Alles wat we kenden,
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 27

Alles wat we kenden, alles wat we geleerd hadden, moesten we vergeten. We moesten alles PowerPoint PPT Presentation


  • 130 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Alles wat we kenden, alles wat we geleerd hadden, moesten we vergeten. We moesten alles opnieuw leren doen. uit : Niemand weet dat ik een mens ben. Erwin Mortier & Lieve Blancquaert. Naar wie moet ik luisteren?. De complexiteit van opgroeien in een opvangcentrum. Dr. Lieve Swinnen

Download Presentation

Alles wat we kenden, alles wat we geleerd hadden, moesten we vergeten. We moesten alles

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Alles wat we kenden alles wat we geleerd hadden moesten we vergeten we moesten alles

Alles wat we kenden,

alles wat we geleerd hadden,

moesten we vergeten.

We moesten alles

opnieuw leren doen.

uit : Niemand weet dat ik een mens ben.

Erwin Mortier & Lieve Blancquaert


Naar wie moet ik luisteren

Naar wie moet ik luisteren?

De complexiteit van opgroeien in een opvangcentrum.

Dr. Lieve Swinnen

Kinder- en jeugdpsychiater

12 mei 2011


Naar wie moet ik luisteren1

Naar wie moet ik luisteren ?

  • Inleiding

  • Iemand worden

    • Veilig ontwikkelen

    • Risicofactoren kind/gezin/omgeving

    • Veerkracht

  • Iemand zijn

    • Identiteit

    • Verantwoordelijk en zelfstandig

  • Besluit


Inleiding

Inleiding

  • Vreemdeling, vluchteling, illegaal…

    • Geen keuze maar noodzaak: oorlog, geweld, mishandeling…

    • Breuk met het verleden: vervreemding, ontworteling,…

    • Een plek vinden in een onbekende omgeving

    • Mag ik blijven?

  • KIND!

    • Iemand worden: ontwikkelen

    • Iemand zijn: identiteit, verantwoordelijk en zelfstandig


Iemand worden ontwikkeling

Iemandworden: Ontwikkeling

  • Aanleg

  • Betekenisvolle gebeurtenissen

  • Factoren in de omgeving

    beïnvloeden de ontwikkeling zowel in positieve (beschermende factoren/veerkracht) als in negatieve (risicofactoren) zin.


Veilig ontwikkelen

Veiligontwikkelen

  • Basisveiligheid: hechting

  • Beperkenvan traumatischefactoren

  • Voorkomenvan mishandeling/misbruik

  • Positiefgezinsfunctioneren

  • Ondersteuningdoorouders, leerkrachten, leeftijdsgenoten

    Veiligontwikkelen = beperkingenonderkennen, risico’svermijden/minimaliseren, beschermendefactorenbevorderen


Risicofactoren kind gezin omgeving

Risicofactoren kind/gezin/omgeving

  • Hechting

  • Traumatische factoren

  • Functioneren ouders

  • Pedagogisch handelen

     Risico op emotionele en/of gedragsproblemen


Basisveiligheid hechting

Basisveiligheid : hechting

  • Hechting = maat voor de door het kind ervaren lichamelijke en emotionele veiligheid in de relatie met de belangrijkste verzorger(s) (Bowlby, 1969)

    • Intense en blijvende gevoelsband tussen kind en moeder (of moederfiguur)  Subjectief gevoel van zekerheid.

    • Biologische functie: bescherming

    • Emotionele functie: noodzakelijk om vanuit vertrouwen de wereld te kunnen verkennen

       Gezinnen op de vlucht: risico dat  veiligheid, afwezigheid , emotionele betrokkenheid.


Hechting onthecht

Hechting/onthecht

Veilig gehecht: adequate reactie van de moeder(figuur) op affectieve en gedragsmatige signalen van kind  veiligheid om wensen kenbaar te maken, emoties te delen,..

Vermijdend: verwerping ervaren van ouder, vooral op momenten van troost  negatieve emoties worden onderdrukt, verstoorde emotieregulatie

Afwerend: ouder minimaal of veranderlijk beschikbaar emoties uitvergroten, frequenter om aandacht vragen, afhankelijkheid uitvergroten

Gedesorganiseerd: gebrek aan respons, initiatieven die geen rekening houden met behoeftes kind  chaotisch, weinig coherentie in gedrag


Traumatische factoren

Traumatische factoren

  • Vreemdeling/vluchteling/illegaal /KIND

    • Voorgeschiedenis van oorlog, politiek geweld, … vreselijke verhalen en geschiedenissen

    • Ontworteling door de reis èn confrontatie met totaal onbekend deel van de wereld, andere samenleving, andere cultuur, andere taal

    • Opgroeien met getraumatiseerde ouders, ouders die verantwoordelijkheid niet (mogen/kunnen) opnemen

    • Verhoogd risico op mishandeling/verwaarlozing

    • Onzekerheid!


Functioneren ouders

Functioneren ouders

Moeder/vader zijn in opvangcentrum

Identiteit van de ouder

Trauma’s verwerken

Eigen problematiek

Tijd/plaats/ruimte

Opvoedingsstijlen

Pedagogisch handelen


Pedagogisch handelen

Pedagogisch handelen


Relatie gezin gedragsproblemen

Relatie gezin/gedragsproblemen

  • Riscio op gedragsproblemen

    • Opvoedingsvaardigheden: tekortaancontrole/opvolging, niet consequentreageren, onduidelijkeopdrachtengeven, verwennende/permissieveopvoedingsstijl

    • Genetischeinvloeden

    • Kwaliteitouder-kindinteractie: negatieveomgangsvormen, onveiligehechting, verwerping

    • Onrechtstreekseinvloed van familiefactoren: conflictentussenouders, stresssituaties, agressief gedrag ouders

    • Fysiekestraffen, misbruik en verwaarlozing


Veerkracht resilience

Veerkracht (‘Resilience’)

Veerkracht betekent de mogelijkheid om met stress en moeilijke levensomstandigheden om te gaan op een wijze waardoor de ontwikkeling van zelfvertrouwen en sociale competentie bevorderd wordt.

Dynamischproces van ‘goede’ adaptatie in eencontext van belangrijkerisico’s.


Aanleg versus milieu

Aanleg versus milieu

Lange tijdis ‘temperament’ aanzienalséén van de belangrijkstefactoren in hetontwikkelen van veerkracht

Nu: nadruk op wisselwerking. Hetgenetischbepaaldtemperamentlokteenvorm van aandacht en stimulatieuitdateffect van risicofactoren kan beperken/versterken►Kwaliteit van ouderschapblijktkritische factor in hetontwikkelen van veerkracht


Bevorderen van veerkracht

Bevorderen van veerkracht

  • Ondersteunen van

    • Goede zelfervaringen

    • Goede relationele ervaringen

  • Opvangen van

    • Slechte zelfervaringen

    • Slechte relationele ervaringen

      ‘Goed genoeg’ zelfbeeld


Bevorderen van veerkracht1

Bevorderen van veerkracht

  • Steun leren aanvaarden en gebruiken

  • Stevig, positief gekleurd zelfbeeld

  • Leren uit wat verkeerd loopt

  • En dit in de verschillende levensdomeinen

    Veerkracht


Bevorderen van veerkracht2

Bevorderen van veerkracht

In opvangcentrum

Kwaliteit van het ouderschap bewaken

Vervangende ouder zijn

Positieve ervaringen stimuleren: in in centrum/school/vrije tijd

Ondersteuning in verwerking van negatieve ervaringen

Evenwicht tussen zelf doen/hulp aanvaarden


Iemand zijn

Iemand zijn

Ontwikkelen = van afhankelijkkindtotzelfstandigfunctionerendpersoon

Puberteit

Identiteitsvorming

Verantwoordelijk en zelfstandig


Puberteit vijf grote veranderingen

Puberteit :Vijfgroteveranderingen

Eén : de groeispurt

Twee : kritiek op eigen lijf

Drie : de bliknaarbuiten

Vier : de val van ma en pa (en allezeurendevolwassenen)

Vijf : verliefdtot en met


Identiteit

Identiteit

Adolescentie : mentale voorbereiding op de volwassenheid

Eigen keuzeslerenmaken

Zichminderlatenleidendoorwat er op dit moment gebeurt

Hetlerenaangaan van eenrelatie met verantwoordelijkheid


Identiteit1

Identiteit

  • Ontwikkelen van zelfgevoel als een autonoom, actief en competent handelend persoon in een relatief veilige wereld (Erikson, 1971)

    • Identiteits’crisis’: crisis in de zin van een keerpunt, cruciale periode van grotere kwetsbaarheid en verhoogd potentieel

    • Problemen in eerdere stadia bemoeilijken dit proces (misbruik, hechtingsproblemen)

    • Vreemdeling, Vluchteling, Illegaal…. confrontatie met het anders zijn! Dezelfde mogelijkheden? Toekomstperspectief?


Relatie tot volwassenen

Relatie tot volwassenen

  • Vroege adolescentie

    • Volwassene is nog een belangrijke steun; stilaan losmaken

  • Midden adolescentie:

    • Leeftijdsgenoten = norm; afzetten tegen volwassenen

  • Late adolescentie/Jongvolwassene

    • Eigen keuzes worden belangrijker dan die van de groep; volwassene: opnieuw een ‘partner’


Kwetsbare jongeren

Kwetsbarejongeren

  • Ontbreken van kleine, behaaglijkeleefwereld en privacy verkennen van eigenpersoonlijkheidwordtbemoeilijkt

  • Vertrouwensrelatiesopbouwenis niet evident

  • ‘Anders’ zijnwordtmoeilijkaanvaard (leeftijdsgenotenzijn de norm)

  • Bijzondererelatie met ouders: parentificatie, geenemotionelesteun, zichafzettentegenwie?,…

  • Toekomstperspectief?


Kwetsbaren versus ettertjes

‘Kwetsbaren’ versus ‘ettertjes’

  • Kwetsbaren: ‘lijdende’ groep

    • Kansarm, integratiemoeilijkheden, ‘horen er niet bij’

    • Verkopen last, gedrag niet goed te praten, maar wel signaal

  • ‘Ettertjes’

    • Problematisch, onaangepast gedrag, lastpakken die rotverwend zijn

    • Groot ‘ego’: hebben niet geleerd dat je ook met frustraties moet leren leven


Verantwoordelijk en zelfstandig

Verantwoordelijk en zelfstandig

  • Trauma’s verwerkt

  • Opleiding en vorming

  • Realistisch zelfbeeld

  • Toekomstperspectief

  • Bedenking :

    • Jongeren : 2/10 ernstige gedrags- en emotionele problemen

    • 1/10 andere gedragsproblemen (éénmalig, reactie op…)

    • Met 70% van de tieners gaat het goed!)

      Ook voor jongeren in opvangcentra??


Besluit

Besluit

Opgroeien als vreemdeling/vluchteling/illegaal/KIND = risico

Iemand worden kan het kind door het beperken van risicofactoren, het bevorderen van veerkracht. Kind èn ouders dienen ondersteund.

Iemand zijn kan de adolescent door het coachen van de identiteitsvorming. De trauma’s dienen verwerkt, opleiding gegarandeerd èn perspectief geboden. Ondersteunende volwassen zijn ook hier cruciaal.


  • Login