Instrumenty pochodne
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 51

INSTRUMENTY POCHODNE PowerPoint PPT Presentation


  • 108 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

INSTRUMENTY POCHODNE. Instrumenty pochodne / definicja.

Download Presentation

INSTRUMENTY POCHODNE

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


INSTRUMENTY POCHODNE


Instrumenty pochodne /definicja

  • Instrument pochodny – umowa o przeprowadzeniu w przyszłości pewnej transakcji. Przedmiotem transakcji mogą być towary lub produkty finansowe, których cena uzależniona jest od wybranych indeksów giełdowych, kursów walut, stóp procentowych, itp.

  • Termin wykonaniatransakcji oraz cena transakcji są ustalone w momencie jej zawierania.

  • Wynik finansowytransakcji w momencie jej zawierania jest nieznany z uwagi na zmienność ceny przedmiotu transakcji, czyli instrumentu bazowego


Instrumenty pochodne Elementy składowe

  • Rodzaj transakcji (kupno / sprzedaż, wymiana płatności, wymiana walut, udzielenie/ pobranie kredytu)

  • Instrument bazowy (towar, akcja, kurs walutowy, indeks giełdowy, stopa procentowa, inny instrument pochodny)

  • Termin wygaśnięcia kontraktu (dzień, przedział czasowy)

  • Obowiązki i prawa stron

  • Sposób rozliczenia i realizacji kontraktu


Kontrakty forward

Kontraktem terminowym typu forward jest umowa między dwoma podmiotami, dotycząca dostawy określonej ilości towaru(waloru) w ustalonejchwili w przyszłości po ustalonej cenie (jedna strona zobowiązuje się do sprzedania towaru zaś druga do kupienia)


Typowe instrumenty bazowe dla kontraktów forward

  • Metale

  • Surowce energetyczne

  • Stopy procentowe

  • Kursy wymiany walut


Elementy kontraktu forward

  • Cena jednostkowa

  • Ilość towaru

  • Parametry jakościowe

  • Miejsce dostawy

  • Data rozliczenia

  • Klauzule dodatkowe

    • Możliwość zbycia kontraktu

    • Dochodzenie roszczeń w przypadku niedotrzymania umowy


Po co zawierane są kontrakty ?

  • Zabezpieczenie przed ryzykiem

    • wzrostu cen surowców (kontrakty towarowe)

    • spadku cen surowców (kontrakty towarowe)

  • Zabezpieczenie przed wahaniami kursów walutowych (kontrakty na kursy walutowe)

  • Zabezpieczenie przed wzrostem kosztu kredytu (kontrakty na stopę procentową)

  • Osiągnięcie zysku

  • Osłona innych inwestycji


Kto zawiera kontrakty lub handluje kontraktami ?

  • Producenci metali bądź surowców energetycznych

  • Odbiorcy metali lub surowców

  • Importerzy , eksporterzy

  • Inwestorzy

  • Spekulanci

  • Arbitrażysci


Charakterystyka kontraktów forward

  • Obrótpozagiełdowy (brak wartości giełdowej)

  • Warunki negocjowane między stronami kontraktu

  • Brak standaryzacji

  • Ceny nie są podawane do publicznej wiadomości

  • Strony kontraktu znają się nawzajem

  • Brak ograniczeń czasowych na handel kontraktami

  • Możliwe trudności w zamknięciu pozycji

  • Dostawa fizyczna towaru będącego przedmiotem kontraktu

  • Symetryczne ryzykoniewywiązania się z kontraktu drugiej strony


Dwie strony kontraktu forward

Każdy inwestor może otworzyć jedną z dwóch pozycji odpowiadających dwóm stronom w kontrakcie, w zależności od roli, jaką mają w umowie

  • Pozycję długą („nabycie kontraktu” – w konsekwencji kupno towaru będącego przedmiotem transakcji)

  • Pozycję krótką („wystawienie kontraktu” - w konsekwencji sprzedaż towaru będącego przedmiotem transakcji)


Kontrakty futures

Kontraktem typu futures jest umowa między dwoma podmiotami dotycząca dostawy określonej ilości towaru lub określonych aktywów w ustalonej chwili w przyszłości po ustalonej cenie.

Kontrakt ma szczegółową specyfikację i jest przedmiotem obrotu giełdowego.


Futures / towarowe instrumenty bazowe

  • Metale szlachetne i strategiczne

  • Surowce energetyczne: ropa naftowa, paliwa, gaz

  • Rośliny oleiste: ziarna, nasiona, włókna

  • Artykuły spożywcze: cukier kawa, kakao


Futures / finansowe instrumenty bazowe

  • Stopy procentowe

  • Kursy wymiany walut

  • Ceny obligacji

  • Ceny akcji

  • Indeksy giełdowe


Futures/ Standaryzacja kontraktów towarowych

  • Ustalony standard jakości

  • Ustalona ilość towaru przypadająca na jeden kontrakt

  • Określenie daty i miejsca dostawy

    (jedyna rzecz pozostająca do ustalenia to cena kontraktu ale ona ustalana jest na parkiecie giełdowym)

    Kontrakty forwards i futures na towary mają wiele podobieństw, różnice występują w możliwościach obrotu kontraktami, warunkach dostaw a przede wszystkim w metodach rozliczania i dystrybucji ryzyka inwestycyjnego


Futures / Charakterystyka kontraktów

  • Obrót giełdowy (istnieje cena giełdowa kontraktu)

  • Standaryzowane i publicznie znane specyfikacje kontraktów

  • Znane ceny(kursy) kontraktów

  • Uczestnicy rynku są anonimowi

  • Określonegodziny obrotu

  • Pozycje łatwe do zamknięcia

  • Brak konieczności dostawyfizycznej towaru

  • Odkażdej strony pobierany jestdepozyt zabezpieczającyprzez instytucję rozliczającą kontrakt

  • Bieżąca kompensacja zobowiązań i należności będąca konsekwencją wahań cen kontraktu

  • Każda ze stron jest zabezpieczona przed ryzykiem niedotrzymania kontraktu przez drugą stronę


Rozliczenie kontraktu futures na towar(M. Ferlak „Instrumenty pochodne. Wprowadzenie”)


Rozliczenie kontraktu futures, faza 1, 2(M. Ferlak „Instrumenty pochodne. Wprowadzenie”)


Rozliczenie kontraktu futures, faza 3,4 (M. Ferlak „Instrumenty pochodne. Wprowadzenie”)


Rozliczenie kontraktu futures

  • W przypadku kontraktów terminowych notowanych na warszawskiej giełdzie regulowanie zobowiązań następuje wyłącznie w formie rozliczenia pieniężnego, mimo że kupno lub sprzedaż kontraktu oznacza zobowiązanie do dostawy lub odbioru instrumentu bazowego


Dwie strony kontraktu futures

  • Każdy inwestor może otworzyć jedną z dwóch pozycji na kontrakcie

    • Pozycję długą (kupić kontrakt)

    • Pozycję krótką (sprzedać kontrakt)

      Pozycję można

  • Utrzymać do dnia wygaśnięcia (po czym następuje rozliczenie )

  • Wycofać się z rynku, zamykając pozycję (sprzedać jeśli kupił, kupić jeśli wcześniej sprzedał)


  • Rozliczenie kontraktu futures na indeks giełdowy WIG 20

    • Kurs kontraktu na WIG20 oscyluje wokół poziomu indeksu WIG20

    • Załóżmy, że Inwestor zajmuje dziś pozycję długą na kontrakcie zaś kurs zamknięcia z poprzedniej sesji wyniósł 2500 pt.

    • Wartość kontraktu to: kurs kontraktu*10 zł = 25 000 zł .

    • Inwestor wnosi depozyt zabezpieczający w wysokości 5,00 % wartości kontraktu z poprzedniego zamknięcia, czyli 1250 zł.

    • Jeżeli kurs kontraktu wzrośnie o 2% czyli wyniesie 2550, to zysk kwotowy inwestora wyniesie tyle, ile wynosi wzrost wartości kontraktu, czyli 2550*10 zł - 25000 zł = 500 zł.

    • Zysk procentowy wyniesie (500/1250)*100% = 40%

    • (20 - krotność zmiany procentowej kursu kontraktu)

    • Do poprzedniego stanu depozytu dopisana jest kwota 500 zł.

    • Nowa wartość depozytu wynosi 1750 zł, co stanowi 6,86% nowej wartości kontraktu – 25 500 zł. Depozyt może być zredukowany do kwoty równej 5% nowej wartości kontraktu. Inwestor może wyprowadzić kwotę 475 zł.


    Rozliczenie kontraktu futures na indeks giełdowy WIG 20

    • Jeżeli kurs kontraktu spadnie o 2% o poziomu 2450, to kwota straty inwestora wyniesie tyle, ile wynosi utrata wartości kontraktu, czyli

    • 25 000 zł - 2450*10 zł = 500 zł.

    • Strata procentowa wyniesie (500 / 1250)*100% = 40%

    • ( 20 - krotność zmiany procentowej kursu kontraktu )

    • Od poprzedniego stanu depozytu odjęta jest kwota 500 zł,

    • Nowa wartość depozytu wynosi 750 zł, co stanowi 3,06% nowej wartości kontraktu (24 500 zł).

    • Depozyt musi być uzupełniony do kwoty stanowiącej 5% nowej wartości kontraktu, czyli do kwoty 1225 zł. Należy dopłacić 475 zł.

      Uwaga 1. Wartość kontraktu zmienia się w ujęciu procentowym tak jak kurs kontraktu

      Uwaga 2. Zyski i straty inwestora zajmującego krótką pozycję są odwrotne do zajmującego pozycję długą


    Zakładamy dzienne 2% spadki kursu kontraktu po dwóch dniach posiadacz długiej pozycji traci [(1200,50 - 940,50) –1250] / 1250 = -79,20% po trzech dniach -117,62 % po 10 dniach - 365,85 %


    Rodzaje ryzyka inwestowania w kontrakty terminowe

    • Ryzyko rynkowe – zmiany kursów potęgowane są przez efekt dźwigni finansowej (małe wahania kursów powodują duże procentowe zmiany wartości kontraktów)

    • Ryzyko płynności – niska aktywność innych graczy może utrudniać zamknięcie pozycji, zwłaszcza kontraktów o odległym terminie wygaśnięcia

    • Ryzyko makroekonomiczne – dotyczy kontraktów na waluty i wiąże się z wpływem polityki monetarnej na kształtowanie się kursów wymiany walut


    Futures / Uczestnicy rynku

    • Producenci i odbiorcy metali, surowców energetycznych, roślin oleistych, artykułów spożywczych

    • Importerzy, eksporterzy

    • Inwestorzy, zabezpieczający swoje pozycje na rynku kasowym

      - zajęcie równej co do wartości lecz przeciwnej w stosunku do pozycji na rynku kasowym (poz. długa na rynku kasowym (akcje) + krótka pozycja na kontrakcie na indeks)

    • Spekulanci (wykorzystanie lewara finansowego)

      Zajęcie długiej pozycji w kontrakcie – przy przewidywanym wzroście jego ceny

      Zajęcie krótkiej pozycji w kontrakcie – przy przewidywanym spadku jego ceny

    • Arbitrażyści

      Kupno i sprzedaż kontraktów wykorzystujące różnice cenowe między poszczególnymi rynkami lub giełdami


    Futures / ZABEZPIECZENIE KRÓTKIE

    • Rynek kasowy:

      Inwestor posiada pakiet akcji z indeksu WIG 20

    • Rynek terminowy:

      Inwestor zajmuje krótką pozycję na kontraktach futures na WIG 20, tak by wartość kontraktów była identyczna z wartością posiadanych akcji

      Rezultat

      w przypadku wzrostów cen akcji - zyski na rynku kasowym, straty podobnej wielkości na kontraktach

      W przypadku spadków cen akcji - straty na rynku kasowym rekompensowane zyskami podobnej wielkości na kontraktach


    Futures / ZABEZPIECZENIE KRÓTKIE(M. Ferlak „Instrumenty pochodne. Wprowadzenie”)


    Futures / ZABEZPIECZENIE DŁUGIE

    • Rynek kasowy:

      Inwestor sprzedał pakiet akcji z WIG 20

    • Rynek terminowy:

      Inwestor zajmuje długą pozycję na kontraktach futures na WIG 20, tak by wartość kontraktów była identyczna z wartością sprzedanych akcji

      Rezultat

      w przypadku wzrostów cen akcji - straty na rynku kasowym rekompensowane zyskami podobnej wielkości na kontraktach

      W przypadku spadków cen akcji - zyski na rynku kasowym mają podobną wielkość jak straty na kontraktach


    Futures / ZABEZPIECZENIE DŁUGIE(M. Ferlak „Instrumenty pochodne. Wprowadzenie”)


    OPCJE / DEFINICJA

    • Opcja jest prawem do zakupu lub sprzedaży określonej ilości wyspecyfikowanego przedmiotu (tzw. instrumentu bazowego) po z góry ustalonej cenie i w ciągu umówionego okresu lub w wyznaczonym terminie.

    • Opcja jest to umowa dająca jej posiadaczowi prawo do wykonania określonej czynności w określonym momencie lub przedziale czasu.


    CEL ZAWIERANIA OPCJI

    • Zabezpieczenia przed niekorzystnymi zmianami cen instrumentu bazowego

    • Spekulacji na spadku lub wzroście instrumentu bazowego

    • Arbitrażu między rynkiem instrumentów pochodnych a rynkiem instrumentów bazowych


    INSTRUMENTY BAZOWE DLA OPCJI

    • Stopy procentowe

      opcje na kontrakty FRA (forward rates agreement)

    • Waluty

      opcje na kursy walutowe

      opcje na walutowe kontrakty futures

    • Akcje

      opcje na poszczególne akcje

      opcje na kontrakty futures na indeksy akcji

    • Towary

      opcje na towary

      opcje na towarowe kontrakty futures


    EUROPEJSKA OPCJA KUPNA NA AKCJE (CALL)

    • Prawo (bez obowiązku) do zakupu akcji określonej spółki po z góry ustalonej cenie, zwanej ceną wykonania, w określonym momencie w przyszłości zwanym datą wykonania

    • Opcja posiada swoją wartość. Premia jest to cena, którą musimy zapłacić za nabycie opcji.

    • Przykład : akcja PKN kosztuje 40,50 zł. Europejska opcja kupna z ceną wykonania 41 zł wygasająca 23 marca 2011 roku daje jej nabywcy prawo kupienia jednej akcji PKN za 41 zł w dniu 23 marca 2011 roku. (W praktyce opcje nabywa się w ustalonych pakietach pozwalających kupić większe ilości akcji)


    OPCJE AMERYKAŃSKIE

    OPCJA KUPNA

    • Prawo (bez obowiązku) kupna akcji określonej spółki po z góry ustalonej cenie, zwanej ceną wykonania, do określonego momentu w przyszłości

      OPCJA SPRZEDAŻY

    • Prawo (bez obowiązku) sprzedaży akcji określonej spółki po z góry ustalonej cenie, zwanej ceną wykonania, do określonego momentu w przyszłości


    EUROPEJSKA OPCJA SPRZEDAŻY NA AKCJE (put option)

    • Prawo (bez obowiązku) sprzedaży akcji określonej spółki po z góry ustalonej cenie, zwanej ceną wykonania, w określonym momencie w przyszłości zwanym datą wykonania


    STRONA KUPUJĄCA, STRONA WYSTAWIAJĄCA

    • KAŻDY INWESTOR MOŻE BYĆ

      • NABYWCĄ OPCJI (KUPUJĄCYM)

      • WYSTAWCĄ OPCJI (SPRZEDAJACYM)

  • (dotyczy to obu rodzajów opcji : kupna, sprzedaży)

  • o nabywcy mówimy że : ZAJĄŁ DŁUGĄ POZYCJĘ NA OPCJI

  • o wystawcy mówimy że : ZAJĄŁ KRÓTKĄ POZYCJĘ NA OPCJI


  • Funkcja wypłaty / europejskaopcja kupna

    Definicja

    Funkcję zdefiniowaną wzorem

    nazywamy funkcją wypłaty dla posiadacza opcji kupna.

    K - cena wykonania

    ST – cena instrumentu bazowego w terminie wykonania


    Funkcja wypłaty / europejskaopcja sprzedaży

    Funkcję zdefiniowaną wzorem

    nazywamy funkcją wypłaty dla posiadacza opcji sprzedaży.


    Zysk posiadacza opcji kupna (long call)C – premia (opłata za opcję)


    Zysk wystawcy opcji kupna (short call)C – premia (opłata za opcję)


    Zysk posiadacza opcji sprzedaży (long put)P – premia (opłata za opcję)


    Zysk wystawcy opcji sprzedaży (short put)P – premia (opłata za opcję)


    Pozycja długa w opcji kupna (kupno opcji)


    Pozycja krótka w opcji kupna (wystawienie opcji)


    Pozycja długa w opcji sprzedaży (kupno opcji)


    Pozycja krótka w opcji sprzedaży (wystawienie opcji)


    Zagadnienia

    • Inwestowanie w opcje. Zyskowność portfela akcyjno-opcyjnego

    • Strategie opcyjne

    • Strategie osłonowe z użyciem opcji

    • Miary wrażliwości w wycenie opcji

    • Wycena opcji w modelu ciągłym (wzór Blacka-Sholesa)


    Wycena opcji

    J.C. Cox, S.A. Ross, M. Rubinstein

    Wycena opcji europejskiej w modelu dyskretnym

    Fischer Black, Myron Sholes, Robert Merton (1973)

    Wycena opcji europejskiej w modelu ciągłym

    Fischer Black, Myron Sholes

    Nagroda Nobla 1997- za nową metodę wyceny instrumentów pochodnych


  • Login