Bragfr i lj stafasetning
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 7

Bragfræði Ljóðstafasetning PowerPoint PPT Presentation


  • 80 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Bragfræði Ljóðstafasetning. Ljóðstafasetning er fólgin í því að sama eða sams konar hljóð (stafur) er endurtekið í áhersluatkvæðum tveggja ljóðlína, þrisvar sinnum alls. Þessi hljóð nefnast ljóðstafir. Yfirleitt standa tveir saman í fyrri línu og nefnast stuðlar .

Download Presentation

Bragfræði Ljóðstafasetning

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Bragfr i lj stafasetning

BragfræðiLjóðstafasetning

  • Ljóðstafasetning er fólgin í því að sama eða sams konar hljóð (stafur) er endurtekið í áhersluatkvæðum tveggja ljóðlína, þrisvar sinnum alls.

  • Þessi hljóð nefnast ljóðstafir.

  • Yfirleitt standa tveir saman í fyrri línu og nefnast stuðlar.

  • Höfuðstafur er einn í þeirri næstu, í fremsta áhersluatkvæði.

Málbjörg / SKS


Bragfr i lj stafasetning1

BragfræðiLjóðstafasetning

Ef samhljóð mynda ljóðstafi verður alls staðar að hafa sama hljóðið.

Dæmi:Fljúga hvítu fiðrildin

fyrir utan gluggann.

Sérhljóð stuðla hvert við annað og tvíhljóðin ei, ey og au mynda einn ljóðstaf hvert.

Dæmi: Þarna siglir einhver inn,

ofurlítil dugga.

Um s gilda sérstakar reglur. Ef næsti stafur á eftir s er k, l, m, n, p eða t, skal það líka eiga við um orðin sem stuðlað er við. Þetta eru kallaðir gnýstuðlar (sk, sl, sm, sn, sp eða st).

Dæmi:spenna - spotti, stökk – standa

Málbjörg / SKS


Bragfr i r m

Bragfræði Rím

Rím er flokkað eftir eðli sínu:

  • Karlrím / einrím: Rímorðin eru eitt atkvæði: sátt - fátt

  • Kvenrím / tvírím: Rímorðin eru tvö atkvæð: una – buna

  • Þrírím: Rímorðin eru þrjú atkvæði: sverðinu – verðinu

    Þegar sérhljóð og samhljóð ríma saman nefnist rímið alrím.

    Dæmi: hræðast – fræðast.

    Þegar sérhljóðið er breytilegt en samhljóðar eins nefnist rímið hálfrím.

    Dæmi: land – grund.

    Endarím: Víxlrím nefnist það þegar 1. og 3. lína ríma saman og 2. og 4. lína (abab). Runurím nefnist það þegar t.d. 1. og 2. lína ríma og 3. og 4. lína. (aabb)

    Innrím/miðrím birtist inni í braglínunum.

    Dæmi:„Láttu smátt en hyggðu hátt.“

Málbjörg / SKS


Bragfr i taktur og hrynjandi

BragfræðiTaktur og hrynjandi

  • Í ljóðum er yfirleitt fylgt fastari reglum um hrynjandi og takt en í óbundnu máli. Línur í ljóði hafa oft fasta tölu atkvæða þar sem áherslur ráða skiptingu í bragliði.

  • Allt mál hefur hrynjandi og orð og atkvæði bera misþunga áherslu. Í ljóðum er hin frjálsa hrynjandi máls skipulögð og öguð til samræmis föstum takti líkt og í tónlist.

  • Taktur byggist m.a. á atkvæðum og atkvæðin byggjast á sérhljóðunum.

Málbjörg / SKS


Bragfr i herslu og herslulaus atkv i

Bragfræði Áherslu- og áherslulaus atkvæði

  • Í íslensku er aðaláhersla á fyrsta atkvæði hvers orðs.

  • Þung áhersla er á 1. atkvæði og létt á því næsta.

  • Hver taktlota kallast bragliður.

  • Til eru fjórar mismunandi gerðir af bragliðum:

    • Tvíliður: Tvö atkvæði, það fyrra með þungri áherslu, hitt áherslulaust (sbr. ferskeyttur háttur eða ferskeytla).

    • Stúfur: Eitt áhersluatkvæði í enda braglínu.

    • Þríliður: Þrjú atkvæði, það fyrsta með þungri áherslu, hin tvö áherslulaus.

    • Forliður: Eitt áherslulaust atkvæði fremst í braglínu.

Málbjörg / SKS


Bragfr i herslu og herslulaus atkv i1

Bragfræði Áherslu- og áherslulaus atkvæði

  • Braghrynjandi er byggð upp af einingum með ákveðnum atkvæðafjölda þar sem skiptast á áhersluatkvæði og áherslulaus atkvæði.

    • – Beint strik táknar áherslu.

    • ˘bogi áhersluleysi.

  • Áhersluatkvæði og áherslulaus skiptast reglulega á.

    Verkefni: Merktu inn áherslu- og áherslulausu atkvæðin.

    F l j ú g a h v í t u f i ð r i l d i n

    f y r i r u t a n g l u g g a;

    þ a r n a s i g l i r e i n h v e r i n n

    o f u r l í t i l d u g g a.

  • Málbjörg / SKS


    Bragfr i margr ni tv r ni vers gn

    BragfræðiMargræðni, tvíræðni, Þversögn

    • Margræðni: Margbrotinn, óræður.

    • Margræður: Hefur fleiri en eina merkingu.

    • Tvíræðni: Eitt sagt en annað meint.

    • Þversögn: Staðhæfing sem felur í sér mótsögn þannig að hún virðist fjarstæða. Þversagnir eru algengar í ljóðum með heimspekilegu ívafi.

      Verkefni:

      • Finndu þversögn í eftirfarandi ljóðum úr Ljóðspeglum:

        Fermingarbörn e. Jón úr Vör, bls. 12 Frelsi II e. Eirík Brynjólfsson, bls. 17

    Málbjörg / SKS


  • Login