asturias leongo eta gaztelako erresumak
Download
Skip this Video
Download Presentation
ASTURIAS-LEONGO ETA GAZTELAKO ERRESUMAK

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 28

ASTURIAS-LEONGO ETA GAZTELAKO ERRESUMAK - PowerPoint PPT Presentation


  • 215 Views
  • Uploaded on

ASTURIAS-LEONGO ETA GAZTELAKO ERRESUMAK. 10. GAIA. DBH 2. LEHEN ERRESISTETZIA GUNEA. 711an Musulmanek Iberiar penintsula konkistatu Bisigodoen Erresuma desagertu Bisigodoak Kantabriar mendikatean babestu Erresistentzia-gune garrantzitsua. ASTURIASKO ERRESUMA. 722an Covadongako Gudua

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' ASTURIAS-LEONGO ETA GAZTELAKO ERRESUMAK' - elma


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
lehen erresistetzia gunea
LEHEN ERRESISTETZIA GUNEA
  • 711an Musulmanek Iberiar penintsula konkistatu
    • Bisigodoen Erresuma desagertu
      • Bisigodoak Kantabriar mendikatean babestu
        • Erresistentzia-gune garrantzitsua
asturiasko erresuma
ASTURIASKO ERRESUMA
  • 722an Covadongako Gudua
    • Pelaio buruzagi, noble kristauak garaipena lortu
      • Ondorioz hegoalderantz hedatzen hasi
  • VIII-IX mendeetan Alfontso I.a eta Alfontso II.ak helburuak:
    • Duero ibaiaren harana birpopulatzea
    • Razziak/musulmanen arpilatze-espedizioak eragotzi
    • Laborantza-lur gehiago eduki
  • Asturiasko monarkek mendebalderantz hedatu
    • Galizia okupatu (X-XII arte independente)
leongo erresuma
LEONGO ERRESUMA
  • Alfontso IIIak hegoalderantz hedatzen jarraitu
    • Musulmanak ahul baitzeuden
  • 854an Leon hiriburu bihurtu
    • Aurretik Oviedo
  • Ordundik aurrera (Asturias-)Leongo Erresuma
arte erromanikoa
ARTE ERROMANIKOA
  • Asturiar artea
    • IX. Mendean garatu
    • Arte bisigodoaren eragin handia
    • Eraikin erlijioso ugari
    • Eskultura eta pinturak barrualdea dekoratu
    • Eraikinen ezaugarriak:
      • Homarria (materiala)
      • Horma-bularrak (eraikin garaiagoak ondorioz)
      • Puntu-erdiko arkua eta kanoi-ganga gailendu
    • *Narancoko Andre Maria jauregia (Asturiasen)
    • *Oviedoko katedraleko Ganbera Santua
arte erromanikoa1
ARTE ERROMANIKOA
  • Mozarabiar artea
    • X. mendean
    • Musulmanen lurreko kristauek garatua
    • Ezaugarri nagusiak:
      • Eliza txikiak (egitura bisigodoaz)
      • Barrualdeko dekorazio soila
      • Harlandua, adreilua eta hormarria erabili
      • Ferra-arkua (islamiar estilokoa)
      • Beatoak erabili = Monje mozarabiarrek idatzitako eskuizkribuak
    • *Escaladako Done Mikel eliza (Leon)
    • *Peñalbako Done Jakue Eliza (Leon)
gaztela leongo erresuma
GAZTELA-LEONGO ERRESUMA
  • Leongo Erresuma konderritan banatua
  • Konderririk garrantzitsuena = Gaztela (urruti, beraz nahiko independentzia)
  • Gaztela mugaldea zegoen, beraz musulmanen eraso asko jasan
    • Bizi baldintza latzak + Gotorleku ugari (defendatzeko)
  • X. amaieran Fernán González kondeak Gaztelako erresuma independente bihurtu (monarkia ahul zegoen)
  • XI-XIII. Gaztelako eta Leongo erresumak hurbiltze eta urruntze aldiak izan (oinordekotza eta ezkontzengatik)
  • 1230ean, Fernando IIIak behin betiko batu GAZTELAKO ERRESUMA bezala
slide10
Erregerik garrantzitsuenak garai honetan:
    • Fernando III
    • Alfonso Xa Jakintsua (Fernandoren semea)
  • Gaztelako antolakuntza politikoa:
    • Monarkia: agintari gorena
    • Gorteak: XII. Mendean sortu ziren erakunde politikoak.
      • Aholkuntza-funtzioak betetzen zituen soilik.
      • Monarka zen batzarburua
      • Kontzejuak: Udalerrietako administrazio- eta gobernu-organoa
  • Beste erakunde batzuk:
    • Audientzia: erresumako justizia-organo gorena (IX)
    • Errege ogasuna: erresumako ondasunak eta aberastasunak administratzea eta zergak kobratzeaz arduratzen zena. (XIV)
gaztelaren hedapena
GAZTELAREN HEDAPENA
  • 1031an kaliferria zatitu = taifak sortu (erresuma txiki independenteak) = pariak ordaindu musulmanei
  • Gaztelako Erresuma Iberiaren hegoaldera hedatu = erresuma sendotu
  • 1085an Toledoko Taifa konkistatu
  • Hurrengo urteetan Guadalajara + Madril + Cuenca
  • Laster gelditu:
    • XI.mende amaieran tropa almoravideak iritsi
    • XII.mendean Almohadeak iritsi
slide13
1212an Kristauak garaitu Navas de Tolosan = Andalusia oso hartu (Granadako erresuma ezik)
  • Errekonkistan emankorrenak:
    • Alfontso VI (1040-1109)
    • Fernando III (1201-1252)
  • Hedapenaren arrazoiak:
    • Monarkek lur gehiago nahi
    • Laborantza-lur gehiago behar (biztanleria hazkundea)
    • Galdutako lurraldea berreskuratzeko gurutzada
  • *Konkista ondoren lurra birpopulatu behar = jabetza-eskubideak eman (latifundioak)
slide14
IX.mende ondoren, Portugal konderria sortu (Aturias-Leóngo Erresumaren menpe)
  • Portugalgo kondea = erregearen basailua baina independentziaz jokatu
  • XII. Mendean, Alfontso Henrikes kondeak musulmanan kontrako kanpaina (ongi atera)
    • Errege izendatu bere burua
  • 1143an independentzia lortu zuen (Zamorako Bakea)
  • Gaztelako Erresuma berreskuratu nahi = Aljubarrotako Guduan (1385)
  • XIII.mendean gaur egungo mugak hartu
  • Henrike Nabigatzailea erregeak garaipen politiko eta militarrik handienak:
    • Merkataritza hedatu
    • Aurkikuntzak sustatu
ekonomia eta gizartea
EKONOMIA ETA GIZARTEA

ASTURIAS-LEONGO ERRESUMAK

  • VIII-X. mendean Asturias-Leongo Erresumak iraupeneko ekonomia (norberaren kontsumoa)
    • Nekazaritzako produktuak
    • Abeltzaintzako ekoizpena
  • Soberakinik ez = Merkataritza-trukerik ez
  • Ekonomia nagusiki landatarra (Al Andaluskoa hiritarra)
ekonomia eta gizartea1
EKONOMIA ETA GIZARTEA

GAZTELAKO ERRESUMAKO EKONOMIA

  • XI-XIII. bitartean, ekonomia asko hazi = nekazaritza errendimenduak gora (ardi merinoen abeltzaintza)
  • 1273an Alfontso X.ak Mertaren Kontzeju Prestua sortu (abeltzain nobleak beren interesak babesteko)
  • Merkataritzaren goraldiaz = Kantabriako eta Bizkaiko portuak garatu
  • Salerosteko azoka handiak sortu
ekonomia eta gizartea2
EKONOMIA ETA GIZARTEA

GRANADAKO ERRESUMA NAZARIA

  • Gaztelako erresumarekin harreman estuak
  • VII-XII. Bitartean oparotasun handia
  • Luxuzko produktuak: zetazko ehunak, zeramika, beira, brontzea, zilarra eta urrea (kristau-erresumentan estimatuak)
ekonomia eta gizartea3
EKONOMIA ETA GIZARTEA

GAZTELAKO GIZARTEA

  • Biztanleria urria (gaztazkengatik)
  • Hiriak garatzen, baina gehienak landako herrietan bizi
  • Biztanleria etnia eta erlijio askotarikoa: kristauak, juduak eta musulmanak
erdi aroaren amaiera
ERDI AROAREN AMAIERA
  • XIV. Mendetik aurrera garrantzi handiko aldaketak Gaztelan
    • Krisialdi demografikoa
      • Nekazaritzaren errendimendu apala
      • Uzta txarrak Gosetea = herritarrak ahulduta
      • Izurrite Beltza 1348an = Herri asko biztanlerik gabe
        • *Alfonso XI.a izurriteaz hil 1350an Gibraltar setiatzean
    • Krisialdi politikoa
      • Nobleek galerak izan
      • Zerga feudalak igo = erregearen kontra matxinatu lur berriak lortzeko
      • Gatazka dinastikoak
        • Henrike Trastamarakoa vs Petri I (anaia) = Gerra zibila (1369an bukatu)
    • Krisialdi soziala
      • Elikagaiak garestitu
      • Jaun feudalek beren eskubide feudalak gogor aplikatu
      • Monarkek zerga berriak
      • Nekazarien matxinadak = Irmandiñoen matxinada (Galizian)
slide20
XV. Mendean susperraldia
    • Demografia suspertu
    • Nekazaritza espezializatu
    • Abeltzaintza igo
    • Eskulangitzako + ehungintzako jarduerak sustatu
    • Larrungintza + burdinazko tresnak (armak)
  • Trastamara dinastia
    • Gaztelako koroa mendearen erdialdera arte sendotu = Errege Katolikoak ezkontzean
      • Gaztelako Isabel I (1451-1504) + Aragoiko Fernando II (1452-1516)
  • Al Andalusen amaiera
    • 1492an Errege Katolikoek lurralde guztia hartu
    • Granadako azken monarka Boabdil
done jakue bidea
DONE JAKUE BIDEA
  • Leku santuetara erromesaldiak egiteko ohitura zabaldu
  • Jakue apostoluaren hilobia aurkitu (Konpostelan)
    • Katedrala egiten hasi
    • Erromes-bide berri bat sortu
  • Erromes-bidea EHtik pasatu
    • Merkataritza eta kultura-truke handia
    • Populazio gune berriak sortu
  • Burgoak = erromesen premiak asetzeko
  • Bi erromes-bide:
    • Itsasaldekoa:
      • Bilbo (Begoñako Santiago katedrala)
      • Ziortzako Kolejiata: erromesek gaua igarotzeko
    • Barrualdekoa
slide23
XI. Mende geroztik arte erromanikoa hedatzeko modu bilakatu:
    • Jakan, Lizarran, Iruñean, Logroñon, Burgosen, Leonen, Santiagon...
  • Hainbat zubi, ostatu, ospitale eta eliza eraikin erromesei bidaia errazteko
  • Erromesak erlijio-arrazoiengatik egiten zuten Donejakue Bidea
  • Erromesen janzkera:
    • Bide-zorroa: limosna gisa jasotzen zituzten jakietarako
    • Pordoia: ibiltzeko erabiltzen zuten makila
    • Kapela eta kapa: eguraldi txarretik babesteko
    • Maskorra: Santiagorako erromesaldiaren sinboloa
marka hispanikoa
MARKA HISPANIKOA
  • VIII. Mendean:
    • Karolingioek Marka hispanikoa ezarri
      • Iruñetik Bartzelonaraino (Konderritan zatitu)
  • IX. Mendearen hasieran
    • Karolingioetatik independentzia lortu
      • Lehenak: Iruñea eta Aragoi
    • Marka hispanikoa Konderri Katalanetara mugatu
    • 830ean: Aritza familiak frankoak bidali
      • Iruñeko Erresuma sortuz
        • Nafarroako Erresuma bilakatu geroago
  • IX. mendean Arabako Konderria sortu
slide26
Antso III Gartzez Nagusia (1004-1035) lurralde-hedapenik handiena lortu
    • Nafarroa+Gaztela+Aragoi Erresumak batu
    • Hiltzean lurrak banatu konderri edo erresumetan:
      • Nafarroa: Gartzia III Santxez
        • Antso IV (anaiak hil 1076an)
        • *XIX. Mendean galdu zuen erresuma izaera Frantzesengandik (Enrike III)
      • Gaztela: Fernando I
        • Antso II (Gaztelako lehen erregea)
        • Alfonso VI (Araba+Gipuzkoa+Bureba+Bizkaia+Durangaldea bereganatu)
          • XII-XIII. mendeetan
      • Aragoi: Ramiro I (Aragoiko lehen errege bilakatu)
        • Aragoiko Antso Ramirez (lehengusua hiltzean Iruñeko Koroa bereganatu)
        • Anfontso Ia Borrokalaria (XII. hedapenik handiena)
        • *Alfontso I hiltzean erresuma berrezarri = Nafarroako Erresuma
      • Sobrarbe eta Ribagorza: Gonzalo (1045 hiltzean Ramirok hartu bere lurrak
slide27

Foruak: antzina-antzinatik ahoz transmititutako EH aratzen zuten usadio eta ohiturak ziren.

    • XIV-XVI bitartean idatziz jaso ziren = lege balioa hartu.
    • Lurraldeek estatus propioa izan zuten
      • Frantziako Iraultzara arte 1789
      • Karlistaldira arte 1876
  • XIII-XIVan Aragoiko Koroak oparotasun ekonomikoa:
    • Aragoi: zerealen nekazaritza eta abeltzaintza
    • Valentzia: nekazaritza ureztatua eta luxuzko artisau-ekoizpena sustatu
    • Katalunia+Mallorca: hirigune garrantzitsuak sortu + manufaktura eta merkataritza burgesak sortu
slide28
Esportatu: ehunak, artisautza-produktuak (burdina, larrua…), papera, kolara, azafraia
  • Inportatu: garia, zeta, urrea, arabiako goma, espezieak
  • *Kontsulatuak ezarri Mediterraneoko portuetan
  • XIV-XV mendeetan uzta txarra = 1348an Izurrite Beltza = Krisialdi demografikoa + ekonomikoa = krisialdi ekonomikoa (remençako nekazariak nobleen aurka)
  • Elizak aberatsak + boteretsuak = liskar garaian bakea bermatzen zuten
  • Monasterioak kultura-guneak = Monasterioetako liburutegiak batik bat
    • Bertan garatu hizkuntza erromanikoetan idatzitako lehen dokumentuak
ad