Mak 4026 ses ve g r lt kontrol
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 18

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ PowerPoint PPT Presentation


  • 113 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 10. Hafta Şartlandırılmış Akustik Odalardaki Ölçümler. Yankısız ve Yarı-Yankısız odalarda yapılabilecek ölçümler. Yankısız ve yarı-yankısız odalarda, ses gücü düzeyi ve kaynağın yönselliği ölçülebilir. Ses Gücünün Belirlenmesi.

Download Presentation

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

MAK 4026SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ

10. Hafta

Şartlandırılmış Akustik Odalardaki Ölçümler


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Yankısız ve Yarı-Yankısız odalarda yapılabilecek ölçümler

  • Yankısız ve yarı-yankısız odalarda, ses gücü düzeyi ve kaynağın yönselliği ölçülebilir.

Ses Gücünün Belirlenmesi

  • Yankısız veya yarı-yankısız odalarda ses gücü düzeyinin belirlenmesi, oda içerisinde yankı alanının oluşmadığı kabulüne dayanır.

  • Ölçüm alınacak olan alan mutlaka ses kaynağının akustik uzak alanında konumlandırılmalıdır.

  • Ölçümde kullanılacak mikrofon sayısı, istenilen ses gücü düzeyi hassasiyet derecesine ve kaynağın yönselliğine bağlıdır.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

a.)Yarı-yankısız odada ses gücünün belirlenmesi

  • Yarı-Yankısız odada ses gücü düzeyi ölçümü ISO 3744 standardına göre yapılabilir.

  • Bu standart da ölçüm alanlarının gerektirdiklerini, mikrofonların konumlarını belirtmiştir.

  • Yarım küre veya dikdörtgenler prizması ölçümleri yapılabilir.

  • Ölçüm alınırken hiçbir mikrofon odanın sınırlarına çeyrek dalga boyundan yakın olmamalıdır.

  • Yarım küre ölçümleri yapılırken, yarım kürenin yarıçapı, numunenin en büyük uzunluğunun iki katı veya ortalama yüksekliğinin dört katı kadar olmak zorundadır.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Örnek olarak ISO 3744 standardına göre ölçüm noktaları:

Mikrofon konumları ilgili standarttan alınabilir.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

ISO 3744’e göre Yarı-yankısız odada Ses Gücü Düzeyinin belirlenmesi:

  • Ses Gücü Düzeyi [dB] (W0 = 10-12 W):

Burada,

Lw: Ses gücü düzeyi,

Si: i’nci yüzey alanı

Lpi: i’nci yüzey bölgesindeki ses basınç düzeyidir.

  • Eğer ölçüm alanı küp ise her bir Si birbirine eşittir ve olarak alınırsa Ses Gücü Düzeyi:

Burada,

: ortalama ses basınç düzeyi,

S0 : 1 m2’dir.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

  • Ölçüm alınan laboratuvarlar teoride kabul edildiği gibi ideal olamayacağından, odanın özelliklerine göre bazı düzeltme faktörleri kullanılarak doğru ses gücü düzeyi bulunur:

ISO 3744’e göre Yarı-yankısız odada Ses Gücü Düzeyinin belirlenmesi (dvm):

1. Arka plan gürültüsü için düzeltme faktörü:

L= Ses gücünün belirlenmesinde hesaba katılan tüm ses basınç düzeylerinin ortalaması ile arka plan gürültü düzeyi arasındaki fark

1) L>6 dB ise ISO3744 geçerlidir.

2) L>15 dB ise düzeltme yapılmaz

3) 6dB<L<15 dB arasında ise belirtilen düzeltme yapılır.

4) Düzeltme her frekans bandı için yapılır.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

ISO 3744’e göre Yarı-yankısız odada Ses Gücü Düzeyinin belirlenmesi (dvm):

2. Çevresel düzeltme faktörü:

Burada;

A=α.Sv’dir.

Sv: Oda sınırlarının toplam alanıdır.

1) K2<2 dB ise ISO3744 geçerlidir.

2) 2dB’yi geçmemek koşulu ile S/A oranına göre her durumda düzeltme uygulanır.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Diğer Ses Gücü Ölçüm Standartlarının Sınırları


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

b) Tam yankısız odada ses gücünün belirlenmesi

  • Yüksek hassasiyette bir ses gücü düzeyi ancak tam bir akustik serbest alanda ölçülebilir.

  • Bu da ses kaynağının alt kısmında yansıtıcı yüzey olmayan tam-yankısız odalarda mümkündür.

  • Yönsellik ölçümlerinde yankısız odalar tercih edilmelidir.

  • Bu tipteki odalarda ses gücü düzeyi ölçümü yukarıda anlatıldığına benzer küresel bir ölçüm yüzeyine yerleştirilen mikrofonlar aracılığıyla yapılmaktadır.

  • Bu yerleşimler ISO 3745 standardında belirtilmiştir.

  • Yarım küre, küresel veya dikdörtgenler prizması ölçümleri de gerçekleştirilebilir.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Ses Yönselliğinin belirlenmesi

  • Oda içerisinde üç boyutta çeşitli uzaklıklardan ses basınç düzeyleri ölçülerek kaynakların ses yönselliklerinin şekilleri belirlenebilir.

  • Bunun için de kaynaktan yayınan sesin geri dönmemesi istendiğinden genellikle sadece tam serbest alan koşulunun sağlandığı tam yankısız odalarda yapılan ölçümler kullanılır.

Yönsel olmayan ses kaynağı

Yönsel ses kaynağı


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Ses Yönsellik Şekilleri

Yönsel olmayan ses kaynağı

Yönsel ses kaynağı


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Yönsellik Faktörü (Qθ):

Burada,

Lpθ: W gücündeki bir ses kaynağının r mesafesinde θ açısındaki ses düzeyi

LpS: yönsel olmayan W gücündeki bir ses kaynağının r mesafesinde ses düzeyi

Yönsellik İndeksi:


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Yankı odasında Ses Gücünün belirlenmesi

  • Yankı odasında ses gücü düzeyinin belirlenmesinde çeşitli yöntemler vardır.

  • Bu yöntemlerden iki tanesi sıklıkla kullanılmaktadır:

  • 1-Karşılaştırma yöntemi (Comparision Method),

  • 2- Direkt yöntem (Direct Method)

  • Bu yöntemlerin kullanılması için oda içerisinde yayılı alanın koşulların sağlanması gerekmektedir.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Karşılaştırma Yöntemi:

  • Bu yöntemde, ses gücü, bilinen referans bir kaynak yardımıyla belirlenir.

  • Güç düzeyi bilinen referans kaynak odada duvarlara ve ölçüm noktalarına uzak, uygun bir yere konumlandırılmalıdır.

  • Her frekans bandında ortalama ses basıncı düzeyi çeşitli noktalara konumlandırılan bir çok mikrofonla belirlenmelidir.

  • Referans kaynak için yapılan ses basınç ölçümlerinin ardından, ses gücü öğrenilmek istenilen kaynak, referans kaynakla aynı noktaya konularak ses basınçları ölçülmelidir.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

1) Karşılaştırma Yöntemi (dvm):

Burada,

LW : ölçülen kaynağın 1/3 oktav bandında ses gücü düzeyi,

: ölçülen kaynağın 1/3 oktav bandında ortalama ses basıncı düzeyi,

: referans kaynağın 1/3 oktav bandında güç düzeyi,

: referans kaynağın 1/3 oktav bandında ortalama ses basıncı düzeyidir.

  • Belirli bir frekans için ses gücü düzeyi LW şu şekilde bulunur:


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

  • Karşılaştırma Yöntemi (dvm):

  • Ölçüm sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar:

  • Mikrofon konumları oda içerisindeki herhangi bir yüzeye 1.0 m’den daha yakın olmamalıdır.

  • Mikrofon konumları ses kaynağına dmin’den daha yakın olmamalıdır.

  • Mikrofonlar arasındaki uzaklık en az λ/2 olmalıdır.

  • λ ses kaynağının yaydığı en düşük 1/3 merkez bant frekansının dalga boyudur.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

  • : ses gücü düzeyi

  • : ortalama ses basıncı düzeyi

  • A : odanın eşdeğer yüzey alanı =(55.26/c)(V/T60), m2

  • V : oda hacmi, m3

  • T60 : f frekansı için yankı süresi, s

  • A0: referans yutma alanı, 1 m2

  • S : odanın toplam yüzey alanı, m2

f : frekans, Hz

c : θ sıcaklığındaki ses hızı, m/s

θ : sıcaklık, ºC

B: atmosfer basıncı, Pa

B0: 1.013 × 105 Pa

V0 : 1 m3

T0 : 1 s

Direkt Yöntem: Odanın her frekans değeri için yankı süresinin bilinmesi gerekmektedir.

  • Buna göre,

  • Ölçümler sırasında mikrofonlar ve mikrofon ile kaynak arasındaki uzaklık en az:

Ortalama Ses Basıncı: Oda içerisindeki farklı noktalardan alınacak olan ses basınçlarının ortalamasıdır.

olmalıdır.


Mak 4026 ses ve g r lt kontrol

Sabit Yansıtıcı

>1m

Kaynak

Dönel yansıtıcılar

Mikrofon

>0.5 m

>1m

Bir yankı odası ve kaynak mikrofon uzaklıkları


  • Login