Alzhe mer t p demansta non kogn t f bulgular
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 28

ALZHEİMER TİPİ DEMANSTA NON KOGNİTİF BULGULAR PowerPoint PPT Presentation


  • 130 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

ALZHEİMER TİPİ DEMANSTA NON KOGNİTİF BULGULAR. Bu konu başlığı altında ilk olarak bir huzurevinde yatmakta olan Alzheimer tanılı hastalardan olgu örnekleri sunulacak ve özellikle sıkıntı veren non-kognitif bulgularının değerlendirmesi ve tedavileri üzerinde durulacaktır. Olgular.

Download Presentation

ALZHEİMER TİPİ DEMANSTA NON KOGNİTİF BULGULAR

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


ALZHEİMER TİPİ DEMANSTA NON KOGNİTİF BULGULAR


  • Bu konu başlığı altında ilk olarak bir huzurevinde yatmakta olan Alzheimer tanılı hastalardan olgu örnekleri sunulacak ve özellikle sıkıntı veren non-kognitif bulgularının değerlendirmesi ve tedavileri üzerinde durulacaktır.


Olgular

  • S.B. 72 yaş, kadın, sağ elli, ev hanımı

  • 1 yıldır aşikar unutkanlık, soru tekrarları, para kaybetme

  • Evden dışarı çıkmama, hobileri terketme

  • Gün içinde uyuma, çok fazla yemek yeme

  • Tanı: AH evre CDR:1 GDS:4 (erken evre)

    CDR:Klinik Demans Evreleme Ölçeği

    1 puan erken evre, 2 puan orta evreyi, 3puan ise ileri evreyi gösterir.

    GDS: Global Kötüleşme Ölçeği. 3-4 puan erken evreyi, 5 puan orta evreyi, 6-7 puan geç evreyi göstermektedir.


  • Anksiyete: unutkanlığının kendisine bildirilmesi, alışverişe çıkması istendiği ve yemeklerinin lezzetinin bozulduğunun söylenmesinde belirginleşiyor. Unutkan olduğunu redetme +.

  • Geriatrik Depresyon Ölçeği GDÖ:14 durumunu ümitsiz görme, çaresiz hissetme, sık ağlama hissi---bu bulgularla eşlik eden M.Depresyon düşünüldü.

    (GDÖ’nün 14 ve üstü olması büyük oranda M.Depresyonla uyumludur.)

  • Tedavi:

    • Aileye hastalığın tanıtılması, beklentilerin oluşturulması, sık yer değişikliklerinden kaçınma

    • Sıkıntı yaratan durumların minimuma indirilmesi

    • Rivastigmin 2x1 ---- etkin doza rağmen depresif semptomların sürmesi üzerine Cipram 1x1


  • S.C. 67 yaş, kadın, sağ elli

  • 4 yıl önce başlayan unutkanlık ve kaybolmalar

  • Tanı: AH CDR:2 GDS:5 (orta evre)

  • Eve gelen bakıcının paralarını çaldığına inanma (hezeyan), bakıcılara fiziki agresyon gösterme, babasının halen yaşadığına inanma ve babasının sahip olduğu tiyatroda onu ziyaret etme ısrarı (hezeyan ve ona sekonder anksiyete)


  • Hezeyanlar ve agresyon nedeniyle bakım evine yatırıldı.

  • Bakım evini kendi evi sanması ve diğer sakinleri kovma ve onlara fiziki agresyon, devamlı aynı koltuğa oturma ısrarı, irritabilite, grandioz düşünceler, aşırı konuşmaları vardı.

  • Tedavi: Aricept 1x2’ye ek olarak

    • Tetikleyici faktörlerin azaltılması

    • Koltuğun ona ayrılması, odasının kapısına isim yazılması, agresif olduğu dönemlerde yürüyüşe çıkarılıp babasının tiyatrosu sandığı yere götürülmesi, paralel telefon görüşmesi ile babasının sesinin taklit edilmesi, zevkle yaptığı patlıcanlı pilav hazırlatılması

    • Çok sıkıntılı durumlarda Ativan tb 1x1

    • Halen antipsikotik başlanmadı.


  • J.K. 74 yaş, erkek sağ elli

  • 3 yıl önce başlayan unutkanlık, iş performansını sürdürememe

  • Tanı: AH CDR1 GDS:4 (erken evre)

  • Bakımevinde en sıkıntı yaran durum uykusuzluk ve gece kalkıp devamlı amaçsızca yürüme, çekmeceleri açma, diğer sakinleri uyandırma

  • Tedavi: İYE tedavisi, Detrusitol 2x1

  • Akşam saat 18.00’den sonra sıvı kısıtlaması, Detrusitol 2x1. Gece idrara çıkmanın ortadan kalkmasıyla diğer davranışlarda düzene girdi.


  • F.V. 78 yaş, kadın sağ elli

  • 7 yıl önce başlayan unutkanlık, durgunluk

  • Tanı AH CDR3 GDS:6 (ileri evre)

  • Devamlı olarak koltuktan birşeyler toplar gibi hareketler (halüsinasyon-çilek topladığını söylüyor)

  • Uykusuz kaldığı gecelerin ardından ortaya çıkan agresyon ve irritabilite

  • Tedavi: Desyrel 150 mg ile uyku kısmen düzene girdi. Zararsız görünen halüsinasyonlara yönelik tedavi verilmedi.


  • M.K. 68 yaş, kadın sağ elli

  • 7 yıl önce başlayan unutkanlık

  • Tanı: AH CDR:2 GDS:5 (orta evre)

  • Amaçsız yürüme, devamlı resimleri çıkarma ve yerine koyma, yemek yemeyi redetme, yemek için ısrar edilirse agresif tepkiler, bakıcıyı takip etme ve apati

  • Tedavi: ödüllendirme (yemek yerse o akşam TV’ye çıkacak oğlunu izleme) ve tesbih


  • D.K. 64 yaş, erkek,sağ elli

  • 4 yıl önce başlayan unutkanlık

  • Tanı: AH CDR:1 GDS:4 (erken evre)

  • Ön planda ağır motivasyon kaybı ve ağır apati. Yemek yeme dışında spontanitenin tamamen kaybı.

  • Motivasyon sağlanarak değerlendirdiğinde kognitif kaybın göründüğü kadar ağır olmadığı ve moodun depresif olmadığı görüldü.

  • Tedavi: Prozac 1x3 ile yanıt alınamayınca Ritalin 2x1 ile belirgin düzelme izlendi


  • G.S. 76 yaş, erkek sağ elli

  • 6 yıl önce başlayan unutkanlık

  • Tanı: AH CDR:2 GDS:5 (orta evre)

  • Bakım evinde sosyal çekiniklik, wanderingi olan hastalara fiziki agresyon, apati, eşinin hayatta olmadığına inanma

  • Tedavi planlanırken bakım evindeki diğer bir sakine romantik hislerinin başlaması üzerine bütün sıkıntı verici durumlar ortadan kalktı. Sadece Aricept 1x2 ile izleniyor.


Non-kognitif bulgular

  • AH seyrinde Kognitif bulgular>Non-Kognitif bulgular

  • Bakıcılar için en fazla sıkıntı yaratan bulgulardır.

  • Hastayı sosyal çekinikliğe itmektedir

  • Ailelere utanç duydurtmaktadır.

  • Hastane ve bakımevleri yatışlarından büyük oranda sorumludur.


Duygudurum bozuklukları

  • Depresif sendrom, Manik sendrom

  • Diğer duydudurum bozuklukları

    veya

  • Semptom kompleksleri

    • Umutsuzluk, uyku bozukluğu, psikomotor ret. Hezeyansız disforik semptom kompleksi: EKT, trisiklik, SSRI’a daha cevaplıyken;

    • Tek başına depresif mood ilaçlara daha az yanıtlıdır ve bu durumda EKT uygulanmamalıdır

    • İrritabl duygudurum, uyku bozukluğu, kendine aşırı güven semptom kompleksi Valproat, Risperidon’a cevaplıyken;

    • Zorlama ve engellemeye sekonder irritasyon ve anksiyetede çevresel maniplasyon daha yararlıdır.


Duygudurum bozuklukları

56 AH’li hastada izlenen bulgular


Majör depresyon

  • AH seyrinde %15-20 oranında izlenir.

  • Ailede M.Dep olması risk faktörüdür.

  • Demansın olduğundan daha ağır bir evrede gibi görünmesine neden olabilir.

  • AH başlangıcından 10 yıl öncesine kadar uzanan dönemde M.Dep olması AH için risktir!


Otopsi: Depresyonlularda locus caeruleus’da adrenerjik, dorsal raphe’de serotinerjik, s.nigra’daki dopmaninerjik nöronlarda depresyonsuz AH’lilere oranladaha fazla azalma

Reaktif disfori: dış çevre şartları ve hezeyanlar veya kronik ağrıya sekonder olarak gelişen disforik şikayetler izlenebilir.

Özellikle erken dönemlerde kaybedilen yeteneklerin farkındalığına sekonder dalgalanan hüzün ve ağlama şeklinde keder reaksiyonları görülebilir.


  • Anksiyete, irritabilite: genelde daha geç dönemde izlenir ve kognitif yıkımla koreledir.

  • Primer olabilir veya M.Depresyon, mani halüsinasyon veya hezeyanlara sekonder olabilir.

  • Ajitasyon: DSM IV’teki mani tanımına uyabilir. Örneğin; fazla girişgenlik, gürültücü, agresif, bazen hiperseksüel, grandioz ve uykularda azalma.


Ajitasyon ve anksiyete

  • Çeşitli kısıtlamalar (örn; araba kullanmalarının engellenmesi, dışarı çıkarılmamaları) ajitasyona neden olabilir.

  • Eşyaları bulamama, tanıdık bakıcıların değişmesi, muayene performansları anksiyete veya ajitasyon yaratabilir.

  • Genelde atipik nöroleptikler veya valproata cevap verir. Ama esas hedef bu tür reaksiyonların ortaya çıkmasını önlemedir.

  • Becerilebilen aktiviteler planlanmalı ve aksaklık yaratanlar elimine edilmelidir.


  • Fobi: ayrıntılı çalışma yok ama özellikle banyo fobisi sıktır.

  • Apati: PDD, DLB veya Huntington’dakinden daha az izlense de sıktır.


Hezeyanlar

  • İkinci en sık izlenen non-kognitif semptomdur

  • Erken ve orta evrelerde belirir, ağır evrede kaybolur.

  • %40 hastada hastalık seyri boyunca izlenir.

  • En sık misidentifikasyon ve hırsızlık hezeyanı izlenir.

  • Hezeyanlar psikotik hastalara göre kolay kategorize edilemeyen ve daha basit kurgulu hezeyanlardır (örn; misidentifikasyon, yaşlarını küçültme, evde başkalarının yaşadıklarına inanma veya kendi evini redetme)

  • Sadakatsizlik hezeyanı, somatik hezeyanlar da görülebilir.

  • Veya halüsinasyonlar ve depresyona sekonder olabilir.

  • (örn; halüsine edilen kişinin evi soyduğu, kabahatlerinden dolayı suçlu olduğu ve ölmeyi hakettiği…)


En sık izlenen hezeyanlar


  • Hasta yakınları utandığından bu semptomları kolaylıkla söylemez.

  • Hezeyanlar tekrarlayıcıdır.

  • Hezeyanlara makul açıklamalar yapılsa da sıklıkla hastalar bu açıklamaları kaydetmezler.

  • Tedavide varsa sekonder nedenler (örneğin; M.D, ilaç kullanımı- örneğin antikolinerjikler…) ortadan kaldırılmalı, sıkıntı yaratmadıkça izlenmeli, gerekirse antipsikotik tedavi verilmelidir.


Halüsinasyonlar

  • %25 oranında AH seyrinde izlenir.

  • En sık görsel ve işitsel halüsinasyonlar izlense de taktil, olfaktör de olabilir.

  • Hızlı kognitif yıkım ve hızlı kötüleşme risktir.

  • Sekonder olarak davranış bozukluklarına neden olabilir.

  • Katarakt ve sağırlık gibi periferik duysal organ hasarları varsa daha sık izlenirler.


Davranış bozuklukları

Hasta yakınları için sıkıntı vericidir.

İleri evrede daha sıktır.


Agresyon

  • %57

  • Daha çok orta evrede

  • Bakım evine yatışlara neden olabilir

  • Daha çok diğer kişi ve nesnelere yöneliktir ve genellikle kişinin kendisine zarar vermesi nadirdir.

  • Spontan çıkmaları nadirdir ve sıklıkla tetiklenirler.


Tekrarlayıcı davranışlar

  • Amaçsız yürüme, ellerini çırpma, çamaşırları katlayıp katlayıp koyma, çekmeceleri devamlı düzeltme.

  • Müdahale anksiyete ve agresyona sebep olabilir.

  • En önemli önleme yöntemi hastaların dikkatini dağıtmaktır.


Tedavi

  • Hasta ve aileleri ile empatik olunmalıdır.

  • Aile ile ittifak oluşturmalıdır.

  • Hastalık seyrini ve nelerin beklediğini aileye anlatma

  • Kognitif bulguların semptomları tarife engel olabileceğii aileye anlatılmalıdır.(örneğin afazik hasta birçok sıkıntısını ifade etmede zorlanabilir ve anksiyete duyabilir.)

  • Semptomlar ayrı ayrı olarak aileye öğretilmeli ve gözlenmesi söylenmelidir. Çevresel tetikleyicilerin belirlenmesi istenmelidir.

  • Hastanın emniyeti sağlanmalıdır. (örneğin tek başına seyahat, araba kullanma, hastaya künye takılması, kilitleme)


Tedavi

  • Çevrenin ve bakıcıların stabilizasyonu sağlanmalı, sık değişikliklerden kacınılmalıdır

  • Hastanın zevkle yapacağı rutin uğraşlar saptamalıdır.

  • Etkili ödüller belirlenmelidir.

  • Uyku için sıvı kısıtlamasına gidilebilir,ve hasta gün içinde uyanık tutulmalıdır.

  • Banyo korkusu olunca yatakta yıkama denenebilir.

  • Aile motive edilmeli ve cesaretlendirilmelidir.

  • Gerekirse bakıcılar da tedavi edilmelidir.


  • Login