Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 15

DIŞ TİCARETTE E-GÜMRÜK VE TÜRKİYE UYGULAMASI PowerPoint PPT Presentation


  • 131 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

DIŞ TİCARETTE E-GÜMRÜK VE TÜRKİYE UYGULAMASI

Download Presentation

DIŞ TİCARETTE E-GÜMRÜK VE TÜRKİYE UYGULAMASI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

DI TCARETTE E-GMRK VE TRKYE UYGULAMASI

1996 ylnda Gmrk Birliine geile, Tek dari Belge denilen Gmrk Beyannamesi kullanlmaya balanlm olup eski sistem belgelerinin hepsi kullanmdan kaldrlmtr. Dnya Bankasndan salanan ykl bir kredi ve lke ii yazlm almalar ile gmrklerde otomasyona ynelik almalar balatlmtr.

5 ubat 2000 tarihinde de 1/95 sayl kararn artlarndan biri olan Avrupa Gmrk Kanunu, lkemizde 4458 Sayl Gmrk Kanunu olarak kabul edilerek yrrle girmitir. Bu kanun beraberinde bir ok yenilikler getirmitir. Getirilen bu yeniliklerle, gmrklerde yaplan tm ilemlerin bilgisayar zerinden yaplmas olanakl hale gelmitir.

Dnya bankas ile yaplan almalarda, Fransz Gmrk daresinin de ortak olduu Douan Export tarafndan gelitirilen SOFIX Gmrk yazlm, Trkiyedeki gmrklerde karlalabilecek zel durumlar dikkate alnarak, kullanc istekleri dorultusunda adaptasyonu yaplm ve e-gmrk sisteme BLGE ad verilmitir.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Bilgisayarl Gmrk Etkinlikleri Sistemi (BLGE)

Gmrk ilemlerinin yaklak %99unu gerekletiren 58 noktada 64 gmrk mdrlnde kullanlan ve gmrk ilemlerinin bilgisayar ortamnda yaplmasna olanak salayan, esas itibariyle 4 ana modlden oluan gmrk bilgisayar sistemidir. BLGE, gmrk ilemlerinin bir paras olan beyan sahibi veya temsilcisinden gmrk memuruna, idare amirine, merkezdeki gmrk personeline her kullancnn bir ekilde ilem yapt veya eritii entegre bir gmrk programdr.

BLGE sistemi, Trkiyede ilk kez 1998 yl balarnda Atatrk Havaliman Gmrk Mdrlnde uygulanmaya balanmtr. Bu sisteme brolarndan erimek isteyen firmalarn talepleri ise; 1998 yl ikinci yarsnda EDI sisteminin devreye alnmasyla karlanabilmitir.

BLGE sistemi gerek zamanl olarak almaktadr. Yani BLGE sisteminde bilgisayar zerinde ilem hangi anda yaplyorsa, gmrk ilemi gerekte o anda yaplmaktadr. Ykmlden balayan srete girilen bir veri gmrk ileminin btn srelerinde kullanlmakta, bylece her ilem yapann tekrar veri girmesi gibi zaman kaybettirici bir sre yaanmamaktadr. BLGE sisteminde, gmrk mdrlkleri ile ithalat/ihracat ve gmrk mdrl ile Gmrk Mstearl (merkez) arasndaki iletiim geni alan a (WAN) kullanlarak yaplr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Elektronik Veri Deiim (EDI) Sistemi

EDI, firma-firma aras elektronik ticaretin en eski ve en gelimi ekillerinden biri olarak, 1970lerin bandan beri kullanlmasna ramen, elektronik ticaretin ve Internetin geliimi ile yeniletirilmitir.Elektronik Veri Deiim (EDI) Sistemi; aralarnda ticari iliki bulunan birden fazla kuruluun, insan faktr olmakszn bilgisayar alar araclyla parasal ilemler dnda kalan belge ve bilgi deiimini salayan bir sistem olarak tanmlanabilir. EDI kamu ve zel sektr kurulularnn etkin ve gvenilir biimde iletiim kurmalar ihtiyacndan domu olup, modern bilgi teknolojilerinin aralarndan yararlanmaktadr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Bilgisayarl Gmrk Etkinlikleri (BLGE) Sistemi ile Gmrk lemleri

BLGE sisteminin balca drt modl bulunmaktadr. Bunlar zet Beyan Modl (OB), TCGB (Trkiye Cumhuriyeti Gmrk Beyannamesi) veya detayl beyan modl, Entegre Tarife Modl (ETM) ve Muhasebe Modldr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

zet Beyan(Manifesto) Modl

Yurt dndan Trkiyeye gelen eyann gmrk ilemlerine balanmadan nce, yurt dna kartlacak eyada ise gmrk ilemleri tamamlandktan sonra, eyay tayan tadn srcsne veya temsilcisi tarafndan ok genel mahiyette yaplan beyandr. ok ksa olarak zet beyana , tadn tad eyann genel beyan da diyebiliriz.

TCGB (Trkiye Cumhuriyeti Gmrk Beyannamesi) Modl

Gmre sunulan eyann gmrke onaylanm bir ilem veya kullanma tabi tutulmas gerekir.(GK/46/1) Bir gmrk rejimine tabi tutulmak istenen eyann da yetkili gmrk idaresine beyanda bulunmas gerekir.(GK/58/1). Bu beyan, yazl olarak, bilgisayar veri ileme teknii yoluyla, szl olarak veya rejim beyan isteini ifade eden herhangi bir tasarrufla yaplabilir.(GK/59) BLGE sisteminin bulunduu gmrk idarelerinde ticari eyann rejim beyan bilgisayar veri ileme teknii yoluyla yaplmaktadr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Entegre Tarife Modl

BLGE entegre tarife modl (ETM), sistemin arka plannda alan modldr. TCGB Modl kullanlarak bir beyanname tescil edildiinde bu modl arka planda almakta ve kullancnn girmi olduu GTP, mene, muafiyet gibi verilerden veya bakaca tamamlayc bilgilerden hareketle beyan edilen eya iin tahsili gereken vergiler ile o eyann yurda giri veya k iin gerekli olan ithal izni, lisans, kontrol belgesi gibi belgeleri tespit etmektedir. Bu modl sayesinde beyann doru yaplmas kouluyla maddi hesap hatas yaplmas olasl bulunmamaktadr

Muhasebe Modl

BLGE sisteminde entegre tarife tarafndan hesaplanan vergileri tahsil etmek iin muhasebe modl kullanlmaktadr. Beyannameden tahakkuk eden bilgiler otomatik olarak saymanlk muhasebe modlne geldiinden tahsilat iin ayrca bir ilem yaplmamakta, ancak veznenin beyanname dnda tahsili gereken para cezas, fazla mesai gibi bedelleri tahsiline olanak salayan manuel tahakkuk yntemi de bulunmaktadr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Bilgisayarl Gmrk Etkinlikleri (BLGE) Sisteminin Verimliliinin Deerlendirilmesi

Trkiyede BLGE sistemi kullanlarak gmrk ilemlerinin yrtlmesinde elde edilen verimlilik artlar genel olarak incelendiinde, uygulamann henz yeni olmas nedeniyle, sonularnn somut ve ayrntl bir ekilde tm ltler temelinde deerlendirilmesi yerine; genel olarak uygulama ile elde edilen avantajlar ve bu avantajlarn snrl kalmasnn nedenleri deerlendirilecektir.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Bilgisayarl Gmrk Etkinlikleri (BLGE) Sistemin Olumlu Etkileri

BM Uluslararas Ticaret Etkinlii Sempozyumunda Geleneksel yntemlerle yaplan ticarette, ticari ilem maliyetlerinin tm dnya ticaret hacminin %7-10'unu kapsad aklanmtr. Bilgisayarl Gmrk etkinlikleri sisteminin d ticaret ilemlerinde uygulanmasyla ticari ilem maliyetlerinin ise %3n altna indirildii, baz ilemlerde ise maliyetlerin sz konusu bile olmad grlmektedir.

D ticaret verilerinin elektronik ortamda ilenmesi, kat belge kullanmn kaldrarak milyonlarca evrakn kurumlar aras dolamndan kaynaklanan zaman kaybn nledii gibi, nemli bir maliyet tasarrufu da salamaktadr.

Gmrk bilgisayar sistemi, isel (bizzat gmrk idaresi ve muhataplarna) faydalar yannda ok nemli dsal (beyanname bilgilerini kullanan dier kurumlara) faydalar da ortaya karmaktadr. rnein Devlet statistik Enstitsnn D Ticaret istatistiklerini retmek iin ok fazla aba sarf etmesine gerek bulunmamaktadr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Belgelerin elektronik ortamda ilenmesi, iletilmesi ve arivlenmesiyle, ilemleri tekrar yapma, iletme zamanlar ksaltlabilmektedir.

BLGE sisteminin 2001 ylnda kullanlmas sonucu geleneksel sisteme gre gnlerce srebilecek gmrk ilemlerinin, ileme alnp neticelendirilmesine kadar geen srenin 24 saate kadar indirildii belirlenmitir. Gmrk bamdrlklerinin verilerine gre 2001 ylnda ortalama olarak ihracat beyannamelerinin %94, ithalat beyannamelerinin ise %71.99u 24 saat iinde kapatlmtr. 2004 ylnda bu rakamlar hem ithalatta hem de ihracatta %98 lere kadar ulamtr.

Uygulamada gmrk beyannamelerini tescil etmek iin gmrk idaresine gelinmeden beyan bilgisini EDI suretiyle gmrk idaresine verilmesi ve hukuki srecin ofisten balatlmas salanmtr.

Bilgi otomasyonu sayesinde glendirilen kontrol ve denetim mekanizmalar sayesinde kayt d ithalatn nne geilebilecektir. Bu sayede sektre ait veriler daha salkl bir ekilde elde edilebilecektir.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Gmrk idaresinin ykmlden hangi bilgi ve belgeleri talep edecei ile mali ykmllkler daha gmrk idaresine gelinmeden ykml tarafndan bilinmektedir. Gmrk idaresine gelinmeden vergi ve resimlerin denmesi de mmkndr. Uluslararas ticarette ilem hacminin her geen gn artmas nedeniyle gmrk idarelerinde oluan ylmalar, gecikmeleri nleyerek akkanl hzlandrmaktadr. Sonradan kontrol sistemi zaman ve personel kaynaklarnn daha verimli kullanlmasn salayarak yasal ticari hareketlilii kolaylatrmaktadr.

Gmrk ilemlerinde kullanlan veriler ile bu verilerle ilgilenen Devlet statistik Enstits, Maliye Bakanl, D Ticaret Mstearl, Bankalar ve dier kurulular gibi kurumlarla elektronik ortamda, herhangi bir brokrasi ve yazma yaratlmakszn veri paylam mmkn hale gelmitir. Dolaysyla kurumlararas bilgi paylamnn kalitesi arttrlm olmaktadr.

Dnyadaki sonradan kontrol uygulamalarna bakldnda, uzman denetim birimleri ve soruturmaclar, retime girmi olsa dahi belge ve beyannamelerde grlen eya miktarnn fireler de dahil olmak zere tesbitini retim ve sattan ok sonra ve %100e yakn bir dorulukla tespit edebildiklerinden denetimsizlik olay ortadan kalkmakta ve bu lke uygulamalarnda sonradan kontrol akll denetim adn almaktadr.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Bilgisayarl Gmrk Etkinlikleri Sisteminin Zayf Ynleri

BLGE sisteminin yukarda saylan avantajlar yannda beklenen verimlilik art snrl dzeydedir. Yaratlan verimlilik artnn snrl olarak deerlendirilmesinin nedenleri;

EDI sistemi ile hedeflenen ulalabilecek ilem hzna henz ulalamamtr. rnein; ihracat beyannamelerinin %98 24 saat iinde kapanmtr. Ancak bu srenin pratikte 15 dakikaya kadar indirilmesi mmkndr.

Trkiyede 2001 yl BLGE uygulamas sonucunda elde edilen verimlilik artnn snrl kalmas; BLGE sistemi ile dorudan ilgili olmayan ancak EDI sisteminin tm kamu kurulularnda uygulanmamasndan ve mevzuattaki eitli snrlamalardan kaynaklanan dsal faktrlerin etkisi ile aklanabilir. Bir d ticaret ilemi yaplrken ticareti yaplan maln cinsine gre baz kurumlarn denetiminden veya izninden gemi olmas gerekmektedir. rnein; baz mallarn d ticaretinin yaplabilmesi iin; o mallar ile ilgili olarak Tarm Bakanlndan veya Salk Bakanlndan ithal/ihra izinlerinin alnm veya denetimlerden geirilmi olmas gerekir. Ancak Trkiyede henz rnekte bahsedilen kurumlar gibi d ticarette yetkili konumda olabilecek kamu veya zel baz kurumlarn henz EDI sistemi iinde BLGE kapsamnda on-line eriimleri salanamamaktadr. Bu nedenle BLGE sisteminin uygulanmas sonucunda beyanname kapatma sresi 24 saatin altna indirilememitir.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Trkiyede d ticaret ilemlerinin daha verimli hale getirilmesinin nndeki en byk engel, dier kamu kurulularnn ilemlerini elektronik yollarla yapmamas ve kurumlarn birbirleri arasnda entegre olamamasdr Trkiyenin Kamusal hizmetlerinin yalnzca %3lk ksmn elektronik ortama tad grlmektedir. Bu sonu d ticaret ilemlerinin elektronik ortamda yaplmasnn verimliliini etkileyen en nemli dsal faktrlerden birisidir.

Karlalan dier bir sorun da; ilgili mevzuatlara gre elektronik ortamdaki belgelerin onaynn yansra, kada dayal dokmanlarn da ilgili kurumlarda onaynn gerekmesidir. Bu durumda, elektronik ortamda onaylanan bir belgeyi ayn kuruma yazl olarak da onaylatmak iin ilave bir aba ve zaman harcanmakta ve beyanname kapatma sreleri azaltlamamaktadr.u anki uygulamada EDI suretiyle beyanname tescil etmenin tek avantaj gmrk idaresine gelinmeden beyan bilgisinin gmrk idaresine verilmesi ve hukuki srecin ofisten balatlmasdr. Ykml beyann elektronik ortamda gmrk sistemine aktarsa da dkmn mutlaka alarak idareye vermek zorundadr. Gmrk idaresince dkm zerinde ilem yaplmadan gmrk ilemlerinin tamamlanmas mmkn deildir.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

SONU

Biliim teknolojileri son yllarda web teknolojileri ile btnleerek i dnyasnda ok byk bir deiime yol amlardr. D ticaretin ve retimin kresellemesi, lkelerarasnda daha fazla mal akna neden olmaktadr. Bu durumda gmrk idaresinden beklentiler artmaktadr. thal veya ihra edilmek istenilen mallarn bir an nce gmrk ilemlerinin tamamlanarak ekonomiye sokulmas, firmalarn rekabet gcn etkileyen nemli bir faktr olmutur. Bu noktada gmrk idarelerinin etkin almas, nem kazanmtr. Elektronik Veri Deiim sisteminin kullanm sonucu; dorudan sistemi kullananlar, dolayl olarak tm ekonomi maliyet, zaman ve kalite verimlilii avantaj elde etmektedir. BLGEnin uygulamas sonucu Trkiyenin d ticaret ilemlerinde elde etmi olduu bu verimlilik avantajlarnn henz hedeflere gre yetersiz olduu ve bu yetersizliin dsal faktrlerden kaynakland grlmektedir.Trkiyenin BLGE sisteminin uygulamasnda verimlilii arttrarak, daha fazla avantaj elde edebilmesi iin; eitli teknik, idari ve hukuksal dzenlemelerin yaplmas ve elektronik devlet alt yapsnn sratle oluturulmas gerekmektedir.


Di t carette e g mr k ve t rk ye uygulamasi

Hazrlayanlar:

Hseyin AKI / 2010466112

Osman ERTAN / 2010466038


  • Login