de googl i f i c a t i e van ons leven zoeken doen we allemaal maar hoe kun je het beter vinden
Download
Skip this Video
Download Presentation
Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 86

Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2 - PowerPoint PPT Presentation


  • 128 Views
  • Uploaded on

De Googl i f i c a t i e van ons leven zoeken doen we allemaal, maar hoe kun je het beter vinden?. Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2. februari 2011. zoeken = google ?. zoeken is een “commodity” geworden

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Eric Sieverts Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam) ZA07-2' - fathia


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
de googl i f i c a t i e van ons leven zoeken doen we allemaal maar hoe kun je het beter vinden

De Googl ificatievan ons levenzoekendoen we allemaal,maar hoe kun je het beter vinden?

Eric Sieverts

Media, Informatie & Communicatie (Hogeschool van Amsterdam)

ZA07-2

februari 2011

zoeken google
zoeken = google ?
  • zoeken is een “commodity” geworden
    • iedereen gebruikt voor alles altijd, overal zoekmachines
    • in december 2010: 3 miljoen zoekacties per minuut
  • iedereen verwacht altijd overal te kunnen zoeken
    • “the ubiquitous search box”
  • iedereen verwacht dat je er altijd alles mee kunt vinden
    • “ambient findability”
  • Google is daarbij de “maat der dingen” geworden
    • de usability benchmark?
    • de “Google experience”
  • kortom: Google is synoniem met zoeken

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

the google experience
the google experience

iedereen denkt dat Google wat zoeken betreft "de maat der dingen" is

maar let op:

de Google paradox

  • met Google "kun je alles vinden"

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

the google experience1
the google experience

iedereen denkt dat Google wat zoeken betreft "de maat der dingen" is

maar let op:

de Google paradox

  • met Google "kun je alles vinden"

maar

  • als echt "alles" in Google (of Yahoo! of Bing) zit

(> 500.000.000.000 items)

is “het” eigenlijk niet goed meer te vinden

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

programma
programma
  • bronnen voor informatie
  • zoeksystemen
    • alleen google of ook andere?
  • hoe zoek je
    • algemeen
    • met Google , Bing , Yahoo! / ranking
    • wat is er speciaal aan andere systemen?
  • betrouwbaarheid / selectiviteit
  • toegankelijkheid

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

wat is een bron
wat is een bron ?
  • is Google een bron?
  • is internet een bron?
  • NEE

Google is een zoeksysteem dat heel veel (soorten) bronnen doorzoekt

  • internet is een medium waarop heel veel soorten bronnen beschikbaar zijn

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

soorten informatiebronnen
soorten informatiebronnen
  • naar aard van de informatie
    • wetenschappelijke informatie
    • naslagwerken
    • nieuwsberichten
    • krantenartikelen
    • (digitale) boeken
    • ...
  • naar “medium”
    • webpagina’s
    • pdf’s
    • images
    • videos
    • weblogs
    • tweets
    • rss-feeds
    • ...
  • onderscheid tussen deze invalshoeken
  • is niet altijd heel scherp te trekken
  • ook onderscheid: web  diepe web

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

soorten informatiebronnen1
soorten informatiebronnen

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

soorten informatievragen
soorten informatievragen
  • feitelijk gegeven
  • informatie "over iets"
  • kies bij elk de juiste soort bron
  • kies daarbij het juiste zoektool

feit: 1: naslag - bijv. wikipedia

2: zoekmachine (event. gespecialiseerde> )

"over": zoekmachine (liefst gespecialiseerde> )

  • kies bij elk de juiste manier van zoeken (>)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

gespecialiseerde zoeksystemen
gespecialiseerde zoeksystemen

waarom gespecialiseerd zoeksysteem gebruiken, als het waarschijnlijk (?) toch (ook) al in Google zit

(of in Yahoo! of Bing) ?

  • resultaten verdrinken niet in die 500.000.000.000 andere documenten van algemene zoekmachine

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

gespecialiseerde zoeksystemen1
gespecialiseerde zoeksystemen

waarom gespecialiseerd zoeksysteem gebruiken,

als het waarschijnlijk (?) toch (ook) al in Google zit

(of in Yahoo! of Bing) ?

  • resultaten verdrinken niet in die 500.000.000.000 andere documenten van algemene zoekmachine
  • minder last van ruis uit "content farms"
  • niet alles zit in Google (enz.)>> het "diepe" web
  • Google (enz.) minder up-to-date dan gespecialiseerd systeem
  • vaak: specifieke zoekfunctionaliteit voor dat type informatie

daarom stopt Google tussen gewone resultaten vaak ook iets uit zijn andere systemen

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slide18

uit Google-News

uit real-time web

(twitter e.d.)

een paar

"gewone"

resultaten

uit Google-Video

zoeken algemeen
zoeken (algemeen)
  • zoekmachines begrijpen niet wat we bedoelen, maar geven wat we vragen
    • als jij "effecten van de financiële crisis in Europa" vraagt, zal hij niet naar "... in Spanje" gaan zoeken
  • vraag dus wat je verwacht dat antwoord zal zijn!
    • omdat die zoekwoorden voorkomen
    • omdat pagina met zoekwoorden in zelfde volgorde als in zoekvraag hoger scoort bij ranking
    • doe dit zeker bij zoeken naar feitelijke gegevens

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slide22

http://www.thumbshots.com/Products/ThumbshotsImages/Ranking.aspxhttp://www.thumbshots.com/Products/ThumbshotsImages/Ranking.aspx

zoeken algemeen1
zoeken (algemeen)
  • vraag wat je verwacht dat antwoord zal zijn!
    • vraag bijvoorbeeld met "precieze zin" optie:

"water kookt bij * graden" met * (wildcard) voor ontbrekend / onbekend woord of getal

    • ook als je een vaste uitdrukking niet meer weet

"het * * met het badwater weggooien"

    • met Google alle getallen binnen gegeven range zoeken

"een huur van 300..500 euro"

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

zoeken algemeen2
zoeken (algemeen)
  • vraag wat je verwacht dat antwoord zal zijn!
    • vraag niet "wie waren de presidenten van de VS?"

maar vraag "presidenten van de VS waren"

of vraag misschien nog liever:

obama, bush, clinton, nixon, kennedy, lincoln

want op pagina waar deze 6 namen voorkomen,

worden vast ook die andere 35 namen genoemd

    • pas woordgebruik aan gewenste (culturele) context aan wetenschappelijk / populair / jargon / jongeren mexicaanse griep  h1n1 virus  influenza A

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

zoeken algemeen3
zoeken (algemeen)
  • soms proberen sommige zoekmachines wel slimme dingen te doen
    • google zoekt automatisch op enkel- en meervoud en nog wat morfologische woordvarianten

maar: is soms afhankelijk van taal- en landenversie, dus niet altijd voorspelbaar wat en wanneer

maar: je wilt dat niet altijd new  news philips philip

    • op google.nl krijgen resultaten van .nl sites voorrang
    • bing probeert resultaat aan je locatie aan te passen

maar: effect vaak onbegrijpelijk

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

systematische zoekvraag
systematische zoekvraag

in databases werden zoekvragen van oudsher systematisch opgebouwd

met zoekmachines kan dat voor inhoudelijke vragen ook heel goed

  • welke aspecten / facetten / invalshoeken moeten in de te vinden informatie samen aanwezig zijn?

bijv.: bijwerking + inenting + varkensgriep

  • welke zoekwoorden kan ik bedenken voor elk daarvan?

bijv.: 1: bijwerking, bijwerkingen, nadeel, bezwaar

2: inenting, vaccinatie, vaccin

3: varkensgriep, H1N1, influenza a, mexicaanse griep

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

systematische zoekvraag1
systematische zoekvraag

systematisch opbouwen van inhoudelijke zoekvraag

(ik zoek informatie "over")

  • neem die woorden per facet samen met OR

bijwerking OR nadeel OR bezwaar

inenting OR vaccinatie OR vaccin

varkensgriep OR H1N1

  • combineer de resulterende "bouwstenen" met AND

maar hoe doe je dat precies?

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

combineren bij google en yahoo
combineren bij Google en Yahoo!
  • gebruik hoofdletters voor operator(en)
  • je mag de AND\'s weglaten
  • hier gaat -als enige systemen- OR voor AND
  • je hoeft dus geen haakjes te gebruiken
  • als je woorden wilt uitsluiten, dan moet je i.p.v. "NOT" per losse term - (min)teken gebruiken

voorbeeld:

bijwerking OR nadeel inenting OR vaccinatie varkensgriep OR H1N1 -qkoortsi.p.v.

(bijwerking OR nadeel) AND (inenting OR vaccinatie) AND (varkensgriep OR H1N1)

NOT qkoorts

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

combineren bij bing
combineren bij Bing
  • gebruik hoofdletters voor operator(en)
  • je mag de AND\'s weglaten
  • je moet WEL haakjes gebruiken bij OR
  • je mag ook NOT gebruiken

dus wel:

(bijwerking OR nadeel) AND (inenting OR vaccinatie) AND (varkensgriep OR H1N1)

NOT qkoorts

of

(bijwerking OR nadeel) (inenting OR vaccinatie) (varkensgriep OR H1N1)

NOT qkoorts

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

relevance ranking meer dan pagerank
relevance ranking: meer dan pagerank

pagerank alleen van belang als zoekwoorden weinig bepalend

die woorden maken:

  • pagina relevanter als zoekwoord in titel
  • pagina relevanter als zoekwoord in URL of in koppen <H1> <H2>
  • pagina relevanter als zoekwoord meer in begin van tekst
  • pagina relevanter als zoekwoord vaker voorkomt
  • pagina relevanter als zoekwoorden dicht bij elkaar
  • pagina relevanter als zoekwoorden in zelfde volgorde als vraag (!)
  • zeldzaam zoekwoord telt hierbij zwaarder dan heel algemeen

(voor jou belangrijk woord in zoekvraag 3x intikken - bij Google)

  • pagina relevanter als zoekwoord ook vaak voorkomt in tekst van hyperlink die ernaar verwijst (de "googlebom")

zie bijv.: http://www.vaughns-1-pagers.com/internet/google-ranking-factors.htm

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

relevance ranking
relevance ranking
  • elke zoekmachine heeft eigen "geheime" factoren en eigen afweging hoe sterk elke factor meetelt
    • elke zoekmachine sorteert dus anders
    • dus weinig overlap tussen zoekmachines bij eerste 10

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

relevance ranking1
relevance ranking
  • elke zoekmachine heeft eigen "geheime" factoren en eigen afweging hoe sterk elke factor meetelt
    • elke zoekmachine sorteert dus anders
    • dus weinig overlap tussen zoekmachines bij eerste 10
    • wie doet het het best?

probeer eens een "blinde" vergelijking site: blindsearch

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

relevance ranking2
relevance ranking
  • elke zoekmachine heeft eigen "geheime" factoren en eigen afweging hoe sterk elke factor meetelt
    • elke zoekmachine sorteert dus anders
    • dus weinig overlap tussen zoekmachines bij eerste 10
    • wie doet het het best? soms de een, soms de ander !
  • het heeft dus zin meer zoekmachines
    • bijv.: via browsys-finder

of metasearch te gebruiken

    • bijv.: ixquick, dogpile, yippy

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

hulp bij verfijnen zoekresultaat
hulp bij verfijnen zoekresultaat

zoekresultaten vaak te ruim en nog niet in goede context

door onvoldoende gespecificeerde zoekvragen

  • sommige systemen geven suggesties op basis van eerder door anderen gestelde uitgebreider zoekvragen terwijl jij je vraag aan het intikken bent ;

Google-Instant voorspelt zelfs al wat je gaat vragen

  • sommige systemen geven suggesties voor inperking op basis van statistische analyse van woorden in al gevonden resultaten, bijv. Quintura (gebruikt Yahoo!)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

hulp bij verfijnen zoekresultaat1
hulp bij verfijnen zoekresultaat

zoekresultaten vaak te ruim en nog niet in goede context

door onvoldoende gespecificeerde zoekvragen

  • sommige systemen geven suggesties op basis van eerder door anderen gestelde uitgebreider zoekvragen terwijl jij je vraag aan het intikken bent ;

Google-Instant voorspelt zelfs al wat je gaat vragen

  • sommige systemen geven suggesties voor inperking op basis van statistische analyse van woorden in al gevonden resultaten, bijv. Quintura (gebruikt Yahoo!)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

hulp bij verfijnen zoekresultaat2
hulp bij verfijnen zoekresultaat
  • Google biedt opties om achteraf zoekresultaat in te perken op bepaalde kenmerken
  • (dat had je voor een deel ook vooraf al kunnen doen via geavanceerd zoekscherm)
  • vooral interessant is inperking op zelf te specificeren tijdperiode

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slide56

pas op:

datums niet 100%

betrouwbaar

zoeken in andere talen
zoeken in andere talen
  • handig als je andere taal kent,

anders zonder hulp niet haalbaar

  • Google "language tools" biedt gewone vertaalhulp, maar ook vertaald zoeken
    • vertaalt zoekvraag naar gewenste taal
    • vertaalt zoekresultaten terug naar jouw taal

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

specialisatie
specialisatie

speciale zoekhulpmiddelen

  • voor blogs
  • voor vak & wetenschap
  • voor nieuws
  • voor real-time
  • voor boeken
  • voor oude meuk
  • voor mensen
blogsearch
blogsearch

waarom aparte zoekmachine

(bijv. Google Blogsearch)

  • snelheid essentieel: snel indexeren van alleen blogs is makkelijker dan van het hele web
  • relevante speciale zoekopties:
    • op auteur zoeken
    • op datum zoeken
    • zoeken wie verwijzen naar bepaalde andere blogpost (of webpagina) [ongedocumenteerd!]

link:http://www.xxx.com/yyy/zzz.html

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slide64

SearchEngineLand blogpost (1/2/2011) over

"afkijken" van zoekresultaten door Bing

vak wetenschap algemeen
vak & wetenschap algemeen
  • Google Scholar
    • >100 miljoen wetenschappelijke artikelen op elk gebied
    • je kunt zoeken op auteurs
    • links naar "related articles" en naar "citaties"
    • aantallen "citaties" mede gebruikt voor ranking
    • toegankelijkheid volledige tekst vaak een probleem (niet aanwezig / alleen als je betaalt - soms wel binnen HvA)
  • Scirus
    • wetenschappelijke artikelen + 150 miljoen webpagina\'s
    • artikelen lang niet altijd toegankelijk (soms wel binnen HvA)

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

vak wetenschap specifiek
vak & wetenschap specifiek
  • geneeskunde: pubmed
    • vertaalt (Engelse) zoekwoorden zo veel mogelijk naar wetenschappelijk jargon

tranquilisers → tranquilizing agents

    • breidt zoekvraag automatisch uit met specifiekere begrippen / onderdelen

tranquilizing agents → clozapine, diazepam, enz.

eye → eyelid, retina, enz

    • linkt naar volledige teksten bij uitgevers (toegang?)
  • overige vakgebieden: zie databases (€) bij mediatheek of universiteitsbibliotheek

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

nieuws
nieuws
  • Google News: vaak alleen "nieuw nieuws"

NL: 1 maand; VS: enkele jaren + (€)

  • LexisNexis (€): ook "oud nieuws"

>> mediatheek >> databanken >> LexisNexis Newsportal

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

nieuws1
Engelstalig nieuws uit 4500 bronnen

+ aparte versies in andere talen dan Engels:

chinees (1000 bronnen)

duits (700 bronnen)

frans (500 bronnen)

hebreeuws (100 bronnen)

italiaans (250 bronnen)

japans (600 bronnen)

koreaans (550 bronnen)

nederlands (>400 bronnen)

portugees (200 bronnen)

spaans (700 bronnen)

...

nieuws

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

real time web
gewone zoekmachines (Google , Bing ) erg onvolledig

in speciale zoekmachines alleen nieuwste berichten

voor alleen twitter: search.twitter, kurrently, tweetzi, …

voor twitter + facebook + blogs + …. :

socialmention, samepoint, whostalkin

lees interview met Henk van Ess hoe je twitter e.d. als bron kunt gebruiken

real-time web

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

book search
book search
  • google book search
    • o.a. om te zien of iets heel specifieks ergens in een boek een keer wordt genoemd
    • mashup met Google maps
    • alleen uit oude boeken altijd alles full-text op het scherm
  • worldcat
    • catalogus van 10.000 bibliotheken
    • o.a. hoe dichtbij je bepaald boek kunt lenen (via postcode)
  • librarything
    • o.a. kijken wat anderen van een boek vinden

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

ouwe spullen
ouwe spullen
  • way-back-machine
    • vindt oude versies van webpagina\'s terug tot 1996

(als je het -oude- URL weet)

  • Koninklijke bibliotheek
    • heeft groeiend aantal gedigitaliseerde full-text doorzoekbare (historische) kranten (nu 1618-1945)
  • Google news archive
    • stelt (tegen betaling) ook Amerikaanse krantenarchieven beschikbaar

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slide78

MIM-site

juni 2000

mensen
mensen
  • je kunt iedereen Googlen
  • speciale mens-zoekmachines maken vooral gebruik van zo veel mogelijk sociale netwerken:
    • pipl
    • wieowie
    • kgb-people
    • 123people

zijn eigenlijk dezelfde

alleen verschillende interfacetaal

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slide80
s

betrouwbaarheid

er is geen

"bocca della verità"

voor internet

- iedereen kan alles op internet zetten

- zelfs geen controle op feitelijke gegevens

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

betrouwbaarheid
betrouwbaarheid

wat te doen?

  • gebruik Wikipedia voor controle op feiten
  • gebruik gespecialiseerd (selectief) zoeksysteem voor betrouwbaarder informatie
  • zoek in social bookmark-site Delicious:

wat daarin zit is bewust door mensen gebookmarked

  • kijk of onafhankelijke bronnen hetzelfde beweren
  • wetenschappelijke en vak-tijdschriften passen vaak "peer review" toe voor ze iets publiceren
  • wees zelf kritisch

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

toegankelijkheid
toegankelijkheid
  • door zoekmachines zijn we gewend geraakt aan "instant satisfaction" van onze informatiebehoefte
  • wat je vindt staat meteen op je scherm
  • toch lukt dat ook niet in alle Googles:

Google Scholar, Google Books

  • sommige "betrouwbare" informatie krijg je alleen te zien als je abonnee bent (of je organisatie dat is)
  • er is wel trend naar "open access"
  • universiteiten en hogescholen hebben vaak licenties

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

slotopmerkingen
slotopmerkingen
  • er is (helaas) geen ideaal zoekrecept dat altijd werkt
  • zorg dat je vertrouwd bent met een boel van de hier genoemde bronnen, systemen en technieken
  • beperk je niet tot 1 zoektool
  • zorg dat je altijd een plan B achter de hand hebt
    • als je niet tevreden was met resultaat van plan A
    • als plan A wel al goed ging, maar je toch ook nog nieuwsgierig bent of er meer / andere informatie is
  • wees kritisch
  • wees inventief

Eric Sieverts | ZA07-2 | februari 2011

ad