TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMU
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 46

TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMU PowerPoint PPT Presentation


  • 185 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMU VE KARAPINAR ÇÖLLEŞME VE EROZYON ARAŞTIRMA MERKEZİ (YEŞEREN ÇÖL KARAPINAR ) Necati ŞİMŞEKLİ KONYA TOPRAKSU VE ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE ARAŞTIRMA İSTASYON MÜDÜRLÜĞÜ. TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMU. Problemli alanların dağılımı Problem Tipi Alan ( ha )

Download Presentation

TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMU

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMUVE KARAPINAR ÇÖLLEŞME VE EROZYON ARAŞTIRMA MERKEZİ(YEŞEREN ÇÖL KARAPINAR )Necati ŞİMŞEKLİKONYA TOPRAKSU VE ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE ARAŞTIRMA İSTASYON MÜDÜRLÜĞÜ


TÜRKİYEDE ÇÖLLEŞME DURUMU

  • Problemli alanların dağılımı

  • Problem TipiAlan ( ha )

    • Su Erozyonu 66.576.042

    • Rüzgar Erozyonu486.000

    • Çorak ve Alkalin 1.518.749

    • HidromorfikTopraklar 2.775.115

    • Taş ve Kayalık 2.930.331

    • Diğer 894.153


TÜRKİYE DE RÜZGAR EROZYON PROBLEMİ

  • Rüzgar erozyonu, özellikle ülkenin en kurak zonu olan İç-Anadolu’nun güney kesimlerinde (Karapınar-Konya) ve Doğu Anadolu’da Kars ilinde önemli bir problemdir. Sahil bölgelerinde de az da olsa görülmektedir.

  • İllere Göre Rüzgar erozyon sahaları:

    • İl Alan (ha)

    • Konya 322.474 ( % 66 )

    • Niğde 122.740

    • Kayseri 13.894

    • Kars13.510

    • Diğer Şehirler 13.372

    • TOPLAM 485.990


KONYA’DA RÜZGAR EROZYON DURUMU

  • Erozyonun şiddetine göre Konya’da Rüzgar erozyon dereceleri

  • Erozyon derecesi(ha)%

  • Hafif 124.52139.61

  • Orta138.79443.04

  • Şiddetli56.67817.58

  • Çok Şiddetli2.481 0.78Toplam322.474 100.00

  • Karapınar’ın 300.000 ha olan toplam işlenebilir alanının 103.000 ha’lık kısmı değişik tip ve derecede rüzgar erozyonuna maruzdur.


1960’ LARDA KARAPINAR

  • 1960’larda rüzgar erozyon problemi patlamıştı

  • Felaket gün be gün genişlemiş ve diğer bölgeleri tehdit etmeye başlamıştı.

  • İlçeden göçler başlamış,Karapınar ilçesinin başka bir yere taşınması gündeme gelmişti.

  • Konya-Adana karayolunda kazalar olağan hale gelmişti.

  • Kum fırtınaları nedeniyle koyun sürülerinde ölümler meydana gelmiş, erozyon insan sağlığını tehdit etmeye başlamıştı.


KARAPINAR’ IN YERİ


1960’ LARDA KARAPINAR’ DAN GÖRÜNTÜLER


TERKEDİLEN KÖYLER


KARAPINARDA RÜZGAR EROZYONUNUN SEBEBLERİ

  • İklim

  • Vejatatif Örtü

  • Toprak

  • Jeolojik Oluşum

  • İnsan Faktörleri :

    • Yanlış Tarım Sistemleri

    • Bitki Rotasyonu

    • Yanlış Arazi Kullanımı

    • Uygun Olmayan Tarım Alet ve Makinaları

    • Aşırı Otlatma

    • Bazı Bitki Çeşitlerinin Yakıt Olarak Kullanımı


KARAPINAR’IN İKLİMİ

  • Ortalama rüzgar hızı 3,5 m/sn,

  • Ortalama rüzgar yönü kuzeydoğu-Güneybatı yönlerinden olup güneyden esen rüzgarlar fırtına şeklindedir.

  • Fırtınalı günler olağan olup bu durumda rüzgar hızı 20-25 m/sn ye kadar ulaşmaktadır.

  • Bölgenin iklimi yarı-kurak karasal olarak tanımlanır ve yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve yağışlıdır.

  • Kar yağışının büyük bir kısnı ocak ve şubat aylarında düşer.

  • Ortalama yağış 285 mm’dir ve bunun % 40 ‘ ı kış aylarında düşmektedir.

  • Temmuz dan Eylül ayına kadar olan yağış, ortalama 10 mm’dir.

  • Ortalama Sıcaklık 11 o C,

  • Yazın Sıcaklık 30 - 35 o C arasında bazen 35 o C nin üzerindedir.

  • Kışın, sıcaklık -20 o C veya daha düşüktür.


KARAPINAR’IN VEJATATİF ÖRTÜSÜ

  • Araştırmalar, daha önce çok iyi bir mera ve otlak arazisi olan bölgede aşırı otlatma, bazı bitki çeşitlerinin yakıt olarak kullanılması ve meranın bozulması sonucu bitki örtüsünün neredeyse tamamen yok edildiğini göstermiştir.

  • Proje sahasında rüzgar tarafından taşınan materyali tutarak küçük kum barkanları oluşturan ve kurağa dayanıklı 140 çeşit flora vardır. Bunlardan bazıları; speedwell, milkvetch, ground-ivy, wheat grass ve thistle’dir.


KARAPINAR’ IN TOPRAK YAPISI

  • Proje sahası üst katmanda hafif kumlu tın ve alt katmanlarda ağır killi tekstürden oluşan allüviyal, kollüviyal , sieorezm ve regosol topraklardan oluşmaktadır. Potasyum ve kireç bakımından zengin , organik madde ve fosforca fakirdir.

  • Kum miktarı üst kısımda % 90 civarında olup derine inildikçe azalmakta buna karşın kil miktarı artmaktadır.


KARAPINAR’ IN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ

  • Derinlik % kum % silt % kil bünye

  • 0-15 68,115,1 16,6 SL

  • 15-30 57,222,7 20,1 SCL

  • 30-60 31,028,0 43,0 C

  • 60-90 16,024,4 59,6 C

  • 90-120 12,542,3 45,2SİC


KARAPINAR’ IN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ

  • Derinlik kireç org.mad P2O5 K2O

  • (cm ) pH % % (kg/da) (kg/da)

  • 0-15 8,1 44,7 1,9 1,145 90

  • 15-30 8,1 48,6 1,6

  • 30-60 8,2 53,5 1,5

  • 60-90 8,3 54,6 1,3

    90-120 8,0 53,3 1,2


PROJE SAHASININ JEOLOJIK FORMASYONU

  • Gözlemler ve araştırmalar sonucunda proje sahasının büyük kısmının eski bir göl yatağının üzerinde bulunduğu anlaşılmıştır.

  • Göl yatağının kuruması sonucu arta kalan kum ve diğer materyal rüzgar tarafından sürüklenerek biriktirilmiştir.


PROJE SAHASI

Proje sahası 13.000 ha.dır ve Problemin tipine göre alt bölümlerine ayrılmıştır.

  • Kum tepecikleri (4.300 ha) –Ağaçlandırma Çalışması

  • Hareketli Kumullar (4.000 ha) - Mer’a çalışması

  • Bazaltik Saha (1.500 ha) – Ağaçlandırma çalışması

  • Erozyona Duyarlı Düz Saha (3.200 ha)

    - Kuru Tarım Alanı

    - 1.000 ha Şerit-Vari Ekim

    - 1.000 ha . Çiftçi sahası

    • Sulu Tarım Alanı

      - 200 ha . Bağ-Bahçe ve Üretim Sahası


KUM TEPECİKLERİ (4300 ha )

  • Kum tepecikleri sahası Karapınar’ın 7 km. güney-batısındadır.

  • Arazi tam bir çöl durumundadır.

  • Tamamen bireysel yada zincirleme kum tepeciklerinden oluşan bu saha üzerinde herhangi bir bitki örtüsü kalmamıştır.

  • Tepecikler yarım ay (Hilal) şeklinde oluşum göstermektedir.

  • Bu tepeciklerin genişlikleri bazı yerlerde 150 m, uzunlukları 240 m. ve yükseklikleri de 41 m.ye kadar ulaşmaktadır.


KUM TEPECİKLERİ ÜZERİNDE YAPILAN EROZYON ÖNLEME ÇALIŞMALARI

  • Birinci aşama

    • Kamış perdelerin Yapımı ve Araziye Yerleştirilmesi

  • İkinci aşama

    • Otlandırma

  • Üçüncü aşama

    • Ağaçlandırma


4300 ha SAHADA RÜZGAR ÖNLEME ÇALIŞMASININ BİRİNCİ AŞAMASI

  • Kamış perdelerin tesisi ve araziye yerleştirilmesi

    • Kamış perdelerle rüzgar hızını azaltarak kum hareketini stabil hale getirmek amaçlanmıştır.

    • 1-2 m yükseklikteki kamış perdeler araziye rüzgar istikametine dik ve perde aralıkları 8-10 m olacak şekilde yerleştirilmiştir.


KAMIŞ PERDELERİN YAPIMI


KAMIŞ PERDELERİN ARAZİYE YERLEŞTİRİLMESİ


BAZI BİTKİ ÇEŞİTLERİNİN PERDE OLARAK EKİMİ


4300 ha SAHADA RÜZGAR ÖNLEME ÇALIŞMASININ İKİNCİ AŞAMASI

  • OTLANDIRMA

    • Rüzgar hızı azaltıldıktan sonra toprak yüzeyini kaplayıcı otlandırma çalışmaları başlamıştır.

    • Otlandırma çalışmalarında grassing, Çavdar (Scalesp.), Agropyron Cristatum, Agropyron Elongatum gibi otlak ayrıkları ve değişik yabancı ot tohumları kullanılmıştır.


4300 ha SAHADA ÖNLEME ÇALIŞMASININ ÜÇÜNCÜ AŞAMASI

  • AĞAÇLANDIRMA

  • Ağaçlandırma için seçilen ağaç türleri

    • İğde-Russian Olive ( Eleagnus sp.L)

    • Akasya -Locust (Robinia pseudeaccacia )

    • Dişbudak -Ash tree- ( Fraxinus sp.L )

    • Karaağaç -Elm (Ulmus sp.L )

    • Akçaağaç -Maple ( Acer sp.L )

    • Gladiçya -Gladicia

  • AĞAÇLANDIRMA

    • Kamış perdelerin arasının otlandırılmasından sonra daimi bir örtü temini için bu perde aralarının ağaçlandırma çalışmalarına başlandı.

    • Lokal olarak kolayca adapte olabilen geniş ve iğne yapraklı ağaç türleri tercih edildi ve Proje sahasında tesis edilen fidan üretim parsellerden ve diğer kuruluşlardan temin edilmiştir.


KUM BARKANLARI(4000 ha)

  • Mer’a ların bozulması sonucunda, sadece şu 4 bitki çeşidi hayatta kalabilmiştir.

    • Tapir ( Marrubium parviflarum )

    • Geven (Astragalus micracophalus )

    • Yandak ( Alhagi camalorum )

    • Püren ( Artemisia sp. )

  • Bu bitkilerin etrafında rüzgar tarafından taşınan materyalin birikmesiyle 30 cm. yüksekliğinde ve 0,25-2,0 m genişliğinde küçük kum tepecikleri oluşmuştur.

  • Yaklaşık 4000 ha. olan bu saha küçük kumul tepeciklerinden oluşmaktadır.

  • Daha önce çok iyi bir mera ve otlak arazisi olan bölgede;

    • Aşırı otlatma,

    • Bitki çeşitlerinin yakıt olarak kullanılması,

    • Yanlış arazi kullanımı,

    • Uygun olmayan tarım sistemi,

    • Yanlış alet ve ekipmankullanımı ve

    • Mer’a ların tarıma açılması

      nedeniyle bitki örtüsü neredeyse tamamen yok edilmiştir


Tapir-Marrubium parviflarum


Geven- Astragalus micracophalus


Yandak-Alhagi camalorum


Püren ( Artemisia sp. )


4000 ha. lık KUM BARKANLARI ÜZERİNDE YAPILAN EROZYON ÖNLEME ÇALIŞMALARI

  • Bunlara ek olarak

  • İnsan müdahalesi ve hayvan otlatılması yasaklanmış

  • Hayatta kalabilen 4 bitki çeşidinin tohumları toplanıp üretilerek çoğaltılmış ve mer’a ya ekilmiştir.

  • Proje sahasının etrafı tellerle çevrildikten sonra kum hareketini durduracak çalışmalara başlanmıştır.

  • Mer’a ıslahı iki yolla yapılmıştır:

    • 1. Mer’a ıslahı için küçük kum barkanları arasındaki alanlar tabi mer’a ya zarar vermeden ekilebilen bitkilerle kaplanmıştır.

    • 2. Tabi mer’a nın tamamen ortadan kalktığı alanlara mibzerle karışık çayır tohumları ekilmiştir.


BAZALTIK SAHA (1500 ha.)

  • Bazaltik kayalardan oluşan bu saha, ilçenin çok yakınından başlayıp kum tepeciklerine kadar uzanmaktadır.

  • Karapınar da erozyon önleme çalışmalarına başlanılmasından 20-30 yıl önce ilçenin odun ihtiyacını karşılayabilecek kadar ormanla kaplı olan bu sahada çalışmanın başladığı tarihlerde bir tek ağaç bile kalmamıştı.


1500 ha. BAZALTİK SAHA


KURU TARIM SAHASI ( 3200 ha)

  • Kuru Tarım Sahası

    • 2000 ha. Şeritvari Ekim

    • 1000 ha. Çiftçi Arazisi

    • 200 ha. Sulu Tarım Alanı (Bağ-Bahçe ve Fidan Üretim Sahası)


KURU TARIM SAHASI (2000 ha. )

  • Kontrol çalışmalarına başlamadan önce hiçbir bitki örtüsü bulunmayan ve erozyon yüzünden köylülerin terk ettiği 3200 ha.lık sahada kuru tarım sistemine başlanmıştır.

  • 2000 ha.lık sahada şeritvari ekim sistemi uygulanarak 1000 ha.lık kısmı şeritler, rüzgar istikametine dik ve şerit genişlikleri 40-60 m. olacak şekildeişlenmiş, 1000 ha.lık kısmı nadasa bırakılmıştır .


ÇİFTCİ ARAZİSİ (1000 ha)

  • 3200 ha. sahada kontrol çalışmaları tamamlandıktan sonra burayı terk eden köylüler arazilerine dönmüşlerdir.

  • Çiftçiler 1000 ha.lık sahada kontrol altında tarım yapmaktadırlar.


SULU TARIM SAHASI (200 ha)

  • Bu sahada sulama amaçlı 35 derin kuyu açılmış ve bağ ve bahçe tesisleri kurulmuştur.

  • Bu sahada ;

    • Erozyonu önlemeye yönelik bir dizi araştırma projesi yürütülmüştür. Halen yeni araştırma projelerinin uygulanmasına devam edilmektedir.

    • Erozyon çalışmalarında kullanılacak değişik bitki çeşitleri yetiştirilmiştir.

    • Şeftali ,armut, elma, kayısı, kiraz, vişne ve erik gibi meyve fidanları yanında erozyon çalışmalarında kullanılmak üzere çam, iğde, akasya, dişbudak gibi orman fidanları yetiştirilmektedir.


BAĞ – BAHÇE VE FİDAN ÜRETİM SAHALARI


BAĞ-BAHÇE VE FİDAN ÜRETİM SAHASI


BAĞ-BAKÇE VE FİDAN ÜRETİM SAHASI


BUGÜNKÜ DURUM


TEKNİK GEZİLER

Proje sahası, yerli ve yabancı üniversitelerden, kamu ve özel sektör kuruluşlarından gelen heyetler tarafından ziyaret edilmektedir.


TEKNİK GEZİLER


EROZYON FESTIVALİ

  • Erozyon felaketini gündemde tutmak amacıyla her yıl bir festival düzenlenmekte ve Karapınar insanı erozyondan kurtularak kötü koşulları geride bırakmanın çoşkusunu yaşamaktadır.


SONUÇLAR

  • Proje sahasında ortaya konulan ve kısa sürede bir çölü yeşil bir cennete çeviren yöntem, rüzgar erozyonu önleme çalışmalarının sürdürüldüğü birçok ülke tarafından taktir edilmekte ve burada yapılan çalışmalar örnek alınmaktadır.

  • Proje sahası rüzgar erozyonu konusunda bir eğitim yeri olarak ta görevini sürdürmektedir.

  • Bu saha günümüzde ilçede yaşayan insanların tatil, eğlence gibi ihtiyaçlarının karşılandığı bir milli park durumundadır..

  • Bu korkunç kabus bugün yeşil bir rüyaya dönüşmüştür ve bu mucizeyi gerçekleştiren insanlar görevlerini yapmanın mutluluğu içindedirler.

  • Bu olay yeşeren çölKarapınar’ın efsanesidir.

  • Projenin tamamlanmasıyla elde edilen sonuçlar aşağıda başlıklar halinde belirtilmiştir

    • Karapınar ilçesinin bir başka yere taşınması önlenmiştir.

    • Arazilerin tarımsal ve mali yönden değeri artmıştır.

    • Karayolu ulaşımı rahatlamıştır.

    • İnsan ve hayvan sağlığı garanti altına alınmıştır.

    • Tarımsal yapı yeni bir çehreye kavuşmuş ve yeni tarım teknikleri bölgeye adapte olmuştur.


KRATER GÖLÜ


  • SON.


  • Login