Rodowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych zarys problemu
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 23

Środowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych - zarys problemu PowerPoint PPT Presentation


  • 115 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

„ Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszar ó w Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. ” Projekt opracowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Download Presentation

Środowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych - zarys problemu

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Rodowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych zarys problemu

„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie.”

Projekt opracowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Pomocy Technicznej Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 -Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Środowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych - zarys problemu

Dr inż. Tomasz Wojewodzic

Kraków 4-5 lipca 2014


Schemat 1 wp yw efektu op nienia sukcesji na cykl ycia gospodarstwa rolnego

Schemat 1. Wpływ efektu „opóźnienia sukcesji” na cykl życia gospodarstwa rolnego

K1

Efekt opóźnienia sukcesji

F1

K2

F2

K3

potencjał gospodarstwa

opóźnienie sukcesji

K4

czas

Źródło: Wojewodzic 2013


Cele opracowania

Cele opracowania:

  • identyfikacja kosztów środowiskowych likwidacji drobnych gospodarstw rolnych,

  • poszukiwanie argumentów do dyskusji na temat potrzeby wspierania drobnych gospodarstw rolnych.


Uwagi metodyczne podstawowe definicje

Uwagi metodyczne – podstawowe definicje

Gospodarstwo rolne to obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, … (Dz.U. 1984.52.268).


Likwidacja to

Likwidacja to:

  • „…zniesienie, usunięcie lub rozwiązanie czegoś”

  • „…postępowanie zmierzające do uregulowania spraw organizacyjnych i majątkowych rozwiązywanego przedsiębiorstwa lub organizacji” [Słownik Języka Polskiego PWN Warszawa 2007, s. 349].

  • Likwidacja jest zatem procesem, który prowadzi do zakończenia bytu ekonomicznego przedsiębiorstwa.


Likwidacja niepe na likwidacja w toku

Likwidacja niepełna (likwidacja w toku):

  • oznacza zaprzestanie rolniczej działalności produkcyjnej w połączeniu z rozpoczęciem procesu rozinwestowania lub dewastacji substancji majątkowej gospodarstwa [Wojewodzic, Musiał 2014].

  • produkcja rolnicza może być zachowana w formie szczątkowej np. działka przydomowa ,

  • rozinwestowanie (dezinwestycje) oznacza pozbywanie się kolejnych środków produkcji (np. sprzedaż, złomowanie, rozbiórka).


Likwidacja sensu stricto

Likwidacja sensu stricto:

  • doprowadzenie do sytuacji kiedy obszar użytków rolnych spełniający dotychczas kryteria dla gospodarstwa rolnego (w myśl przepisów ustawy o podatku rolnym) na skutek zmian własnościowych lub zmiany sposobu wykorzystania ziemi przestaje odpowiadać wymogom definicji

    [Wojewodzic, Musiał 2014].


Schemat 1 ziemia w likwidowanych gospodarstwach rolnych

Schemat 1. Ziemia w likwidowanych gospodarstwach rolnych

Źródło: opracowanie własne


Funkcje rodowiskowe dgr

Funkcje środowiskowe DGR:

  • zapewnienie bioróżnorodności, m.in. poprzez utrzymanie mozaiki gruntów, oczek wodnych, śródpolnych zadrzewień i gęstej sieci miedz,

  • kształtowanie, pielęgnacja i konserwacja krajobrazu,

  • dbałość o zasoby naturalne i zachowanie ich z myślą o zaspokojeniu potrzeb przyszłych pokoleń,


Funkcje rodowiskowe dgr1

Funkcje środowiskowe DGR:

  • sprzyjanie procesom wdrażania koncepcji zrównoważonego rolnictwa w skali globalnej,

  • wytwarzanie dóbr publicznych nieznajdujących swego odzwierciedlenia w cenach rynkowych,

  • ochrona środowiska poprzez stosowanie technologii kapitało- i energooszczędnych.


Rodowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych zarys problemu

"... z punktu widzenia realizacji przez rolnictwo podstawowego zadania, jakim jest wyżywienie społeczeństwa w dłuższej perspektywie czasu, szczególną uwagę powinno się zwrócić na utrzymanie potencjału produkcyjnego gleb.

Z przeprowadzonych wcześniej analiz wynika wyraźnie, że drobne gospodarstwa rolne nie spełniają tego zadania”

[Dzun 2013]


Przyczyny nie wywi zywania si dgr z funkcji rodowiskowych czudec 2013 dzun 2013

Przyczyny nie wywiązywania się DGR z funkcji środowiskowych [Czudec 2013, Dzun 2013]:

  • niekorzystna struktura zasiewów, wadliwy płodozmian lub wręcz brak przemienności upraw, wzrastający udział zbóż w strukturze zasiewów,

  • minimalne stosowanie poplonów jarych i ozimych, niewielkie pokrycie gruntów ornych roślinnością w okresie zimowym,

  • minimalne nawożenie mineralne oraz ograniczanie nawożenia obornikiem ze względu na redukcję zwierząt,


Przyczyny nie wywi zywania si dgr z funkcji rodowiskowych czudec 2013 dzun 20131

Przyczyny nie wywiązywania się DGR z funkcji środowiskowych [Czudec 2013, Dzun 2013]:

  • niekorzystne zmiany struktury produkcji rolnej, coraz mniejszy udział produkcji zwierzęcej, coraz większy udział gospodarstw bezinwentarzowych,

  • bardzo mały udział gospodarstw utrzymujących zwierzęta wypasowe,

  • zanik wapnowania gleb.


Koszty rodowiskowe porzucenia ziemi rolniczej

Koszty środowiskowe porzucenia ziemi rolniczej:

  • zagrożenia wynikające niekontrolowanego zakrzaczenia i zachwaszczenia użytków rolnych:

    • niekontrolowany rozwój chwastów rozsiewanych na sąsiednie pola uprawne,

    • nagromadzenie suchej materii organicznej zwiększa zagrożenie pożarowe,

    • pogorszenie estetyki krajobrazu,


Koszty rodowiskowe porzucenia ziemi rolniczej1

Koszty środowiskowe porzucenia ziemi rolniczej

  • konieczność intensyfikacji produkcji w innym miejscu w celu zapewnienia oczekiwanego przez społeczeństwo wolumenu produktów rolnych,

  • redukcja naturalnych zasobów służących produkcji rolnej oraz wzrost przyszłych kosztów niezbędnych do ich odtworzenia.


Koszty rodowiskowe transferu ziemi do podmiot w o du ej skali produkcji

Koszty środowiskowe transferu ziemi do podmiotów o dużej skali produkcji:

  • zmniejszenie bioróżnorodności, likwidacja miedz zadrzewień śródpolnych, stanowiących siedliska dla wielu cennych gatunków flory i fauny.

  • ograniczenie szachownicy gruntów i różnorodności krajobrazu,

  • ograniczenie znaczenia zmianowania i następstwa roślin,

  • industrializacja produkcji, a co za tym idzie wzrost zapotrzebowania na energię i kapitał,

  • wzrost intensywności użytkowania ziemi (chemizacja).


Rodowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych zarys problemu

Wykres 1. Średnie zużycie nawozów i środków ochrony roślin w gospodarstwach towarowych o różnej wielkości ekonomicznej (2012 r.)

Źródło: Opracowanie na podstawie wyników standardowych FADN (www.fadn.pl).


Kilka liczb

Kilka liczb

Przeciętny poziom nawożenia azotem (N) w roku gospodarczym 2009/2010

  • Polska ogółem: 63,4 kg/ha UR

  • województwo małopolskie: 29,0 kg/ha UR

    Dopuszczalna dawka azotu w gospodarstwach korzystających z dopłat rolno-środowiskowych w pakiecie dla rolnictwa zrównoważonego:

    grunty orne: 150 kg N/ha UR

    trwałe użytki zielone: 120 kg N/ha UR


Podsumowanie

Podsumowanie

  • Dyskusji nie podlega potencjalna możliwość pełnienia przez drobne gospodarstwa rolne ważnych funkcji gospodarczych, społecznych i środowiskowych.


Podsumowanie1

Podsumowanie

Aby DGR mogły realizować swoje funkcje środowiskowe, społeczne i gospodarcze muszą prowadzić działalność rolniczą !!!

Konstrukcja instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej powinna stymulować DGR do podtrzymywania produkcji lub zachęcać ich właścicieli do pełnej likwidacji posiadanych gospodarstw. Obecne rozwiązania sprzyjają podtrzymywaniu tzw. „likwidacji w toku”.


Bibliografia

Bibliografia

Czudec A. 2013. Ekonomiczne, środowiskowe i społeczne funkcje drobnych gospodarstw rolnych. Wieś i Rolnictwo 2(159), 90-105.

Dzun W. 2013. Drobne gospodarstwa w rolnictwie polskim - próba definicji i charakterystyki. Wieś i Rolnictwo 2(159), 9-27.

Słownik Języka Polskiego 2007. PWN Warszawa.

Wojewodzic T., Musiał W. 2014. Wykorzystanie dywestycji w procesie likwidacji gospodarstwa rolniczego [w:] Niepewność funkcjonowania przedsiębiorstw. Bankructwa, restrukturyzacja, likwidacja. Prac zb. pod red. nauk. P. Deca, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa, s. 215-226.

Wojewodzic T. 2013. Pozorna sukcesja - zaburzenie cyklu życia gospodarstw rolniczych. Zesz. Nauk. SGGW w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej nr 103, s. 141-152.


Rodowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych zarys problemu

  • Dziękuję za uwagę


Rodowiskowe aspekty likwidacji drobnych gospodarstw rolnych zarys problemu

Wykres 2. Średnie zużycie nawozów i środków ochrony roślin w gospodarstwach towarowych o różnej wielkości ekonomicznej (2012 r.)

Źródło: Opracowanie na podstawie wyników standardowych FADN (www.fadn.pl).


  • Login