De googl i f i c a t i e van ons leven zoeken doen we allemaal maar hoe kun je het beter vinden
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 86

Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2 PowerPoint PPT Presentation


  • 87 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

De Googl i f i c a t i e van ons leven zoeken doen we allemaal, maar hoe kun je het beter vinden?. Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2. februari 2011. zoeken = google ?. zoeken is een “commodity” geworden

Download Presentation

Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


De googl i f i c a t i e van ons leven zoeken doen we allemaal maar hoe kun je het beter vinden

De Googl ificatievan ons levenzoekendoen we allemaal,maar hoe kun je het beter vinden?

Eric Sieverts

Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam)

ZA07-2

februari 2011


Zoeken google

zoeken = google ?

  • zoeken is een “commodity” geworden

    • iedereen gebruikt voor alles altijd, overal zoekmachines

    • in december 2010: 3 miljoen zoekacties per minuut

  • iedereen verwacht altijd overal te kunnen zoeken

    • “the ubiquitous search box”

  • iedereen verwacht dat je er altijd alles mee kunt vinden

    • “ambient findability”

  • Google is daarbij de “maat der dingen” geworden

    • de usability benchmark?

    • de “Google experience”

  • kortom: Google is synoniem met zoeken

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


The google experience

the google experience

iedereen denkt dat Google wat zoeken betreft "de maat der dingen" is

maar let op:

de Google paradox

  • met Google "kun je alles vinden"

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


The google experience1

the google experience

iedereen denkt dat Google wat zoeken betreft "de maat der dingen" is

maar let op:

de Google paradox

  • met Google "kun je alles vinden"

    maar

  • als echt "alles" in Google (of Yahoo! of Bing) zit

    (> 500.000.000.000 items)

    is “het” eigenlijk niet goed meer te vinden

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Programma

programma

  • bronnen voor informatie

  • zoeksystemen

    • alleen google of ook andere?

  • hoe zoek je

    • algemeen

    • met Google , Bing , Yahoo! / ranking

    • wat is er speciaal aan andere systemen?

  • betrouwbaarheid / selectiviteit

  • toegankelijkheid

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Wat is een bron

wat is een bron ?

  • is Google een bron?

  • is internet een bron?

  • NEE

    Google is een zoeksysteem dat heel veel (soorten) bronnen doorzoekt

  • internet is een medium waarop heel veel soorten bronnen beschikbaar zijn

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Soorten informatiebronnen

soorten informatiebronnen

  • naar aard van de informatie

    • wetenschappelijke informatie

    • naslagwerken

    • nieuwsberichten

    • krantenartikelen

    • (digitale) boeken

    • ...

  • naar “medium”

    • webpagina’s

    • pdf’s

    • images

    • videos

    • weblogs

    • tweets

    • rss-feeds

    • ...

  • onderscheid tussen deze invalshoeken

  • is niet altijd heel scherp te trekken

  • ook onderscheid: web  diepe web

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Soorten informatiebronnen1

soorten informatiebronnen

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Soorten informatievragen

soorten informatievragen

  • feitelijk gegeven

  • informatie "over iets"

  • kies bij elk de juiste soort bron

  • kies daarbij het juiste zoektool

    feit:1: naslag - bijv. wikipedia

    2: zoekmachine (event. gespecialiseerde> )

    "over": zoekmachine (liefst gespecialiseerde> )

  • kies bij elk de juiste manier van zoeken (>)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Bronnen hun zoeksystemen

bronnen & hun zoeksystemen


Gespecialiseerde zoeksystemen

gespecialiseerde zoeksystemen

waarom gespecialiseerd zoeksysteem gebruiken, als het waarschijnlijk (?) toch (ook) al in Google zit

(of in Yahoo! of Bing) ?

  • resultaten verdrinken niet in die 500.000.000.000 andere documenten van algemene zoekmachine

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Gespecialiseerde zoeksystemen1

gespecialiseerde zoeksystemen

waarom gespecialiseerd zoeksysteem gebruiken,

als het waarschijnlijk (?) toch (ook) al in Google zit

(of in Yahoo! of Bing) ?

  • resultaten verdrinken niet in die 500.000.000.000 andere documenten van algemene zoekmachine

  • minder last van ruis uit "content farms"

  • niet alles zit in Google (enz.)>> het "diepe" web

  • Google (enz.) minder up-to-date dan gespecialiseerd systeem

  • vaak: specifieke zoekfunctionaliteit voor dat type informatie

    daarom stopt Google tussen gewone resultaten vaak ook iets uit zijn andere systemen

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

uit Google-News

uit real-time web

(twitter e.d.)

een paar

"gewone"

resultaten

uit Google-Video


Zoeken vinden

zoeken → vinden


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

zoekmachines = uitkijkposten?


Zoeken algemeen

zoeken (algemeen)

  • zoekmachines begrijpen niet wat we bedoelen, maar geven wat we vragen

    • als jij "effecten van de financiële crisis in Europa" vraagt, zal hij niet naar "... in Spanje" gaan zoeken

  • vraag dus wat je verwacht dat antwoord zal zijn!

    • omdat die zoekwoorden voorkomen

    • omdat pagina met zoekwoorden in zelfde volgorde als in zoekvraag hoger scoort bij ranking

    • doe dit zeker bij zoeken naar feitelijke gegevens

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

http://www.thumbshots.com/Products/ThumbshotsImages/Ranking.aspx


Zoeken algemeen1

zoeken (algemeen)

  • vraag wat je verwacht dat antwoord zal zijn!

    • vraag bijvoorbeeld met "precieze zin" optie:

      "water kookt bij * graden" met * (wildcard) voor ontbrekend / onbekend woord of getal

    • ook als je een vaste uitdrukking niet meer weet

      "het * * met het badwater weggooien"

    • met Google alle getallen binnen gegeven range zoeken

      "een huur van 300..500 euro"

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Zoeken algemeen2

zoeken (algemeen)

  • vraag wat je verwacht dat antwoord zal zijn!

    • vraag niet "wie waren de presidenten van de VS?"

      maar vraag "presidenten van de VS waren"

      of vraag misschien nog liever:

      obama, bush, clinton, nixon, kennedy, lincoln

      want op pagina waar deze 6 namen voorkomen,

      worden vast ook die andere 35 namen genoemd

    • pas woordgebruik aan gewenste (culturele) context aan wetenschappelijk / populair / jargon / jongeren mexicaanse griep  h1n1 virus  influenza A

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Zoeken algemeen3

zoeken (algemeen)

  • soms proberen sommige zoekmachines wel slimme dingen te doen

    • google zoekt automatisch op enkel- en meervoud en nog wat morfologische woordvarianten

      maar: is soms afhankelijk van taal- en landenversie, dus niet altijd voorspelbaar wat en wanneer

      maar: je wilt dat niet altijd new  news philips philip

    • op google.nl krijgen resultaten van .nl sites voorrang

    • bing probeert resultaat aan je locatie aan te passen

      maar: effect vaak onbegrijpelijk

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

+ voor zoekterm zorgt voor exact zoeken


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

voor alleen exacte naam dus:

+piet +janssen


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

google.com


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

google.nl


Systematische zoekvraag

systematische zoekvraag

in databases werden zoekvragen van oudsher systematisch opgebouwd

met zoekmachines kan dat voor inhoudelijke vragen ook heel goed

  • welke aspecten / facetten / invalshoeken moeten in de te vinden informatie samen aanwezig zijn?

    bijv.: bijwerking + inenting + varkensgriep

  • welke zoekwoorden kan ik bedenken voor elk daarvan?

    bijv.:1: bijwerking, bijwerkingen, nadeel, bezwaar

    2: inenting, vaccinatie, vaccin

    3: varkensgriep, H1N1, influenza a, mexicaanse griep

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Systematische zoekvraag1

systematische zoekvraag

systematisch opbouwen van inhoudelijke zoekvraag

(ik zoek informatie "over")

  • neem die woorden per facet samen met OR

    bijwerking OR nadeel OR bezwaar

    inenting OR vaccinatie OR vaccin

    varkensgriep OR H1N1

  • combineer de resulterende "bouwstenen" met AND

    maar hoe doe je dat precies?

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Combineren bij google en yahoo

combineren bij Google en Yahoo!

  • gebruik hoofdletters voor operator(en)

  • je mag de AND's weglaten

  • hier gaat -als enige systemen- OR voor AND

  • je hoeft dus geen haakjes te gebruiken

  • als je woorden wilt uitsluiten, dan moet je i.p.v. "NOT" per losse term - (min)teken gebruiken

    voorbeeld:

    bijwerking OR nadeel inenting OR vaccinatie varkensgriep OR H1N1 -qkoortsi.p.v.

    (bijwerking OR nadeel) AND (inenting OR vaccinatie) AND (varkensgriep OR H1N1)

    NOT qkoorts

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Combineren bij bing

combineren bij Bing

  • gebruik hoofdletters voor operator(en)

  • je mag de AND's weglaten

  • je moet WEL haakjes gebruiken bij OR

  • je mag ook NOT gebruiken

    dus wel:

    (bijwerking OR nadeel) AND (inenting OR vaccinatie) AND (varkensgriep OR H1N1)

    NOT qkoorts

    of

    (bijwerking OR nadeel) (inenting OR vaccinatie) (varkensgriep OR H1N1)

    NOT qkoorts

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Relevance ranking meer dan pagerank

relevance ranking: meer dan pagerank

pagerank alleen van belang als zoekwoorden weinig bepalend

die woorden maken:

  • pagina relevanter als zoekwoord in titel

  • pagina relevanter als zoekwoord in URL of in koppen <H1> <H2>

  • pagina relevanter als zoekwoord meer in begin van tekst

  • pagina relevanter als zoekwoord vaker voorkomt

  • pagina relevanter als zoekwoorden dicht bij elkaar

  • pagina relevanter als zoekwoorden in zelfde volgorde als vraag (!)

  • zeldzaam zoekwoord telt hierbij zwaarder dan heel algemeen

    (voor jou belangrijk woord in zoekvraag 3x intikken - bij Google)

  • pagina relevanter als zoekwoord ook vaak voorkomt in tekst van hyperlink die ernaar verwijst (de "googlebom")

    zie bijv.: http://www.vaughns-1-pagers.com/internet/google-ranking-factors.htm

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Relevance ranking

relevance ranking

  • elke zoekmachine heeft eigen "geheime" factoren en eigen afweging hoe sterk elke factor meetelt

    • elke zoekmachine sorteert dus anders

    • dus weinig overlap tussen zoekmachines bij eerste 10

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Relevance ranking1

relevance ranking

  • elke zoekmachine heeft eigen "geheime" factoren en eigen afweging hoe sterk elke factor meetelt

    • elke zoekmachine sorteert dus anders

    • dus weinig overlap tussen zoekmachines bij eerste 10

    • wie doet het het best?

      probeer eens een "blinde" vergelijking site: blindsearch

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Relevance ranking2

relevance ranking

  • elke zoekmachine heeft eigen "geheime" factoren en eigen afweging hoe sterk elke factor meetelt

    • elke zoekmachine sorteert dus anders

    • dus weinig overlap tussen zoekmachines bij eerste 10

    • wie doet het het best? soms de een, soms de ander !

  • het heeft dus zin meer zoekmachines

    • bijv.: via browsys-finder

      of metasearch te gebruiken

    • bijv.: ixquick, dogpile, yippy

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Hulp bij verfijnen zoekresultaat

hulp bij verfijnen zoekresultaat

zoekresultaten vaak te ruim en nog niet in goede context

door onvoldoende gespecificeerde zoekvragen

  • sommige systemen geven suggesties op basis van eerder door anderen gestelde uitgebreider zoekvragen terwijl jij je vraag aan het intikken bent ;

    Google-Instant voorspelt zelfs al wat je gaat vragen

  • sommige systemen geven suggesties voor inperking op basis van statistische analyse van woorden in al gevonden resultaten, bijv. Quintura (gebruikt Yahoo!)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Hulp bij verfijnen zoekresultaat1

hulp bij verfijnen zoekresultaat

zoekresultaten vaak te ruim en nog niet in goede context

door onvoldoende gespecificeerde zoekvragen

  • sommige systemen geven suggesties op basis van eerder door anderen gestelde uitgebreider zoekvragen terwijl jij je vraag aan het intikken bent ;

    Google-Instant voorspelt zelfs al wat je gaat vragen

  • sommige systemen geven suggesties voor inperking op basis van statistische analyse van woorden in al gevonden resultaten, bijv. Quintura (gebruikt Yahoo!)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Hulp bij verfijnen zoekresultaat2

hulp bij verfijnen zoekresultaat

  • Google biedt opties om achteraf zoekresultaat in te perken op bepaalde kenmerken

  • (dat had je voor een deel ook vooraf al kunnen doen via geavanceerd zoekscherm)

  • vooral interessant is inperking op zelf te specificeren tijdperiode

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

pas op:

datums niet 100%

betrouwbaar


Zoeken in andere talen

zoeken in andere talen

  • handig als je andere taal kent,

    anders zonder hulp niet haalbaar

  • Google "language tools" biedt gewone vertaalhulp, maar ook vertaald zoeken

    • vertaalt zoekvraag naar gewenste taal

    • vertaalt zoekresultaten terug naar jouw taal

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Specialisatie

specialisatie

speciale zoekhulpmiddelen

  • voor blogs

  • voor vak & wetenschap

  • voor nieuws

  • voor real-time

  • voor boeken

  • voor oude meuk

  • voor mensen


Blogsearch

blogsearch

waarom aparte zoekmachine

(bijv. Google Blogsearch)

  • snelheid essentieel: snel indexeren van alleen blogs is makkelijker dan van het hele web

  • relevante speciale zoekopties:

    • op auteur zoeken

    • op datum zoeken

    • zoeken wie verwijzen naar bepaalde andere blogpost (of webpagina) [ongedocumenteerd!]

      link:http://www.xxx.com/yyy/zzz.html

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

SearchEngineLand blogpost (1/2/2011) over

"afkijken" van zoekresultaten door Bing


Vak wetenschap algemeen

vak & wetenschap algemeen

  • Google Scholar

    • >100 miljoen wetenschappelijke artikelen op elk gebied

    • je kunt zoeken op auteurs

    • links naar "related articles" en naar "citaties"

    • aantallen "citaties" mede gebruikt voor ranking

    • toegankelijkheid volledige tekst vaak een probleem (niet aanwezig / alleen als je betaalt - soms wel binnen HvA)

  • Scirus

    • wetenschappelijke artikelen + 150 miljoen webpagina's

    • artikelen lang niet altijd toegankelijk (soms wel binnen HvA)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Vak wetenschap specifiek

vak & wetenschap specifiek

  • geneeskunde: pubmed

    • vertaalt (Engelse) zoekwoorden zo veel mogelijk naar wetenschappelijk jargon

      tranquilisers → tranquilizing agents

    • breidt zoekvraag automatisch uit met specifiekere begrippen / onderdelen

      tranquilizing agents → clozapine, diazepam, enz.

      eye → eyelid, retina, enz

    • linkt naar volledige teksten bij uitgevers (toegang?)

  • overige vakgebieden: zie databases (€) bij mediatheek of universiteitsbibliotheek

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Nieuws

nieuws

  • Google News:vaak alleen "nieuw nieuws"

    NL: 1 maand; VS: enkele jaren + (€)

  • LexisNexis (€):ook "oud nieuws"

    >> mediatheek >> databanken >> LexisNexis Newsportal

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Nieuws1

Engelstalig nieuws uit 4500 bronnen

+ aparte versies in andere talen dan Engels:

chinees(1000 bronnen)

duits(700 bronnen)

frans(500 bronnen)

hebreeuws(100 bronnen)

italiaans(250 bronnen)

japans(600 bronnen)

koreaans(550 bronnen)

nederlands(>400 bronnen)

portugees(200 bronnen)

spaans(700 bronnen)

...

nieuws

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Real time web

gewone zoekmachines (Google , Bing ) erg onvolledig

in speciale zoekmachines alleen nieuwste berichten

voor alleen twitter: search.twitter, kurrently, tweetzi, …

voor twitter + facebook + blogs + …. :

socialmention, samepoint, whostalkin

lees interview met Henk van Ess hoe je twitter e.d. als bron kunt gebruiken

real-time web

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Book search

book search

  • google book search

    • o.a. om te zien of iets heel specifieks ergens in een boek een keer wordt genoemd

    • mashup met Google maps

    • alleen uit oude boeken altijd alles full-text op het scherm

  • worldcat

    • catalogus van 10.000 bibliotheken

    • o.a. hoe dichtbij je bepaald boek kunt lenen (via postcode)

  • librarything

    • o.a. kijken wat anderen van een boek vinden

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

welk boek zou dit zijn?


Ouwe spullen

ouwe spullen

  • way-back-machine

    • vindt oude versies van webpagina's terug tot 1996

      (als je het -oude- URL weet)

  • Koninklijke bibliotheek

    • heeft groeiend aantal gedigitaliseerde full-text doorzoekbare (historische) kranten (nu 1618-1945)

  • Google news archive

    • stelt (tegen betaling) ook Amerikaanse krantenarchieven beschikbaar

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

hier nog geen

MIM!


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

MIM-site

juni 2000


Mensen

mensen

  • je kunt iedereen Googlen

  • speciale mens-zoekmachines maken vooral gebruik van zo veel mogelijk sociale netwerken:

    • pipl

    • wieowie

    • kgb-people

    • 123people

zijn eigenlijk dezelfde

alleen verschillende interfacetaal

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

s

betrouwbaarheid

er is geen

"bocca della verità"

voor internet

- iedereen kan alles op internet zetten

- zelfs geen controle op feitelijke gegevens

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Eric sieverts media informatie communicatie hogeschool van amsterdam za07 2

wanneer leefde Johann Sebastian Bach?

just ask Google!


Betrouwbaarheid

betrouwbaarheid

wat te doen?

  • gebruik Wikipedia voor controle op feiten

  • gebruik gespecialiseerd (selectief) zoeksysteem voor betrouwbaarder informatie

  • zoek in social bookmark-site Delicious:

    wat daarin zit is bewust door mensen gebookmarked

  • kijk of onafhankelijke bronnen hetzelfde beweren

  • wetenschappelijke en vak-tijdschriften passen vaak "peer review" toe voor ze iets publiceren

  • wees zelf kritisch

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Toegankelijkheid

toegankelijkheid

  • door zoekmachines zijn we gewend geraakt aan "instant satisfaction" van onze informatiebehoefte

  • wat je vindt staat meteen op je scherm

  • toch lukt dat ook niet in alle Googles:

    Google Scholar, Google Books

  • sommige "betrouwbare" informatie krijg je alleen te zien als je abonnee bent (of je organisatie dat is)

  • er is wel trend naar "open access"

  • universiteiten en hogescholen hebben vaak licenties

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


Slotopmerkingen

slotopmerkingen

  • er is (helaas) geen ideaal zoekrecept dat altijd werkt

  • zorg dat je vertrouwd bent met een boel van de hier genoemde bronnen, systemen en technieken

  • beperk je niet tot 1 zoektool

  • zorg dat je altijd een plan B achter de hand hebt

    • als je niet tevreden was met resultaat van plan A

    • als plan A wel al goed ging, maar je toch ook nog nieuwsgierig bent of er meer / andere informatie is

  • wees kritisch

  • wees inventief

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011


  • Login