D nden yarina su pol t kalari
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 65

DÜNDEN YARINA SU POLİTİKALARI PowerPoint PPT Presentation


  • 186 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

DÜNDEN YARINA SU POLİTİKALARI. Tahir Öngür Jeoloji Y. Mühendisi EGEÇEP 2. Kurultayı 7-8 Şubat İzmir.

Download Presentation

DÜNDEN YARINA SU POLİTİKALARI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


D nden yarina su pol t kalari

DNDEN YARINASU POLTKALARI

Tahir ngr

Jeoloji Y. Mhendisi

EGEEP 2. Kurultay

7-8 ubat zmir


D nden yarina su pol t kalari

nsanlk gerekten de bir su krizi yayor. nk Su ktnk Su yeryznde eit dalmyornk Su yanl tketiliyornk Suya bir fiyat biildi; herkes deyemiyornk Su kaynaklarna sermaye el koyuyor, herkes ulaamyornk Su kirletildink kresel kapitalizm doayla ve insan haklaryla barmay beceremedi


D nden yarina su pol t kalari

Bir kiinin gnlk dorudan su tketimi 2-3 litre ve evsel kullanm 20-300 litre arasnda deiiyor iken, tkettii teki besinlerin retimi iin 2000-3000 litre/gn su harcanm olmas gerekiyor.nk artk tarmsal retim pazar iin yaplyor; bu srada doal kaynaklarn saknm deil hep daha ok retim ve isel malolularn dkl gzetiliyor.


D nden yarina su pol t kalari

Sorun zamanla byyor.

Kii bana su tketimi her 20 ylda bir ikiye katlanyor; nfus art hznn iki kat bir hzla.

Buna karn, evlerde ve belediyelerde tketilen su, toplamn yalnzca %10unu oluturuyor. Endstri ise toplam tatl su tketiminin %20-25ini alyor. Bilgisayar endstrisi bile, rnein ABDnde her yl 1,5x109 m3 su tketiyor.

Asl tketim ise tarmda oluyor, %65-70. zellikle de endstriyel tarmda.


D nden yarina su pol t kalari

Bugn dnyada Su Savalarndan sz edilmesi, giderek emperyalizm tarafndan bunun kkrtlmas iin gerekten nemli nedenler; bir su krizi var. Dnyada kii bana den su tketimi ortalamas 7.600 m3/yl ve Afrika ortalamas 7.000 m3/yl. Uzmanlara gre kii bana 1700 m3/yldan az bir tketim yetersiz saylyor.


D nden yarina su pol t kalari

Oysa, dnyadaki toplam su miktar 1,4 milyon km3 kadar ve bu suyun %97,5i okyanuslardaki tuzlu su. Kalan %2,5un da yalnzca %0,5i kullanlabilir, ulalabilir durumda.

Tatl suyun %90dan ou kutuplarda ve yeraltnda.


D nden yarina su pol t kalari

Dnyadaki yararlanlabilir tatl suyun miktar 2000 yldr deimedi.

Oysa bu sre iinde dnya nfusu 33 kez artt. BMnin incelemelerine gre dnyada 1 milyar insan tatl suya ulaamyor. Gelecek 25 ylda bu say dnya nfusunun %35i olacak olan 3 milyar kiiye ykselecek. DB ve BM ngrleri 2025te dnyada bugnknden 2,5 milyar daha ok insan yaayaca ve su gereksiniminin salanabilen sudan %56 daha ok olaca ynnde.


Bu su da d nyada d zenli da lm yor

Bu su da dnyada dzenli dalmyor


D nden yarina su pol t kalari

Bugnk dnya nfusunun 1/5i,

1,2 milyar kii suyun yetersiz olduu yerlerde yayor.

0,5 milyar kii de bu durumun eiinde.

1,6 milyar kii ise ekonomik nedenlerle suya ulaamyor.

stelik, UNDPnin bir almas gecekondu semtlerinde oturan yoksullarn suya, ebeke suyundan yararlanlardan 5-10 kez daha fazla dediini ortaya koymu.


D nden yarina su pol t kalari

Kt kaliteli sularn iilmesinden tr dnyada her yl ou ocuk 5 milyon insan lyor. Gnde 3000 ocuk kirli sulardan lyor.

Milyarlar susuzken, Kuzey Amerikelilar gnde kii bana 5000 litre su tketiyor.


D nden yarina su pol t kalari

Yetmezmi gibi, kresel ormanszlatrma, sulak alanlarn kurutulmas, akarsulara pesitisit ve gbrelerin boalmas ve kresel snma, vb temiz su varlklar zerine ar ykler yklyor. Ky akiferleri tuzlanyor, akarsular kirleniyor, yeraltsular tkeniyor, sulak alanlar kuruyor.


D nden yarina su pol t kalari

Ama,

Hkmetlerin su salamadaki ncelikleri insan deil.

1994te Endonezya kuraklktan yanarken, Jakartann glf sahalarnda saha bana gnde 1000 m3 su tketilmesi sryordu.

1998de, G. Kbrs hkmeti kuraklk karsnda iftilere ayrd suyu %50 azaltrken 2 milyon turiste salad suya dokunmuyordu.

Ayn, kuzey Meksikada 1995te kuraklkta tr iftiye verilen suyu keserken Serbest Blgeler(!)deki yabanc irketlere bir ksnt uygulanamay gibi.


D nden yarina su pol t kalari

BM raporlarna gre Avrupada ylda 11 milyar dolarlk dondurma yeniyor.

Oysa, btn dnya insanlarna temiz su ve gvenli kanalizasyon sistemi salayabilmek iin yllk yalnzca 9 milyar dolar harcamann yetecei hesaplanyor.


D nden yarina su pol t kalari

lkeler arasnda eitsizlik olduu gibi lkelerin iinde de blgesel ve snfsal eitsizlikler var.

Dsatma ynelik tektr endstriyel tarm, geleneksel rnler reten iftilerin kulland suya el koyuyor.

Ayn nitelikteki endstri, kentlerin su kullanmnda ne geti.

Metropolitan kentler, geni blgelerdeki suya el koyuyor; bir tr Su Emperyalizmi yaanyor.


D nden yarina su pol t kalari

indeki su sknts dnya besin retimini tehdit eder oldu.

rnein, Sar Irmak 1972de tarihinde ilk kez denize ulaamadan kurumutu. O yl bu durum 15 gn srmt. Sonra her yl artt. 1997de yln 226 gn denize ulaamad.

Pek ok yerde yeraltsuyu dzeyleri o kadar dt ki milyonlarca ifti kuyusu kurudu.

300 in kentinde su sknts yaanyor.

Ayn dnemde inin endstrideki su gereksinimi 52 milyar tondan 269 milyar tona kt.

Worldwatcha gre in dnyada su ktlndan tr ekonomisini yeniden yaplandracak ilk lke olacak.


D nden yarina su pol t kalari

Buna kar durmadan byk barajlar yaplp su akmlar denetim altna alnmaya allyor. 1950de dnyada 5000 olan baraj says bugn 500.000e kt. Bunlarn 48.000i byk baraj ve dnyann 227 byk rmann %60tan fazlas barajlarla paralara ayrlm, ketlenmi durumda.

Kuzey yarkrenin ana rmaklarnn drtte elektrik retimi iin dizginlendi.


D nden yarina su pol t kalari

ABDndeki rmaklarn yalnzca %2si bentlenmemi durumda, zgrce akyor henz.

ngilterenin 33 rmandan 32si sorunlu; bazlarnn su derinlii eski ortalamalarnn te birine dm durumda. Thames kuruma tehditi altnda.

Ren Irman, eski takn ovalarndan %90yla ilikisi kesilmi durumda.

Son 25 yl boyunca Tuna Irmann fosfat ve nitrat deriimleri 6 kez artt.

FAOya gre inin ana rmaklarnn %80inde artk balk yaayamaz oldu.


D nden yarina su pol t kalari

Taylandda Pak Mun Baraj kurulduktan sonra burada yaayan 150 balk tr yok oldu.

Gelimekte olan lkelerdeki atk sularn %90 yerel rmaklara artlmadan boaltlyor.

Afganistan, ran ve 5 eski Sovyet lkesinin paylat eski Aral denizi Havzas bir zamanlar dnyann drdnc byk gl idi. Endstriyel pamuk tarmna su salamak zere rmaklar evrildike gl alannn yars, hacminin ve evreleyen sulak alanlarn %85i yitirildi. Balk ve su kuu trlerinin hepsi yok oldu. Artk her yl rzgarlar 40-150 milyon ton zararl tuzu alp evredeki tarmsal alanlara serpitiriyor. Blgeden milyonlarca kii ekoloji gmeni olup uzaklat.


D nden yarina su pol t kalari

Dnya su tketiminin %70 kadar tarmda gerekleiyor. Daha ok ta, geleneksel tarmda deil endstriyel tarmda. rnein Kaliforniyada yeraltsuyu tketimi ABDnin btnnn %19unu kapsyor ve bunun da %76s tarma veriliyor. Burada su dzeyleri dyor. Kuyular kuruyor ve ky akiferleri tuzlanyor.


D nden yarina su pol t kalari

Nfusla birlikte dorudan su gereksiniminin yannda besin maddelerine olan gereksinim de artnca toplam su gereksinimi hzla ykseliyor.

Ama, toplam su miktar deimedii gibi kresel snmadan tr suya eriilebilirlik te gleti. Bir deerlendirmeye gre yalar azalp yaz scaklklar artt iin rnein Kaliforniyada topran nemi %30 azalm durumda.

Yakn gelecekte artk yan ounun kar deil yamurlarla decei ngrlyor. Erken bahar erimeleri taknlar arttrrken, yaz nehir debileri de hzla decek.

Bu skntlarn byyecei yerlerde giderek daha az su tketen bitkilerin tarm yaplmaya balanmak zorunda. Bunun yannda sulama tekniklerinin gelitirilmesine allyor.


D nden yarina su pol t kalari

Trkiye bu krizin tam da ortasnda.

Trkiyede kii bana den su tketimi

1430 m3/yl.

Uzmanlara gre 1700 m3/yllk kii bana tketimin az yetersiz.

Dnya ortalamas, 7.600 m3/yl.

1960ta nfusu 28 milyon iken kii bana 4000 m3/yl kadar su tketilen lkemizde, 2030da nfusumuz 100 milyona karsa kii bana ortalama su tketimi

1100 m3/yla decek.

TRKYEDE SU KIT!


D nden yarina su pol t kalari

Trkiyede suyun %72si tarmda, %18i evsel ve %10u da endstride kullanlyor.

Tarmsal sulamann %88i salma sulama.

Kentlerdeki kayp kaak oran %40lara ulayor. Belediyelerin yalnzca %8inde artma tesisi var.

OSBlerde atk suyun %25i artlmadan evreye salnyor.

1 lt atk kirli su, 8 lt tatl suyu kirletiyor.

Trkiye bu krizin tam da ortasnda.


D nden yarina su pol t kalari

Trkiye'de 50 ylda sulak alanlarn yars yok oldu. 50 yl nce yaklak 2,5 milyon hektar sulak alana sahip olan Trkiye'nin 1 milyon 300 bin hektarlk sulak alann kaybettii syleniyor.

Bu ya, tarmsal toprak kazanma hrsyla; ya, sulak alanlar besleyen akarsularn sulama ya da baka amalarla ar ketlenmesi ve tketimiyle; ya, ar yeraltsuyu ekimi nedeni ile su dzeylerinin dmesiyle; ya, stma vb durgun sularla beslenen canllarn yayd hastalklara kar bilerek; ya da baka nedenlerle yapld. Ama, sonuta Trkiyenin 3 Van Gl byklndeki sulak alan artk yok. Ve bunun olumsuz, yer yer de ykc etkilerini yaamaya baladk.


D nden yarina su pol t kalari

200 bine yakn kaak kuyu alarak sulama yaplan Anadolu'da, Emekaya ve Ereli sazlklar kurudu, Akehir Gl neredeyse l oldu, Beyehir, Meke ve Tuz Gl ile Sultan Sazl da kuruma tehlikesiyle kar karya...Akehir'de 15 yl nce 350 bin dnmn zerinde sulak alana sahip olan gl, bugn tam bir l andryor.Gelecei dnmeden alan kaak su kuyularyla yeralt sular tarma aktarld iin gller ve dier sulak alanlar beslenemiyor. Belli dnemler kuraklk yaanyor ama sulak zamanlarda bile artk kaynaklarmz glleri, sulak alanlar beslemeye yetmiyor.


D nden yarina su pol t kalari

Kapal ya da da ak havzalarda ar su ekimi nedeniyle en nemli yeraltsuyu akiferlerinde su dzeyleri dzenli olarak dt, geri dnlmez bir tkenme ile karlald.

lkenin her yerinde yaanan bu sorundan tr stanbulun yeraltsuyu akiferleri de artk yok.

erkezkyde yeraltsuyu dzeyindeki yllk ek dmler 4,50 mye ulat.

Konya kapal havzasnda bu sre ykm dzeyine ulanca imdi bu havzann dndan buraya tnellerle su getirmeyi asrn projesi olarak mutuluyorlar.


D nden yarina su pol t kalari

lkemizin hemen btn yeraltsuyu akiferlerinde nemli bir tkenme sreci yaanyor, su dzeyleri hzla dyor.

Btn ky akiferlerine deniz suyu girdi ve tuzlanma yaanyor.

Yeraltsuyu kaynaklarmzn kirlenmesiyse hzla ilerliyor.

Trkiye bu krizin tam da ortasnda.


D nden yarina su pol t kalari

lkemizde okuluslu firmalarn hazrlad fizibilite ve projelerle, okuluslu banka konsorsiyumlarnn borlandrmasyla, okuluslu inaat irketi konsorsiyumlar eli ile yaplan byk barajlar tarmsal topraklarn oraklamasna, ovalarn beslenememesine, deltalarn klmesine, suyla bulaan hastalklarn yaylmasna ve beklenen yararn gereklememesine neden oldu.


D nden yarina su pol t kalari

Dnyadaki eilimin tersine hrsla srdrlen byk barajlar yapmndan tr onbinlerce insanmz topraklarndan g etmek zorunda kald; bugn GAP blgesinde karlalan suyla bulaan hastalklar, lkenin btnnde grlenlerin 4/5n at; byk barajlarn yapld birok yrede mikro klima deiti, artk o blgelerdeki yalar kar yerine yamur olarak yamaya balad, akarsularn rejimi deiti ve bu barajlar ngrlen verimlilii salayamyor; bu barajlar erozyonla asl malzeme yklenen akarsular ketledii ve topra besleyen ok nemli bir zenginlik olan bu organik ve inorganik yk artk baraj gllerinde biriktii iin ovalarmz beslenemiyor, verimlilik gn be gn dyor; delta ovalarmz, artk akarsularn tad asl maddelerle yenilenemedii iin ky geriliyor, bu ovalar klyor; baraj glleri hatr saylr byklkte tarmsal topraklarn su altnda kalmasna neden oldu; sular altnda kalp yok olan kent ve kyler, yok edilen arkeolojik zenginlik giderek artyor; yaamn kayna ekosistemler ise zedeleniyor, yaamn birok bileeninin varl srdrlemez duruma geldi; barajlarn yapmnn gerekesi olan ekonomik beklentiler ise hep ve giderek artan biimde eksik gerekleti.


D nden yarina su pol t kalari

Pazar iin, hele d Pazar iin ktlesel tarmsal retime zorlanan yerlerde yanl sulama tekniklerini ar biimde uygularken, koruma nlemlerine yatrm yapmakta ayak srynce ok deerli tarm topraklar tuzlanmaya, oraklamaya balad. Urfada Ceylanpnar ve Harran Ovalar GAPtan sulanmaya baladndan bu yana buralarn %13 tuzlanarak oraklat.


D nden yarina su pol t kalari

Kentlerdeki milyonlarca insana yeterli, temiz ve karlksz su salanamyor. ou kii ada yaamn gerektirdii kadar suya eriemiyor. ou kiinin yksek bedellerle kendine ve ailesine yetecek kadar suya eriemedii bir gerek. Bu sularn da ou ila ve gbre artklar, kimyasal maddeler, ar metaller ve hastalk yapc tek hcrelilerle bulam durumda. me ve kullanma suyu standartlarnda aranan koullara uygun su bulmak nerede ise olanakszlat.


D nden yarina su pol t kalari

Yani, SU btn dnyada olduu gibi lkemizde de nemli bir sorun yuma durumuna geldi.

Belli ki, bugne dein uygulanan su politikalar baarsz oldu.

Bu noktada herhalde su konusunda yaananlarn politikaszlktan olduu sylenemez. Btn toplumsal sistemlerde, her trl retim ve blm ilikisi bir takm politikalara yakr, denk der, uydurulur biimde yaanyor. Burada belirleyici olan o ilikilerin kimin karna, hangi sistemin gdleriyle yrtld.

Bu bugn de byle; yakn ya da uzak gemite de byle idi. Madem ki tarih snfsal ilikiler ile yazld; yle ise suyla ilgili yaadklarmz da snfsal karlarn atmasnda oluan dengelere uygun politikalarn bir rn oldu.


D nden yarina su pol t kalari

Suyun insanlk tarihinde ok zel bir yeri var ve insan kltrnde hep nlerde yer alm.

Hemen her toplum, yerleimlerini suya kolay eriebilecei yerlerde kurmu, zaman iinde doal srelerle deien su bolluu ya da ktlna kar gler, savalar ya da bayndrlk yaplaryla zmler aranm.


D nden yarina su pol t kalari

Toplumsal gelime tarihinde egemen snflar da hep suya ilikin kavram ve terimlere ideolojik anlam yklemelerini denemi. Kapitalist dnemde de bu byle. imdi eski kutsallklarn yerini yeniden retmenin ve art deer elde etmenin anlamlar var, nerilen ve dayatlan terimlerde. Su imdi bu dilde bir kaynak (resource). Doann kurucu bir unsuru, gesi deil. Baka doal kaynaklarla birlikte, retime girdi olan bir kaynak (resource) olarak sz edilir oldu sudan. Suyun, hava gibi yaamn srdrlebildii her yerde aracsz ulalabilen bir madde olmay, hi deilse insan yaamnn gerektirdii tatl ve temiz suya eriebilmek iin bir aba gstermenin gerekmesi, ada dnyada ise toplumsal i blm ve uzmanlamann vard bu aamada bu eriim iin mutlaka ayr bir rgtlenmenin gerekmesi, suya bir de mal, emtia (goods) nitelemesi yaplmasnn yolunu ayor. Kapitalist dnyada suyun eriilebilir yerlere iletilmesi, kullanlabilir nitelikte korunmas ya da bunun iin ilenmesi teknoloji kullanm ve yapm gerektirdii iin suya bir de toplumsal emek ekleniyor. Bu toplumsal emee el koymu, onu yeniden retmede kullanabilen snflar, sudan da bir art deer elde etmeyi, bunu blmeyi bir hak sayyor. Su artk, bir ortak varlk (commons), yaamn srdrlebilmesi iin zorunlu oluunun doal olarak gndeme getirdii eriimi bir insan hakk olmas gereken varlk deil; bir hammadde, bir rn, bir mal olarak anlmak isteniyor.


D nden yarina su pol t kalari

Suya ilikin uygulamalar savunulur, politikalar merulatrlr, ideolojik hakllatrmalar iin uralrken kullanlan dilde bu terimler farkllatrlmaya, anlamlar kaydrlmaya da balad.

Hele, kapitalist ilikiler sistemi dnyann btnnde yaamn srdrlmesini zora sokar duruma dnce, ekolojik sistem bir ykma srklenince, yeni kavramlar ve terimlerle hedef saptrlmaya, kafalar kartrlmaya, haksz snfsal egemenliin srdrlebilmesi iin grnt bulanklatrlmaya uralr oldu. imdi, bu ideolojik dil su alanndaki kresel kapitalist hegemonyay suya eriim hakk, havza ynetimi, ynetiim, kresel snmann yaratt su sorunuyla ba edilmesi, vb kavram ve terimlerle srdrmeye alyor.


D nden yarina su pol t kalari

Suya hemen her toplumda bir kutsallk atanm.

Din kltrlerinde su hem bir simge ve hem de ritel arac olarak kullanlagelmi. Ritel arac olarak kullanlnda bile ona simgesel bir anlam yklenmi.

Su hem tanrnn cezalandrmada kulland bir ara; hem, evrenin kaostan yaratld ortam olarak, iki yanl simgelemi.

Kzldeniz Musaya yol, gnahkrlara da mezar olmu.

Su, hep zamann aknn benzetirildii olgu olarak dnlm.

Suya ilikin saysz kavram ve terim retilmi. in dncesi de anlalabilir nedenlerle suyu insan varlnn en temel deerlerinden biri olarak benimsemi. in alfabesinde 231 temel kk simge var. Bunlardan biri de suyu betimliyor ve dalgal paralel izgiden oluuyor. Bu simge akarsuyu anmsatyor, durgun suyu deil. Murahashi Szlne gre suyu gsteren kk baka kklerle birlikte kullanlarak 1103 baka bileik szck tretilebilmi. 1766 baka szckte de su kknn yer ald grlyor. in dinsel sylenceleri de, her aamasnda evrenin douunda nemli bir g olarak suya bir rol bimi.

Hemen her dinde kutsal saylan su kaynaklar var ve bunlara her zaman saysz ziyareti geliyor.


D nden yarina su pol t kalari

Oysa su insanlk tarihi boyunca bambaka bir ekilde ele alnd ve anld. Yaam srdrebilmek iin nce imede, temizlikte ve besinlerin hazrlanmasnda kullanld ve hep ona kutsallk atayan terimlerle anld.

Daha sonra tarmsal sulamada kullanldnda da tanrnn bir ba ve tanrnn dnyadaki temsilcisi olan hkmdarlarn sorumluluunda herkese eritirilmesi olaan alglanan bir varlk olarak dillendirildi. eitli su yaplar, kanallar, bentler, kehrizlerin yapm, kent devletlerini ya da merkezi feodal imparatorluklar ayakta tutmas beklenen tarmsal retimin srdrlebilirlii iin egemenlerin temel grevi grld. Bu arada, feodal egemenlik suya el koymann farkl biimlerini de gelitirdi. Su sk sk atma konusu oldu.

Kapitalizm ve endstriyel retim modeli yerletike suya eriim daha farkl el koymalara konu oldu. Feodalizmin zl, cretli emein gelimesi bir yandan byyen kentlerde ime kullanma suyu ve hijyen iin toplu su salama ve iletim yaplarnn, bir yandan da krsal yrede de sulama sistemlerinin yapmn gerektirdiinden hidrolik ilk gelien mhendislik dallarndan biri oldu. Bu mhendislik birikimi smrgecilik anda zellikle ngilterenin Hindistandaki egemenliinin kurulmas ve pekimesinde byk rol oynad.


D nden yarina su pol t kalari

imdi, tarmda ve endstride ar kaynak tketen ktlesel retim tarz su kaynaklarn da zorlar oldu. Su kaynaklarnn yeryzndeki eitsiz dalm ve nfuz art da, suya eriim ve blm zorlu bir alan durumuna getirdi.

Ksacas, su insanlk tarihi, snf egemenliinin tarihi boyunca hep bir egemenlik arac ve atma konusu olarak kald. imdiki gibi.

Bundan olmal, Mark Twaine gre viski, imek iin; su ise, savamak iindir. Yine bundan mdr ki, ngilizcede rakip/kart (rival) ile rmak (river) terimleri ayn latince szckten, rivalisten geliyor?


D nden yarina su pol t kalari

HUKUKSAL OLARAK SU

Byle olduu iin de hukuk tarihinde yazl ya da yazsz btn kurallar suyla ilgili dzenlemeleri de ierdi. Daha, Hammurabi Yasalarnda bile su kullanmyla ilgili kurallar ve bu konuda hak ihlallerinin yaptrmlar yer alyordu.

Feodal dnemde, pek ok uygarlktaki gibi slam Hukukunda da kiisel mlkiyetin olmad yalnzca iki varlk var: toprak ve su. Suyla ilgili dzenlemeler, hak ve sorumluluklarn belirlenmesi, dzenin srdrlmesi bunun sahibi olan Tanr adna, onun yeryzndeki temsilcisi olan Halife tarafndan yrtlrd.

Osmanl mparatorluunda da Halife/Hkmdarlar bunu toplumsal rgtlenmenin srdrlebilmesi adna tmar dzeni ile salaya geldi. Suyun kt olduu durumlarda Kadim Kullanma Hakk kavramyla, tmar sisteminin getirdii ykmllkleri sakl kalmak ve halifeye(hkmdara) kar grevlerini aksatmamak koulu ile suyu ilk kullanann srekli hak kazand bir dzen oluturuldu.


D nden yarina su pol t kalari

CUMHURYET DNEMNDE SU

Trkiye Cumhuriyeti dneminde de temel ilkelerde kkl deiiklikler olmad. Suyun mlkiyeti bu kez Tanr adna halife/hkmdara deil, Cumhur adna Devlete ait oldu. Medeni Kanunda suyun mlkiyetinin, teki doal varlklarla birlikte devlete ait olduu anld. Ama, suya ilikin zel yasalar ok sonra ortaya kt. 1954 ylna kadar Ahkm Mahsusa gelmedi gndeme. O dnemde Dantay kararlarnda bile umuma ait su zerinde zel mlkiyet hakk yoktur, Devlet bunukamu yararnakullanmtr anlatmlar egemen oldu.

Kamu Yarar, Kiisel Yararn hep nnde oldu.


D nden yarina su pol t kalari

te, snfsal mevzilenmeler geliip, emperyalizmin Trkiyeye mdahalesiyle ibirliki burjuvazi palazlanmaya balarken, 1950den sonra Trkiyede su hukukunda da nemli dnmler yaand. 6200 sayl yasayla DS (Devlet Su leri) Genel Mdrl kuruldu. Ardndan 167 sayl Yeralt Sular Yasas karld. 1023 sayl yasa ve 3202 sayl Ky Hizmetleri Genel Mdrl yasalar da suyun ticariletirilmesinde etkin aralar olarak kullanlacak kurumsal devlet yapsn biimlendirdi.


D nden yarina su pol t kalari

DS hi kamu kuruluu oldu mu? diye bir dnldnde, DSnin hep bir devlet kuruluu (kamu kurumu) kaldn gryoruz. Devlet Cumhuriyeti Brokrat Kk Burjuvazinin egemen olduu srece yurt karlar, kamu yarar asndan daha titiz, daha zverili, daha retken bir alma ve rgtlenme yaklamnn izlendii kukusuz. 1930lu yllarn Dnya Ekonomik Bunalm zamannda bastrm olan, Cumhuriyet hkmetleri ne yaparsa yapsn zel kapitalist sermaye birikimi salamada ve lkeyi muasr kapitalist lkelerle baedebilecek, onlara denk gte bir endstri tabann bu yolla salamada bir adm bile atlamayaca ortaya kp, savaarak kovulan emperyalizmin eline bakmak zorunda kalnaca korkusu ete kemie brnnce, kuzeye bakmak akla gelmi. Devlet eli ile endstri alt yaps oluturulmaya, tarm glendirilmeye ynelinmi. Sonuta bir Devlet Kapitalizmi de olsa, bu dnemde oluturulan kurumlar ynlendiren snfsal gdlerin arasnda henz ulusal burjuvazinin karlarnn bile baskn olamayaca ok ak. Bugnk gibi Emperyalizmle eklemlenmi, kresellemi bir i burjuvazi zaten yok. Byle bir dnemde ulusalc olmak ok doal. O kadar doal ki, ulusalc diye bir siyasal tavr ad bile dnlmemi. Herkes yle, nk.


D nden yarina su pol t kalari

O dnemde devlet kurumlarnn kamusalc yan doal olarak baskn. Verilen kararlar, uygulanan politikalar (yanl dorusuyla) kamu yararn ne karan arlkl. Yoksulluk ve yoksunluk o kadar ar ve yaygn ki, ylesine paylalyor ki, ne yaplsa asl kamu da bundan yararlanyor. Ama, zamann arklar iliyor ve hereyi tyor. DS de, kamusallamak iin 12 Eyll beklemedi; daha, DP iktidara gelmeden, 2. Dnya Savann ardndan ABD Emperyalizmi Sovyetleri kuatmaya balar balamaz, Marshall Yardm kampanyalaryla, kylere traktr girmeye, pazar iin tarm palazlandrlmaya, tarm kapitalistletirilmeye baladnda kamu kurumu olarak DS gerekti onlara ve ilerine de yarad. Bundan sonra idi, o sulak alanlarn kurutularak kapitalist tarmsal retime almaya balanmas; bundan sonra idi, o kanallarla havzadan havzaya su tanmaya balanmas; bundan sonra idi, gbre iin, ila iin ve sulama projelerinin i makineleri iin darya pazar olma servenimiz. DS hi politikasz kalmad. Balangta kamu yarar arlkl olan politikalar, giderek nce kapitalist tarm uruna su ve toprak kaynaklarmz telef etme dorultusunda; sonra, byyen montaj sanayiinin su gereksinimini karlamak iin; sonra, ucuz igc salama politikasnn patlatt kentsel nfusa su salamak zere; en sonunda da, mteahhitliklerle, yap iletlerle, akarsularn zelletirilmesiyle, vb suyun metalatrlmas uygulamalar yolunda SuyunGenel Kurmayln yapan bir kamu kuruluu oldu. DSnin hep politikalar oldu. Bunlar, balangta ne kadar kamu yarar ynl idi ise, artk o kadar devlet eli ile kresel kapitalizmin yararlar dorultusunda belirlenip yrtlyor. Dnn DSsi, bugn WWC(Dnya Su Konseyi)nin 5. Dnya Su Forumunun rgtleyicisi oldu.

Bu bir politikadr.


D nden yarina su pol t kalari

Tam da denk geldi. kinci Dnya Paylam Savann ardndan ABD Emperyalizmi Sovyetler Birliini kuatma uruna, Orta Dou kaynaklarna el koyma yolunda Marshall Planyla ortaya ktnda kuruldu bu yasal alt yap.

Tarmsal topraklar makineli tarma o dnemde ald. Karayollar a o zaman oluturulmaya, i pazar oluturulmaya baland. Sulak alanlar kurutulup makineli tarma o dnemlerde almaya baland. Byk tarmsal mlkiyete sulama yaplar kalknmann ve bayndrln temel almas oldu. Barajlar o zamandan sonra en byk devlet yatrmna dnt. Barajlar kral ve siyasal kadrolar glendirildi. Siz endstrilemeyin denirken, tarm kapitalistletirilmeye baland. Uluslar aras finans kurulularna borlandrma arac olarak su yaplar projesiyle, finansyla, yapmc yklenicileriyle bir bamllk kapan olarak uygun grld ve iyi de (!) iledi. Zaman iinde yabanc yapmclara nce taeron, giderek te kurulan ortak giriim konsorsiyumlarnda payda olarak palazlanan yerli inaat irketleri su yaplar pazarndan elde ettikleri rantlar baka sektrlere, turistik yatrmlara, vb aktararak sermaye birikiminin aktrleri oldu. Burada kilit ilevi, lkeye dayatlan politika iinde kendisine biilen role uyarak kaynak salayan Devlet, burada DS yklendi.


D nden yarina su pol t kalari

DS bugne kadar devletin kamu kurumlarndan biri, bu devlet aygtn kullanan snf hegemonyasnn bir arac oldu; egemen snflarn, kresel kapitalizmin ve onun lkemizdeki ilitirilmilerinin, artk ibirliki burjuvazinin yararlar, karlar dorultusunda belirlenen politikalar zmsyor, yeniden biimlendirdi ve uygulad. Yetmedi, imdi de onlarn ylda bir dzenlenen paylam enliklerinden (WWF) birine terifatlk yapyor.


D nden yarina su pol t kalari

Bu arada uluslar aras kapitalizmle btnleerek gelien lke endstrisinin ucuz emek deposu olan ve bunun iin i gle hzla byyen kentlere su salamak ta ayn dngnn i alan oldu. DS ve sonralar yerel ynetimler byk kaynaklarn su yaplarna, datm sistemlerine, dayatlan yapay artma sistemlerine aktr, i ve d sermaye evreleri de bundan paylarn alr oldu. Dar alanlarda byyen bu su talebine kar harekete geirilebilir su kaynaklar ktlatka, daha geni blgelerin su varlklarna el konmaya ve bunlar metropollere aktarlmaya baland. Bugn stanbul, Dzceden Krklareline uzanan geni bir blgenin; zmir, Manisa ve Gediz Havzasnn; Ankara, Kzlrmakn suyuna el koymu durumda. Bunlar hep byk yatrm kaynaklar harekete geirilerek, hep byk iletmelerle srdrlebildi.


D nden yarina su pol t kalari

Endstri, kentleme ve pazar iin tarmn kirlettii yzey ve yeralt sular kullanma eritirildiinde de bunun bedelini kullanan der dendi; kirleten der talebi hi yaama geemedi.

Btn bunlar kresel kapitalizmin suyu ticariletiren, mallatran dzeninin Trkiyeye dayatlan ilikiler ayd. Bunun hukuksal alt yaps, kurumsal rgtlenmeleri, ynetimsel gdcl uysalca ve disiplinli bir biimde gerekletirildi. Su kaynaklarnn ynetimi bu erevede ve bu politikalarla yakn zamana kadar getirildi.

Getirildi de ne oldu? Yaznn banda izilen kara tablo ortaya kt. nk bu politika, ne insanln, lkenin ve bu topraklarda yaayan emeki halkn karnayd, ne doal denge ve ekosistemle uyumluydu ve ne de srdrlebilirdi. Srdrlemezlii giderek ortaya kmaya da balad.


D nden yarina su pol t kalari

KRESELLERKEN SU

Emperyalizm, sre giden kmazn ertelemek iin bir kez daha kresellemeyi dayatrken, daha nceki giriimlerinin tersine bu kez ok daha hazrlkl idi. GATT, GATS, DT, DB, IMF, Blgesel Kalknma Bankalar, v kurumsal rgtlenmeler gereince oluturulmu, alt yap hazrlanmt. BM ve alt kurumlar lkeleri buna hazrlamak zere yeniden yaplandrlmt. Yetmedi, WWC (Dnya Su Konseyi), vb sektr rgtlenmeleri de kresel kapitalizmin karlarn her trl esneklikle de, her trl zor ve katlkla da savunup srdrmek zere oluturulmutu.

imdi istenen devlet kurulularnn artk btnyle sahneden ekilmesi idi. Su ktt. Kamu hizmeti olarak, hem de ucuza salandnda sraf ediliyordu. Bu sektr artk geri kalan btn kys bucayla zelletirilmeli idi.

Anlan kurumlar, keye sktrlan btn lkelere bunu dayatr oldu. DB tarafndan 1999a kadar verilen yapsal uyum kredilerinin %70i zelletirme kouluna balanm. 2002de toplam ime suyu kredilerinin %90 zelletirme koulluydu


D nden yarina su pol t kalari

Trkiye de btn uysallyla buna uydu. nce devletin tarmsal sulama yatrmlar Sulama Birliklerine devredilmeye baland. DS, yatrmcs olduu projelerde bile yapm ilerinden btn ile ekildi. Yap ilet devret byk bir bulu oldu.

Kaynak sular artk KH eliyle krsal yerleimlere su salama ilevinden artld, ielenmi ime suyu pazarnn kaynaklar, o iletmelere hammadde salayan yemlikler oldu. Bu iletmeler suya para vermezken, saladklar hizmet(?)ten tr suyu petrolden daha pahalya satar oldular.

Akarsularn zelletirilmesine, dereler, enerji elde etsinler iin yzlerce irkete Szlemeler ile verilerek baland. Bu irketlere kuracaklar tesisleri korumak zere zel gvenlik rgt kurma yetkisi de verildi!

Akarsularn zelletirilmesinin ikinci aamasnn hazrlklarna geildi. Byk akarsular blm blm ihale edilip her trl yararlanma hakknn irketlere devredilmesinin hukuksal alt yaps hazrlanyor bugnlerde.


D nden yarina su pol t kalari

Kentsel su salama ve datmna ilikin hizmetler merkezi ve yerel ynetimlerin elinde grlse de, bu hizmetler byk lde taeronlara yaptrlr oldu. Hizmetin fiyatlandrlmas ad altnda suyun ticariletirilmesi yerletirildi ve merulatrld. Yetmedi, n yklemeli, kontrl sayalarn uygulamas yaygnlatrlarak ticariletirmenin son aamasna geiliyor. Artk suya paras olan eriebilecek. imdi, bunun btn ile zelletirilmesinin hazrlklar da yaplyor. Antalyada, emede baz denemeler ve Edirnede bir giriim yapld bile. Hedefte btn su hizmetlerinin liberalletirilmesi, zelletirilmesi var. O zaman da suya ancak ok paras olan eriebilecek.

Btn bu gelimelerin ortasnda kamu kurumlar son grevlerini yapyor, suyun ticariletirilmesi ve bu sektrn btn ile zelletirilmesinde kendilerinden isteneni yapp, sahneden ekilmeye hazrlanyorlar. Son 6 yl iinde DSden koparlan nitelikli personel says 2750, teknik ve idari personelin %43. Grevlerinden alnan ve yerleri deitirilenler ise 3200 buldu.


D nden yarina su pol t kalari

BUGN DAYATILAN SU POLTKASI

lkemizde uygulanan su politikalar konusunda kresel kapitalizmin isterlerine uyan son aamaya geldik gibi. Bunu kabul edilebilir klmak, merulatrmak zere yepyeni bir sylem kullanlyor.

Trkiye'de 50 ylda sulak alanlarn yars yok oldu. Su kaynaklar ktlat. Her yerde su sknts yaanyor. Bunun bir nedeni kresel snma ve yalarn azalmas; bir byk sorumlu da, su kaynaklarn bilinsizce tketen ve nfusu ok artan insanlar..!Artk Su Kapitalizmi bunun farkna varp insanlk grevini yerine getirmeye kararl. Bunun iin ncelikle Kresel klim Deiikliinin yaratt sorunlarla ba etmekle uraacak; bunun iin kaynaklarn etkin kullanm dorultusunda gerekenleri yapacaklarm. Aka sylemeye gerek duymuyorlar; ama, bunun onlara gre tek yolu zelletirme.


D nden yarina su pol t kalari

Eriim Eitlii salamay da ok istiyorlar; suya bir nsan Hakkdr diyorlar. ok sevimli grnyorlar. Bunun, paras olanlarn eit eriebilecei, paras olan insanlarn hakk olduundan sz etmeleri zaten patavatszlk olurdu.

Su kaynaklarnn bugne dein olduu gibi nfusu ok artan insanlarn savruka kullanp tketmelerine kar bu kaynaklarn ynetimini etkinletirmenin en temel yolunun Havza Ynetimi olduundan eminler. Artk, bir havzadaki btn yer alt ve yerst su kaynaklarna el koymalarnn zaman gelmi. Yeterince finans kaynan el altnda tuttuklarna, yeterince byk irketleri bulunduuna, bunca sorundan bunalm kamu yneticileri bulunduu ve her yolla ikna edilmeyi beklediklerine, niversite ve bilim evreleri kamu ynetiminin hegemonyasndan kurtarlp niversite/sanayi ibirliine mahkm edildiine gre artk havzalarn btnne el konabilir. O zaman, suyun Entegre Ynetiminin de piyasa mekanizmalaryla baarlabileceini sylyorlar.

Bu baarlrsa varsn Kresel klim Deiiklii olsun. Gereken uyum salanr diyorlar. Korkmamamz gerekiyor, kresel snmadan.


D nden yarina su pol t kalari

imdi, kapda bir yeni Su Yasas var.

Projeler ok. lgilenenler saysz. Trkiyenin su pazarnn 50-60 milyar dolardan byk olduunu syleyen araclar bile kt. ncelikle kentsel su hizmetlerinin zelletirilmesi projeleri yaygn. Anadoluda saysz belediyenin hazrlklar var.

Baraj ve HESler hzla Yap let (Devret) szlemeleriyle pazarlanyor.

Nehir Santrallarnn szlemeleri yzleri at. Akarsularn zelletirilmesi kapda.

Blge dareleri Yasas ktnda Havza Ynetiminin zelletirilmesi(!) de kolayca yaama geirilebilecek.


D nden yarina su pol t kalari

SUYUN TCARLETRLMES POLTKASININ TARAFLARI

Kamu ynetimi, siyasal iktidarlar eli ile AB ve ABD emperyalizminin ynergelerini benimsemi durumda. Uyum ve reform almalar hem hukuksal ve de kurumsal dzeyde yaama geiriliyor. Merkezi ynetim bu yeni su politikalarnn yaama geirilmesine btn ile istekli, hazrlkl ve inanl.

Yerel Ynetimler byk lde ayn alemde. Kar k, direni yok denecek denli clz.

Akademik toplum su politikalarn ya tartmyor, ya da irketler ve piyasa dnyasyla gerekli ittifaklar yapm durumda.

Mhendisler, bugne dein yklendikleri hizmetleri kamu grevi gibi alglarken, su politikalarndaki bu kkten ve hzl deiimin yaratt aknlk iinde. Toplumsal mcadelelerdeki yerleri ne olursa olsun, su politikalarn bir teknik bilgi alan ve bir mhendislik ve meslek beceri alan olarak grmekte diretiyorlar. Bunun bir snfsal atma, dnyann btn kaynaklarna el koyma alan olduunun farknda olan olduka az.

Sanayi, su kaynaklarna eit eriim istiyor, krsel snmann yaratt skntlara kar gerekenin yaplmasn istiyor, su sektrnn bymesini ve yatrmlarn geri dnnn hzlanmasn istiyor, v. Yani, sanayi zaten kresel kapitalizmin tez, sylem ve politikalarnn oluturucusu roln oktan benimsemi durumda.


D nden yarina su pol t kalari

Kapitalist tarm sektr suyuma dokundurmam diyor, su kaynaklarnn havzalar baznda, entegre ynetiminde yerini almak istiyor. Brokratlarla uramaktan bktlar. Kk ifti tarihin karanlklarna atlsn, devler te yalnzca bunun iin dursun derdindeler.

Kaynak suyu ieleme ve ticaret sektr ellerini ovuturuyor. Seenei olmayan, yaamn srdrlmesi iin zorunlu olan, insanlarn artk baka yollarla eriemedii bir gereksinimi mala, rne dntrmler. Pazarlar durmadan byyor. Mutlular ve bu yeni politikalar tam da onlarn istedii gibi.

Enerji reticileri gelecekten hi bu kadar umutlu olmamt. te yerli, yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklar, lkenin btn akarsular artk onlarn emrinde. Alm garantisi, zel gvenlik rgt kurma hakk, kolay kredi, ne istedilerse hazr. Bu politikalardan onlar da ok honut.

Bu egemenlerin rgtleri, TSAD, MUSASD, USAD, v de bu sreci hzlandrmak ve kolaylatrmak iin ellerinden geleni, stlerine deni yapyor. Her biri birer Su Raporu hazrlatt. Onlara gre de bu yeni politikalarn seenei yok.

Bundan olmal Dnya Su Konseyinin 240 kadar yesinden 32si lkemizden. Bunlarn 25i byk su yaplarn yapan inaat irketi. Ayrca, DS, SK, GAP daresi, Mteahhitler Birlii, birka turizm irketi, bir iki de dernek ye. Trkiye burjuvazisi, karlarnn kresel kapitalizmle kesitiinin farknda. 5. Dnya Su Forumunun resmi sloganyla Farkllklarn Suda Yaknlatrlmas nde gelen beklentileri.

AB de, uygulanmasn zorunlu kld Su Direktifi ile bu yeni su politikalar dneminin teknik alt yapsn pekitirme kararllnda.


D nden yarina su pol t kalari

Bu su politikalarnn karsnda ise, bunlarn uygulanmasndan yaamsal zarar grecek olanlar var.

Emeki halk katmanlar, suyun ticariletirilmesi ve zelletirmesinin kendilerinin suya eriimini zorlatraca ve kstlayacann farkna varmaya balad. Doal gaz pahalannca kmr yadmlaryla satabilecekleri birer oylar vard belki. Ama, su zamlannca seeneklerinin daha az ve daha kalitesiz suya mahkm olmak olduunu her gn biraz daha fark ediyorlar.

Emek rgtleri, su hizmetlerinin zelletirilmesinin iten karmalar olduunu dnyada yaanan rneklerden rendiler. O yzden bu kresel su politikalar onlara hi te iyi eyler vaat etmiyor.

Komu lkeler halklar su kaynaklarna eriimin bar iinde paylamdan getiini biliyorlar; ama, kulaklar su savalar geliyor kehanetleri ile nlyor.

Doa ve Ekolojik sistem ise bu yeni su politikalarnn en byk ykmlarn grmeye aday.


D nden yarina su pol t kalari

Suyun Ticariletirilmesi Geriliminde taraflarn gleri denk deil. Kresel kapitalizmin hegemonyas alabildiine glendirilmi durumda. ster siyasal, ister bilimsel sylemde ideolojik donanmlar alabildiine yaygnlatrld. Devlet rgtleri, yazl ve grsel iletiim aralar halklarn beynini ykamak zere kresel kapitalizmin, bu arada yeni su politikalarnn emrinde. Bunlarn yetmedii yerler iin ise askeri gleri tarihin en vahi ve ykc dzeyine eriti. Bouna deil, bundan sonraki savalarn su savalar olacandan sz etmeleri.

Dnya insanlarnn, emeki halklarn ise haklarna, emeklerine, doaya ve yaama sahip kma konusunda ideolojik hakllklar nemli bir g. Bunun farknda olma ve bunu silah olarak kullanma konusunda kararllk ve rgtllk dorultusunda atlacak her adm onlar bu yeni su politikalar karsnda daha da gl klacak.

Bunun iin emek rgtleri, meslek rgtleri, sol siyasal partiler, kresellemeye kar uluslararas dayanma hareketleri, tm sivil toplum hareketleri ve zellikle de suyuna el konan insanlarn yerel direni giriim ve pratikleri bu yeni kresel su politikalarna kar gl bir umut salyor.


D nden yarina su pol t kalari

EMEKLERN VE DNYA HALKLARININ SU POLTKASI

nsanln herkes iin yeterli, salkl ve cretsiz olarak suya eriim hakkn korumak ve pekitirmek iin mcadele gndemi olduka ykl. Bu haklara ynelik saldr her ynden geliyor. Dayatlan politikalarn hakl hibir yan yok. Bugne dein bu politikalar doann dengesini korumada, su kaynaklarn saknmada ve insan olmann gereince suya eriimin nitelik ve niceliksel gerekliliklerini salamada tam bir baarszla urad da ak.

O zaman, insanln, doann, ekolojik dengenin, su kaynaklarnn, insanlarn yeterli salkl ve cretsiz suya eriim hakknn korunabilmesi iin bugn kresel kapitalizmin dayatt btn politikalarn olumsuzlanmas zorunlu.


D nden yarina su pol t kalari

Tarmda ya da endstride suyu tutumlu kullanan teknolojilerin gelitirilmesi, Pazar iin ar retimi zorlayan ve tketimi arttrc yaklamlarn yerine konmaldr.

Suya ilikin btn hizmetler kamu eliyle, kamu kar iin yrtlmelidir. Bunun iin su kaynaklarnn gelitirilmesi, korunmas, iletilmesi ve bltrlmesi dorudan doruya kullananlarn katld demokratik mekanizmalarla yrtlmelidir.

Su kaynaklarn kirletenler bunun bedelini mutlaka demelidir.

Suya eriim hibir biimde ticariletirilmemelidir.


D nden yarina su pol t kalari

Su kaynaklarna el koyma abasndaki kresel kapitalizmin btn kurum ve kurallar almal, su DT, GATT ve GATSn kapsamndan karlmaldr.

Bu dorultuda Dnya Su Konseyi kapatlmal, o ana kadar Trkiye bu kurulutan ekilmelidir.

22 Mart 2009da stanbulda toplanacak olan 5. Dnya Su Forumu dnya halklarnn mal olan suyun gasp iin yaplan giriimlerin son halkasdr.

Bu Forum, yasaklanmaldr.


D nden yarina su pol t kalari

imdi, su havzalarnn, akarsularn ve gllerin de zelletirilmesinin yolu almaya allyor.

Bunun iin yeralt ve yerst sularn kamu mal sayan Anayasann bu maddeleri de topun aznda.

Anayasa deiikliklerinin ardndan gndeme gelecek yeni bir Su Yasas tasars oktan hazrland.


D nden yarina su pol t kalari

birliki ve pazarlayc hkmetler bunun iin aceledeler ;

nk, geen yl Meksikada toplanan Dnya Su Forumu bir sonraki toplantsn 2009da stanbulda yapacak.

Forumu oluturan finans ve inaat devleri, su tekelleri ve kresel imparatorluunun her trden silahr buraya geldiklerinde kendilerine Trkiyenin su kaynaklar altn tepside sunulmak isteniyor.

Bunun dnsel hazrl imdiden yrtlyor, kamuoyunun beyni ykanmaya baland.


D nden yarina su pol t kalari

Dnya Su Forumunun 5. toplants 2009da stanbulda yaplrken, Forumu oluturan finans ve inaat devleri, su tekelleri ve kresel imparatorluu ile bunlarn her trden silahr stanbula geldiklerinde

dnya halklarnn su savalar da burada olacak. Bugnki gibi.

Yollar ve toplant salonlarn dolduracaklar.

Kresel emperyalizme papucun pahal olduunu gsterecekler.

Haykracaklar,


D nden yarina su pol t kalari

SU BR NSAN HAKKIDIR

zelletirilemez, Satlamaz, Gereksinen herkese yeterince salanmas bir kamu grevidir. Su tutumlu datlmal ve kullanlmaldr. Bu kaynan ynetimi demokratik ve katlmc olmaldr. Su yeryuvarna ve insanlarla birlikte her tre aittir.

Mademki su snrl bir kaynaktr, ekosistemin bir parasdr, toprak ve biyoktleyle ilikilidir; o zaman, btn su kaynaklar doal havzalarnda kalmaldr. Kirletilen su artlmal, dntrlmeli ve doaya yeniden ancak byle salnmaldr.


D nden yarina su pol t kalari

Yeterli temiz su salanmas bir insan hakkdr.

Yurttalar su kullanm kararlarna katlma hakkna sahiptir.

Kapitalizm ve Kreselleme suyun srdrlebilirliinin nndeki en byk engeldir.


Tahirongur@turk net

[email protected]


  • Login