Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 57

Atom Numarası = Proton Sayısı = Çekirdek Yükü = Elektron Sayısı PowerPoint PPT Presentation


  • 204 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Download Presentation

Atom Numarası = Proton Sayısı = Çekirdek Yükü = Elektron Sayısı

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • ATOMUN YAPISIElementlerin tm zelliini gsteren en kk parasna atom denir. Atomu oluturan paracklar farkl yklere sa-hiptir. Atomda bulunan ykler; negatif ykler ve pozitif yklerdir. Atomu oluturan paracklar: * Cisimden cisme elektrik yklerini tayan negatif ykl elektron,* Elektronlarn ykn dengeleyen ayn sayda ama pozitif ykl olan proton,* Elektrik yk tamayan ntr parcackntron


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Atom iki ksmdan oluur :1-ekirdek (merkez) ve 2-Katmanlar (yrnge; enerji dzeyi) ekirdek, hacim olarak kk olmasna karn, atomun tm ktlesini oluturur. ekirdekte proton ve ntronlar bulunur. Elektronlar ise ekirdek evresindeki katmanlarda bulunur.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Elektronlarn ekirdek etrafnda dnme hz, 2,18.108 cm/sndir.Elementlerin ekirdekte bulunan protonlar, atomun ( o elementin) tm kimyasal ve fiziksel zelliklerini belirler


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Proton says atomlar (elementler) iin ayrt edici zelliktir. Yani proton saysnn farkl olmas elementin dierinden farkl olduu anlamna gelir.Elektronlarn bulunma olaslnn olduu blgelere elektron bulutu denir.Kimyasal olaylarda (reaksiyonlarda) yalnzca elektron says deiir. Proton ve ntron, ekirdekte bulunduu iin saylar deimez.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Ntr bir atom iin; elektron says= proton says(A.N.) Atom numaras= proton says ekirdek yk= proton saysyon yk= proton says elektron says (E.S.)(K.N.) Ktle numaras= proton + (N.S)ntron says (Nkleon says)(atom arl)


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Atom Numaras = Proton Says = ekirdek Yk = Elektron Says


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • zotop atom: Proton saylar (atom numaralar)ayn, ntron saylar farkl olan atomlara denir. zotop atomlarn kimyasal zellikleri ayn (p ayn) , fiziksel zellikleri farkldr (n farkl).Ntr halde bulunmayan, iyon halindeki izotop atomlarn hem fiziksel, hem kimyasal zellikleri farkldr.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Atom Modelleri :Atom gzle veya en gelimi elektron mikroskoplar ile bile grlemez. Maddenin ktlei olduu halde maddeyi oluturan atomlarn tek tek ktleleri llemez ve atomlar duyu organlar tarafndan alglanamaz. Eski alardan gnmze kadar gzle grlemeyen atom hakknda eitli bilim adamlar deneyler yapmlar, atom hakknda elde ettikleri bilgileri aklamak iin eitli bilimsel modeller ortaya koymulardr. Atom hakknda ortaya konan her yeni model bir nceki modelin eksikliini gidermitir. Atom hakknda yaplan yeni deneyleri aklayamayan modelin yerine de yeni bir model gelitirilmitir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Eski atom modellerinin bugn geerli olmamasnn nedeni, o modelleri gelitiren bilim adamlarnn iyi dnememesinden deil, o dnemde bilinenlerin bugn bilinenlere gre daha az olmasndan kaynaklanr. (Dalton atom modeli aklandnda o dnemde bilinenler dikkate alndnda o modeli gelitirmek, Bohr atom modelini gelitirmekten daha zordu).


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Atom hakknda Democritus, Dalton, Thomson, Rutherford, Bohr ve De Broglie isimli bilim adamlar ve filozoflar grlerini ortaya koymular ve gnmzdeki atom modeli ortaya kmtr. Gnmzde kullanlan atom modeli Modern Atom Teorisi sonucu ortaya konmutur ve bugnk model, yeni bir model bulununcaya kadar geerliliini srdrecektir


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

a) Democritus Atom Modeli (DemocritusM.. 400) :Atom hakknda ilk gr M.. 400l yllarda Yunanl filozof Democritus tarafndan ortaya konmutur. (Teosta yaamtr). Democritus, maddenin taneciklerden olutuunu savunmu ve bu taneciklere atom adn vermitir. Democritus, atom hakkndaki grlerini deneylere gre deil varsaymlara gre sylemitir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Democritus a gre; Madde paralara ayrldnda en sonunda blnemeyen bir tanecik elde edilir ve bu tanecik atomdur. Btn maddeler ayn tr atomlardan oluur. Maddelerin farkl olmasnn nedeni maddeyi oluturan atomlarn say ve dizilii biiminin farkl olmasdr. Atom grlemez. Atom grlemedii iin blnemez.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • b) Dalton Atom Modeli (John Dalton 17661844) :Atom hakknda ilk bilimsel gr 1803 1808 yllar arasnda ngiliz bilim adam John Dalton tarafndan ortaya atlmtr. Dalton a gre; Maddenin en kk yap ta atomdur. (Maddeler ok kk, blnemez, yok edilemez berk taneciklerden oluur.) Atom paralanamaz. Atom ii dolu kre eklindedir. Btn maddeler farkl tr atomlardan olumutur. Maddelerin birbirlerinden farkl olmasnn nedeni maddeyi oluturan atomlarn farkl zellikte olmasdr. Bir maddeyi oluturan atomlarn tamam birbirleriyle ayn zelliklere sahiptir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • NOT : 1- Madde fiziksel veya kimyasal deimeye uradnda atomlar varlklarn korurlar, paralanmaz ve yeniden oluturulamazlar.2- Kimyasal olaylar atomlarn birlemesi veya ayrlmas sonucu oluur. Atomlar birleerek moleklleri oluturur. Bir bileiin moleklleri tamamen birbirinin aynsdr.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 3- Dalton ngiltereli bir kimyac olup daha ok maddenin yapsn aklayan atom teorisiyle n kazanmtr. Bunun yannda gazlarn bir takm zellikleriyle ve zellikle ksmi basnlaryla ilgili almalarda yapmtr.4- Birok elementin atomlarnn arlklarn kendi ilkel ortamnda alarak lmeye alm ve bu arlklarla ilgili bir tablo yapmtr. Ancak daha sonra gelien teknik ve teknolojiyle bilim adamlar tarafndan atomlarn arlklarn yeniden llm ve Daltonun hazrlad bu tablonun hatal olduu ortaya kmtr


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 5- Sabit oranlar kanunu ve katl oranlar kanunu olarak grdmz bileiklerdeki ktlesel ilikilere bakarak 1803 ylnda John Dalton, maddelerin ok ok kk yap talarnn topluluu halinde bulunduu, fikrini ileri srd Dalton atom teorisi olarak ortaya konular temel zellikler unlardr. Ayn elementin atomlar biim, byklk, ktle ve daha baka zellikler bakmndan ayndr. Ancak bir elementin atomlar baka bir elementin atomlarndan farkldr. Atomlar belli saylarda birleerek moleklleri olutururlar. 1 atom X ile 1 atom Y den XY, 1 atom X ile 2 atom Y den XY2 bileii oluur. Oluan bileikler ise standart zellikleri molekller topluluudur. Farkl cins atomlar farkl ktlelidir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 6- Atomla ilgili gnmzdeki bilgiler dikkate alndnda Dalton atom teorisinde nemli yanl hemen fark edilir: Atomlar ii bo kreler deildir. Boluklu yapdadrlar. Ayn cins elementlerin atomlar tam olarak ayn deildir. Ktleleri farkl (izotop) olanlar vardr. Maddelerin en kk parasnn atom olduu ve atomlarn paralanamaz olduu doru deildir. Radyoaktif atomlar daha kk paralara aylarak daha farkl kimyasal zellikte baka atomlara ayrabilir; proton, ntron, elektron gibi paracklar saa bilirler.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • c) Thomson Atom Modeli (John Joseph Thomson 18561940) :Atomun yaps hakknda ilk model 1897 ylnda Thomson tarafndan ortaya konmutur. Thomson atom modeli bir karpuza ya da zml keke benzer. Thomson a gre; Atom kre eklindedir. (ap 108 cm) Atomda (+) ve () ykl tanecikler bulunur. Thomsona gre atom; d tamamen pozitif ykl bir kre olup negatif ykl olan elektronlar kek ierisindeki gml zmler gibi bu kre ierisine gmlm haldedir. Atomlar, daha kk taneciklerden olutuu iin paralanabilirler.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

NOT : 1- ngiliz fizik limlerinden biri olup, elektronlar hakkndaki almalardan dolay 1906 da Nobel fizik dln almtr. 1885te ii bo bir cam tp ierisinden elektrik akmlar zerinde alrken nlar tpn negatif (katot) kutbundan geldiini grm ve ilk defa katot nlarn bulmutur. Bylece elektronlar da bulmutur. Ve sonu olarak elektronlarn her atomun tabiatnda var olan temel paracklar olduunu sylemitir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 2- Dalton atom modelinde () ykl elektronlardan ve (+) ykl protonlardan sz edilmemitir. Yaplan deneyler yardmyla; katot nlarndan protonun varln ortaya koymutur. Thomson atom alt paracklar zerinde almalar yaparken icat ettii katot tp yardmyla 1887 ylnda elektronu kefinden sonra kendi atom modelini ortaya att3- Elektronlarn ktlesi pozitif yklerin ktlesinden ok kktr. Bu nedenle atomlar balca pozitif ykler oluturur.4- Atomda elektriksel dengeyi salamak iin pozitif yk saysna eit sayda elektron kre iinde dalmtr.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 5- ELEKTRONUN KEFMaddenin yapsna ilk olarak modern yaklam Thomsonun katot nlarn inceleyerek elektronun kefi ile balar. Thomson: elektriksel gerilim uygulanan katot nlar tpnde katot nlarn negatif kutup tarafndan itildiini pozitif kutba doru ekildiini tespit etti.Ayn cins elektrik yklerinin bir birini itmesi ve farkl yk elektrik yklerinin birbirini ekmesi nedeniyle Thomson katot nlarnn negatif elektrik yklerinden olduu sonucu kard.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Thomson deneyinde katot iin farkl madde kullandnda ve deney tpnn farkl gazla doldurulduunda da katot nlarnn ayn davranta bulunduunu grd. Bylece elektronun maddenin cinsinin karakteristik bir zellii olmadn btn atom cinsleri iin elektronun her birinin ayn olduunu neticesini ortaya koydu.Elektron negatif ykl olduundan elektriksel alanda pozitif kutba doru saparlar. Elektriksel alandaki bu sapmalar taneciin yk (e)ile doru, ktlesi(m) ile ters orantldr. Ykn ktleye oran (e/m) bir elektrik alan iinde elektronlarn dorusal yoldan ne kadar sapacan gsterir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 6- PROTONUN KEFKatot tpleriyle elektron elde edildii gibi, elektrik dearj (boalma ) tpleri ile de pozitif iyonlar elde edilir. Bu tplerde uygulanan yksek gerilim sonucunda atomdan elektronlar koparlarak pozitif iyonlar oluturulur. Oluan bu pozitif iyonlar bir elektriksel alanda elektronun ters ynnde hareket ederek negatif elektrota (katota) doru ilerler. Bu iyonlarn byk bir ksm hareketleri srasnda ortamdaki elektronlara arparak ntral atomlar olutururlar. ok az bir ksm ise yollarna devam ederek katota eriirler. Eer ortas delikli bir katot kullanlrsa, pozitif paracklar delikten geerler. Bu nlara pozitif iyonlar ya da kanal nlar denir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Pozitif iyonlar iin e/m nin saptanmasnda katot nlarnn incelenmesinde kullanlan yntemin hemen hemen ayns kullanld. Katot nlarnda katot maddesi ne olursa olsun elde edilen nlarn e/m oran hep ayn bulunmutu. Oysa pozitif nlarda elde edilen e/m oran tpteki gazn oranna gre farkl olduu bulundu7- Protonlar ve elektronlar ykl paracklardr. Bunlar yk bakmndan eit, iarete zttlar. Protonlar +1 birim yke, elektron ise 1 birim yke eittir


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 8- Ntr bir atomda proton says elektron saysna eit olduundan ykler toplam sfra eittir.9- Atom yar ap 10-8 cm olan bir kre eklindedir. Sz konusu kre ierisinde proton ve elektronlar atomda rasgele yerlerde bulunurlar. Elektronun kre iindeki dalm zmn kek iindeki dalmna benzer.10- Elektronlarn ktlesi ihmal edilebilecek kadar kktr. Bu nedenle atomun arln byk lde protonlar tekil eder.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 11- Ntron denilen paracklardan bahsedilmemesi Thomson atom teorisinin eksikliklerinden biridir. Proton ve elektronlarn atomda rasgele yerlerde bulunduu iddias ise teorinin hatal yndr.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • d) Rutherford Atom Modeli (Ernest Rutherford 18711937) :Atomun ekirdeini ve ekirdekle ilgili birok zelliin ilk defa kefeden bir bilim adam Rutherforddur. Atom ktlesinin tamamna yakn merkezde toplanr, bu merkeze ekirdek denir. Atomdaki pozitif yklere proton denir. Elektronlar ekirdek etrafnda gezegenlerin Gne etrafnda doland gibi dairesel yrngelerde srekli dolanrlar


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • . ekirdekle elektronlar arasnda ekim kuvveti olduu iin elektronlarn ekirdee dmemeleri iin dolanmalar gerekir. (Yrnge daire eklinde deil, enerji seviyesine karlk gelen orbitallerde dolanr). Elektronlarn bulunduu hacim ekirdein hacminden ok byktr. ekirdekteki protonlarn says (yk miktar) bir maddenin btn atomlarnda ayn, fakat farkl maddenin atomlarnda farkldr. ekirdekteki proton (yk) says, elektron saysna eittir. ekirdekteki pozitif yklerin ktlesi yaklak atom ktlesinin yarsna eittir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

NOT : 1- Yeni Zellandada domu ve baarl bir renci olduundan 1894 ylnda ngiltereye gelmitir. lk nceleri elektromanyetik radyasyon hakknda almalar yapmtr. Daha sonralar ilgisini X nlarna ve radyoaktiviteye evirmitir. Farkl tipte elektromanyetik sembolleri ve ve ,radyasyonlarn varlklarn ortaya atm bunlara ilk defa masnn ise masnn helyum ekirdei, isimlerini vermitir. Devamla elektron ierdiini bulmu ve bu almasndan dolay 1908 ylnda kimya Nobel dl almtr.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 2- 1911 ylnda atomun ktlesinin ounu iine alan ok kk bir merkezinin olduunu ortaya att ve buna ekirdek adn verdi.3- Atomun yapsnn aklanmas hakknda nemli katkda bulunanlardan biride Ernest Rutherford olarak bilinir. Rutherforddan nce Thomsan atom modeli geerliydi bu kurala gre atom kre eklindedir. Ve kre ierisinde proton ve elektronlar bulunur. Acaba bu proton ve elektronlar atom ierisinde belirli bir yere mi yoksa rast gele mi dalm ierisinde mi bulunuyordu? Bu sorunun cevab daha bulunamamt. Rutherford bu sorunun cevab ve Thomson atom modelinin doruluk ) paracklar deneyinde bir modelderecesini anlamak iin yapt alfa ( gelitirdi- n kaynadr.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Rutherford bir4- Polonyum ve radyum bir - taneciklerini bir demet halinde ine ucuradyoaktif kaynaktan kan byklndeki yarktan geirdikten sonra kalnl 10-4 cm kadar olan ve arkasnda inko slfr (ZnS) srlm bir ekran bulunan altn levha zerine - paracklar ekranagnderdi. Altn levhay geip ekran zerine den -srlen ZnS zerine ldama yaparlar. Bylece metal levhay geen paracklarn sayma imkan elde edilmi olunur


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • . Rutherford yapt deneyde 99,99 kadarnn ya hi - paracklarnn metal levha zerine gnderilen yollarnda sapmadan ya da yollarnda ok az saparak metal levhadan getiklerini, fakat ok az bir ksmnn ise metale arptktan sonra byk bir a yaparak geriye dndklerini grd. Rutherford daha sonra deneyi altn levha yerine kurun, bakr ve platin levhalar zerinde denedi. Hepsinde de ayn sonu ortaya ktn grd.Kinetik enerjisi ok yksek olan ok hzl olarak bir - paracklarnn geriye dnmesi iin;kaynaktan kan


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 1- Metal levhada pozitif ksmn olmas2- Bu pozitif ykl ksmn ktlesinin (daha dorusu younluunun) ok byk olmas gerekir.Bu dncelerden harekele Rutherford bu deneyden u sonucu kard: - tanecikleri atom ierisinde ki bir Eer elektrona arpsayd kinetik enerjileri byk olduu iin elektronu yerinden skerek yoluna devam edebilirdi. Ayrca a - tanecii pozitif, elektron olduundan sz konusu almamas gerekliydi. Bu dnceyle hareket eden Rutherford metale arparak geriye dnen a - paracklarnn says metal levhadan geenlere oranla ok kk olduundan atom ierisinde pozitif ykl ve ktlesi byk olan bu ksmn hacmi, toplam atom hacmine oranla ok ok kk olmas gerektiini dnerek, bu pozitif ykl ksma ekirdek dedi


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Rutherford atomun ktlesini yaklak olarak ekirdein ktlesine eit olduu ve elektronlarda ekirdek etrafndaki yrngelere dndn ileri srmtr. Buna gre Rutherford atomu gne sistemine benzetmi oluyor. Rutherford atom modelini ortaya koyduunda ntronlarn varl daha bilinmiyordu Gnmzde ise ekirdein proton ve ntronlar ierdii ve bunlarn ekirdein ktlesini oluturduklarna inanlmaktadr. Rutherfordun ortaya koyduu atom modelinin boyutlarn da anlamak nemlidir. Bunu u ekilde ifade edebiliriz. Eer bir atomun ekirdei Bir tenis topu byklnde olsayd, bu atom byk bir stadyum byklnde olurdu.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • e) Bohr Atom Modeli (Niels David Bohr 18751962) :Bohr atom teorisi hidrojenin yaynma spektrumuna dayanlarak aklanr. Bohr a gre; Elektronlar ekirdek etrafnda belirli uzaklklardaki katmanlarda dnerler, rasgele dolanmazlar. (Yksek enerji dzeyinde bulunan elektron, dk enerji dzeyine geerse fotonlar halinde k yayarlar). (Kararl hallerin tamamnda elektronlar ekirdek etrafnda dairesel yrnge izlerler).


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • NOT : 1- Bohr, Danimarkal bir fizikidir. Doktorasn bu ehirde bitirdikten sonra 1911 ylnda J.J. Thomson ile birlikte almak iin ngiltereye gitti. Birka yl iinde ciddi ve baarl almalarda bulunarak atomlarn yapsn ve spektrumlarn aklan hakknda teorisini ortaya koymu ve kitap halinde yaynlamtr. Daha sonra Kopenhaga geriye dnm ve orada teorik fizik enstitde yneticilik yapmtr


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • . Bu enstitde gerek kimya ve gerek fizik dalnda birok Nobel dl kazanm olan W. Heisenberg, W.Pouli ve L. Pauling gibi birok gen bilim adam yetitirmitir. Atomun ilk kuantum modelini nerdi. Kuantum mekaniinin ilk gelimesinde aktif olarak katld ve bu konuda pek ok felsefi almalar yapt. ekirdek fiziine, ekirdein sv damlas modelinin gelitirilmesinde byk rol oynad. Atomlarn yaps ve onlardan yaylan nm zerine yapt almalar iin 1922'de fizikte Nobel dln kazand


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Buraya kadar anlatlan atom modellerinde atomun ekirdeinde (+) ykl proton ve yksz ntronlarn bulunduu, ekirdein etrafnda dairesel yrngelerde elektronlarn dolat ifade edildi. Bu elektronlarn ekirdek etrafnda nasl bir yrngede dolat, hz ve momentumlarnn ne olduu ile ilgili bir netice ortaya konmad. Bohr ise atom teorisinde elektronlarn hareketini bu noktadan inceledi.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Bir atomdaki elektronlar ekirdekten belli uzaklkta ve kararl hllerde hareket ederler. Her kararl halin sabit bir enerjisi vardr. Her hangi bir enerji seviyesinde elektron dairesel bir yrngede (orbitalde) hareket eder. Bu yrngelere enerji dzeyleri veya kabuklar denir. Elektronlar kararl hallerden birinde bulunurken atomdan k (radyasyon) yaylmaz. Ancak yksek enerji dzeyinden daha dk enerji dzeyine getiinde, seviyeler arasndaki enerji farkna eit bir k kuant yaynlar. Bunlara E=h. bants geerlidir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

Elektron hareketinin mmkn olduu kararl seviyeler K, L, M, N, O gibi harflerle veya en dk enerji dzeyi 1 olmak zere her enerji dzeyi pozitif bir tam say ile belirlenir ve genel olarak n ile gsterilir. (n : 1,2,3, ... )Bugnk atom modelimize gre : Borh kuramn elektronlarn dairesel yrngelerde hareket ettii, ifadesi yanltr


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 2- 1913'te Danimarkal fiziki NielsBohr (1885-1962), hidrojen atomunun tayf izgilerini kuantum kuramna dayanarak aklad. Buna gre ekirdek evresindeki elektron, her enerjiyi deil, ancak belirli enerjileri alabiliyordu. En dk enerjili durumdaki atoma temel durumdaki atom, enerji verilmi atomlara da uyarlm atom denir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Bohra gre elektronlar ekirdek belirli uzaklklarda dairesel yrngeler izler. ekirdee en yakn yrngede bulunan ( n = 1 ) K tabakas en dk enerjilidir ekirdekten uzaklatka tabakann yar ap ve kabukta bulunan elektronun enerjisi artar.Elektron ekirdekten sonsuz uzaklkta iken ( n = ) elektronla ekirdek arasnda ekim kuvveti bulunmaz. Bu durumda elektronun potansiyel enerjisi sfrdr. Elektron atomdan uzaklam olur. Bu olaya iyonlama denir


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Elektron ekirdee yaklatka ekme kuvveti oluacandan, elektronun bir potansiyel enerjisi oluur. Elektron ekirdee yaklatka atom kararl hale gelir, potansiyel enerjisi azalr. Buna gre elektronun her enerji dzeyindeki potansiyel enerjisi sfrdan kk olur. Yani negatif olur. Bohr hidrojen atomunda ekirdee en yakn enerji dzeyinde K yrngesi ) bulunan elektronun enerjisini 313,6 kkral/mol olarak bulmutur.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • f) Modern Atom Teorisi :Gnmzde kullanlan atom modeli, modern atom teorisi sonucu ortaya konmutur. Bu teoriye gre elektronlar ok hzl hareket ettikleri iin belirli bir yerleri yoktur. Yani elektronlarn bulunduu kabuk kavram yanl bir kavramdr. Elektronlarn sadece bulunma ihtimalinin olduu blgeler bilinebilir ve elektronlarn bulunma ihtimalinin olduu blgelere elektron bulutu denir. (Elektronlarn yrngeleri kesin olarak belli deildir).


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • NOT : 1- Bohr, elektronu hareket halinde ykl tanecik olarak kabul edip, bir hidrojen atomundaki elektronun sadece baz belirli enerjiye sahip olacan varsayarak teorisini ortaya att. Bu teori hidrojen gibi tek tek elektronlu He+ , Li+2 iyonlarna da uymasna ramen, ok elektronlu atomlarn ayrntl spektrumlarnn, kimyasal zelliklerini aklanmasna uymamaktadr. Yine de modern atom modelinin geliiminde bir basamak tekil etmitir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 2- Modern atom teorisini ksaca u ekilde zetleyebiliriz: Atomda belirli bir enerji dzeyi vardr. Elektron ancak bu dzeyden birinde bulunabilir. Elektron bir enerji dzeyindeki hareketi srasnda evreye k yaymazlar. Atoma iki dzey arasndaki fark kadar enerji verilirse elektron daha yksek enerji dzeyine geer Atoma verilen enerji kesilirse elektron enerjili dzeyinde kalamaz daha dk enerji dzeyinden birine geer. Bu srada iki dzey arasndaki fark kadar enerjiyi k ekline evreye verir


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 3- Modern atom modeli dalga mekaniimdeki gelimelerin elektronun hareketine uygulanmasna dayanmaktadr. Bu modelin ncleri WernerHeisenberg ve ErwinSchrdlinger gibi nemli bilim adamlardr.ErwinSchrdlinger (18871961) Avusturyann Viyana ehrinde domu ve 1939 ylndan 1956 ylna kadar rlanda da almtr. 1926 ylnda henz svire de alrken Heisenberg tarafndan ortaya atlp formllendirilenkuvantum teorisine alternatif olarak kendi adyla anlan (Schrdlinger eitlii ) dalga mekanii teoremini ortaya atmtr. Schrdlinger teoremi ksaca elektronlarn gerek atom ierisinde gerekse molekllerdeki hareketini dalga cinsinden matematiksel bir ekilde aklad. Bu almalarndan dolay 1933 ylnda fizik Nobel dln ngiliz fiziki Paul Dirac ile paylat


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • WernerHeisenberg (1901 1976) Atomlarn yapsn ve elektron gibi atom alt paracklarn davranlarn aklayan quantum mekanii teorisinin kurucusu olan bir Alman fizikidir. 1927 ylnda kendi ad il anlan belirsizlik ilkesini ortaya atmtr.Bu ilkesinde Heisenberg ksaca elektron kadar kk olan bir paracn hem pozisyonunu hem de momentumunu kesin olarak bulmak mmkn deildir demektedir. Bu almalarndan dolay 1932 ylnda Nobel fizik dl almtr


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • 1924 ylnda Louis De broglie ve maddenin yapsn dikkate alarak kk tanecikler bazen dalgaya benzer zellikler gsterebilirler eklindeki hipotezi elektron demetlerinin bir kristal tarafndan X nlarna benzer biimde saptrlmas ve dalmas deneyi ile ispatland.1920li yllarda WernerHeisenberg, atomlardan kk taneciklerin davranlarn belirlemek iin n etkisini inceledi. Bunun sonucunda Heisenberg belirsizlik ilkesi olarak anlan u neticeyi kard:


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Bir taneciin nerede olduu kesin olarak biliniyorsa, ayn anda taneciin nereden geldii ve nereye gittiini kesin olarak bilemeyiz. Benzer ekilde taneciin nasl hareket ettiini biliyorsak onun yerin kesin olarak bilemeyizBuna gre elektronun herhangi bir andaki yeri ve hz ayn anda kesin olarak bilinmez. Bir taneciin yerini ve hzn lebilmek iin o tanecii grmek gerekir. Taneciin grnmesi de tanecie n dalgas gndermekle olur. Elektron gibi kk tanecikleri tespit etmek iin dnlen uygun dalga boyundaki k, elektronun yerini ve hzn deitirir. Bu yzden ayn anda elektronun yeri ve hz llmez. Bu nedenle de elektronlarn ekirdek etrafnda belirli dairesel yrngeler izledikleri sylenemez. Yrnge yerine elektronun ( yada elektronlarn ) ekirdek etrafnda bulunma olaslndan sz etmek gerekir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

  • Modern atom modeli atom yaps ve davranlarn dier atom modellerine gre daha iyi aklamaktadr. Bu model atom ekirdei etrafndaki elektronlarn bulunma olasln kuvantum saylar ve orbitaller ile aklar.Kuvantum saylar bir atomdaki elektronlarn enerji dzeylerini belirten tam saylardr. Orbitaller ise elektronun ekirdek etrafnda bulunabilecekleri blgelerdir.Elektron tanecik olarak dnldnde; orbital, atom ierisinde elektronun bulunma olasl en yksek blgeyi simgeler. Elektron maddesel bir dalga olarak dnldnde ise; orbital elektron yk younluunun en yksek olduu blgeyi simgeler. Yani, elektron tanecik olarak kabul edildiinde elektronun belirli bir noktada bulunma olaslndan, dalga olarak kabul edildiinde ise elektron yk younluundan sz edilir.


Atom numaras proton say s ekirdek y k elektron say s

NOT : 1- De Broglie Atom Teorisi : Bohrn atom modeli elektronlarn yrngeler aras geilerinin mmkn klanenerji ( kuantum ) sramalarn aklamakta yetersiz kalmaktayd. Bunun zm Fransz fiziki Prens Victor De Broglie tarafndan teklif edilmiti. De Broglie bilinen baz taneciklerin uygun koullar altnda tpk elektromanyetik radyasyonlar gibi bazen de elektromanyetik radyasyonlara uygun artlarda tpk birer tanecik gibi davrana bileceklerini dnerek elektronlara bir sanal dalgann elik ettiini ne srerek bir model teklif etti. Bu modele gre farkl elektron yrngeleri ekirdein etrafnda kapal dalga halkalar oluturmaktayd.


  • Login