S ZC KTE ANLAM

S ZC KTE ANLAM PowerPoint PPT Presentation


  • 1074 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

A. GER

Download Presentation

S ZC KTE ANLAM

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


1. SÖZCÜKTE ANLAM

2. A. GERÇEK ANLAM Sözcügün temel anlami ile yan anlamlarina gerçek anlam denir. TEMEL ANLAM: Sözcügün belirttigi ilk ve yaygin anlamina temel anlam denir. YAN ANLAM: Sözcügün temel anlamiyla ilgili olarak zamanla kazandigi yeni anlamlarina yan anlam denir.

3. ÖRNEK Bogaz sözcügünü ele alacak olursak: Bogazima bir sey kaçti. Bogaz sözcügü, bu cümlede yaygin anlami olan “boynun ön bölümü ve bu bölümü olusturan organlar” anlaminda kullanilmistir. (temel anlam)

4. Bu testinin bogazi çok ince! Yol derin bir bogazdan geçiyor. Bogaz sözcügü, bu iki örnekte temel anlami disinda ancak temel anlamla iliskili “agza yakin dar bölüm” ve “iki dag arsinda dar geçit” anlamlarinda kullanilmistir. (yan anlam)

5. B. MECAZ ANLAM Bir sözcügün gerçek anlami disinda kullanildiginda kazandigi anlama mecaz anlam denir. Bu adam bogazina çok düskün. Evde bes bogaz var. 1. cümle: yeme, içme 2. cümle: yiyecegi içecegi saglanan kimse

6. C. TERIM ANLAM Bilim, sanat ya da herhangi bir meslekle ilgili kavramlari anlatan sözcüklere denir. ÖRNEK: Bugün Türkçe dersinde ekleri isledik. (terim) Dünya güzel bir gezegendir. (terim) Bir müzisyenin nota bilmesi sart. (terim)

7. DIKKAT! Bir sözcügün terim olup olmadigini anlamak için cümledeki anlamina bakmak gerekir. ÖRNEK: Seni görünce dünyalar benim oldu. (terim anlamli degil)

8. D. AD AKTARMASI Bir sözcügün benzetme amaci olmadan, dogrudan baska bir sözcügün yerine kullanilmasidir. ÖRNEK: Gol sonrasinda tribünler ayaga kalkti. Artik hep Mehmet Akif okuyacagim. Cebini çaldirdim açmadi.

9. E. DOLAYLAMA Tek sözcükle anlatilabilecek bir kavramin veya varligin, birden fazla sözcükle anlatilmasina denir. ÖRNEK: Büyük kurtarici düsmani bozguna ugratti. Cumhurbaskani yavru vatana gitti. Beyaz perde de bu hafta ne gösterimde. Mesin yuvarlak aglarla bulustu.

10. F. YANSIMALAR Dogadaki canlilarin çikardigi seslerin taklidiyle ortaya çikan sözcüklerdir. ÖRNEK: Eti mangala koyunca ciz diye ses çikti. Köpek dün gece durmadan havladi. Burada sular siril siril akar. Kapi mi tikirdadi?

11. DIKKAT! Yansimalar varliklarin kendi sesleridir. O seslerin isimleri yansimalarin kendileriyle karistirilmamalidir.

12. ÖRNEK: Bahçede kuslar ötmeye basladi. At yilani görünce kisnemeye basladi. Esek durmadan aniriyordu. Yukaridaki üç örnekte belirtilen kelimeler yansima sözcük degildir. Bunlar seslerin taklidi degil ismidir.

13. G. GENEL VE ÖZEL ANLAM Duygu, düsünce, varlik ve kavramlari genis kapsamli olarak anlatan sözcüklere genel anlamli sözcükler denir. ÖRNEK: Gelin beraberce asagida verilen kelimelerin karsiladigi kavramlari genelden özele siralayalim. Akdeniz, Hatay, Anadolu, Çukurova

14. G. SOMUT- SOYUT ANLAM Görme, duyma, koklama, dokunma, isitme duyularimizla algiladigimiz kavramlar somut algilayamadiklarimiz ise soyut kavramlardir. ÖRNEK: Bir sonraki slaytta verecegimiz kelimeleri bu sekilde siniflandiralim mi?

15. Çiçek, akil, öfke, ates, kitap, sevinç, ses, rüya

16. H. IKILEMELER Cümle içinde anlami kuvvetlendirmek, anlatim gücünü artirmak için anlamca birbirine yakin, es, zit sözcüklerin birlikte kullanilmasidir. ÖRNEK: Çesitli sekillerde yapilir: Ayni kelimelerin tekrariyla yapilir. (örnek!) Yakin anlamli (Örnek verininiz) Zit anlamli (örnek) Iki anlamsiz (örnek) Biri anlamsiz biri anlamli (örnek) Yansima seklinde (örnek)

17. I. ARGO Ayni meslege ya da topluluga mensup kisilerin kullandiklari kendilerine has sözcük ve deyimler. ARGO ANLAMI GERÇEK ANLAMI Enselenmek …………………… Zula …………………… Nallari dikmek …………………… Mangir …………………… Ayvayi yemek …………………….

18. SÖZCÜKLER ARASI ANLAM ILISKILERI ES ANLAMLI (ANLAMDAS) SÖZCÜKLER Anlamlari birbiriyle ayni ya da yakin, yazilislari ise farkli olan sözcüklerdir. ÖRNEK: Bu yil iyi ürün aldik. Bu sene iyi ürün aldik.

19. Asagidaki cümlelerde renklendirilmis kelimelerin es anlamlisini cümle içinde örneklendirerek ifade ediniz.

20. DIKKAT! Es anlamli sözcükler aranirken cümledeki anlama dikkat edilmelidir. ÖRNEK: * Hayatimda beyaz bir sayfa açtim. (temiz) * Bu savas yürek isterdi ve o da Türk milletinde fazlasiyla vardi.(cesaret)

21. 2. ZIT (KARSIT) ANLAMLILIK Anlamca birbirinin karsiti olan sözcüklerdir. Yandaki tabloda verilen kelimelerin karsitlarini ifade ediniz.

22. DIKKAT! Zit anlamli kelimeler bulunurken cümledeki anlamina dikkat edilmelidir. ÖRNEK: Çok agir davraniyordu. (hizli)

23. 3. ES SESLI (SESTES) SÖZCÜKLER Yazilis ve okunus bakimindan ayni, anlamca farkli olan sözcüklerdir. Asagida verilen kelimeleri es seslileriyle cümlede kullananiniz. Bag, dil, ben, gül, el, bel, asma, çay, ocak, ögüt

24. DIKKAT! Bir sözcügün gerçek, mecaz, deyim vb. anlamlari kendi içlerinde sesteslik olusturmaz. Sesteslik farkli sözcüklerdeki yazim ortakligidir. ÖRNEK: Bu ögretmen bizi derse bagladi. (mecaz an.) Istanbul bogazi trafige kapandi. (yan anlam) Her iki örnekte de verilen kelimeler sestes degildir.

25. 4. SÖZCÜK ILISKILERI Sözcükler arasinda bulunan anlam iliskilerini bulmaktir. Bununla ilgili farkli soru kaliplariyla karsilasabiliriz.

26. SORU “Örgü ile çorap” sözcükleri arasindaki ilginin benzeri, asagidakilerin hangisinde vardir? Yumak – dantel Igne – oya Dikis – kumas Dokuma – hali

27. SORU “Pilot” ile “uçak” arasindaki iliski asagidakilerden hangisi arasinda vardir? Duvar – usta Ögrenci – ögretmen Kaptan – gemi Baskan – sinif

28. SORU Asagidaki sözcük çiftlerinden hangisi aralarindaki anlam iliskisi bakimindan farklidir? Gelir – gider Kâr – zarar Az – çok Kalp - yürek

29. SORU Asagidaki sözcük çiftlerinden bir gurup olusturulsa hangisi dista kalir? Yarisma Yönetme Çekisme Karsilasma

30. DEYIMLER Iki ya da daha fazla sözcükten olusan az veya çok mecaz anlamda kullanilan kaliplasmis sözlerdir. ÖZELLIKLERI: Kural özelligi göstermezler. Nasihat vermezler. Genellikle cümle halinde bulunmazlar. Genellikle mecaz anlam tasirlar. Kaliplasmis sözlerdir.

31. NURAN ASLAN TÜRKÇE ÖGRETMENI

  • Login