Efekty zewnętrzne
Download
1 / 35

Efekty zewnętrzne - PowerPoint PPT Presentation


  • 148 Views
  • Uploaded on

Efekty zewnętrzne. W prezentacji zostały wykorzystane slajdy pomocnicze do książki: Microeconomics, R.S.Pindyck D.L.Rubinfeld. Efekty zewnętrzne.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Efekty zewnętrzne' - donny


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript

Efekty zewnętrzne

W prezentacji zostały wykorzystane slajdy pomocnicze do książki: Microeconomics, R.S.Pindyck D.L.Rubinfeld.


Efekty zewnętrzne

Dotychczas zakładaliśmy, że wszystkie interakcje między konsumentami a producentami dokonywały się poprzez rynek, tak że podmioty ekonomiczne musiały znać tylko ceny rynkowe oraz własne możliwości konsumpcyjne i produkcyjne.

Efekt zewnętrzny:

Działalność podmiotu gospodarczego wpływa bezpośrednio na dobrobyt konsumenta (zewnętrzny efekt konsumpcyjny) lub na możliwości produkcyjne firmy (zewnętrzny efekt produkcyjny).


Efekty zewnętrzne: ujemne

Ujemne: patrzenie na bałagan na podwórku (ujemny efekt konsumpcyjny) spuszczanie zanieczyszczeń do rzeki, w której łowią rybacy (ujemny efekt produkcyjny)


Efekty zewnętrzne: dodatnie

Dodatnie: patrzenie na ładnie utrzymany ogródek (dodatni efekt konsumpcyjny) lub pasieka położona obok sadu (dodatni efekt produkcyjny).


Negatywne efekty zewnętrzne

  • Analiza od strony podaży:

  • MPC < MSC

  • MSC=MPC+MEC

  • MPC – marginal private cost, MSC – marginal social cost, MEC –marginal external cost


Negatywne efekty zewnętrzne

p

MPC

MPC(x)

MB

x

x


Negatywne efekty zewnętrzne

MSC

p

MPC

MSC(x*)

MPC(x*)

MB

x*

x

x


Negatywne efekty zewnętrzne

2) Analiza od strony popytu:

MPB> MSB

MSB=MPB-MEC

MPB – marginal private benefit, MSC – marginal social benefit, MEC –marginal external cost


Negatywne efekty zewnętrzne

p

MC

MPB(x)

MPB

x

x


Negatywne efekty zewnętrzne

p

MC

MPB (x*)

MSB (x*)

MPB

MSB

x*

x

x


Pozytywne efekty zewnętrzne

  • Analiza od strony podaży:

  • MPC > MSC

  • MSC=MPC-MEB

  • MPC – marginal private cost, MSC – marginal social cost, MEC – marginal external benefit


Pozytywne efekty zewnętrzne

p

MPC

MSC

MPC(x*)

MSC(x*)

MB

x

x*

x


Pozytywne efekty zewnętrzne

2) Analiza od strony popytu:

MPB< MSB

MSB=MPB+MEB

MPB – marginal private benefit, MSC – marginal social benefit, MEC –marginal external benefit


Pozytywne efekty zewnętrzne

p

MC

MSB (x*)

MPB (x*)

MSB

MPB

x

X*

x


Efekty zewnętrzne

Efekty zewnętrzne prowadzą do nieefektywności w sensie Pareta:

- zbyt dużo środków alokuje się w aktywność, która powoduje ujemne efekty zewnętrzne,

- zbyt mało środków alokuje się w aktywność, która powoduje dodatnie efekty zewnętrzne.


Efekty zewnętrzne - przykład

  • Dwóch współlokatorów pokoju: A i B.

  • Dwa dobra: papierosy i pieniądze.

  • Obydwaj lubią pieniądze lecz tylko A lubi papierosy (i ich dym).

  • Zasób początkowy pieniędzy lokatora A wynosi yA.

  • Zasób początkowy pieniędzy lokatora B wynosi yB.

  • Konsekwencją palenia papierosów jest dym w skali od 0 do 1 (maksymalna koncentracja dymu).

Jaka Jest efektywna alokacja pieniędzy i dymu?


Efekty zewnętrzne a efektywność

Dym dobrem niepożądanym dla B.

Dym

B

1

1

Alokacje efektywne

0

0

A

Zasób początkowy

Pieniądze

Dym jest dobrem pożądanym dla A.


Efekty zewnętrzne i nieefektywność

Załóżmy, że poziomu dymu nie można regulować za pomocą pieniędzy.

- Jaka jest najbardziej pożądana alokacja dla A? Czy jest ona efektywna?

- Jaka jest najbardziej pożądana alokacja dla B? Czy jest ona efektywna?


F

Efekty zewnętrzne a efektywność

Najbardziej pożądana alokacja dla A nie jest efektywna.

Dym

B

1

1

0

0

A

Pieniądze


F

Efekty zewnętrzne a efektywność

Dym

B

1

1

0

0

A

Pieniądze

Najbardziej pożądana alokacja dla B nie jest efektywna.


Efekty zewnętrzne a efektywność

Jeśli A i B nie mogą używać mechanizmu pieniężnego do regulacji intensywności palenia,to alokacja będzie nieefektywna.

- Jest albo za dużo dymu (wybór najbardziej preferowany wybór przez A) albo za mało dymu (wybór najbardziej preferowany przez B).

Przy efektach zewnętrznych pojawia się błędna (nieefektywna alokacja).


Sposoby naprawy błędnej alokacji

Dobrowolne negocjacje (Twierdzenie R. Coase’a)

Internalizacja efektu zewnętrznego

Podatek Pigou


Dobrowolne negocjacje

Ronald Coase (The problem of social cost,1960r.) pokazał, że problemy z efektami zewnętrznymi pojawiają się głównie z powodu słabo zdefiniowanych praw własności.

W naszym przykładzie:

- Podmiot A uważa, że ma prawo palić papierosy.

- Podmiot B jest przekonany, że ma prawo do czystego powietrza.

W konsekwencji występuje brak rynku na którym może odbyć się „handel efektów zewnętrznych”.


Dobrowolne negocjacje

Co się stanie jeśli ustalimy prawo własności i przypiszemy go jednemu z podmiotów?

- Przypuśćmy, że podmiot B ma prawo do czystego powietrza, tzn. może on odsprzedać swoje prawo podmiotowi A, czyli w zamian za rekompensatę pieniężną może pozwolić A palić. Jak dużo będzie palić podmiot A? Ile zapłaci on za prawo do palenia?


Dobrowolne negocjacje

Dym

B

1

1

Oba podmioty odnoszą korzyści z wymiany.

Zostanie osiągnięta efektywna alokacja.

E

0

0

A

Pieniądze

Równowaga (punkt E) w sytuacji gdy B ma prawo czystego powietrza.


Dobrowolne negocjacje

Teraz niech podmiot A ma prawo do palenia, czyli B może zapłacić A za nie palenie we wspólnym pokoju. Ile będzie palić A?Jak dużo B zgodzi się zapłacić?


G

Dobrowolne negocjacje

Równowaga (punkt G) w sytuacji gdy A ma prawo do palenia tylu papierosów ile chce.

Dym

B

1

1

Oba podmioty odnoszą korzyści z wymiany.

Zostanie osiągnięta efektywna alokacja.

0

0

A

Pieniądze


Dobrowolne negocjacje

Jeśli prawa własności są dobrze zdefiniowane a koszty transakcyjne są dostatecznie małe, to efekt zewnętrzny może stać się przedmiotem wymiany i nieefektywność rynku zostanie wyeliminowana (tzn. wymiana doprowadzi do alokacji efektywnej w rozumieniu Pareta).

Niezależnie od alokacji początkowej strony wynegocjują zawsze wynik efektywny ekonomicznie, ale być może nie zawsze ten sam.

Czy jest możliwe aby taki sam poziom dymu występował w równowadze bez względu na to któremu podmiotowi będą przypisane prawa własności?


Preferencje quasi-liniowe

Preferencje quasi-liniowe:

Dwa dobra: x i y.

U(x,y)=v(x)+y

gdzie v'(x) > 0 >v"(x)dla x>0 Np. U(x,y)=ln(x)+y

Popyt na dobro x:

Dla danych cen i dochodów (px,py,w), problem optymalizacji konsumenta jest następujacy:


Preferencje quasi-liniowe

Preferencje quasi-liniowe, popyt:

Wnioski:

1) Optymalna ilość konsumpcji dobra x nie zależy od wielkości dochodów.

2) Brak efektu dochodowego.


Preferencje quasi-liniowe: przykład

Preferencje quasi-liniowe:


Dobrowolne negocjacje – preferencje quasi-liniowe

Dym

B

1

1

0

0

A

Pieniądze

Zbiór alokacji efektywnych jest linią poziomą => wielkość palenia jest taka sama w każdej alokacji efektywnej (paretowskiej).


Twierdzenie Coase’a

Jeśli prawa własności są dobrze zdefiniowane a koszty transakcyjne są dostatecznie małe oraz jeśli zapotrzebowanie na dobro wywołujące efekt zewnętrzny jest niezależne od rozkładu dochodów (niezależność krańcowych korzyści od początkowej alokacji zasobów, preferencje quasi-liniowe), to nieefektywność rynku zostanie wyeliminowana a optymalna ilość dobra powodującego efekt zewnętrzny będzie zawsze taka sama.

Z punktu widzenia efektywności gospodarczej nie ma znaczenia kogo obarcza się kosztem szkód (sprawcę czy poszkodowanego).


Dobrowolne negocjacje i twierdzenie Coase’a w praktyce

  • Jeśli poszkodowany nie prawa do czystego powietrza to powinien je sobie kupić... Cichy sąsiad powinien wykupić sobie prawo do ciszy od sąsiada głośnego...

  • Problemy ze znikomymi kosztami transakcyjnym, zwłaszcza gdy jest wielu uczestników.



ad