KURBAALAR
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 33

KURBAĞALAR PowerPoint PPT Presentation


  • 116 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

KURBAĞALAR.

Download Presentation

KURBAĞALAR

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Kurba alar

KURBAALAR


Kurba alar

Bilin bakalm ben kimim?Yumurtadan kar kk bir bala benzerim 8-10 hafta beslenir byr 4 bacakl bir canl olurum Derelerde, nehirlerde ve ayrlk alanlarda yaarm nsanlara bir ok faydalar salarm Bahar ve yaz aylarnda vrak vrak diye terim Bu davranm ile kendime uygun ei seerim Beni tanyp bilmeyenler sanr ki siil yaparm Halbuki ben kk bir ift yaamlym Beni korumak sevmek sizin grevinizdir Bunun nasl yaplacan Sinan hoca iyi bilir


Genel zell kler

GENEL ZELLKLER

  • Omurgal hayvanlarn bir snf olan iki yaamllar (amfibiler) ierisinde yer alan kurbaalar yaamlarn hem suda hem karada srdrrler. Kurbaalar ok iyi grebilen canllar olduklar gibi tecrbeleri ile edindikleri bilgileri hafzalarnda yaamlar boyunca tutabilmeleri ile tannrlar. Buna rnek olarak reme mevsimlerinde larva olarak gelitikleri kilometrelerce uzaklktaki bataklklara, derelere, gllere ve dier sulak alanlara g etmeleri verilebilir.


Kurba alar

  • Kurbaalarn sramasn salayan arka bacaklarnda kaslma zellii olan dz kaslar, suda rahat yzebilmelerini salayan ise arka bacaklarn parmak aralarndaki perdelerdir. Arka bacaklar bu ileri grrken n bacaklar da avlarn yakalamada ve suda kurbaann ynn tayin etmede grev alrlar.


Kurba alarda deri yap s

Kurbaalarda deri yaps

  • Kurbaalarn derileri epidermis salg bezlerinden salnan salg ile daima nemlidir. Baz tropik kurbaa trlerinin salg bezleri ise zehirlidir. Bu zehirli bezler sayesinde bu canllar dmanlarndan rahatlkla korunabilirler. nk bu uyar renklerini tecrbeyle tanm olan dman onlara yaklamaya cesaret edemez. Amfibilerden bazlar ise derilerindeki pigment hcrelerinin genilemesi ve daralmas ile renk deiimi gstererek bulunduklar ortamlara rahatlkla uyum salayabilirler ve bylece dmanlarn saldrlarndan rahatlkla korunabilirler.


Kurba alarda solunum

Kurbaalarda solunum

  • Kurbaa larvalar, ergin hale geldiklerinde yitirdikleri solungalaryla solunum yaparlar. Ergin hale gelen bireylerde ise solumum eidi grlr. Bunlar aktif durumda iken akcier solunumu beslenme esnasnda iken az boluu solunumu ve k uykusunda iken deri solunumudur.


Reme s stem

REME SSTEM

  • Kurbaalar ayr eeylidirler. Cinsel olgunlua gelmeleri diilerde 1-2, erkeklerde 3-4 yalar sonunda olur.

  • Kurbaalar ayr eeylidirler, yani dii ve erkek reme sistemleri farkl fertlerde bulunur. Erkeklerde testislerde olgunlaan spermatozomlar bir kanal ile bbreklere, oradan da darya atlrlar. Testisler zerinde sar renkli bir ift ya cisimcii vardr. Bunlar kurbaalarn k uykularnda beslenmelerini salar


Kurba alar

  • Dii kurbaalarda bir ift ovaryum bulunur. Ovaryumlarn byklkleri yaa ve mevsime gre deiiklik gstermektedir. Ovaryumlarn zerinde erkeklerde olduu gibi bir ift ya cisimcii bulunur. Bu ya cisimleri dii kurbaalarn k uykularnda beslenmelerini salar.


Yumurta ve larvalar

YUMURTA VE LARVALAR

  • Ovaryumda olgunlaan yumurtalar vcut boluuna dklrler. Buradan yumurta kanalna geer oradan uterusa ve daha sonra kloak yoluyla darya atlrlar. Yumurta, yumurtlama borusundan geerken etraf jelatin bir klfla sarlr. Yumurta suya dnce bu jelatin madde yapkan olduundan bir grup tekil eder.


Kurba alar

  • Jelatin iindeki embriyo gelierek larva meydana gelir. Bu larvalar klftan hareketli bir halde kar ve serbest yzmeye balar. Bunlara iriba denir. ribalarn ilk safhasnda d solungalar geliir ve solunumu bunlarla yapar. Kurbaa yumurtalar kreseldir. Yumurta ap 7-10mm civarndadr. Bir dii kurbaa ortalama olarak 9.000 yumurta yumurtlamaktadr.


Kurba alar

  • Yal kurbaalar 12.000 adete kadar da yumurtlayabilirler. Yumurtalar yaklak 3 gn ierisinde alr.1-1.5 ay sonra i solungalarla yzgeler geliir. ribalar 2-2.5 aylk olunca arka bacaklar, 4 aylk olunca n bacaklar geliir. 6-6.5 aylk olunca metamorfoz (bakalam) geirerek kuyruk, solunga ve solunga yarklar tamamyla yok olur. Yerine akcierler geliir ve bylece kurbaalar karasal yaama balarlar. Bu safhada kurbaalar herbivordur (bitkiyle beslenirler).


Kurba alar

  • Kurbaalarda bakalam sonucu ekil deitirme kuyruun tamamen yok olmasdr. ekil deitirmede nemli olan su ssdr. Su ss 16 C nin altna dt zaman yavrular ekil deitirmeyi yapamazlar. Eer yavrular ekil deitirmeyi gerekletiremezlerse lm kanlmaz olur


Kurba alarda reme

Kurbaalarda reme

  • Bunlarda reme her yl suya g etmelerle balar. Erkek kurbaalarn reme zamannda (ki bu ubat ay sonu ile austos ay sonuna kadar devam eder) elerini cezp edici tleri birok trde karakteristik bir zelliktir.

  • iftlemeleri: Aslnda bu duruma tam olarak iftleme denemez. iftlemeleri erkek kurbaann diinin srtna karak onun yumurtalarn brakmasn salamas biiminde olmas nedeni ile kucaklama yani amplexus olarak adlandrlr. iftleme diinin suya brakt yumurtalar erkein de spermlerini suya brakarak dllemesi ile gereklemi olur.


Beslenmeler

BESLENMELER

  • Ergin kurbaalar yalnz canl ve hareketli bcek, solucan ve kk yumuakalarla beslenirler. Sucul formlardan byk formda olanlar kk balk ve ku gibi hayvanlarla da geinebilirler. Hatta baz trler kendi larvalarn da yiyebilirler. Kuyruksuz kurbaada olduu gibi dil ne doru frlatlarak dilin yapkan ular ile avlarnn yakalanmasn salar. Bir ok su kurbaasnda ava nian alnarak dil frlatlr.

  • Kuyruksuz kurbaa larvalar ise sudaki alglerle ve l hayvan krntlaryla geinirler. Erikin olanlarn canl ve hareketli olanlar tercih etme sebepleri; ayn eylerle beslenerek rekabet olmasnn nlenmesidir.


Kurba alar

  • Besinleri protein asndan olduka zengindir. Souk kanl hayvanlar olduklarndan vcutlarnda ok fazla miktarda ya ve glikojen depo etmeye gerek duymazlar. nk bunlarn metabolizmas olduka dk dzeydedir. Uygun scaklklarda ve besin sunumunda kurbaalar ok miktarda besin alabilme yeteneindedirler. Bunun yan sra bir aydan fazla ala dayanabilirler.

  • Yumurtadan kan yavrularda ban altnda vitells (besin) kesesi vardr. Yavrular ilk bir hafta bu besinleri kullanrlar. Besin kesesi kullanm bittikten sonra dardan besin almak zorundadrlar. Souk kanl olmalar ve ince olan derileriyle fazla miktarda su kaybettiklerinden, ar scaklk ve kurakla kar dayankl deillerdir.


D manlari

Kurbaa larvalar Rhynchota (Hortumlular), Coleoptera (Kin kanatllar) gibi sucul bcekler tarafndan yenir. Ayn zamanda Odonata (Tayyare bcekleri) larvalar da gen evrelerinde kurbaa larvalar ile beslenmektedir. Lucilia ad verilen bir sinek yumurtalarn Bufo ve Rana trleri zerine brakr. Birka gn iinde kan larvalar bu kurbaalarda doku bozukluklar, daha sonrada lmler meydana getirirler.

DMANLARI


Kurba alar

  • Baz kurbaalarn k uykusu srasnda vcutlarnda buz kristalleri olutuu kefedilmitir. Kn don olaylarnn grld corafi blgelerde yaayan bu canllarda k uykusuna yattklarnda hibir hayat belirtisi grlmez. Kalp at, nefes alverii ve kan dolam tamamen durmutur. Buz; kurbaann derisini, karnn ve kas liflerini tamamen kaplamtr. Aort damar kesildiinde dahi kanama olmaz.; kalp ve dier hayati organlar soluk bir renktedir. Kol ve bacaklar sert, gzler ise pusludur. Buzlar zldkten sonra grlen ilk hayat iareti kalbin tekrar atmaya balamasdr. Hayvan ilk nce seri halde nefes alp verir. Aa kurbaas gibi dier canllardaki en nemli zellik bol miktarda glukoz retebilmektir. Glukoz, donmu kurbaann vcudunda olduka nemli bir rol oynar. Hcrelerden su ekilmesini nleyip, bzlme olayn engelledii iin kurbaann hcreleri bu donma olayndan hibir zarar grmez.


Nsanlarla olan l k ler

NSANLARLA OLAN LKLER

  • Kurbaalarn insanlarla olan ilikileri ok eski alara dayanmaktadr. rnein inde uzun yllar bu canllar, ila yapmnda kullanlrken; Kzlderililer tarafndan da zehirli olanlarn zehirleri karlarak zehir ulu oklarn yapmnda yararlanlm ve dmanlarn bu oklarla kar koymulardr. Gnmzde de besin olarak kullanlmalar yannda, laboratuar hayvan olarak biyoloji eitiminde, fizyolojik aratrmalarda ve ayrca tpta da gebelik testlerinde kullanlmalar bu canllarn ne kadar nem tadklarn gsterir. Btn bunlara ilaveten kurbaalarn byk bir ksmnn besin kaynann bceklerin oluturmas insanlar iin ayr bir anlam tamaktadr. nk tahl, sebze ve meyvelerde hatta insan ve hayvanlarda zararl olan


Kurba alar

Bcek ve dier canl populasyonlarnn belli bir dengede tutulmas ancak bunlarla beslenen kurbaalarla olmaktadr. Bu konuda asl nemli olan kurbaalarn biyolojisi deil srekli tahrip edilen populasyonlardr. Hemen hemen btn Avrupa lkelerinde bir ok kurbaa tr koruma altna alnrken lkemizde byle bir kaygnn olmamas kurbaa populasyonu asndan endie vericidir. Bugn Avrupa'nn bir ok okulunda laboratuar almalarnda kurbaa populasyonunun azalmas nedeniyle kurbaa zerindeki deneyler baka canl gruplar zerinde yaplrken lkemizde bu canllar okfazla hor grlmektedir. Kurbaalarn populasyonunun korunmas erevesinde ilk alnmas gereken nlemler:

1. Halk bu konuda, eitli iletiim aralar ile uyarmak

2. hra iin avlanan kurbaalarn belirli kurallara balanmas

3. Mekanik ve kimyasal ldrlmelerin nne geilmesi

4. Kurbaalarn youn bulunma olasl olan kara yollarnda iaretlerle srclerin uyarlmas

5. Biyolojik denge ve biyolojik savamda kurbaalarn nemi konusundaki aratrmalarn desteklenmesidir.


Kurba alar

  • Kurbaalarn genel zellikleri bu ekildedir. Kurbaalarn trlere ayrlna gelince; kurbaalar balk altnda toplayabiliriz:

  • Bacaksz kurbaalar

  • Kuyruksuz kurbaalar

  • Kuyruklu kurbaalar


Bacaks z kurba alar

Vcutlar ylan eklinde, ince ve uzun olup, yeler veya ye kemerleri bulunmaz. Kuyruk krelmi veya tamamen kaybolmutur. Derileri bilezik eklinde kvrmlar tar, bazen kemik pullar bulunur. Geriye doru kvrk ene dilerinin yannda, damaklarnda da diler bulunur. Ortakulaklar ve kulak zarlar bulunmaz. Gzler ounlukla krelmitir. Bu nedenle "kr kurbaalar" olarak da bilinirler.

Bacaksz kurbaalar


Kurba alar

Sadece sa akcierleri gelimitir. Yer altnda veya su iinde yaarlar. dllenme grlr, reme tipleri ovipari veya ovoviviparidir. Yumurtalar toprak iine braklr ve anne tarafndan korunur.

lkemizde bu takmn yeleri yaamamaktadr. Orta ve Gney Amerika ile, Orta Afrika ve Gney Asya'da yayl gsterirler.


Kuyruksuz kurba alar

Kuyruksuz Kurbaalar

  • Ergin evrede kuyruklarnn bulunmamas, en belirgin zellikleridir. Vcut ksa ve toplu yapdadr. Belirgin bir boyun blgeleri bulunmaz. Arka yeler, srama, yzme veya kazma ilemleri iin zellemitir. Kuyruk omurlarnn kaynamasyla, "Urostyl" ad verilen yap ortaya kmtr. n yelerde 4, arka yelerde 5 parmak bulunur. n kol ve n bacak kemikleri kaynam haldedir. Ortakulaklar ve kulak zarlar mevcuttur. Deri altnda iri yapl lenf keseleri bulunur. Ses karma, erkek kurbaalara mahsustur. zellikle reme dnemlerinde, olduka yksek sesler karrlar. Dllenme, d dllenme eklindedir. ou trde yumurta bakm grlr.

  • Toplam 6 takm halinde incelenirler. Bu takmlara dahil olan ve en iyi bilinen baz familyalar (aileler) unlardr:


Kurba alar

Trnakl kurbaalar Arka ayaklarnda, 3 parman ucunda, keratin yapl trnaklar bulunur.

Disk dillilerDisk eklinde veya yuvarlak yapl olan dilleri, azn tabanna neredeyse tamamen yapktr.


Kurba alar

  • PelobatidaeArka ayaklarnda kazc kntlar bulunur

  • Pelodytes


Leptodactylidae zehirli ok kurba alar

Leptodactylidae (Zehirli ok kurbaalar)

  • Parmak ular geni yapldr. Derilerinde, ok sayda zehir bezi bulunur. ounlukla gz alc parlaklkta renklenme gsterirler.


Kuyruklu kurba alar semenderler

Kuyruklu kurbaalar semenderler

  • Vcut boyuna uzamtr ve belirgin bir kuyruk ile sonlanr. reme dneminde genellikle, erkek bireylerin kuyruklar kalnlar ve baz gruplarda bu deiime, renkli bir srt yzgeci oluumu da elik eder. Ba stten baslmtr. Gzler oransal olarak kktr. Kulak zar ve orta kulak,bulunmaz. skelet ksmen kkrdak halinde kalmtr. Arka yelerde krelmenin grld birka grup haricinde, drt ye de bulunur. Drt takma ait 8 familya (aile) altnda incelenirler.


Kurba alar

  • Dev semenderler:Gnmzde yaayan en iri amfibilerdir. Boylar bir buuk metreyi geebilir. Sirenidae:

  • Erginlerde de solungalar bulunur. Gzkapaklar yoktur.


Ger ek semenderler

Gerek semenderler:

  • Erginlerde iyi gelimi akcierler, gzkapaklar ve deri alt zehir bezleri bulunur. n ayaklarda 4, arka ayaklarda 5 parmak vardr. Triturus cinsinde, reme dneminde erkeklerde srt yzgeci oluur. lkemizde bulunan semender trleri, bu aileye aittir.


Y lanbal semenderleri

Ylanbal semenderleri:

  • Gzkapaklar ve dilleri bulunmaz. yeleri olduka az gelimitir. Omurgallar iinde en iri alyuvarlara, bu canllarn kannda rastlanr.


Proteidae

Proteidae

  • Sucul yaama uyum salamlardr. Neoteni grlr. yeler kk ve ince yapdadr.


Akci ersiz semenderler

Akciersiz semenderler:

  • Ergin evrede akcierleri bulunmaz. Solunum deri ve az boluu ile yaplr. Kuyruklarn savunmada kullanabilirler.


Kurba alar

  • VE KURBAALARLA LGL BRKA BATIL NAN

  • Kurbaalar barnca yamur yaar. nsan teninin hissedemedii ince yamur damlacklarn kurbaalar hisseder.

  • Kurbaalar siil atar.


  • Login