Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek
Download
1 / 29

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek - PowerPoint PPT Presentation


  • 101 Views
  • Uploaded on

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek. HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII). Niccolò Machiavelli (1469-1527) a ś w . Tomasz z Akwinu (1225-1274 ) etyka i polityka. Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia: Arystoteles: doczesnego św. Tomasz: wiecznego.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek' - gram


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Wczesna filozofia nowo ytna xv xvii wiek

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek

HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)


Niccol machiavelli 1469 1527 a w tomasz z akwinu 1225 1274 etyka i polityka

Niccolò Machiavelli (1469-1527)aśw. Tomasz z Akwinu (1225-1274)etyka i polityka


Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia:

Arystoteles: doczesnego

św. Tomasz: wiecznego


Człowiek jest istotą niesamodzielną

sens Arystotelesowskiej i Tomaszowej definicji człowieka jako istoty politycznej/społecznej (zoonpolitikon, animalsociale)


  • osiągnięcie szczęścia nie jest przedsięwzięciem samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

  • dzięki relacjom z innymi ludźmi, a także napomnieniom człowiek może ćwiczyć się w cnocie i dążyć do jej osiągnięcia.


Św. Tomasz: samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

szczęście, czyli osiągnięcie cnoty, wymaga oprócz tego, w wymiarze ponadnaturalnym, łaski Bożej, dzięki której cnoty wyuczone (naturalne), wsparte zostają cnotami wlanymi. To warunek osiągnięcia szczęścia wiecznego.


Ma samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej

Europa w XI-XIII w., Mały atlas historyczny, Warszawa: PPWK, 1979


Europa w XIII samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej wieku


Arystoteles, a za nim św. Tomasz, twierdzą, że państwo jest pełną wspólnotą (civitas est communitas perfecta), która umożliwia ludziom osiągnięcie tego, co konieczne do życia

z tego za wynika także, że „ludzie nie żyją sami, a żyją dobrze, na ile prawa państwowe ukierunkowują ich życie ku cnotom”.



Funkcjonalna konieczność istnienia czynnika kierującego - władzy politycznej,

władza polityczna zapewnia ład we wspólnocie politycznej,

ludzie bowiem zabiegają o to, „co im odpowiada”, dążąc tym samym do celów rozbieżnych,

nie są w stanie wytworzyć ładu samorzutnie, z wyjątkiem podziału pracy.


Władza polityczna: władzy politycznej

Analogia: władca - Bóg

władca, jeśli rządząc zmierza do dobra wspólnego, spełnia wobec wspólnoty rolę analogiczną do roli Boga, sprawującego pieczę nad całością wszechświata,


Państwo władzy politycznej

  • wspólnota naturalna,

  • czynnik porządkujący,

  • podtrzymujący więzi społeczne i wytwarzający nowe,

  • narzędzie realizacji dobra wspólnego,

  • niezbędny warunek osiągnięcia cnoty i szczęścia wiecznego.


Św. Tomasz władzy politycznejtraktuje problem ustroju politycznego, podobnie jak Arystoteles, biorąc pod uwagę:

  • liczbę sprawujących władzę

  • ich stosunek do dobra wspólnego.


Wyróżnia: władzy politycznej

- rządy jednostki, nielicznych i wielu

  • rządy sprawiedliwe: monarchię,

    arystokrację i republikę

  • rządy niesprawiedliwe: tyranię, oligarchię i demokrację („cały lud jest jakby tyranem”)


Nie traktuje republiki (odpowiednika Arystotelesowej władzy politycznejpolitei) jako ustroju najlepszego, lecz opowiada się za monarchią, czyli za sprawiedliwym jedynowładztwem.


Niccolò władzy politycznejMachiavelli (1469-1527)

Główne dzieła:

Książę,

Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza


Niccolò Machiavelli (1469-1527) władzy politycznej

  • odszedł od wielowiekowej tradycji myślenia o polityce

  • wyznaczył nowy sposób pojmowania problemów władzy politycznej, politycznego porządku i państwa.


Machiavelli, podobnie jak później Tomasz Hobbes (1588-1679), uważał, iż forma rządu (konkretna postać ustroju) nie ma istotnego znaczenia.


Władza choćby najskuteczniejsza musi mieć (1588-1679), uważał, iż forma rządu (konkretna postać ustroju) nie ma istotnego znaczenia. społeczne wsparcie, które gwarantuje trwałość porządku politycznego.

Dlatego władca musi sprawiać wrażenie, że działa zgodnie z wzorcami etycznymi (cnotami), które podziela lud.



Podobnie jak św. Tomasz z Akwinu Machiavelli uważał za uzasadnione:

  • złamanie prawa przez władzę polityczną ze względu na pożytek społeczny (ratio publicaeutilitatis), gdy działa ona w warunkach wyższej konieczności dla obrony państwa

  • zasada działania państwa: „konieczność nie zna prawa/prawo nie obejmuje konieczności” (necessitas legem non habet).


Różnica w stosunku do tradycji chrześcijańskiej (inspiracja tradycją rzymską):

konieczność przywrócenia równowagi w państwie przez zdobycie władzy politycznej, nawet w wyniku obalenia władzy legalnej, lecz nieudolnej.


Tego rodzaju rezultaty mogą osiągać ludzie silni, władcy lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni

virtù.


V lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni irtù (cnota, z łac. virtus), pojmowana inaczej niż przez starożytnych:

  • rozumność,

  • umiejętność podejmowania decyzji,

  • rozwaga,

  • zdolność przewidywania skutków działań,

  • chytrość

    Wszystko jest podporządkowane interesom państwa.


W filozofii politycznej Machiavellego: lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni

  • racja stanu, zastępuje kategorię etyczną dobra wspólnego,

  • odejście od koncepcji wychowania obywateli (paideia), a tym bardziej poddanych,

  • mechanizmy socjalizacyjne są ważniejsze: wytwarzają w ludziach trwałe sposoby postępowania, czyniąc ich bardziej przewidywalnymi.


W księdze VIII lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni Księcia Machiavelli wskazuje na konieczność ograniczenia stosowania przemocy w utrwalaniu zdobytej władzy:


lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni Okrucieństwa, można powiedzieć są dobrze użyte (jeżeli wolno o złym powiedzieć, że jest dobre) wówczas, gdy zostają wywarte raz jeden w koniecznej potrzebie utrwalenia władzy, w następstwie zaś już się do nich nie wraca, wyzyskując natomiast władzę utrwaloną ku jak największemu pożytkowi poddanych. (Książę, Ks. VIII)”


ad