Muhammed kbal g k merve kartal
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 40

MUHAMMED İKBAL GÖK MERVE KARTAL PowerPoint PPT Presentation


  • 208 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

EDEBİ SANATLAR. MUHAMMED İKBAL GÖK MERVE KARTAL. İÇERİK. 1)MECAZLA İLGİLİ SANATLAR TEŞBİH / COMPARASİON / BENZETME İSTİARE / METAPHORE / İĞRETİLEME MECAZ MÜRSEL/ METONYMİE / DÜZ DEĞİŞMECE KİNAYE / ALLUSİON TARİZ / İNSİNATİON / DOKUNDURMA 2)DÜŞÜNCEYLE İLGİLİ EDEBİ SANATLAR

Download Presentation

MUHAMMED İKBAL GÖK MERVE KARTAL

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Muhammed kbal g k merve kartal

EDEBİ SANATLAR

MUHAMMED İKBAL GÖK

MERVE KARTAL


Muhammed kbal g k merve kartal

İÇERİK

1)MECAZLA İLGİLİ SANATLAR

  • TEŞBİH / COMPARASİON / BENZETME

  • İSTİARE / METAPHORE / İĞRETİLEME

  • MECAZ MÜRSEL/ METONYMİE / DÜZ DEĞİŞMECE

  • KİNAYE / ALLUSİON

  • TARİZ / İNSİNATİON / DOKUNDURMA

    2)DÜŞÜNCEYLE İLGİLİ EDEBİ SANATLAR

  • TEZAT / ANTİTESE / KARŞITLIK

  • TEVRİYE / UZAK ANLAM

  • TECAHÜL-İ ARİF

  • TEŞHİS / PERSONNİFİCATİON / KİŞİLEŞTİRME

  • İNTAK / KONUŞTURMA

  • HÜSN-İ TALİL / GÜZEL SEBEP

  • MÜBALAĞA / HYPERBOLE / ABARTMA

  • TECRİD


Muhammed kbal g k merve kartal

3)HEYECANLA İLGİLİ SANATLAR

  • NİDA / EXCLAMATİON / SESLENİŞ

  • RÜCU / CORRECTİON / GERİ DÖNME

  • TEKRİR / ANAPHORE / YİNELEME

  • İSTİFHAM / İNTERROGATİON / SORU SORMA

    4)BİLGİYLE İLGİLİ SANATLAR

  • TELMİH / GÖNDERME

  • İKTİBAS / ÖDÜNÇ ALMA / AKTARMA

  • LÜGAZ / MANZUM BİLMECE

  • İRSAL-İ MESEL / ÖRNEKLENDİRME


Muhammed kbal g k merve kartal

5) ANLAMLA İLGİLİ SANATLAR

  • İHAM / ŞÜPHEYE DÜŞÜRME

  • TENASÜB / MÜRAAT-I NAZİR / UYGUNLUK

  • LEFT Ü NEŞR / TOPLAMA VE YAYMA

  • SİHR-İ HELAL / HELAL BÜYÜ

  • TEHZİL / ALAYA ALMA

    6)SÖZLE İLGİLİ SANATLAR

  • CİNAS / BENZEYİŞ ORTAKLIĞI

  • İADE / SON YİNELEME / GERİ GÖNDERME

  • AKİS / YANSITMA

  • SEHL-İ MÜMTENİ

    7)HARF VE YAZIYLA İLGİLİ SANATLAR

  • AKROSTİŞ / MÜVAŞŞAH

  • LEBDEĞMEZ

  • ALİTERASYON

  • TARİH DÜŞÜRME

  • KALB


B r nc b l m mecazla lg l sanatlar

BİRİNCİ BÖLÜMMECAZLA İLGİLİ SANATLAR

  • TEŞBİH / COMPARASİON / BENZETME

    Aralarında ilgi bulunan iki şeyden zayıf olanın güçlü ve üstün olana benzetilmesiyle yapılan edebi sanattır.

    ÖRN:

    Hansı gülşengülbiniserv-i hıramanınca var

    Hansı gülbinüzregoncela’l-i handanınca var


Muhammed kbal g k merve kartal

2. İSTİARE / METAPHORE / İĞRETİLEME

Bir sözün benzetme amacıyla başka bir sözün yerine kullanılmasıdır. Teşbih sanatının daha yoğunlaştırılmış bir şeklidir.

  • Açık İstiare: Benzetme öğelerinden yalnızca benzetilen ile yapılan istiaredir.

    ÖRN:

    Aşiyan-ı mürg-i dil zülf-i perişanındadır

    Kanda olsam ey peri gönlüm senin yanındadır

    FUZULİ

    Perinin söylenip sevgilinin söylenmemesiyle açık istiare sanatı yapılmıştır


Muhammed kbal g k merve kartal

b) Kapalı İstiare: Benzetme öğelerinden yalnızca benzeyenle yapılan istiaredir.

ÖRN:

Bahar geldi yine deste can alınmaz mı

Bu goncadan bu havalarda kam alınmaz mı

NABİ

Şair goncayı söyleyip içki kadehini söylemeyerek kapalı istiare yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

3. MECAZ MÜRSEL/ METONYMİE / DÜZ DEĞİŞMECE

Bir sözü benzetme amacı gütmeden gerçek anlamı dışında başka bir anlamda kullanma sanatıdır.

ÖRN:

Çeşm ebruya kafa-darsın ey zülf-i siyah

Sen de kafirsin o kafirlere imdadın içün.

NEDİM

Nedim aynı kadaanlamında olan kafa-dar sözcüğünü aynı düşüncede olan anlamında kullanarak mecaz-ı mürsel sanatı yapar.


Muhammed kbal g k merve kartal

4. KİNAYE / ALLUSİON

Klasik şiirde anlatılmak isteneni üstü kapalı bir biçimde anlatma sanatıdır.

ÖRN:

Ayağı yer mi basar zülfüne ber-dar olanın

Zevk ü şevk ile verir can u seri döne döne

NECATİ BEY

Döne döne can vermek ve ayağı yer mi basar ifadeleriyle iki ayrı kinaye sanatı yapılmıştır. Asılan kimselerin döne döne can vermesi ve ayaklarının yere değmemesi bize sevinçten uçan kimselerin de ayağını yere basmadığı deyimini hatırlatır.


Muhammed kbal g k merve kartal

6. TARİZ / İNSİNATİON / DOKUNDURMA

Sözlük anlamı itibariyle sataşmak ve takışmak anlamlarına gelir. İtiraz, sitem ve taşlama anlamları da vardır.

ÖRN:

Benim züğürtlük ile ellerim taş altında

Muzahrafatım o dürr ü güher satar Han’a

NEF’İ

Nef’i kendisinin züğürtlük içinde çalışırken babasının işe yaramaz şiirlerini sanki inci ve mücevhermiş gibi Han’ a yüksek fiyatlarla sattığını söylerektariz sanatı yapar


K nc b l m d nceyle lg l sanatlar

İKİNCİ BÖLÜMDÜŞÜNCEYLE İLGİLİ SANATLAR

1. TEZAT / ANTİTESE / KARŞITLIK

Anlam bakımından birbirine zıt olan iki düşünce, hayal veya duyguyu bir arada söyleme sanatıdır.

ÖRN:

Gah çıkarımgökyüzüneseyr ederim alemi

Gah inerimyeryüzüneseyr eder alem beni

SEYYİD NESİMİ


Muhammed kbal g k merve kartal

2. TEVRİYE / UZAK ANLAM

Klasik Türk şiirinde anlatıma bir espri ve incelik katmak için birden fazla anlamı bulunan bir sözcüğün yakın anlamını söyleyip uzak anlamını kastetme sanatıdır.

ÖRN:

Gülgülse daim ağlasa bülbül aceb değil

Zira kimine ağla demişler kimine gül

ZATİ


Muhammed kbal g k merve kartal

3. TECAHÜL-İ ARİF

Söyleyişte bir anlam inceliği ve zerafeti yaratmak için bir konuyu bilip de bilmemezlikten gelme sanatıdır.

ÖRN:

Tahammül mülkünü yıktın Hülagü Han mısın kafir

Aman dünyayı yaktın ateş-i suzanmısın kafir

NEDİM

Nedim sevgiliye hitap ederken onun Hülagü Han ve yakıcı ateş olup olmadığını bildiği halde bilmemezlikten gelerek oldukça güçlü iki ayrı tecahül-i arif sanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

4. TEŞHİS / PERSONNİFİCATİON / KİŞİLEŞTİRME

Tabiatta bulunan insan dışındaki tüm vatlıkları, her türlü eşyayı, imgesel / simgesel yaratıkları insanlar gibi davrandırma ve canlandırma sanatıdır.

ÖRN:

Gül hasretinle yollara tutsun kulağını

Nergis gibi kıyamete dek çeksin intizar.

BAKİ

Gülün hasret çekmesi ve kulağını yollara tutması (ayak seslerini dinlemesi), nergisin intizar çekmesi (yolları gözlemesi) kişileştirme sanatının birer örneğidir.


Muhammed kbal g k merve kartal

5. İNTAK / KONUŞTURMA

Konuşma yeteneği olmayan varlıkları tıpkı bir insan gibi konuşturma sanatıdır.

ÖRN:

Güneşe didüm ki niçün kimse bakmaz yüzüne

Didi bu şol bir güzeller şahınunyasağıdur.

NECATİ BEY

Necati Bey güneşe soru sorarak ve onu bir insan gibi konuşturarak intak sanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

6. HÜSN Ü TA’LİL / GÜZEL SEBEP

Herhangi bir gerçek olayın meydana gelişini hayali ve güzel bir sebebe bağlama sanatıdır.

ÖRN:

Öykündü bade la’lüne ayağa saldılar

Su arızın anınca tutup bağa saldılar

HAYALİ BEY

Şair şarabın kadehte ve suyun da bağda bulunuşunu sevgilinin dudağı ve yanağını anması gibi güzel bir sebebe bağlayarak hüsn ü ta’lilsanatı yapmıştır


Muhammed kbal g k merve kartal

7. MÜBALAĞA / HYPERBOLE / ABARTMA

Bir şeyin etkisini güçlendirmek amacıyla o şeyi olağanüstü bir şekilde anlatma sanatıdır.

ÖRN:

Ah eylerim sada-yıbülend ile her seher

Halk uyanır sanır ki müezzin ezan verir.

SURURİ

Sururi her sabah kalkıp ah ettiğini bu yüzden de müezzinin ezan okuduğunu sanarak halkın uyandığını söyleyerek mübalağa sanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

8. TECRİD

Bir şairin kendisi dışındaki bir başka canlı, nesne ve eşyayı tıpkı birer insan gibi kabul ederek kendisini onların yerine koymak suretiyle yine kendi nefsine hitap etmesidir.

ÖRN:

Yoldaş olalumikimüz gel dosta gidelüm gönül

Haldaşolalum ikimiz gel dosta gidelüm gönül

YUNUS EMRE

Şair kendi gönlünü ayrı bir varlıkmış gibi kabul ederek yine ona seslenerek tecridsanatı yapmıştır.


Nc b l m heyecanla lg l sanatlar

ÜÇÜNCÜ BÖLÜMHEYECANLA İLGİLİ SANATLAR

1. NİDA / EXCLAMATİON / SESLENİŞ

Şairin duygu ve heyecanlarının coşması sonucu olayları ve varlıkları göz önüne getirerek değişik değişik ünlemlerle onlara seslenmesidir.

ÖRN:

Merhaba hoş geldin ey ruh-ı revanım merhaba

Ey şeker-leb dil-ber-i şirin-zebanım merhaba

SEYYİD NESİMİ

Seyyid Nesimi sevgiliye “merhaba” ve “ey” diye seslenerek nida sanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

2. RÜCU / CORRECTİON / GERİ DÖNME

Söylenen bir sözü geri çevirip onun yerine daha güçlü olan bir söz veya düşünceyi söyleme sanatıdır.

ÖRN:

Kaddin libas-ı sürh ile afet değil midir

Afet değil kızılca kıyamet değil midir

NEYLİ

Neyli birinci dizede sevgilinin boynunun al elbiseyle bir kızılca kıyamet olup-olmadığını sorarken, ikinci dizede bu görüşünden vazgeçerek daha ileriye giderken afet değil kızılca bir kıyamet olduğunu söyleyerek rücusanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

3. TEKRİR / ANAPHORE / YİNELEME

Bir şiirde anlatımı güçlendirmek amacıyla bazı kelime veya kelime öbeklerinin tekrarlanmasına denir.

ÖRN:

ss

Bir gül dedi bülbül güle gül gülmedi gitti

Bülbül güle gül bülbüle yar olmadı gitti


Muhammed kbal g k merve kartal

4. İSTİFHAM / İNTERROGATİON / SORU SORMA

Duygu ve anlatımı güçlendirmek amacıyla karşılığında herhangi bir cevap beklemeden soru sorma sanatıdır.

ÖRN:

Beni candan usandırdı cefadan yar usanmaz mı

Felekler yandı ahımdan muradı şem’i yanmaz mı

FUZULİ

Fuzuli “usanmaz mı” ve “yanmaz mı” sorularıyla istifham sanatı yapmıştır.


D rd nc b l m b lg yle lg l sanatlar

DÖRDÜNCÜ BÖLÜMBİLGİYLE İLGİLİ SANATLAR

1.TELMİH / GÖNDERME

İnsanlar tarafından bilinen, geçmişteki bir olaya, ünlü bir kişiye, bir inanca, bir atasözüne veya bir şiire işaret etme sanatıdır.

ÖRN:

Bende Mecnun'dan füzun aşıklık istidadı var Aşık-ı sadık benemMecnun'un ancak adı var


Muhammed kbal g k merve kartal

2. İKTİBAS / ÖDÜNÇ ALMA / AKTARMA

Bir ayeti, bir hadisi ya da bir sözü tam veya yarım olarak anlamlı bir biçimde aktarma / ödünç alma sanatıdır.

ÖRN:

Çün gün yüzüne “ahsen-i takvim” dedi Hak

Ahmed severse ahseni ya Rab hata mıdır

AHMED PAŞA

Ahmed Paşa, Tin suresinin dördüncü ayetindeki “ahsen-i takvim (en güzel suret)” i alarak şiirinde söylemiş ve iktibas sanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

3. LÜGAZ / MANZUM BİLMECE

Şiirde herhangi bir nesne veya varlığın özelliklerinin anlatılmasıyla yazılan bilmecelerdir.

ÖRN:

Nedir kim ol iki yüzlü münafık

Nümayan çehresinde levn-i aşık

Gezer dünyayı hem bi-dest ü padır

Mukim-i hane-i ehl-i fenadır

SÜNBÜL-ZADE VEHBİ

Şair altınla ilgili lügaz yapmıştır


Muhammed kbal g k merve kartal

4. İRSAL-İ MESEL / ÖRNEKLENDİRME

Söylenen bir düşünce veya fikri pekiştirmek amacıyla onu bir atasözü / deyim niteliğinde bir sözle destekleyerek kuvvetlendirmedir.

ÖRN:

Kirpikleri uzundur yarin hayale sığmaz

Meşhur bir meseledir mızrak çuvala sığmaz

HEVAİ


Be nc b l m anlamla lg l sanatlar

BEŞİNCİ BÖLÜMANLAMLA İLGİLİ SANATLAR

1. İHAM / ŞÜPHEYE DÜŞÜRME

İki ya da ikiden fazla anlamı olan bir sözcüğü bir dize ya da beyit içinde bütün anlamlarını kastederek kullanma sanatıdır.

ÖRN:

Sensüz ne yisemgussavü gam derd ile kandur

Gel gel dudağın şerbetine canumıkandur

SEYYİD NESİMİ

Şair kandırmak fiilini hem aldatmak hem de doyurmak anlamında kullanarak iham sanatı yapmıştır


Muhammed kbal g k merve kartal

2. TENASÜB / MÜRAAT-I NAZİR / UYGUNLUK

Anlam bakımından aralarında çeşitli ilgiler bulunan iki veya daha fazla kelimeyi tezat olmaksızın bir araya getirme sanatıdır.

ÖRN:

Sofular secde ederler mescidin mihrabına

Benim dost eşiğidir secde-gahım kime ne

SEYYİD NESİMİ

Seyyid Nesimi sofu, secde, mescid, mihrab gibi kavramları bir arada kullanarak tenasüb sanatı yapmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

3. LEFT Ü NEŞR / TOPLAMA VE YAYMA

Bir beyit içinde iki ya da ikiden fazla sözcüğü kullandıktan sonra o sözcüklerle ilgili sözcükleri sıralama sanatıdır.

ÖRN:

Meyhane benim sahnı gülistan senin olsun

Sagar benim olsun gül-i handan senin olsun

SABRİ


Muhammed kbal g k merve kartal

4. SİHR-İ HELAL / HELAL BÜYÜ

Bir sözcük ya da söz öbeğini hem ondan önceki sözlerin sonunda hem de ondan sonraki sözlerin başında anlamlı olacak şekilde kullanma sanatıdır.

ÖRN:

Akıl isen vahş u tayrun şahı ol Mecnun gibi

Başunamurg aşiyanından külah-ı devlet al

HAYALİ BEY

Birinci dizenin sonundaki “Mecnun gibi” ifadesini hem birinci dizenin açıklaması hem de ikinci dizenin açıklaması için ortak kullanmıştır.


Muhammed kbal g k merve kartal

5. TEHZİL / ALAYA ALMA

Herhangi bir alanda yazılmış olan meşhur bir esere şaka yollu nazire yapmaktır.

ÖRN:

Dağıttın hab-ı naz-ı yarı ey feryad neylersin

Edip fitneyle dünyayı harab-abad neylersin

ŞEYHÜLİSLAM BAHAYİ

Hz. Muhammed’in fitne uykudadır sözüne karşılık sevgilinin saçlarının uyandığı vakit fitneye yol açacağını söyleyerek tehzil sanatı yapmıştır.


Altinci b l m s zle lg l sanatlar

ALTINCI BÖLÜMSÖZLE İLGİLİ SANATLAR

1.CİNAS / BENZEYİŞ ORTAKLIĞI

Sözcüklerin anlamı dikkate alınmadan, söylenişleri ve yazılışları aynı anlamları farklı olacak şekilde iki ayrı sözcüğü bir arada kullanmaktır.

ÖRN:

Nihal-i tazedir kaddin dehanın gonceruyungül

Bir iken iki olsun gel açıl gonce-dehanım gül

ŞEYHÜLİSLAM YAHYA


Muhammed kbal g k merve kartal

2. İADE / SON YİNELEME / GERİ GÖNDERME

Bir şiir içinde her beyitin son sözcüğünü, ondan sonraki beytin ilk sözcüğü olarak kullanmaktır.

ÖRN:

Ey vücud-ı kamilin esrar-ı hikmet masdarı

Masdarı zatın olan eşya sıfatın mazharı

FUZULİ


Muhammed kbal g k merve kartal

3. AKİS / YANSITMA

Bir dize ya da cümlenin anlamlı iki parçasından birini önce, diğerini de sonra söyleyerek, anlatılmak istenen sözü önce kurallı cümle şeklinde sonra da devrik cümle şeklinde söylemektir.

ÖRN:

Cihanda adem olan bi-gam olmaz

Anunçünbi-gam olan adem olmaz

NECATİ BEY


Muhammed kbal g k merve kartal

4. SEHL-İ MÜMTENİ

İlk bakışta kolay gibi görünen fakat taklit edilmesi asla mümkün olmayan özellikleri içeren sanata verilen addır.

ÖRN:

Göz gördü gönül sevdi seni ey yüzü mahım

Kurbanın olam var mı benim bunda günahım

NAHİFİ


Yed nc b l m harf ve yaziyla lg l sanatlar

YEDİNCİ BÖLÜMHARF VE YAZIYLA İLGİLİ SANATLAR

1. AKROSTİŞ / MÜVAŞŞAH

Her dizenin ilk harfi yukarıdan aşağıya doğru okununca bir isim olacak şekilde düzenlenmiş şiiire denir.

ÖRN:

Varolan bir sen, bir ben, bir de bu baharElden ne gelir ki? Güzelsin, gençliğin varDünyada aşkının kurbanı olayımİnan ki bir daha geri gelmez bu günlerÂlemde bu andır bize dost esen rüzgar

CAHİT SITKI TARANCI


Muhammed kbal g k merve kartal

2. LEBDEĞMEZ

İçinde “b, p, f, m, v” gibi dudak ünsüzleri bulunmayan sözcüklerle yazılan şiirlere denir.

ÖRN:

Her şey ne sıcaktı, her şey ne iyi

Hatta o karanlık, aysız geceler.

AHMET KUTSİ TECER


Muhammed kbal g k merve kartal

3. ALİTERASYON

Aynı harfin ya da hecelerin bir ahenk oluşturacak şekilde tekrar edilmesidir.

ÖRN:

Esdi nesim-i nev-bahar açıldı güller subh-dem

Açsın bizim de gönlümüz saki mededsun cam-ı cem

FUZULİ


Muhammed kbal g k merve kartal

5. KALB

Bir sözcüğün harflerinin yerlerini değiştirmek ve kesinlikle yeni bir harf eklemek şartıyla anlamlı kelime oluşturma sanatıdır.

ÖRN:

Aşk odunu gönülde yakıp ol oda ısın

Kalb-i şitayı ateş ile lale-zar kıl

AHMED-İ DAİ


Muhammed kbal g k merve kartal

MERVE KARTAL

MUHAMMED İKBAL GÖK


  • Login