Ver zarflama anal z
Download
1 / 26

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ - PowerPoint PPT Presentation


  • 752 Views
  • Uploaded on

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ. İKBAL ECE DİZBAY 04.05.2011. VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA). Bir konuda, birden çok karar noktası varsa, bu karar noktalarının etkinliklerini tahminlemek önem taşır.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' VERİ ZARFLAMA ANALİZİ' - guy-david


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Ver zarflama anal z

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ

İKBAL ECE DİZBAY

04.05.2011


Ver zarflama anal z vza
VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

  • Bir konuda, birden çok karar noktası varsa, bu karar noktalarının etkinliklerini tahminlemek önem taşır.

  • Veri Zarflama Analizi, benzer girdiler kullanarak çıktı ya da çıktılar ortaya koymakla sorumlu karar noktalarının, göreceli etkinliklerini değerlendirmek için kullanılan ve doğrusal programlama tabanlı bir yöntem olarak tanımlanabilir.

  • Karar Noktaları” girdiyi çıktıya dönüştüren (homojen yapıdaki) işletme veya ekonomik kuruluşlar veya performansları karşılaştırılacak olan noktalardır.


Ver zarflama anal z vza1
VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

  • VZA’ nın diğer yöntemlerden ayıran özelliği çok sayıda girdi ve çıktı olduğu durumlarda değerlendirme yapılabilmesinin sağlamasıdır.

  • VZA’ yı regresyondan ayıran özelliklerden biri çok girdi ve çıktı olduğunda regresyona göre daha hızlı ve kolay sonuçlar elde edilmesidir.

  • Ancak VZA girdiler ve çıktılar arasında ki matematiksel ilişkiyi ortaya koymaz.


Ver zarflama anal z vza2
VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

  • İlk olarak 1978 yılında Charnes, Cooper ve Rhodes, European Journal of Operational Research dergisinde yayınladıkları makalede kamu kuruluşlarının teknik verimliliğini ölçmek ve karşılaştırmak amacıyla ile VZA’yı kullanmışlardır.

  • Charnes, Cooper ve Rhodes farklı karar noktalarına ait girdi ve çıktılar için ortak ağırlıklar belirlemenin sakıncalı olduğunu ve farklı karar noktalarının girdi ve çıktılarının farklı şekilde ağırlıklandırılabileceğini söylemişlerdir.

  • Örneğin göreli verimliliği karşılaştırılmak istenen okulların çıktıları arasında müzik ve spor dallarında başarının yer aldığını göz önüne alırsak, farklı okulların bu dallardan herhangi birine verdiği önemin, diğerlerinden farklı olabileceğini düşünebiliriz.


Ver zarflama anal z vza3
VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

  • Etkinliği enbüyükleyen denklem;

    • Vrkçıktı ağırlığı

    • V ik girdi ağırlığı

    • Y rk k. karar verme biriminin r. çıktı değeri

    • Xik k. karar verme biriminin r. girdi değeri

    • S çıktıların sayısını göstermektedir.

    • bk=k. Karar biriminin etkinliği

  • Bu fonksiyonunun değeri 1’den büyük olamaz.


  • Ver zarflama anal z vza4
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

    • Model bu haliyle kesirli programlama modelidir. Bu modeli doğrusal programlama modeline çevirmek mümkündür.


    Ver zarflama anal z vza uygulama alanlari
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)UYGULAMA ALANLARI

    • Sağlık alanı

    • Bankacılık ve Finans alanı

    • Eğitim

    • Sigortacılık

    • Lojistik sektörü

    • Hizmet performans değerlendirilmesi

    • Tedarikçi değerlendirme çalışmaları


    Ver zarflama anal z vza uygulama ama lari
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)UYGULAMA AMAÇLARI

    • Karşılaştırılan birimlerin her biri için girdi-çıktı boyutlarından herhangi birinde göreli etkinsizlik kaynaklarının ve miktarının belirlenmesi,

    • Etkinliğe göre birimlerin sınıflandırılması,

    • Karşılaştırılan birimlerin yönetimlerinin değerlendirilmesi,

    • İşletmeyle ilişkisi olan organizasyonların (tedarikçiler) verimlilik değerlendirmesi


    Ver zarflama anal z vza uygulama ama lari1
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) UYGULAMA AMAÇLARI

    • Değerlendirilen birimlere kaynakların tahsis edilmesinde niceliksel bir temel oluşturulması,

    • Geçmiş yıllara göre karar birimlerinin performanslarındaki değişimlerin değerlendirilmesi,

    • Önceki çalışmalardaki sonuçların karşılaştırılması.


    Ver zarflama anal z vza5
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

    • Incorporating quality into data envelopment analysis of nursing home performance: A case study

    • Shimshak, Lenard.Klimberg

    • Rich and poor in Saint Louis: Performance characteristics of public schools using a Data Envelopment Analysis approach

    • Kwak, Garrett

    • Performance measurement and improvement in the management of bank branch networks using data envelopment analysis

    • Camanho, Ana MariaCunhaRibeirodosSantosPonces

    • The efficient use of enterprise information for strategic advantage: A data envelopment analysis

    • Elliot Bendoly, Eve D. Rosenzweigand Jeff K. Stratman


    Ver zarflama anal z vza6
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

    • Assessing the performance of biogas plants with multi-criteria and data envelopment analysis

    • ReinhardMadlener, Carlos HenggelerAntunesand Luis C. Dias

    • Benchmarking road safety: Lessons to learn from a data envelopment analysis

    • ElkeHermans, Tom Brijs, Geert Wetsand KoenVanhoof

    • WaterUtilityEfficiencyAssessmentUsing a Data EnvelopmentAnalysisProcedure

    • John W. Norton, Jr., Aff.ASCE1andWalter J. Weber, Jr., F.ASCE, P.E.2

    • ComparitivePerformanceAnalysis of European Airports by Means ofExtended Data EnvelopmentAnalysis

    • SoushiSuzukia, Peter Nijkampb, EricPelsb, PietRietveldb


    Ver zarflama anal z vza uygulama a amalari
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)UYGULAMA AŞAMALARI

    • VZA’nın uygulama aşamaları sırasıyla,

    • • Karar verme birimlerinin seçimi

    • • Modelde kullanılacak girdi ve çıktı seçimi

    • • Çalışmada kullanılacak verilerin ulaşılabilirliği

    • • Ulaşılan verilerin güvenilirliği

    • • Veri zarflama analizi ile göreli etkinliğin ölçümü

    • • Etkinlik değerlerinin tespiti

    • • Referans kümelerinin tespiti

    • • Etkin olmayan KVB’ler için hedef belirleme

    • • Analiz sonuçlarının değerlendirilmesi


    Vza modeller
    VZA MODELLERİ

    • VZA 2temel yöntem;

      • CCR (Charnes- Coper- Rhodes) Yöntemi

        • Girdi yönlü

        • Çıktı yönlü

      • BCC (Banker- Chaenes- Cooper) Yöntemi

        • Girdi yönlü

        • Çıktı yönlü


    Vza modeller1
    VZA MODELLERİ

    • Girdiye yönelik verimlilik; sabit bir çıktı düzeyi verilmişken, %100 verimli olmayan karar birimlerinin girdilerini (kaynaklarını) ne oranda daha az kullandıkları takdirde %100 verimli olacaklarının ölçüsüdür.

    • Çıktıya yönelik verimlilik; sabit bir girdi düzeyi verilmişken, %100 verimli olmayan karar birimlerinin %100 verimli olabilmeleri için ne kadar oranda daha fazla çıktı üretmeleri gerektiğinin ölçüsüdür.


    Ver zarflama anal z vza modeller
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)MODELLERİ

    • GİRDİ YÖNLÜ CCR MODELİ

      • Girdi yönlü CCR modeli aynı çıktı miktarını kazanabilmek için minimum girdi düzeyini araştırır.


    Ver zarflama anal z vza modeller1
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) MODELLERİ

    • ÇIKTI YÖNLÜ CCR MODELİ

      • Girdi düzeyini değiştirmeden çıktı yönünde maksimum kazanç sağalamaya yönelik olan CCR modelidir. Bu model aşağıdaki gibidir.


    Ver zarflama anal z vza modeller2
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) MODELLERİ

    • CCR MODELİ

    İster girdi odaklı ister çıktı odaklı düşünülsün, bir karar verici karar noktalarının etkinliklerine CRR yöntemiyle karar vermek istiyorsa yukarıda tanımlanan modeli bütün karar noktaları için uygulamalıdır. Kurulan model her bir karar noktası için çözüldüğünde her bir karar noktası için toplam etkinlik ölçütleri elde edilecektir. Bu ölçütleri 1’ eşit olması karar noktaları için etkinliği, 1’ den küçük olmaları ise karar noktalarının etkinsizliğini gösterir


    Ver zarflama anal z vza modeller3
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) MODELLERİ

    BCC modelinin CCR modelinden tek farkı, ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında her bir karar birimi için çözülecek doğrusal program sonucu elde edilecek (etkin olmayan bir karar noktası için etkin olası girdi çıktı bileşimi oluşturmak için gereken bilgiyi sağlayan değer) değerlerinin toplamının 1’e eşit olmasıdır


    Ver zarflama anal z vza7
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

    • Sonuçların Yorumlanması

    • Veri Zarflama Analizi modellerinin çözümü için yazılmış çok sayıda paket program vardır. En sık kullanılanlar;

      • Excel eklentisi olan DEA-Solver

      • EMS (Efficiency Measurement System)

      • University of Warwick tarafından hazırlanan Warwick DEA

      • DEAP (ekonometrik etkinlik analizlerini de yapar.)


    Ver zarflama anal z vza8
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

    • Sonuçların Yorumlanması

    • Yapılan işlemler sonucunda Veri Zarflama Analizi, verilerdeki hatalara karşı karar vericiyi uyarmaz. Veri toplama aşamasında doğru ve geçerli verileri toplamak için dikkat edilmelidir. Yine bu paket programlar girdi/çıktı faktörlerinin yanlış seçilip seçilmediğini dolayısıyla yanlış model kullanılıp kullanılmadığı konusunda karar vericiye bir uyarı vermez. Bu tip konularda karar verici daha dikkatli olmak zorundadır.


    Ver zarflama anal z vza9
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)

    • Örnek

    • Bir mağazalar zinciri 5 mağazasının performanslarını değerlendirmek istemektedir. Zincirin Ar-Ge departmanı değerlendirmede girdi odaklı CCR yöntemini uygulamaya karar vermiş ve Veri Zarflama Analizi için 3 girdi ve 1 çıktı belirlemiştir. Girdiler, ürün kalem sayısı, personel sayısı ve 1 saatte mağazaya gelen müşteri sayısı, çıktı ise mağazanın 1 saatlik satış cirosu olarak belirlenmiştir. Çıktı ve girdilere ilişkin veri tablosu aşağıda gösterilmiştir.


    Ver zarflama anal z vza rnek
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)ÖRNEK

    Öncelikle her bir mağaza için doğrusal programlama modelleri kurulur.


    Ver zarflama anal z vza rnek1
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)ÖRNEK

    • A Mağazası B Mağazası

      Enb 400u Enb 360 u

      St. St.


    Ver zarflama anal z vza rnek2
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)ÖRNEK

    • Aynı modeller diğer mağazalar içinde oluşturulur. Daha sonra bu modeller Ds Solver ile çözüldüğünde

      A mağazası için sonuçlar tabloda ki gibi olmuştur.


    Ver zarflama anal z vza rnek3
    VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA)ÖRNEK

    • Her bir mağaza için hazırlanan sonuç tablolarının çözüm değerleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

    • Özet tablodan görüleceği gibi B ve E mağazaları aldıkları 1 değeri ile en yüksek performans değerine sahiptirler.



    ad