Jacek tomaszewski
Sponsored Links
This presentation is the property of its rightful owner.
1 / 21

Jacek Tomaszewski PowerPoint PPT Presentation


  • 116 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Jacek Tomaszewski. Skandowanie. Metra w antycznej poezji. Dziś piosenki i poezja używają rymów i rytmu.

Download Presentation

Jacek Tomaszewski

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Jacek Tomaszewski

Skandowanie


Metra w antycznej poezji

  • Dziś piosenki i poezja używają rymów i rytmu

Natenczas Wojski chwycił na taśmie przypiętySwój róg bawoli, długi, cętkowany, krętyJak wąż boa, oburącz do ust go przycisnął,Wzdął policzki jak banię, w oczach krwią zabłysnął,Zasunął wpół powieki, wciągnął w głąb pół brzuchaI do płuc wysłał z niego cały zapas ducha.

„Pan Tadeusz”


Metra w antycznej poezji

  • Dziś piosenki i poezja używają rymów i rytmu

Natenczas Wojski chwycił | na taśmie przypiętySwój róg bawoli, długi, | cętkowany, krętyJak wąż boa, oburącz | doust go przycisnął,Wzdął policzki jak banię, | w oczach krwią zabłysnął,Zasunął wpół powieki, | wciągnął w głąb pół brzuchaI do płuc wysłał z niego | cały zapas ducha.

„Pan Tadeusz”


Metra w antycznej poezji

  • Lecz w antycznych czasach używano tylko rytmu, zwanego metrum.

  • Najbardziej znane metrum: heksametr (daktyliczny) – by Homer

  • Całość sprowadza się do sylab: długich/krótkich, akcentowanych lub nie.


Przykład

Parentis o|lim|| siquis in|pia manu x + u +| - || + u + | u+ u X

senile gut|tur fregerit x + u + | - + u X

Horacy

Dystych epodyczny


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

0. Mamy tekst.

Skądinąd wiemy, że jest to heksametr ((+uu)x5 (+x)).


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ |+ x

1. Zaznaczmy zatem to, co pewne.


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ - - |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ - - - |+ x

2. „Długa z pozycji”Samogłoska przed dwoma spółgłoskami jest długa (ale nie, gdy drugą spółgłoską jest l lub r).


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ - - - |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ - - - - |+ x

3. Dyftongi (digrafy)Niektóre kombinacje sąsiednich samogłosek tworzą jedną długą sylabę.


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ - - - u |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ - - - - |+ x

4. „Krótka z pozycji”Pozostałe kombinacje sąsiednich samogłosek powodują, że pierwsza jest krótka.


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ |- - |- - | - uu |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ u u|- -|- - | - -|- u u |+ x

5. Rozwiązanie metrum (od końca)Próbujemy –uu (daktyl) lub –– (spondej).


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ |+ - |+ - | + uu |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ u u|+ -|+ - | + - |+ u u |+ x

6. AkcentyW heksametrze akcent pada na pierwszą sylabę każdej stopy.


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ -|+ u u|+- |+ - | + uu |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ u u|+ -|+- | + - |+ u u |+ x

7. ZgadywankaPoczątek pierwszego wersu można rozpisać dwojako: (+- | +uu) lub (+uu | +-).

Wybieramy jedną z opcji.


Przykład na żywo(Eneida Wergiliusza)

At regina gravi jamdudum saucia cura+ -|+ u u|+||- |+ - | + uu |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ u u|+ -|+||- | + - |+ u u |+ x

8. CezuraWiele metrów ma cezurę: pauzę na oddech.


Przykład na żywoPodsumowanie

  • Są pewne zasady i szczypta zgadywania

  • Cały ten proces jest dla ludzi żmudny i nudny

  • Lecz można go zautomatyzować!


Wyjątki i pułapki

  • Wymagana jest przy tym pewna specjalis-tyczna wiedza. Pełno jest wyjątków:

    • „u” po „q” nie jest samogłoską

    • „ui” jest dyftongiem, ale nie w końcówkach: -ui, -uic, -uius

    • „h” można pominąć

    • Afereza: „e” w „es”, „est” i „estis” jest nieme.

    • Elizja: wyciszenie ostatniej samogł. Jeśli następne słowo zaczyna się od samogłoski


Greka

  • Greka ma własne zasady, podobne do Łaciny pod względem złożoności...

  • ... ale dochodzi nowy problem: pisownia. Starogrecki miał szalone diakrytyki (np.ΐ ΰ ώ ϋ Ά ).

  • Na ten przykład: mała litera „a” ma 26 (24) diakrytyków:άἀἁἂἃἄἅἆἇᾀᾁᾂᾃᾄᾅᾆᾇᾲᾳᾴᾶᾷὰά ᾰᾱ


Podsumowanie

  • Widać, że da się zrobić system informatyczny zdolny do rozwiązywania tego zadania.

  • Nie powstało jeszcze takie narzędzie...

  • ... za wyjątkiem wersji alfa, którą zrobiłem ~ 3 lata temu.


Metronom

metronom.jtomaszewski.com


Co dalej?

  • Projekt bynajmniej nie jest skończony...

  • Pomysły na usprawnienia:

    • Rozróżnianie sonant

    • Nowe reguły (i nowe wyjątki)

    • Jak zgadywać przy kilku dopasowaniach?

    • Co robić przy braku dopasowań?

    • Zbieranie statystyk od użytkowników

  • Plus cały wachlarz próśb dotyczących ulepszenia interfejsu


Dziękuję za uwagę

  • Pytania?

  • Q: No dobra, a jest z tego jakiś pożytek?

  • A: Tak. Co najmniej czytanie:

At regina gravi jamdudum saucia cura+ -|+ u u|+ - |+ - | + uu |+ x

Vulnus alit venis et caeco carpitur igni.

+ u u|+ -|+ - | + - |+ u u |+ x


  • Login