Mevcut kaynaklar kullanilmasina ra men 2020 l yillarda t rk ye de elektr k enerj s a i i olab l r m
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 35

H. Atilla ÖZGENER Nükleer Araştırmalar ABD Enerji Enstitüsü İTÜ PowerPoint PPT Presentation


  • 139 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

MEVCUT KAYNAKLAR KULLANILMASINA RAĞMEN 2020’Lİ YILLARDA TÜRKİYE’DE ELEKTRİK ENERJİSİ AÇIĞI OLABİLİR Mİ?. H. Atilla ÖZGENER Nükleer Araştırmalar ABD Enerji Enstitüsü İTÜ. I. TÜRKİYE’NİN ELEKTRİK ENERJİSİ DURUMUNUN SAPTANMASI. Elektrik enerjisi kurulu gücü ve üretim kapasitesi.

Download Presentation

H. Atilla ÖZGENER Nükleer Araştırmalar ABD Enerji Enstitüsü İTÜ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Mevcut kaynaklar kullanilmasina ra men 2020 l yillarda t rk ye de elektr k enerj s a i i olab l r m

MEVCUT KAYNAKLAR KULLANILMASINA RAMEN 2020L YILLARDA TRKYEDE ELEKTRK ENERJS AII OLABLR M?

H. Atilla ZGENER

Nkleer Aratrmalar ABD

Enerji Enstits

T


I t rk ye n n elektr k enerj s durumunun saptanmasi

I. TRKYENN ELEKTRK ENERJS DURUMUNUN SAPTANMASI

  • Elektrik enerjisi kurulu gc ve retim kapasitesi


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Elektrik retiminde yerli ve ithal kaynaklarn bileimi (TWh/yl):


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • lk iki tablonun incelenmesinden kan sonu:

    1. Trkiye elektrik enerji retiminin %40ndan fazlasn doal gazdan salanmaktadr.

    2. Trkiyede retilen elektriin yardan fazlas ithal kaynaklara dayanmaktadr.

  • Arz gvenlii asndan doal gaz yerine yerli veya uzun sreli kolay depolanabilir ithal kaynaklara ynelinmelidir.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Kii bana yllk elektrik enerjisi tketimi (kW)

  • Elektrik enerjisi talebindeki yllk yzde art

  • Ortalama Trk insan dnya ortalamasndan daha az elektrik tketmekte, buna karn elektrik tketimi dnya ortalamasnn 3 kat hzla artmaktadr.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Trkiye elektrik retimi iin nemli bir yasa: 2001 ylnda kan 4628 sayl Elektrik Piyasas Kanunu (EPK).

  • EPK ncesi var olan elektrik reticileri:

    1. Kamu santrallar (KAMU)

    2. YD (yap-ilet-devret) santrallar, iletme hakk devri santrallar ve yap-ilet santrallar (YD)

    (Genellikle hazinenin alm ve fiyat garantisi ile elektriini kamuya satan ayrcalkl zel sektr santrallar)


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • EPK sonras oluan elektrik reticileri:

    1. zel sektrn lisans alarak kurduu, alm ve fiyat garantisi olmadan piyasada rekabet ortamnda rettii enerjiyi satmas gereken retim irketi santrallar (serbest retim irketleri).

    2. Otoprodktrler: Kendi rettii elektrii kendisi kullanan irketler.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Trkiye elektrik kurulu gcnn sektrel bileimi:

  • 2006 yl (planlanan) iin Trkiye elektrik retiminim sektrel bileimi:

  • Trkiye elektrik retiminde kamu ile zel sektr yaklak yar yarya paya sahip grnyor.

    T


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Trkiyede u anda elektrik enerjisi a var m?

  • 2005 kurulu gc 39GW

  • 2005 puant g talebi 25GW

  • Kurulu g yedei =(39-25)/25=%56

  • Kurulu g yedei %56 olduuna gre u anda herhangibir elektrik a problemi grlmyor.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • EPKya gre, kamu yeni elektrik enerjisi yatrm yapmyor. Elektrik enerjisi yatrmlar piyasa ekonomisi iinde zel sektre braklm.

  • Kamu yatrm yapamayaca iin gerek anlamda bir merkezi planlama yok. Kamu, ancak zel sektre yol gsterici olarak retim planlama almalar yapabiliyor.


Ii te a in elektr k ret m planlamasi ali masi

II. TEAIN ELEKTRK RETM PLANLAMASI ALIMASI

  • Bu konudaki en son ve en nemli alma

  • Trkiye Elektrik letim A.. (TEA), Trkiye Elektrik Enerjisi retim Planlama almas (2005-2020), Kasm 2004.

  • almann ilkeleri:

    • Arz gvenlii asndan ithal kaynaklarn eitlilii, ayn kaynak iin lke eitlilii, ithal edilen enerji kayna miktarnn kontrol edilebilir dzeyde tutulmas


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Arz gvenlii iin tahmin edilen elektrik enerjisi talebinin nasl karlanacann yantlanmas. retim tesisi yatrmlarnn zamannn, miktarnn ve bileiminin saptanmas

  • Sistem gvenilirliini bozmamak kouluyla yerli ve yenilebilir kaynaklara ncelik verilmesi

  • Kaynak eitlilii salamak amacyla toplam 4500MWlk 3 adet nkleer g santralnna yer verilmesi


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Kullanlan modeller:

    • Talep modeli: MAED, Model for Analysis of Energy Demand. 2020ye kadar enerji talebi tahmini Senaryo 1 (yksek senaryo) ve Senaryo 2 (dk senaryo)ya gre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanl (ETKB) tarafndan yaplyor. Bu saylar, TEA tarafndan puant g talebine evriliyor.

    • Arz modeli: WASP IV, Wien Automatic System Planning Package. DPT verileri kullanlarak, belirlenen ilkeler erevesinde maliyeti minimize edecek elektrik arznn kompozisyon ve zaman belirleniyor


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • 2005-2020 aras enerji ve puant g talep tahmini:

    • Senaryo 1: Elektrik talebinde yllk ortalama art %7.9 varsaylmtr.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Senaryo 2: Elektrik talebinde ortalama yllk art %6.4 varsaylmtr.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Arz zmleri:

    • Senaryo 1 ve senaryo 2 talep tahminlerini verilen kstlamalar altnda karlayan arz zmleri WASP IV modeli kullanlarak elde edilmitir. Bu zmlere srasyla zm 1 ve zm 2 adlar verilmitir.

    • Modelde elektrik retim tesisleri iki kategoriye ayrlmtr. 2003 yl sonu itibaryla iletmede, ina halinde olan, yapm karar alnm ve EPDK tarafndan Temmuz 2004 tarihine gre lisans alm olup lisanslarnda belirttikleri iletmeye giri tarihleri dikkate alnan retim tesisleri mevcut sistem olarak tanmlanm ve iletmeye girecekleri yln bandan itibaren tam kapasite alacaklar kabul edilmitir.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • ngrlen enerji talebinin yedekle birlikte karlanabilmesi iin mevcut sistem dnda elektrik retim tesislerine kapasite ilavesi gerekmektedir. 7385 MWlk ina halinde ve lisans alm projelerin dnda ;

    Bu kapasite ilavesi zm 1 iin:

    2005 2010 ylnda ilave kapasite olarak

    Linyit -

    Doal Gaz 2800 MW

    Hidrolik 542 MW

    Rzgar 500 MW

    TOPLAM 3842 MW


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

2011 2015 ylnda

Linyit 4520 MW

Doal Gaz 6000 MW

Hidrolik 6811 MW

Rzgar 625 MW

Nkleer 4500 MW

TOPLAM 22456 MW


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

2016 2020 ylnda ise

Linyit 5520 MW

Ta Kmr 1200 MW

thal Kmr 4500 MW

Doal Gaz 5450 MW

Hidrolik 7782 MW

Rzgar 625 MW

TOPLAM 25077 MW

Olmak zere toplam 51375MW ilave kapasitenin sisteme eklenmesi ngrlmektedir


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Bu kapasite ilavesi zm 2 iin:

    2005 2010 ylnda ilave kapasite olarak

    Linyit -

    Doal Gaz -

    Hidrolik -

    Rzgar500 MW

    TOPLAM 500 MW

    2011 2015 ylnda

    Linyit 2280 MW

    Doal Gaz 6150 MW

    Hidrolik 2752 MW

    Rzgar 625 MW

    Nkleer 1500 MW

    TOPLAM 13307 MW


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

2016 2020 ylnda ise

Linyit 1880 MW

Nkleer 3000 MW

Doal Gaz 8100 MW

Hidrolik 7644 MW

Rzgar 625 MW

TOPLAM 21249 MW

olmak zere toplam 35056 MW ilave kapasitenin sisteme eklenmesi ngrlmektedir.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • zm 1 ve zm 2 kapsamnda yaratlmas gereken ilave kapasitenin gerektirdii yatrm harcamalar (milyar dolar/yl cinsinden) aada verilmitir:


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Arz ve talebin karlatrmas

Mevcut, nas Devam Eden, Lisans Alm retim Tesisleri ve Plan almasnn ngrd Kapasite lavesinin Kurulu Gcn Geliimine ve Puant G Talebinin Karlanmasna Etkisi (zm I)


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

Mevcut, nas Devam Eden, Lisans Alm retim Tesisleri ve Plan almasnn ngrd Kapasite lavesinin Kurulu Gcn Geliimine ve Puant G Talebinin Karlanmasna Etkisi (zm II)


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • lave kapasite yaratlmad takdirde zm 1e gre 2012 ylnda kurulu g ile puant g talebi eitlenmekte yedek g sfrlanmaktadr. zm 2 ise bu eitlii iki yl teleyerek 2014 ylna kaydrmaktadr.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

Mevcut, nas Devam Eden, Lisans Alm retim Tesislerinin Proje ve Gvenilir retim Kapasitelerinin Enerji Talebinin Karlanmasna Etkisi (zm I)


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

Mevcut, nas Devam Eden, Lisans Alm retim Tesislerinin Proje ve Gvenilir retim Kapasitelerinin Enerji Talebinin Karlanmasna Etkisi (zm II)


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • lave kapasite yaratlmad takdirde, talep ile gvenilir retim kapasitesi zm 1e gre 2009da zm 2ye gre ise 2010da eitlenmektedir.

  • TEA planlama almas bu ekilde yeni yatrm yaplmad takdirde 2009 ylnda olas bir elektrik enerjisi an iaret etmektedir.


Iii olasi 2008 2010 kr z

III. OLASI 2008-2010 KRZ

  • TEAn almasna gre yeni yatrm yaplmazsa en erken 2009da bir elektrik enerjisi krizinin olas olduunu grmtk.

  • DPT, EPKnn amacna ulamadn, EPDKnn zel sektre ok sayda lisans vermesine karn, bunlarn byk bir blmnn zel sektr tarafndan yatrma dntrlmediini, 2008 ylnda elektrik arz ann kanlmaz olduunu, TEAn yeni santrallarn iletmeye giri tarihi ile ilgili tahminlerin gereki olmadn bir yazyla Enerji Bakanlna bildirmitir.


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Olas bir 2008-2010 krizini nlemek iin nkleer enerji bir seenek deildir. nk bir nkleer enerji santralnn inaat en azndan 5 yl srecek ve sre kafi gelmeyecektir.

  • Olas bir zm yetiirse yeni doal gaz santral olarak gzkmektedir.

  • Bir baka seenek olarak ise elektrik enerjisi ithali gndeme gelebilir.


Iv 2020 ler ve n kleer enerj n n gerekl l

IV. 2020LER VE NKLEER ENERJNN GEREKLL

  • 2020 Trkiye elektrik talebi:

    • zm 1: 499.5 TWh/yl

    • zm 2: 406.5 TWh/yl

  • 2030 yl olas Trkiye elektrik talebi yaklak 900 TWh/yl

  • Toplam yerli kaynaklarla elektrik enerjisi arz:

    • Kullanlabilir linyit potansiyeli: 18.79 GW veya 120 TWh/yl (Kaynak: TEA Raporu)

    • Ekonomik hidrolik potansiyel: 127 TWh/yl (Kaynak: DS)


H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

  • Linyit ve hidrolik kkenli toplam elektrik enerjisi arz: 127+120=247 TWh/yl

  • Yenilenebilir enerji iin ok umutlu dnrsek, pek olmaz ya, 30 TWh/yl da rzgar enerjisi desek bile toplam yerli arz 247+30=277 TWh/ylla 400 TWh/yldan fazla olan gerekli enerji retiminin altnda kalyor.

  • Trkiye 2020lerde ithal kaynaklara muhta. stelik tm yerli kaynakl potansiyelini de kullanr durumda olaca iin ithal kaynak gereksinimi giderek artacak grnyor.


  • H atilla zgener n kleer ara t rmalar abd enerji enstit s t

    • Alternatif kaynak olarak balca iki aday var. Birincisi ithal doal gaz kayna, ancak gerek doal gaz fiyatlarnn istikrarszl gerekse arz gvenlii problemi tamamen doal gaz arlkl bir zm saf d brakyor.

    • Geriye kalan dier aday nkleer enerji. Sistematik bir ekilde nkleer g santrallarnn lkemizde pe pee devreye alnmas halinde 2020li yllardaki bir elektrik enerjisi a olasl ortadan kalkacaktr.


  • Login