Biraz Lili Marleen
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 16

ses düğmesini açabilirsiniz ilerlemek için sadece mouse’u tıklayınız PowerPoint PPT Presentation


  • 88 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

biraz Lili Marleen. biraz Von Papen. biraz Çiçero. biraz Ankara. ses düğmesini açabilirsiniz ilerlemek için sadece mouse’u tıklayınız. ANKARA - 1942. ALMAN ELÇİLİĞİ. Masmavi gezegende büyük, çok büyük bir savaş çıkmıştı.

Download Presentation

ses düğmesini açabilirsiniz ilerlemek için sadece mouse’u tıklayınız

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

biraz Lili Marleen

biraz Von Papen

biraz iero

biraz Ankara...

ses dmesini aabilirsiniz

ilerlemek iin sadece mouseu tklaynz


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

ANKARA - 1942

ALMAN ELL


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Masmavi gezegende byk, ok byk bir sava kmt.

Evinden, yurdundan ocuklarndan uzak dm beyaz tenliler, souktan gzyalarnn bile donduu Stalingradta ev - ev, oda oda, gs - gse savarken, Kuzey Afrikada kzgn l kumlarna karrlarken bile Lili Marleen alndnda atei kesiyor, hep bir azdan, bir kuunun son arks gibi bir daha belki asla syleyemeyecekleri bu ili arkya elik ediyorlard.

Babalar, analar, Anne Franklar, Londrada, Danzigte, Dresdende bombalanm evlerinin altnda, krimatoryumlarda, ya da bir deri bir kemik, ukurlarda st ste yaama veda ederlerken, Ankarada, Blten Sokaktaki Kebap 49u geip Atatrk Bulvarna vardmda tam karma kan Alman Sefaretinde yeni kuaklarn bildiini pek sanmadklarm yaanyordu.

Kkken babamn bana masal deil, kinci Dnya Sava hakknda bildiklerini anlatmasn isterdim; o da heyecanla anlatrd. Hi unutamadm, belki bir akam evde kfte yaparken, belki de bir pazar ikindisi ankayada, Muhafz Alay Bandosu konseri sonrasnda, Lili Marleen, Almanyann kinci Dnya Savandaki Ankara Bykelisi Franz Von Papen, yzyln casusu iero hakknda anlattklarn.

Yllar sonra ben de byk savata be yz metre temde geenlerle ilgili, babamn anlattklar, Ankarann yaayan tarihi Avukat Halil Makaracnn tuttuu notlar, Altan ymenin paha biilmez birikimin samad Bir Dnem Bir ocuk kitab, gazeteci Murat Yetkinin paylat bilgiler, Ankara aratrmacs sevgili dostum Koray zalpin koleksiyonundan ilk defa gn yzne karmaya raz olduu Nazi bayrakl Alman Sefareti fotoraf, unutulmaz Piknikin efsane kurucusu Reat natn anlattklar, mimar Yaln Ouzun ierodan bizzat dinledikleri ve dier dkmanlar szgecimden geirip, gelecek kuaklara minik bilgiler aktarmak istiyorum.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Atatrk Bulvar, ankayaya doru sefaretler bulvardr. 1930lu yllarda Alman Sefaretinde gamal hal bayrak dalgalanrken, savala birlikte Bulgaristan, talya gibi Alman mttefiki lkelerin de bulunduu bulvar sefaretlerinde Nazi rzgarlar esmekteydi. Almanlar, Kzlaydaki zen Pastanesine geldiklerinde, hele savata bir baar elde etmilerse hep birlikte Lili Marleeni sylerlerdi. O srada ortalkta hi ngiliz gzkmezdi. Savan dengeleri deitiinde ise artk zen Pastanesinin mterileri Lili Marleeni syleyen ngilizlerdi.

Lili Marleen aslnda Birinci Dnya Savanda, 1915te Rus Cephesine savamaya giden Alman askeri Hans Leipin, manavn kz Lili ve cephede bir ikindi sisinde kaybolup giden Marleen isimli hemire iin yazd iirdi. 1938de Norbert Schultze tarafndan bestelenmi, Nazi propaganda sekreteri Joseph Goebbels tarafndan beenilmemi ve szleri deitirilmek istenmiti. arky syleyen Lale Andersen bunu reddetmi ve orijinal hali, yani fenerin altnda, sevdiini bekleyen kzn arks, btn yasaklamalara ramen dilden dile dolamaya balamt.

Ve sava srasnda lisandan bamsz olarak her iki taraf askerlerinin de efsane arks olmutu. Her iki cephede de, her iki tarafn askeri hastanelerinde de Lili Marleen alyordu.

Daha sonra Pink Floydun The Wall albmnde Burada Vera Lynni hatrlayan herhangi birisi var m? arksnda sorduu Vera Lynnden, Anne Sheldondan, bizde 45lik pla olduunu hatrladm Marlene Dietriche kadar krk sekiz dilde pek ok syleyeni olduu halde, hibirisi Lale Andersenin (Eulalia Bunnenberg) yorumu kadar, Josip Broz Titodan, (daha sonra Hitlerin emriyle intihar edip devlet treni yaplacak l Tilkisi) Erwin Rommele kadar tm cephedekilerin yreklerini bylesine derinden szlatamamt.

Bu ark akn evrenselliiydi

ve bu kadar popler olmas rzgarn neden frtnaya dntnn izah kadar zordu.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Franz Von Papen, Birinci Dnya Savanda, Washingtonda Almanyann askeri ateesiydi. Fakat silah retimiyle ilgili bir sabotaj planlaycs olmas nedeniyle Amerikay terk etmek zorunda kalmt. Daha sonra Filistine, Osmanl Ordularna danman olarak gnderilmiti. Bu srada rlanda ve Hindistandaki bir takm sabotaj eylemlerinin planlayclarndand.

Savatan sonra Katolik Merkez Partisine katlm ve byk bir srpriz olarak 31 Mays 1932de Cumhurbakan Paul Von Hindenburg tarafndan Almanya Babakan olarak grevlendirilmiti. Daha sonra Nazi Partisi ve Adolf Hitlere yaknlamaya balam ve en sonunda Hinderburgu, Hitleri 30 Ocak 1933te babakan olarak atamas iin ikna etmi, kendisi de babakan yardmcs olmutu.

1934te Hitler dneminde siyasi cinayetler Almanyay kasp kavururken babakan yardmclndan alnm, Avusturya Bykeliliine getirilmi ve Avusturyann 10 Nisan 1938de Almanya topraklarna katlmasnda nemli rol oynamt.

1939a gelindiine 1944e kadar srecek Ankara Bykelilii grevi balamt. Grevi ard. Trkiyeyi Mihver lkeleri safna ekemese bile tarafsz kalmasn salamaya alacakt.

1 Eyll 1939da Almanlarn Polonyaya girmesiyle kinci Dnya Sava fiilen balad. Sovyetler Birlii de doudan Polonyaya girerken, Almanya yllar sonra tersane iiliinden cumhurbakanlna gidecek bir d yolunun yolcusu Lech Walesann kaca Danzige (Gdanska) kadar Polonyay igal etti.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

24 ubat 1942de, Ankarada ekmek karneyle datlr, geceleri karartma uygulanr, sokaklarda farlar mavi boyal aralar dolar, bekiler k szan evdekileri uyarrken, Almanya Bykelisi Von Papen, topraklarna katlm olan ekoslavakyann ikametgah olarak kulland sefaretinden km, ei ile birlikte Atatrk Bulvarnda yrye yrye Almanya Sefaretine gidiyordu.

Ancak kendisini yolda, tabancal ve elinde bomba bulunan bir suikasti bekliyordu. Telalanan suikasti, daha silahn kullanamadan elindeki bomba byk bir grltyle patlayarak havaya uuyor ve paralar evredeki bahe duvarlarna, dallara yaylyordu. Yere den Von Papen dizi ve elinden hafife yaralanyor, ei ise yara almadan kurtuluyordu. Bombann sesi ankaya, Kavakldere Balar, Yeniehir, hatta Hergele Meydanndan (tfaiye Meydan) bile duyuluyordu.

Ankarada henz dipdibe yksek binalar olmadndan, tfaiye Meydanndan frlayan itfaiye aralarnn ald mein sapl pirin kampanalarn sesi drt bir yan sarmt; Ankarallar merak ve korkuyla kark Bulvara kouyorlard.

Savan hassasiyeti nedeniyle bu suikastle ilgili yayn yasa konmutu. Bu konuda yayn sadece Anadolu Ajans yapabiliyordu. Suikastinin Srbistan doumlu, stanbul niversitesi Hukuk Fakltesi rencisi mer Tokat isimli skpl bir gmen olduu belirlenmiti. O srada Ankara bu kadar byk bir metropol olmad iin Vali Nevzat Tandoan, btn taksicilerden, binen ve inenlerle ilgili bilgileri toplatabilmi, suikastinin iki Trk ibirlikisi de Anafartalar Karakolunda grevli taharri memurlarnca anakkalede bir ilebe binmeye alrlarken yakalanabilmiti.

mer Tokat, Sovyetler Birliinin stanbuldaki konsolosluunda grevli Pavlov ve Kornilov tarafndan suikast iin eitilmiti. Elindeki tahrip gc yksek bombann, Von Papeni silahla ldrdkten sonra kap kurtulabilmesi iin ataca basit bir sis bombas olduu sylenerek kandrlmt.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Kamu davas almt. Anafartalar Caddesinde bulunan eski Adliye Sarayndaki ar ceza davasna Trke bilmeyen Pavlov, Kornilov tercman araclyla yarglanrlarken, 2004 ylnda bunlar bana anlatan o zamann gen hukuk fakltesi rencisi Halil Makarac da, Muzaffer Akda, Mahmut Hekimolu, Fevzi Kotay, Mnr Eki gibi hukuk fakltesinden snf arkadalar ile birlikte durumalar izliyordu.

Cumhuriyet Gazetesinden Doan Nadi, Ulus Gazetesinden Mmtaz Faik Fenik, yine Ulus Gazetesinden inasi Nahit Berker, Vatan Gazetesinden Ahmet Emin Yalman, Zaman Gazetesinden Etem zzet Benice, Son Posta Gazetesinden Selim Ragp Eme, Vakit Gazetesinden Hakk Tark Us gibi gazeteciler de, ar ceza mahkemesi reisinin Emin Yolda ve Cumhuriyet savcsnn iki yardmcsyla Kemal Borann olduu durumalarn izleyicilerindendi.

Yarglama sonunda sanklar sulu bulunmu, Pavlov ve Kornilov nce yirmier yl, sonra da taraflarn verilen mahkumiyet kararn Yargtayda temyizi sonucu on alt buukar yla; iki Trk ibirliki ise onar yl hapse mahkum edilmilerdi. ki lke arasndaki sert tartmalar balamt.

Sovyetler Birlii, hadiseyi Almanlarn kendilerinin dzenlediini iddia ediyor, Trkiye ise bunun Trkiye ile Almanyann arasnn bozulmasn isteyen Sovyetler Birliince dzenlendiini iddia ediyordu.

Derken Pavlov ve Kornilov diplomatik temaslar sonucunda 1944 ylnda cezai srelerini tamamlamadan lkelerine iade ediliyorlard.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

ERO

Gelelim iero olayna.

iero, yani lyas Bazna (Elyesa Bazna) kinci Dnya Savann en gizemli casusuydu. Yz yln casusu olarak da anlacak lyas Bazna, bir Arnavut gmeniydi ve ngilterenin bykelisi Sir Hudge Knatchbull-Hugessen'in kavasyd; yani sefirin btn ilerine koturan ok yakn adam.

Daha nceden Ankaradaki Yugoslayya Sefaretinin, sonra da mektuplar okuduu iin kovulduu Alman Dileri Bakan Joachim Von Ribbentropun enitesi diplomat Albert Jenkenin uayd. Derken 1942de ngiliz Sefaretinde almaya balam ve sefirin byk gvenini kazanmt. yle ki, sefir banyosunu yaparken arklar syleyerek srtn ykayacak kadar yakn olmutu.

Aslnda hep bir opera arkcs olmay istemi ama mr kahyalkla gemi lyas Bazna belki byk servet sahibi olabilmek arzusuyla, belki de babasnn lmnden sorumlu tuttuu ngilizlere nefretinden, artk casusluk yapmaya, bunun iin de ngilizlerden elde edecei gizli bilgileri Almanlara satmaya karar vermiti. 26 Ekim 1943 akam eski patronu, Alman Sefareti birinci sekreteri Jenke vastasyla, Von Papenin adamlarndan, istihbarat Ludwig Moyzischle temas kurdu. Ari rktan olduunu kantlayamad iin SS yelii drlm Nazi Moyzisch, Diello ismiyle tantlan lyas Baznann teklifini Von Papene, o da bu teklifi Berline iletti.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

29 Ekim 1943de Cumhuriyet Bayram kutlamalar srasnda Berlinden onay geldi; Von Papenin takt iero kod adyla Bazna, Almanya hesabna casusluk faaliyetlerine balayabilirdi.

Almanlarn kendisine verdikleri yz vatlk fla olan kk bir Leica fotoraf makinas ile gizli belgelerin fotoraflarn ekecekti.

ngiliz sefir, gizli belgelerin durduu kasann anahtarn hep boynunda tayordu. Mimar Yaln Ouzun ieronun bizzat kendisinden 1963 Austosunda Mnihteki Norbad Havuzlu Bahesinde dinlediklerine gre, iero nce balmumundan yumuak bir ada hazrlamt. Bunu kendisine Almanlar retmiti.

Hugessenin srtn sabunlarken hissettirmeden boynundaki kasa anahtarnn mumla lsn alm, anahtar oaltm ve sefir her sabah ykanrken ya da her leden sonra piyano alarken gizlice kasay ap dkmanlarn fotoraflarn ekmeye balamt.

Fotoraflar Moyzische bir arabada veriyor, karlnda balang iin yirmi bin ngiliz Sterlini alyordu. Belgeler zel kurye ile Berline gnderiliyor, Ribbentrop da derhal Hitlere sunuyordu.

Derken iero, Sofyann bombalanmas, Moskova, Kahire, Tahran konferanslar, Sovyetler Birliine gidecek yardmlar ve kod ad Overlod Operasyonu olan Normandiya kartmasnn planlar gibi kinci Dnya Savann kaderini deitirecek belgelerin fotoraflarn da Almanlara ulatrmaya balad. Bunun karlnda Von Papenden toplam yz bin Sterlinlik bir servet ald.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Ancak bu efsane casusluk hi kimsenin iine yaramad.

Berlin, bata Reichn Dileri Bakan Von Ribbentrop olmak zere, ikili oynayan bir casus olabilecei endiesiyle, ieronun elde ettii belgelere gvenmedi. Hitler, 1943 Aralk aynda ieronun dkmanlaryla dolu konferans salonunda, mttefiklerin karmasnn batdan deil, Balkanlardan ya da Norveten geleceini sylyordu.

Bu yanlg, ieronun paha biilmez bilgilerine gvenmemek, kendilerine koca sava kaybettirdi.

1944e gelindiinde ngiliz Sefaretinde nlemler arttrlmt, iero artk yeni alarm sistemini atlatmak iin ok dikkatli bir ekilde sigortalar kartarak alyordu. 6 Nisanda Moyzischin sekreteri Nele Kappn Amerikaya kamas ve aslnda bir ajan olduunun anlalmasndan sonra, deifre olaca korkusuyla paalar tutumutu.

Byk casusluk servetiyle nce stanbula sonra Arjantine kat.

Ve orada ac gerekle karlat;

Von Papenden ald btn paralar sahteydi.

Almanlar, ngiliz ekonomisini kertmek iin Berlin yaknlarndaki Sachesenhausendeki toplama kampnda gereinden ayrt edilemeyen sahte ngiliz Sterlini basyorlard ve yzyln casusunun Arjantine getirdii paralarn deeri sfrd.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

lyas Bazna casusluk yapti yllarda Von Papenin takt kod adnn iero olduunu bilmiyordu. Hatta, kendisinin iero olduunu ancak 1950de, sefarette belgeleri teslim ettii Moyzischin tm yarglamalarn ardndan inzivaya ekildii Tirol Alplerinde yazd anlarndan ve yine 1950de, ngilizlerin artk bu casusluk olayn aklamasyla renebildi.

ieronun casusluu 1952de, Ankara sahneleri Musevi Mahallesindeki engl Hamam civarnda ve evlerinde ekilen ve orijinal ad Be Parmak olan filme de konu oldu. James Masonun baroln oynad, gereklere biraz da uzak den bu film lkemizde Ankara Casusu adyla oynatld.

Be parasz lyas Bazna, sava sonras Almanyay mahkemeye verdi, hatta kk bir miktar tazminat da alabildi; ancak esas paray, 1960larda anlarn satt Stern dergisinden ve yazd Ben ieroydum kitabndan kazanabildi.

Yine de 1970te, Mnihte 66 yanda, yoksul bir gece bekisi olarak ld.

Yzyln casususun ismi yllar sonra bilgisayarlarn internet ortamndaki faaliyetlerini gzetleyen bir casus program yazlm olarak anlmaya baland.

iero, Ankara sokaklarnda volta atm, 19 Mays Stadyumundaki malara gitmi, kinci Dnya Savann gidiatn etkileyecek ok nemli belgeleri ele geirip satm bir casustur. ieronun Von Papene, dolaysyla Berline verdii bilgilerle, Almanlarn Trkiye zerindeki itahlarnn azald da iddialar arasndadr.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Trkiyenin de ubat 1945de Almanyaya harp ilan ederek girdii kinci Dnya Sava ok eskilerde kalmam bir dnemdir.

Von Papen, hala yaayan, hala anlatabilen bir avu Ankaralnn yakndan bildii bir bykeli olarak 10 Nisan 1945te tutukland ve sava sonras Nurenberg yarglamalar sonucu sava sulusu olarak bulunmasa da sekiz sene hapse mahkum edildi. ki sene sonra da serbest kald.

1950lerde yeniden siyasete dndyse de bir k yapamad, 1952de anlarn yazd, 2 Mays 1969da, Obersasbachda frtnal hayatn noktalad.

Sefarete gelince; savan sonlarnda Ankarada yaayan pek ok Alman, Krehirde ikamet etmek durumunda oldu. Almanya Sefareti ise sava sonrasnda yllarca kapal kald.

Trkiyede 1950 balarnda yepyeni rzgarlar eserken, Atatrk Bulvarnda artk tepesinde Nazi bayra dalgalanmayan yeni Almanyann sefareti olarak yeniden ald

ve yklm, yenilmi, genlerini yitirmi, uan kua bedel deyecek bir lkenin sefareti, elli sene sonra vize alabilmek iin gelecekleri sokaklarda sraya sokacan, soukta st ste yatracan bilmeden, her geleni sevinle karlamaya balad.


Ses d mesini a abilirsiniz ilerlemek i in sadece mouse u t klay n z

Bu babadan oula artk gemeyen minik bilgiler byle ite.

Birileri yazmal,

sanal bir dnyada, alfa numerik ifreler arasnda kaybolmu,

ekrandaki kayt formalarn Doum Yeri: Ankara diye dolduran ocuklara aktarmalyd.

imdi btn yaz boyunca dinlediim Lili Marleeni kapatp kmalym;

ellerim ceplerimde, dudamda bir slk, minik bir i becermenin huzuru ile

souk ama gzyalarnn donmad Ankara sokaklarnda dolamalym...

d hekimi yaln ergir http://www.ergir.com

Cumhuriyet Ankarasndan iki ayr kesit:

http://www.ergir.com/Piknik.htm

&

http://www.ergir.com/Ankara.htm adreslerinde

D Hekimi 4 Kitab / nar Yaynlar

0 212 5287140

27 Kasm Cumartesi gn

Saat 15:00 17:00 arasnda

Ankara, Armada, Remzi Kitabevinde

D Hekimi 4 Kitabnn imza gnnde

birlikte olabilmek dileiyle


  • Login