Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 29

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek PowerPoint PPT Presentation


  • 72 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek. HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII). Niccolò Machiavelli (1469-1527) a ś w . Tomasz z Akwinu (1225-1274 ) etyka i polityka. Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia: Arystoteles: doczesnego św. Tomasz: wiecznego.

Download Presentation

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek

HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)


Niccol machiavelli 1469 1527 a w tomasz z akwinu 1225 1274 etyka i polityka

Niccolò Machiavelli (1469-1527)aśw. Tomasz z Akwinu (1225-1274)etyka i polityka


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia:

Arystoteles: doczesnego

św. Tomasz: wiecznego


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Człowiek jest istotą niesamodzielną

sens Arystotelesowskiej i Tomaszowej definicji człowieka jako istoty politycznej/społecznej (zoonpolitikon, animalsociale)


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

  • osiągnięcie szczęścia nie jest przedsięwzięciem samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

  • dzięki relacjom z innymi ludźmi, a także napomnieniom człowiek może ćwiczyć się w cnocie i dążyć do jej osiągnięcia.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Św. Tomasz:

szczęście, czyli osiągnięcie cnoty, wymaga oprócz tego, w wymiarze ponadnaturalnym, łaski Bożej, dzięki której cnoty wyuczone (naturalne), wsparte zostają cnotami wlanymi. To warunek osiągnięcia szczęścia wiecznego.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Ma

Europa w XI-XIII w., Mały atlas historyczny, Warszawa: PPWK, 1979


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Europa w XIII wieku


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Arystoteles, a za nim św. Tomasz, twierdzą, że państwo jest pełną wspólnotą (civitas est communitas perfecta), która umożliwia ludziom osiągnięcie tego, co konieczne do życia

z tego za wynika także, że „ludzie nie żyją sami, a żyją dobrze, na ile prawa państwowe ukierunkowują ich życie ku cnotom”.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

  • pojedynczy człowiek nie jest w stanie ogarnąć całej wiedzy, która jest niezbędna do zaspokojenia różnych potrzeb, musi więc żyć „w gromadzie”

  • wiedza cząstkowa, jaką dysponują pojedynczy ludzie zmusza do wzajemnego wspierania się i zarazem je umożliwia.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Funkcjonalna konieczność istnienia czynnika kierującego - władzy politycznej,

władza polityczna zapewnia ład we wspólnocie politycznej,

ludzie bowiem zabiegają o to, „co im odpowiada”, dążąc tym samym do celów rozbieżnych,

nie są w stanie wytworzyć ładu samorzutnie, z wyjątkiem podziału pracy.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Władza polityczna:

Analogia: władca - Bóg

władca, jeśli rządząc zmierza do dobra wspólnego, spełnia wobec wspólnoty rolę analogiczną do roli Boga, sprawującego pieczę nad całością wszechświata,


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Państwo

  • wspólnota naturalna,

  • czynnik porządkujący,

  • podtrzymujący więzi społeczne i wytwarzający nowe,

  • narzędzie realizacji dobra wspólnego,

  • niezbędny warunek osiągnięcia cnoty i szczęścia wiecznego.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Św. Tomasz traktuje problem ustroju politycznego, podobnie jak Arystoteles, biorąc pod uwagę:

  • liczbę sprawujących władzę

  • ich stosunek do dobra wspólnego.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Wyróżnia:

- rządy jednostki, nielicznych i wielu

  • rządy sprawiedliwe: monarchię,

    arystokrację i republikę

  • rządy niesprawiedliwe: tyranię, oligarchię i demokrację („cały lud jest jakby tyranem”)


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Nie traktuje republiki (odpowiednika Arystotelesowej politei) jako ustroju najlepszego, lecz opowiada się za monarchią, czyli za sprawiedliwym jedynowładztwem.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Niccolò Machiavelli (1469-1527)

Główne dzieła:

Książę,

Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Niccolò Machiavelli (1469-1527)

  • odszedł od wielowiekowej tradycji myślenia o polityce

  • wyznaczył nowy sposób pojmowania problemów władzy politycznej, politycznego porządku i państwa.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Machiavelli, podobnie jak później Tomasz Hobbes (1588-1679), uważał, iż forma rządu (konkretna postać ustroju) nie ma istotnego znaczenia.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Władza choćby najskuteczniejsza musi mieć społeczne wsparcie, które gwarantuje trwałość porządku politycznego.

Dlatego władca musi sprawiać wrażenie, że działa zgodnie z wzorcami etycznymi (cnotami), które podziela lud.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

  • ochrona racji stanu to warunek trwałości państwa

  • działania władzy politycznej w ramach prawa

  • nieuchronny konflikt polityki i zasad etycznych


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Podobnie jak św. Tomasz z Akwinu Machiavelli uważał za uzasadnione:

  • złamanie prawa przez władzę polityczną ze względu na pożytek społeczny (ratio publicaeutilitatis), gdy działa ona w warunkach wyższej konieczności dla obrony państwa

  • zasada działania państwa: „konieczność nie zna prawa/prawo nie obejmuje konieczności” (necessitas legem non habet).


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Różnica w stosunku do tradycji chrześcijańskiej (inspiracja tradycją rzymską):

konieczność przywrócenia równowagi w państwie przez zdobycie władzy politycznej, nawet w wyniku obalenia władzy legalnej, lecz nieudolnej.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Tego rodzaju rezultaty mogą osiągać ludzie silni, władcy lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni

virtù.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

Virtù (cnota, z łac. virtus), pojmowana inaczej niż przez starożytnych:

  • rozumność,

  • umiejętność podejmowania decyzji,

  • rozwaga,

  • zdolność przewidywania skutków działań,

  • chytrość

    Wszystko jest podporządkowane interesom państwa.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

W filozofii politycznej Machiavellego:

  • racja stanu, zastępuje kategorię etyczną dobra wspólnego,

  • odejście od koncepcji wychowania obywateli (paideia), a tym bardziej poddanych,

  • mechanizmy socjalizacyjne są ważniejsze: wytwarzają w ludziach trwałe sposoby postępowania, czyniąc ich bardziej przewidywalnymi.


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

W księdze VIII Księcia Machiavelli wskazuje na konieczność ograniczenia stosowania przemocy w utrwalaniu zdobytej władzy:


Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

„Okrucieństwa, można powiedzieć są dobrze użyte (jeżeli wolno o złym powiedzieć, że jest dobre) wówczas, gdy zostają wywarte raz jeden w koniecznej potrzebie utrwalenia władzy, w następstwie zaś już się do nich nie wraca, wyzyskując natomiast władzę utrwaloną ku jak największemu pożytkowi poddanych. (Książę, Ks. VIII)”


  • Login