgili yönetmelik.

Resmi Gazete No:20635, tarih. 14.9.1990


1990-2000 arasıdönemde en az 200 bin kişinin 4- 5 defa grafilerinin

değerlendirilmesi

gerekirdi....

?


  • Bu süre içinde bu kurullar tarafından;

  • ~ 25 bin akciğer grafisi okunmuş:

  • Grafilerin %24’ü kalite – 4 (u/r):

    değerlendirilmemiş

  • Geri kalanların %22’sinde

    patoloji saptanmış

  • Pnömokonyoz prevalansı(???) : %7.4

http://demolar.pleksus.com.tr/isagu/


Maden ve Taş Ocakları

İşletmelerinde ve

tünel yapımında tozla

mücadele ile ilgili

yönetmelikte değişiklik

yapılmasına dair yönet.

RG. No:23976,

tarih: 26 Şubat 2000


Standart Göğüs filmi:

35 x 35 cm veya daha büyük

boyutta ILO sınıflandırılmasına

göre 1 ve 2. Kalitede

göğüs radyografisi

MTİTY- RG. No:23976, tarih: 26 Şubat 2000


A – okuyucusu:

ILO Uluslararası pnömokonyoz radyografisi

sınıflandırması konusunda eğitim

görmüş tercihan işyeri hekimi

B – okuyucusu :

ILO Uluslararası pnömokonyoz radyografisi

sınıflandırması seminerine katılarak

film değerlendirme sınavını başarmış...

Göğüs hast. veya Radyoloji Uz.

MTİTY- RG. No:23976, tarih: 26 Şubat 2000


“A” okuyucusu

İSGÜM

MHH

İŞYERİ

“B” okuyucusu

İSGÜM


Geçen ~ 4 yıllık

süre içinde

???


Kömür madenleri...

Siyah karbon, grafit, karbon elektrolit endüstrisi...

Pigmente lezyonlar

Kömür makülü-nodül-PMF

Silikotik nodül

Amfizem

Bronşit

Kömür İşçisi Pnömokonyozu (KİP)

İş kolları

Patoloji

ilk radyolojik değişiklikler çoğunlukla

<1.5 mm ve 1.5-3.0 mm çapındaki yuvarlak

“p”,”q” tipi opasiteler öncelikle üst ve orta

zonların periferinde lokalize olurlar


Hava giriş-çıkışına etkiler:

Büyük HY bronşitik değişiklikler,

HY distorsiyon, KHY da dilatasyon hiperenflasyon...

Bronşiol ve alveol seviyesindeki elastik doku destruksiyonu HY rezistans  Obst.  Rest.

Diffüzyona etkileri:

KHY distor./dilatas.

Fibrotik değiş., insp. alınan havanın homojen dağılımını engeller

Kapillerler destruk. diffüzyon ve perf. dengesini bozar,

Rad. olarak “p-s-t” tipinde/ 2-3. Kateg. diffüzyon etkilenmesi daha 

KİP-Fonksiyonel etkiler


KİP tıbbi tedavi-takip

Komp: obstrüksiyon, solunum enf., TB,

hipoksemi, solunum yet., kor pulmonale,

aritmiler, pnx...

Sigaranın bıraktırılması , Kategori B ve C’ye giren ileri,

komplike pnömokonyozda hipoksemi ve onun komp.

USOT, İnfluenza ve pnömokok aşıları,NİMV

  • KİP’te prognozu etkileyen faktörler :

    • Maruziyet süresi/yoğunluğu,Maruziyet yaşı,

    • Radyolojik bulgular ?


Taş ocakları

Kuvars değirmenleri

Kum püskürtme işleri

Madenciler

Tünel kazıcıları

Dökümcüler

Silikosis

Serbest kristal silikaya maruziyet sonucu oluşan

akciğerin kronik-diffüz-interstisyel- fibrotik-

granülomatöz hastalığıdır

Bazı İş Kolları

  • Cam sanayii.

  • Seramik,vitrayyapımı.

  • Çimento üretimi.

  • Çanak- çömlek yapımı.

  • Kiremit, tuğla, balçık üretimi.....


Genetik yatkınlık

Kişisel çalışma alışkanlıkları

Solunum koruyucusu kullanma alışkanlığı

Sigara

İlave akciğer hastalığı

Maruziyetin yoğunluğu

Maruziyet süresi

Partiküllerin yapısı

Ek etkenler:

Beraberinde maruz kalınan tozlar(talk, silikatlar),dumanlar (kaynakçılık,döküm)

Silikosis gelişiminde,

kişiye ait faktörler

ortama ait faktörler

ilk radyolojik değişiklikler çoğunlukla

1.5-3.0 ve 3.0-10 mm çapındaki yuvarlak

“q”,”r” tipi opasiteler


Silikosis

Hastalık proçesi başladıktan sonra;

  • Hastalığın gelişim hızına

  • Si’nın temizlenme derecesine bağlı olarak proçes ilerler...

  • Ancak progresyonu önlemek için yinede erkenden maruziyetin sonlandırılması...

  • Kronik-klasik silikosis

  • Akselere silikosis

  • Akut silikosis

  • (silikoprotein.)


Tedavi:

  • Korunma,

  • Erken tanı,

  • Komplikasyonların tedavisi,


Prognoz

Prognozu olumsuz olarak etkileyen faktörler;

  • Genç yaş,

  • Radyolojik yaygınlık

  • TB

  • KOAH

  • Pnömoni


Maluliyet almış KİP ve Silikosisli kişilerde yaşam süresini etkileyen faktörler

Maluliyet almış, ölümü saptanmış KİP ve silikosisli olgularda

yaşam süresi ...ilk tanı konulduğundaki fonksiyonel etkilenme derecesi ile kuvvetli negatif ilişkilidir

r: - 0.851, p < 0.005

Akkurt İ ve ark. Toplum ve Hekim 1997; 12(77): 17-21


Tekrarlayan plevral effüzyonlar

Plevral kalınlaşma

Plevral kalsifikasyonlar

Rounded atelektazi

Asbestosis

Mezotelyomalar

Kanserler

ASBESTOS’A BAĞLI HASTALIKLAR

Özellikle beyaz asbestos hala sanayide izolasyon

malzemeleri başta olmak üzere bir çok iş kolunda...


ASBESTOZİS

Tedavi:

- Korunma(çevresel, bireysel)

- Erken tanı

- Komplikasyonların tedavisi

- SFT’de erken etkilenme,

- Radyolojik parankimal ve plevral fibrozis, erkenden efor dispnesinin varlığı

Prognoz:


İzlem

  • Akciğer grafisi, SFT (DLCO dahil)

  • Asbestos’a bağlı radyolojik değişiklikler: öncelikle bilateral-diffüz-bazallerde düzensiz opasiteler(s,t), plevral kalınlaşma-kalsifikasyon

  • Bu değişiklikler malign dejenerasyonun da habercisi


Ülkemizde

Mesleki Akciğer-

plevra kanseri

(mezotelyoma)

Sayısı:

?


MESLEKİ BRONŞİYAL ASTIM

  • Mesleki astım tanımının genel astımdan her hangibir farkıyoktur

    • M. Astım

    • Mesleğin ortaya çıkardığı astım

    • RADS....irritan astımı

  • Mesleki Astım prevalansı...

  • MA yapıcı madde sayısı > 250


Kağıt üretimi işçiler

Buğday öğütücüler

Ağaç işçileri

Değirmenciler

Fırıncılar

Veterinerler

Hayvan besleyiciler

Çiftçiler

Laboratuvar çalışanları

Elek. elektronik end.

Kaynakçılar

Kozmetikçiler

Bitkisel yağ üretenler

Deterjan endüstrisi

Gıda katkı maddesi ür

Kahve işçileri

Hastane çalışanları

İlaç üretenler

Lehimciler

Elbise üretenler

Platin arıtanlar

Metal işçileri

Mesleki Astım Riski Olan Bazı İşKolları


MA’da TANI

  • Semptomatoloji ve Klinik bulgular

  • Meslek(maruziyet) anamnezi

  • SFT-reverzibilite

  • Nonspesifik ve spesifik BPT

  • PEF takibi

  • İş öncesi-sonrası FEV1

  • Cilt Testleri/Spesifik ve total IgE


MA - Tedavi - takip

- Medikal tedavi mesleki olmayan

astım tedavisi gibidir: basamak tedavisi

- Çift kartuşlu respiratörler, yüz maskeleri ?

Maruziyetin

mutlak sonlandırılmaması

ani atakla exitus’a

yol açabilir


MA-Prognoz

Maruziyetin sonlandırılması ile olguların

%50’sinde birkaç ayda düzelme...

  • * Uzun süreli maruziyet,

  • * Uzun süren semptomlar,

  • * Tanı sırasında hastalığın

  • şiddetinin ağır olması,

  • * BPT’ne dual yanıt,

  • * BAL’da eozinofil varlığı,

  • * TDI(toluen diisosiyanat)’a

  • yüksek dozda akut maruziyet

MA da

kötü

prognostik

göstergeler


Mesleki KOAH

Tanı ve takipte KOAH’ın standart kuralları geçerlidir

  • HY obstruksiyonu

  • İrreversibl

  • Progressiv

  • Anormal inflamasyon

Tanı:

-Klinik

-SFT

WHO,NHLB-GOLD


Kişiye ait faktörler

Alfa-1 AT

HY aşırı duyarlılığı

Maruziyetler

Sigara

Mesleksel toz, gaz, kimyasallar

Hava kirliliği

İnfeksiyonlar

Sosyo-ekonomik durum

KOAH- risk faktörleri

WHO,NHLB-GOLD


KİMYASALLAR

Amonyak,

Arsenik,

Klorin,

Osmium tetraoksit,

Fosgen,

Tungsten karbid,

Vanadyum,

Sülfür dioksit,

Toluen diisosiyanat,

Hidrokarbonlar...

ENDÜSTRİ TOZLARI

Pamuk ve keten tozları,

Kömür tozları,

Çimento tozları

Dökümcülükte ortaya çıkan tozlar,

Seramik-biriket-tuğla tapımı,

Taş ocaklarındaki tozlar,

Metal işçiliğinde ortaya çıkan tozlar,

Asbest, Silica vb.

KOAHyapan bazı ajanlar


Mesleki

KOAH

tanı

zorluğu

?


Sigara – Mesleki maruziyet-KOAH

FEV1

  • Sigara  mesleki maruziyet  20 ml/yıl 

  • Sigara mesleki maruziyet + 50 ml/yıl 

  • Sigara+mesleki maruziyet   80 ml/yıl 

  • Sigara + mesleki maruziyet + 160 ml/yıl 

WHO,NHLBI-GOLD-Nisan 2001

Kaufmann F. Int J Epid. 1979


Mesleki KOAH

Tedavi-takip

- Standart KOAH tedavisi

+

- Maruziyetin sonlandırılması


Hipersensitivite pnömonileri(EAA, Çiftçi akciğeri vb)

Tekrarlayan antijenik

maddelerin inhalasyonu ile

duyarlı kişilerde

alveollerde ve

interstisyel aralıktaki

inflamatuvar-granülomatöz

reaksiyonla

karakterize

klinik...

AKUT

KRONİK

Tanı kriterleri mesleki olmayan HSP ile aynı...


Tedavi:

Sorumlu etkenden uzaklaşma,

Hava temizleme sistemleri,

Çevre düzenlenmesi,

Endüstriyel tekniklerin değiştirilmesi,

Kişisel koruyucu ekipmanlar

Tıbbi tedavi....Steroid

Hipersensitivite pnömonileri


HSP-Prognoz

Erken tanı ve maruziyetten uzaklaşmayla prognoz çok iyi... 1-6 ayda düzelme

HP tipine ve coğrafik lokalizasyona göre de prognoz anlamlı olarak değişmektedir...

İzlem

Rad., SFT(DLCO dahil) ve AKG...


BİSİNOSİS

  • İlk defa 1705’de İtalyan B.Ramazzini pamuk işçileri Astım...

  • Pamuk, keten, kenevir tozlarına maruz kalanlarda hafta sonu veya izin dönüşü göğüste sıkışma hissi, öksürük, zamanla balgam çıkarma ve nefes darlığı semptomları...

  • Prevalans....%1-80


Grade-0

semptom yok

Grade-1/2

Bazı ilk çalışma günleri göğüste sıkışma ve/veya öksürük

Grade-1

Her ilk çalışma gününde göğüste sıkışma

Grade-2

Tüm çalışma günlerinde göğüste sıkışma

Grade-3

Grade-2 semp. + ventilatuar kapasitede 

BİSİNOSİS-KLİNİK SINIFLAMASI

Schilling RSF, 1956


Evre 0

Belirti yok

Evre B1

İşe döndüğü ilk çalışma günlerin çoğunda göğüste sıkışıklık hissi ve/veya nefes darlığı

Evre B2

İlk çalışma gününde ve sonrakigünlerinde göğüste sıkışıklık ve/veya nefes darlığı.

Evre SYİ1

Toza maruz kalındığında öksürük.

Evre SYİ2

Toza maruz kalındığında yeni ortaya çıkan ya da tetiklenen inatçı balgam (yılın 3 ayı boyuncagünlerinçoğunda)

Evre SYİ3

Göğüs hastalığının alevlenmesiyle toza maruz kalmakla ortaya çıkan ya dakötüleşen inatçı balgam.

WHO


Etki yok

< %5

Hafif Etki

%5-10

Orta Etki

%10-20

Ağır Etki

> %20

Fonksiyonel etkilenme

Vardiya boyunca FEV1değişikliği

WHO


Evre

Vardiya boyunca FEV1 değişkliği

Basal FEV1

F-0

YOK < %5

> %80

F-1/2

HAFİF (%6-20)

> %80

F-1

BELİRGİN (> %20)

> %80

F-2

% 60-70

F-3

< %60

Bissinosis-Takip

NIOSH


Bissinosis -Tedavi

- Birincil korunma önlemleri

- Semptomatik: bronkodilatatörler,

antiinflamatuarlar, USOT...

+

- Maruziyetin sonlandırılması


Prognoz

  • Pamuk işçilerindeki FEV1 azalmasının daha çok kümülatif endotoksin maruziyetine bağlı...

  • SFT etkilenmesinin şidetini belirleyen faktörler:

    • Maruziyet süresi,

    • Bissinosis semptomlarının şiddeti ve süresi...


Ülkemizde

Bissinosis yapıcı işlerde çalışan

aktif sigortalı:

~ 600 bin

Resmi tanı konulabilen

Bissinosis:

~10-20/yıl


TOKSİK İNHALANLAR

Maruziyet seviyesi ve süresine bağlı olarak,

- ÜSY irrit., bronkospazm, laringospazm

- Pnömonitis, P.Ödem, ARDS

- Fume fever

- BO, BOOP

- RADS

- B.Astım, KOAH, Fibrozis, Ca


Üst Solunum Yolu Hasarı

  • Maruziyet alanından uzaklaşma, yaşamın devamını sağlayıcı genel destek-semptomatik yaklaşım :

    • aspirasyon,

    • O2 ,

    • epinefrin,

    • gereğinde entübasyon.,

    • bulaşmış maddenin bol suyla yıkanması,

    • gereğinde steroid...


Pnömonitis, ARDS, BO-BOOP

- Genel destek tedavisi,

- O2 ,  MV ...

- Bazı durumlarda Steroidler

(civa,kadmiyum ve çinko gibi metal buharlarına bağlı şiddetli, bazen fatal seyirli akut akciğer hasarında)

- ARDS’de hemodinamik izlem ve MV


Reaktif Havayolu Disfonksiyonu Sendromu (RADS)

* Daha önce her hangi bir solunumsal yakınması

olmayan bir kişide ani ve yoğun maruziyet sonrası

gelişen astım benzeri tablo...

* Klinik ve fonksiyonel incelemedeki bulgular

astım ile benzeridir...

* Tanı-tedavi-takip kriterleri....B.Astım gibidir

* Yanıt vermeyen bazı olgularda

İrritanlara bağlı B.Astım gelişir...


BERİLYOZİS


AĞIR METAL HASTALIKLARI


Teşekkürler...


  • Login