Verem e itim ve propaganda haftas
Download
1 / 56

Verem Egitim ve Propaganda Haftasi - PowerPoint PPT Presentation


  • 322 Views
  • Uploaded on

Verem Eğitim ve Propaganda Haftası. Bu yıl 06-12 Ocak 2008 tarihleri arasında Verem Savaşı Eğitim ve Propaganda Haftası olması nedeniyle etkinlikler yapılmaktadır. Bu haftada yapılacak etkinlikler Rize için İl Sağlık Müdürlüğü ile Verem Savaş Dispanseri Baştabipliğince düzenlenmektedir.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Verem Egitim ve Propaganda Haftasi' - gayle


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Verem e itim ve propaganda haftas
Verem Eğitim ve Propaganda Haftası

  • Bu yıl 06-12 Ocak 2008 tarihleri arasında Verem Savaşı Eğitim ve Propaganda Haftası olması nedeniyle etkinlikler yapılmaktadır.

  • Bu haftada yapılacak etkinlikler Rize için İl Sağlık Müdürlüğü ile Verem Savaş Dispanseri Baştabipliğince düzenlenmektedir.


Etk nl kler m z
ETKİNLİKLERİMİZ

  • 7 Ocak 2008 saat 14:00 İl jandarma Alay Kmt’lığında Konferans (Dr. Erdal IŞILAK)

  • 8 Ocak 2008 saat 10:00 ve 14:00’da Halk Eğitim Mrkz. Müd.’de iki konferans(Dr.Yasemin Mamuş)

  • 10 Ocak 2008 saat 14:00 İsmail Kahraman Kültür Mrkz.’de Halka Yönelik konferans (Dr. Bülent ALTINSOY - Dr.Erdal IŞILAK)

  • 11 Ocak 2008 saat 09:00 Çıraklık Eğitim Mrkz. Müd.’de Konferans (Dr. Erdal IŞILAK)

  • Tüm Okullarda Eğitim Toplantıları (Tüm il Sağlık Ocakları)


T berk loz verem nce hastalik

TÜBERKÜLOZ(VEREM)(İNCE HASTALIK)


T berk loz
TÜBERKÜLOZ

  • Mikrobik bir hastalıktır. MYCOBACTERİUM TUBERCULOZİS basili tarafından oluşturulur.

  • Tüberküloz hastasından hava aracılığı ile sağlam kişiye bulaşır.


D nyadak durum
DÜNYADAKİ DURUM

  • Bugün dünya nüfusunun %32’si Tüberküloz (Verem) basili ile enfektedir. Zengin-fakir, genç- yaşlı , sosyo- ekonomik düzey demeden Dünyanın tüm toplumlarını etkilemektedir.

  • Her yıl yaklaşık 8 milyon insan Tüberküloz hastalığına yakalanmakta ve yaklaşık 2 milyonu ölmektedir.


Acil durum
Acil Durum…

  • Tüberküloz (Verem) hasta sayılarındaki artışlar ve Tüberküloz (Verem) kontrolü çabalarının yeterince başarı sağlayamaması nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü 1993 yılında Tüberküloz (Verem) için acil durum ilan etmiştir. (Dünya Sağlık Örgütü Bir hastalık için dünya çapında ilk kez acil durum ilan etmiştir.)


D nyadaki durum
Dünyadaki durum

Dünya sağlık örgütünün küresel Tüberküloz (Verem) kontrolü 2002 raporuna göre;

  • 1) 2000 yılında kayıtlı hasta sayısı 3.671.973 dür.

  • 2) Bugün 22 ülke dünyadaki Tüberküloz hastalarının %80nini barındırmaktadır. En çok hastanın bulunduğu 5 ülke Hindistan , Çin, Bangladeş , Filipinler ve Güney Afrika ‘dır.


T rk yede durum
TÜRKİYEDE DURUM

  • Türkiye de yüzyılın başında ciddi epidemi () yaşanıyordu.

  • Tüberkülozdan (Verem) ölümler bütün ölümlerin içinde birinci sırada yer almaktaydı.Bu durum 1950’li yıllara kadar devam etti.

  • 1945 yılında tüberkülozdan ölüm yüz binde 262

  • 1950 yılında tüberkülozdan ölüm yüz binde 204


Hastal n yayg nl insidans de erlendirildi inde
Hastalığın yaygınlığı (insidansı) değerlendirildiğinde

  • Kontrol programı uygulanmış ülkeler ile , kötü program uygulamış ülkeler arasında bir konumda yer almaktadır.

  • 2000 yılının verilerine göre Avrupa ülkelerinin çoğunda yüz binde 20’den az iken Ülkemizde yüz binde 27 ‘dır.


T rkiye de durum
Türkiye’de durum değerlendirildiğinde

  • Verem Savaşı Daire Başkanlığının Dünya Sağlık Örgütüne gönderdiği kayıtlarına göre;

  • 1997 ‘de Türkiye nüfusu 62.774.000 tanı konulan hasta sayısı 20.778 insidans (yaygınlık) Yüz binde 33,1

  • 2005 ‘de Türkiye nüfusu 72.065.000 tanı konulan hasta sayısı 20.535;

    insidans (yaygınlık) Yüz binde 28,5


Veremle sava in hedefler
VEREMLE SAVAŞIN HEDEFLERİ değerlendirildiğinde

  • Hastalığın sağlıklı bireylere bulaşmasını önlemek

  • Hastalanan kişilerin tamamen iyileşmesini sağlamak

  • Hastalığa yakalananların sayısını (morbiditesi) azaltmak

  • Hastalığa bağlı ölümleri (mortalite) azaltmak


T berk loz verem hastal nda bula ma
Tüberküloz (Verem) Hastalığında Bulaşma değerlendirildiğinde

  • Hastalık ; Mycobacterium Tuberculozis basili tarafından oluşturulur. Basil ; Verem hastasından hava aracılığı ile (basil içeren Damlacıkların sağlam kişinin nefes alıp- vermesi sırasında damlacıkları akciğerine alması ile ) sağlam kişiye bulaşır.


Bula ma
BULAŞMA değerlendirildiğinde

  • Hasta kişilerin öksürme,şarkı söyleme , hapşırma,konuşma gibi günlük aktiviteleri sırasında etrafa yaydıkları havada asılı duran damlacık çekirdeklerinin (her bir damlacık çekirdeği 1-3 basil içerir.) çevrede bulunan sağlam insanların soluması ile insandan insana bulaşır.


Bula mada risk
Bulaşmada Risk? değerlendirildiğinde

  • Hasta ile yakın ve uzun süreli teması olanlara bulaşma riski fazladır.

  • Risk altındakiler ; hastanın aile bireyleri , aynı evi paylaştığı arkadaşları ve iş yeri arkadaşlarıdır.


Bula mada al nacak nlemler
Bulaşmada Alınacak Önlemler değerlendirildiğinde

Çeşitli solunum manevralarının aerosol (Damlacık,partikül) oluşturma potansiyelleri farklıdır.

  • Konuşma ile 0-200 partikül

  • Öksürme ile 0-3.500 partikül

  • Hapşırma ile 4.500-1.000.000 partikül oluşur.

    Bu nedenle öksürme ve hapşırma sırasında hastaların ağızlarını kağıt yada bezden mendille kapatmaları istenmektedir.


Bula mada al nacak nlemler1
Bulaşmada Alınacak Önlemler değerlendirildiğinde

  • Etkili tedavi ile ilk günlerde basil sayısı hızla azalmakta bunun yanında öksürük sıklığı da azalmaktadır.

  • Hastanın bulaştırıcılığı etkili tedavi ile 2-3 haftada pratik olarak sona erer.Bu nedenle Tüberkülozlu (veremli) hastayı hemen izole etmek ve etkili tedaviye başlamak önemlidir.


Bula ma1
Bulaşma değerlendirildiğinde

  • Tüberküloz (Verem) basilinin Akciğerlere yerleşip çoğalabilmesi için akciğerlerin en küçük birimlerine (alveollere ) kadar ulaşması gerekmektedir.Bu da ancak hasta kişiden solunum yoluyla havaya saçılan damlacık çekirdeklerinde asılı halde bulunan basillerle mümkün olmaktadır. Çapları yaklaşık 1-10 mikron olan partiküller alveollere ulaşır.Yaklaşık 1 mikron çaplı partiküller havada birkaç saat asılı kalabilirler


Bula ma2
Bulaşma değerlendirildiğinde

  • Yapılan deneysel araştırmalar tüberküloz basilinin tozla ,toprakla , hastaların eşyalarını kullanmakla yada aynı kaptan yemekle bulaşamayacağını göstermiştir.


T berk loz basilinin bula mas n etkileyen fakt rler
Tüberküloz basilinin bulaşmasını etkileyen faktörler değerlendirildiğinde

1) HASTAYA BAĞLI FAKTÖRLER

  • Balgamındaki basil sayısı

  • Balgamın damlacık oluşturması (öksürük,hapşırık,sulu balgam)

  • Basilin canlılığı(antimikrobiyal ilaçlar)

  • Basilin hastalık oluşturma gücü (virülansı)


T berk loz basilinin bula mas n etkileyen fakt rler1
Tüberküloz basilinin bulaşmasını etkileyen faktörler değerlendirildiğinde

2)ORTAMA BAĞLI FAKTÖRLER

  • Havalandırma(havanın hacmi arttıkça basiller seyrekleşir)

  • Havalandırma sistemlerinin yeniden aynı havayı vermesi

  • Ultraviyole , güneş ışığı (bunlara maruz kalan basiller 5 dakika içinde ölür.)

  • Hastaya yakın olma (aile bireylerinde enfeksiyon ve hastalık daha fazladır.)


Patogenez hastal k olu umu
Patogenez değerlendirildiğinde(Hastalık Oluşumu)

Alveollere (akciğerimizin en küçük birimi) kadar ulaşan partiküller vücudumuzun savunma mekanizması (Makrofajlar) ile karşılaşır. Yaklaşık 2 hafta ile 2 ayda bağışıklık sistemimiz devreye girerek basilin yayılımı engellenir. Basille maruz kalanların ilk 2 yılda %5’i sonra yaşam boyu %5’i olmak üzere %10 ‘unda hastalık gelişir.Bunun içinde basilin bağışıklık sisteminin savunmasını yenmesi ve çoğalması gereklidir.


Basile maruz kalan ki ilerde hastal n geli mesini art ran nedenler
Basile maruz kalan kişilerde hastalığın gelişmesini artıran nedenler

  • Şeker hastalığı (diyabetes Mellitus) (3 kat)

  • Uzun süre kortikosteroid kullanımı

  • Bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler

  • Sigara tiryakiliği (2-3 kat)

  • HIV enfeksiyonu(100-170 kat)

  • Kanser hastalığı

  • Uyuşturucu kullanımı

  • Basile maruz kalan kişinin 0-5 yaş veya çok ileri yaşta olması


Hastal n tutuldu u organlar
Hastalığın Tutulduğu Organlar artıran nedenler

Tüm tüberküloz (Verem)olgularının %80-90 unda hastalık akciğerlerde ortaya çıkar. Sık görüldüğü diğer organlar

  • Lenf sistemi

  • Akciğer zarı (pleura)

  • Merkezi sinir sistemi

  • Genitoüriner sistem

  • Kemikler

  • Eklemler


TANI artıran nedenler

  • Hastanın öyküsü (anamnezi)

  • Fizik muayene bulguları

  • Akciğer filmi

  • Laboratuar tahlilleri

  • Tüberkülin cilt testi (PPD)

    Yukarıdaki tanı yöntemlerinin hepsi ile

    Tüberkülozdan şüphelenilir.


Tan da balgam ncelemesi
Tanıda Balgam İncelemesi artıran nedenler

  • KESİN TANI BALGAMDA BASİLİN GÖSTERİLMESİ İLE KONULUR.


Bulgular
BULGULAR artıran nedenler

AKCİĞERE AİT OLANLAR

  • ÖKSÜRÜK (3 haftadan uzun süren her öksürükte tüberkülozdan şüphelenilmelidir.)

  • BALGAM (öksürük çoğu zaman balgamla birlikte görülür balgam bazen kanlıda olabilir.)

  • GÖĞÜS AĞRISI

  • SIRT AĞRISI

  • YAN AĞRISI

  • SES KISIKLIĞI (Gırtlak <larenks> tutulumunda görülür.)


Bulgular1
BULGULAR artıran nedenler

GENEL BULGULAR

  • Halsizlik

  • Çabuk yorulma

  • İştahsızlık

  • Kilo kaybı

  • Çocuklarda kilo almada duraklama

  • Ateş (Genelde aralıklıdır.Sabahları yoktur.Öğleden sonra başlar gece terleme ile düşer.)

  • Gece terlemesi (İç çamaşırları değiştirecek kadar fazladır.)


Tanı artıran nedenler

Fizik muayenede belirgin bir bulgu yoktur. Hastalık ilerleyene kadar akciğer sesleri doğaldır.

Akciğer filminde hemen daima bulgu vardır. Ama sadece Akciğer filmi ile Tüberküloz (verem) tanısı konulamaz.


Tanı artıran nedenler

Tüberkülin Cilt Testi (PPD) vücudun

mikropla karşılaşıp karşılaşmadığını

gösterir. Ancak pozitif çıkması hastalık

olduğunu göstermez. Hastalık

tanısında yardımcıdır.


Hastal n bildirimi
Hastalığın Bildirimi artıran nedenler

  • Tüberküloz hastalığını tespit eden tüm hekimler il sağlık Müdürlüğüne bildirimde bulunmak zorundalar.(Umumi Hıfzıssıhha Kanununun 113 maddesine göre)

  • Hastaların ve temaslılarının takip ve kontrolü Verem Savaş Dispanserleri tarafından ücretsiz olarak yapılır. İlaçlar hastalara ücretsiz olarak verilir.


Temasl lar
Temaslılar artıran nedenler

Aktif Tüberkülozlu bir hasta tarafından basilin bulaştırılması olası kişilerdir.

  • a) Ev içi yakın temaslılar bulaştırıcı hasta ile aynı evde yaşayanlardır.

  • b) Ev dışı yakın temaslılar bulaştırıcı hasta ile düzenli, bir şekilde uzun süre aynı havayı paylaşan kişilerdir. Yakın arkadaşlar gibi


Temasl muayenesi
Temaslı Muayenesi artıran nedenler

  • c) diğer temaslılar bulaştırıcı hasta ile aynı ortamda kısa süreler ile birlikte zaman geçiren kişilerdir. Sınıfta , işte, dernekte v.b.

    Temaslılar hasta tanı aldıktan sonra en kısa sürede (bir hafta içinde ) Tüberküloz (verem) hastalığı yönünden kontrolden geçirilir. İlk muayenede temaslının öyküsü alınır , fizik muayenesi yapılır,Akciğer filmi çekilir, PPD yapılır, öksürüğü yada başka belirtileri olana en az üç kez olmak üzere balgam incelemesi yapılır. Temaslıda hastalık saptanamazsa koruyucu tedavi verilir yada izlenir.


Tedav
TEDAVİ artıran nedenler

  • Tüberküloz hastalığının tek tedavisi ücretsiz olarak verilen ilaçlarladır.

  • Tedavi genelde 6 ay sürer. Ancak 9 aya kadar uzatılabilir.


Tedavide ba ar i in
Tedavide başarı için; artıran nedenler

  • Hasta ilaçlarını düzenli kullanmalı

  • Hasta ilaçlarını yeterli süre kullanmalıdır.

  • Bunu sağlamak için tedavi gözetim altında olmalıdır


Tedavi
Tedavi artıran nedenler

  • Tüberküloz (verem) tedavisi; hem hasta için hem de toplum sağlığı için yarar sağlamaktadır . Tedavi edilen her hasta basil kaynaklarının kuruması ve toplum sağlığına katkı anlamına gelmektedir. Bu nedenle tedavide hastanın uyumunu sağlamak önemlidir ve sağlık çalışanının görevidir. Tedaviyi sürdüren hekim ve sağlık çalışanı tedaviyi yürütmek ve tamamlamakla görevlidir. Bu nedenle her Tüberküloz (verem) hastasında doğrudan Gözetimli tedavi standarttır.


Do rudan g zet ml tedav dgt

DOĞRUDAN GÖZETİMLİ TEDAVİ artıran nedenler(DGT)


Bu tedavi şeklinin uygulanması Dr. Styblo‘nun önerisi ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele edilemeyeceği gibi yaygın kanaati yıkarak Çin, Peru, Hindistan gibi ülkelerde bu tedavi şeklinin uygulamaya konmasını sağlamıştır.

DGT


DGT ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele

  • DGT (Doğrudan Gözetimli Tedavi)sadece fakir ülkeler için geçerli bir strateji olarak görülmemelidir. ABD’de uygulanmakta olup dünyada halen 183 ülkede uygulanmaktadır. Ülkemizde de DGT (Doğrudan Gözetimli Tedavi)uygulanmaya başlanmıştır.


DGT ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele

  • DGT (Doğrudan Gözetimli Tedavi)

    Eğitimli ve denetimi yapılan bir kişinin hastanın ilaçlarını yuttuğunu gözlemlemesidir. Her hastaya uygun bir yerde Dispanserde , Sağlık Ocağında , Çalıştığı iş yerinde, evinde ilaç içirilerek uygulanır.


Hastan n evinde
Hastanın Evinde ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


Hastan n yerinde
Hastanın İş Yerinde ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


Sa l k oca nda
Sağlık Ocağında ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


Verem sava dispanserinde
Verem Savaşı Dispanserinde ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


Okulda
Okulda ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


K y evinde
Köy evinde ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


Hastaya ula labilen her yerde dgt
Hastaya Ulaşılabilen her yerde DGT ile Afrika kıtasında başlatılmıştır. İlk uygulama örneği Tanzanya olup burada sağlanan başarı iyi bir uygulama ile çok fakir bölgelerde ve ülkelerde bile Tüberkülozun (Verem) Kontrol edilebileceğini kanıtlamıştır.Tüberküloz (Verem ) ile yeterince mücadele


Uyumsuz Hastaya Umumi Hıfzıssıhha kanununun 119 maddesine göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.


27 eyl l 2004 h rriyet gazetesi
27 Eylül 2004 Hürriyet gazetesi göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.


T berk lozdan korunma
Tüberkülozdan Korunma göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

Dört başlık altında toplanabilir.

  • 1)Bulaştırıcı hastaların tedavisi; basil kaynağını yok eder.

  • 2) Koruyucu tedavi ; Temaslılara verilir.

  • 3) BCG Aşışı

  • 4) Bulaşmanın Önlenmesi


B acille c almette g uerin b c g
B göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.acille Calmette Guerin(B.C.G)

  • 1920’li yıllarda Fransa’da Calmette ve Guerin tarafından yapılan çalışmalar sonucu bulunmuştur . Hastalık yapma gücü azaltılmış canlı aşıdır.Yani hastalık yapmadan direnç kazandıran basilin deri içine verilmesiyle uygulanır. Basile karşı direnç oluşturarak ; basilin yayılmasını engeller. Yapılan çalışmalarda Türkiye'de tüm yaş gruplarında koruyuculuğu %72.7 olarak bulunmuştur. Özellikle 0-6 yaş koruyuculuğu %85 olarak hesaplanmıştır.


Bcg a isi
BCG AŞISI göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

  • Sağlık Bakanlığımız doğumdan 2 ay sonra 3. ay sonuna kadar bir kez direk BCG yapılmasını kararlaştırmıştır. Aşı ücretsiz olarak yapılmaktadır.

  • 3. aydan sonra TCT uygulanarak, sonucuna göre BCG uygulanır.


Bula man n nlenmesi
Bulaşmanın önlenmesi göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

  • Tüberküloz (verem) hastalarına hızlı tanı konulması ve tedavinin hemen başlaması sonucu hastaların etrafa saçtıkları basiller hızlı bir şekilde azalmakta ve hastanın öksürük sayısı da azalmaktadır.


Nlemler
Önlemler göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

  • Hastanın kendi evinde kullandıkları malzemeler bardak,tabak, çatal v.b veya yatak örtüsü , elbiseleri v.b için normal temizlik işlemlerinin yapılması yeterlidir.


Nlemler1
Önlemler göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

  • Hastaya bulaşmanın hava aracılığıyla ve solunum yoluyla olacağı belirtilmelidir. Öksürük yada hapşırık sırasında ağızlarını kağıt mendille yada bez mendille kapatmaları gerektiği söylenmelidir.


Nlemler2
Önlemler göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

  • Hastaların bulundukları ortamları havalandırmak , bu ortamlara temiz hava sağlamak havadaki bulaştırıcı partikülleri seyrekleştirir.Bulaşma olasılığını azaltır. Ortamın güneş görmesi basilleri öldürür. Basiller güneş ışığında 5 dakika içinde ölürler. Basilleri öldüren güneş ışığında bulunan ultraviyoledir. Bunun pencere camından geçemiyeceği unutulmamalıdır.


Verem hep b rl kte yenece z
VEREMİ HEP BİRLİKTE YENECEĞİZ göre zorunlu tecrit ve karantina uygulanabilir.

Rize Verem

Savaşı Dispanseri

HAZIRLAYAN

Dr. Erdal IŞILAK

Verem Savaşı İl Koordinatörü


ad