Kamu Emekçilerinin
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 73

Kamu Emekçilerinin Sendikalaşma, Toplu Pazarlık ve Grevi İçeren Toplu Eylem Hakları ve 4688 Sayılı Yasada Yapılması Planlanan Değişiklikler PowerPoint PPT Presentation


  • 162 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Kamu Emekçilerinin Sendikalaşma, Toplu Pazarlık ve Grevi İçeren Toplu Eylem Hakları ve 4688 Sayılı Yasada Yapılması Planlanan Değişiklikler. Doç. Dr. Aziz Çelik Kocaeli Üniversitesi İİBF Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı Başkanı Eylül 2011.

Download Presentation

Kamu Emekçilerinin Sendikalaşma, Toplu Pazarlık ve Grevi İçeren Toplu Eylem Hakları ve 4688 Sayılı Yasada Yapılması Planlanan Değişiklikler

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Kamu emek ilerinin sendikalasma toplu pazarlik ve grevi i eren toplu eylem haklari ve 4688 sayili yasada yapilmasi pl

Kamu Emekçilerinin Sendikalaşma, Toplu Pazarlık ve Grevi İçeren Toplu Eylem Haklarıve 4688 Sayılı YasadaYapılması Planlanan Değişiklikler

Doç. Dr. Aziz Çelik

Kocaeli Üniversitesi İİBF Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü

Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı Başkanı

Eylül 2011


Kamu emek ilerinin sendikalasma toplu pazarlik ve grevi i eren toplu eylem haklari ve 4688 sayili yasada yapilmasi pl

Bu sunumda ILO normları ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi açısından 4688 sayılı yasada yapılması planlanan değişiklikler ele alınmaktadır.


Kamu emek ilerinin sendikalasma toplu pazarlik ve grevi i eren toplu eylem haklari ve 4688 sayili yasada yapilmasi pl

Anayasanın 90. Maddesi gereği usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası sözleşmeler ulusal hukukun üstündedir. Kanunlar bu sözleşmelere aykırı olamaz.


Uluslararas al ma hukukunun z sendikal haklar n b l nemezli i send kal haklar b r b t nd r

Uluslararası Çalışma Hukukunun Özü:Sendikal Hakların BölünemezliğiSENDİKAL HAKLAR BİR BÜTÜNDÜR!


Uluslararas al ma hukukunun kaynaklar

Uluslararası Çalışma Hukukunun Kaynakları

  • Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Kaynakları

    • Sözleşmeler (Özellikle 87 ve 98)

    • Tavsiye Kararları

    • Denetim Organları Kararları (SÖK)

  • Avrupa Konseyi (AK) Kaynakları

    • İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS), 1951

      • Türkiye’nin onayı: 1954; Bireysel başvuru hakkının tanınması: 1989

      • İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) Kararları

    • Avrupa Sosyal Şartı-1961

      • Türkiye’nin Onayı, 1989

    • Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı, 1996

      • Türkiye’nin Onayı, 2006

      • Denetim Organları Kararları (SHAK)


Sendikal haklar n b l nmezli i lkesi

Sendikal Hakların Bölünmezliği İlkesi

  • Uluslararası çalışma hukuku sendika, toplu pazarlık ve grev hakkını ayrılmaz bir bütün olarak ele almaktadır.

  • ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) ve İHAM (İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi) toplu pazarlık ve grevi sendika özgürlüğünün ayrılmaz parçaları olarak değerlendirmektedir.


87 say l ilo s zle mesi

87 Sayılı ILO Sözleşmesi

  • Sendika Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması Sözleşmesi, 1948

  • Sendikal haklar ile ilgili en önemli ILO sözleşmesidir

  • Amacı sendika hakkının devletten ve kamu erkini kullananlardan gelebilecek engelleme, yasaklama veya karışmalara karşı korunmasıdır.


87 nin kapsam t m al anlar

87’nin kapsamı: Tüm çalışanlar

  • Tüm çalışanlar arasında hiç bir ayrım yapılmaması ilkesi

    • İş veya hizmetin niteliği, istihdam biçimi, memur, işçi veya sözleşmeli personel, göçmen işçiler, hiyerarşik konum vb. açısından sınırlama yapılamaz.

    • Silahlı kuvvetler açısından sınırlamaya olanak tanımaktadır.

      • Dar anlamda silahlı kuvvetler, bu örgütlerdeki sivillere uygulanamaz.


87 nin zellikleri

87’nin özellikleri

  • Sendika hakkının kullanımını devlete ve kamu yetkililerine karşı güvence altına alma amacı

  • Devlet ve kamu yetkililerinden gelebilecek engelleme, yasaklama ve karışmalara karşı sendika hakkının korunması

  • Örgüt: Çalışanların ve işverenlerin çıkarlarını savunma ve geliştirme amacı güden her türlü örgüt (Madde 10)

    • Kuruluş düzeyi ve niteliği açısından sınırlama yok


Ki iler a s ndan kapsam ve ilkeler

Kişiler açısından kapsam ve ilkeler

  • MADDE 2

  • Çalışanlar ve işverenler herhangi bir ayrım yapılmaksızınönceden izin almadan istedikleri kuruluşları kurmak ve yalnız bu kuruluşların tüzüklerine uymak koşulu ile bunlara üye olmak hakkına sahiptirler.


Zne al anlar ve i verenler

Özne: Çalışanlar ve işverenler

  • “Workers and employers”, “Les travailleurs et les employeurs”

    • Sadece işçiler değil tüm çalışanlar

    • BM belgeleri ve İHAS’ta özne herkes

    • ASŞ’de çalışanlar ve işverenler


Hi bir bi imde ayr m g zetmeme

Hiçbir biçimde ayrım gözetmeme

  • Yaptıkları iş, hizmetin niteliği, çalıştıkları ekonomik etkinlik kesimleri (tarım, sanayi, hizmetler), bağlı oldukları istihdam biçimleri, memur, işçi veya sözleşmeli personel, hiyerarşide bulundukları yer gibi yönlerden çalışanlar arasında hiçbir ayrım yapılamaması

  • Mutlak bir ilke

  • Irk, dil, din, cinsiyet sosyal veya ulusal köken bakımından da bir ayrım yapılamaz.

    • Örneğin itfaiye, cezaevi personeli


Stedikleri rg tleri kurma ye olma

İstedikleri örgütleri kurma, üye olma

  • Sendika çokluğu ve sendika seçme özgürlüğünü güvence altına almıştır.

    • Tek koşul kurulan ve üye olunan örgütün tüzüğüne uymaktır

  • Federasyon, konfederasyon ve uluslararası örgütlere üye olma hakkı

    • MADDE 5

    • Çalışanların ve işverenlerin örgütler, federasyon ve konfederasyon kurma ve bunlara üye olma ve her örgüt, federasyon veya konfederasyon, uluslararası çalışanlar ve işverenler örgütlerine katılma haklarına sahiptirler.


Toplu sendika hakk n n korunmas

Toplu sendika hakkının korunması

  • MADDE 3

  • Çalışanların ve işverenlerin örgütleri tüzük ve iç yönetmeliklerini düzenlemek, temsilcilerini serbestçe seçmek, yönetim ve etkinliklerini düzenlemek ve iş programlarını belirlemek hakkına sahiptirler.

  • Kamu makamları bu hakkı sınırlayacak veya bu hakkın yasaya uygun şekilde kullanılmasına engel olacak nitelikte her türlü müdahaleden sakınmalıdırlar.


Toplu sendika hakk n n korunmas1

Toplu sendika hakkının korunması

  • Madde 4

    • Çalışanların ve işverenlerin örgütleri yönetsel yoldan feshedilme veya faaliyetten men edilmeye tabi tutulamazlar.

  • Madde 7

    • Çalışanların ve işverenlerin örgütleriyle bunların federasyon ve konfederasyonlarının tüzel kişilik kazanmaları yukarıda yazılı 2, 3, ve 4’üncü madde hükümlerinin uygulanmasını sınırlayacak nitelikte koşullara bağlanamaz.

  • Madde 8/2

    • Yasalar, bu sözleşme ile öngörülen güvencelere zarar verecek şekilde uygulanamaz.


Onaydan do an olumlu ed m y k ml l

Onaydan doğan OLUMLU EDİM yükümlülüğü

  • MADDE 11

  • Hakkında bu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu Uluslararası Çalışma Örgütünün her üyesi, çalışanların ve işverenlerin örgütleme hakkını serbestçe kullanmalarını sağlamak amacıyla gerekli ve uygun bütün önlemleri almakla yükümlüdür.

  • Devletin olumlu edim yükümlülüğü


87 ve grev hakk

87 ve Grev hakkı

  • Sözel metinde yok, denetim organlarının yorumu yoluyla

  • Dayanak: örgüt tanımı

    • Madde 10: Bu sözleşmede “örgüt” terimi, çalışanların veya işverenlerin çıkarlarına hizmet ve bu çıkarları savunma amacını güden çalışanların ve işverenlerin her türlü kuruluşunu ifade eder.

    • Madde 3 “etkinliklerini düzenlemek ve iş programlarını belirlemek hakkı”


Rg tlenme ve toplu pazarl k hakk s zle mesi right to organise and collective bargaining convention

Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı SözleşmesiRight to Organise and Collective Bargaining Convention

98 Sayılı Sözleşme

Kabul: 1 Temmuz 1949


98 in zellikleri

98’in özellikleri

  • 87’nin ikizi,

    • onun eksik bıraktığı konuları tamamlar

  • Sendika hakkının kullanımını işverenlere ve işveren örgütlerine karşı koruma amacı

  • İşveren ve işveren örgütlerinden gelebilecek engelleme, yasaklama ve karışmalara karşı sendika hakkının korunması

    • 87 ve 98 birlikte sendika özgürlüğünün devlete ve işverenlere karşı korunmasını güvence altına alır


Verenlere kar korunma

İşverenlere karşı korunma

  • MADDE 1

  • İşçiler çalışma hususunda sendika hürriyetine halel getirmeye matuf her türlü fark gözetici harekete karşı tam bir himayeden faydalanacaktır.

  • Böyle bir himaye bilhassa,

  • Bir işçinin çalıştırılmasını, bir sendikaya girmemesi veya bir sendikadan çıkması şartına tabi kılmak;

  • Bir sendikaya üye olması yahut çalışma saatleri dışında veya işverenin muvafakatı ile çalışma saatlerinde sendika faaliyetlerine iştirak etmesinden dolayı bir işçiyi işinden çıkarmak veya başka suretle onu izrar etmek; maksatları güden hareketlere mütaallik hususlarda uygulanacaktır.


Kar mama m dahale etmeme

Karışmama, müdahale etmeme

  • MADDE 2

  • İşçi ve işveren teşekkülleri, gerek doğrudan doğruya, gerek mümessilleri veya üyeleri vasıtasıyla birbirlerinin kuruluşları, işleyişleri ve idarelerini müdahalede bulunmalarına karşı gerekli surette himaye edileceklerdir.

  • Bilhassa işçi teşekküllerini bir işverenin veya bir işveren teşekkülünün kontrolüne tabi kılmaya, bir işverenin veya bir işveren teşekkülünün kendi nüfuzu altına alınmış işçi teşekkülleri ihdasını tahrik etmeye veya işçi teşekküllerinin mali yollarla veya başka bir şekilde desteklemeye matuf tedbirler, bu maddedeki manası ile müdahale hareketlerinden sayılır.


87 ve 98 le lgili kararlar

87 ve 98 İle İlgili Kararlar

Sendika Özgürlüğü Komitesi


Sendika hakk na ili kin kararlar

Sendika hakkına ilişkin kararlar

  • Sendikalaşma hakkı tüm çalışanları kapsar (sadece polis ve askerler için sınırlama söz konusu olabilir)

  • Silahlı kuvvetler ve poliste çalışan sivil personel sendika kurma hakkına sahiptir

  • İtfaiyeciler, cezaevi personeli, gümrük çalışanları, elçilik personeli, posta çalışanları, geçici işçiler, kendi hesabına çalışanlar, ev eksenli çalışanlar ve işsiz kalanların da sendika kurma ve üye olma hakkı vardır.

  • Emeklilerin sendika üyeliğinin devam etmeyeceği sendikanın iç hayatına ilişkin bir sorundur.


Sendika hakk na ili kin kararlar1

Sendika hakkına ilişkin kararlar

  • Çalışanların istedikleri düzeyde, işyeri, işkolu veya mesleki düzeyde veya bölgesel düzeyde sendika kurma ve üye olma hakkı vardır.

  • Çalışanlar aynı anda işkolu ve işletme düzeyinde sendikalara üye olabilirler

  • Sendika tüzükleri resmi makamların onayına tabi tutulamaz


Toplu pazarl k hakk na ili kin kararlar

Toplu pazarlık hakkına ilişkin kararlar

  • Özgür toplu pazarlık hakkı örgütlenme özgürlüğünün zorunlu bir unsurudur.

  • Kamu makamları bu hakkı sınırlayacak her hangi bir girişimde bulunamaz

  • Federasyon ve konfederasyonlar da TİS bağıtlayabilir

  • Geçici İşçiler de TİS hakkına sahiptir


Toplu pazarl k hakk na ili kin kararlar1

Toplu pazarlık hakkına ilişkin kararlar

  • İşverenlerin belirli bir işkolunda çalışanları temsil eden örgütleri toplu pazarlık yürütmek amacıyla tanıması gerekir

  • Bir işyerinde çalışanların yarıdan fazlasını temsil eden bir sendika olmasa da üyesi olan sendikalara kendi üyelerini temsil etme olanağı tanınmalıdır.


Toplu pazarl k hakk na ili kin kararlar2

Toplu pazarlık hakkına ilişkin kararlar

  • TİS bağıtlama kapasitesine ilişkin temsiliyet ve bağımsızlık gibi iki ölçüt olabilir. Ancak bu kriterler bağımsız ve nesnel bir yapı tarafından belirlenmelidir.

  • Çalışanları temsil edecek örgüt işyerinde çalışanların çoğunluk oyuyla seçilmeli,

  • Toplu pazarlık düzeyinin belirlenmesi taraflara bırakılmalı ve idare müdahale etmelidir.


Grev hakk na li kin kararlar

Grev Hakkına İlişkin Kararlar

  • ILO denetim organları başlangıçtan bu yana sendika hakkını dar değil, geniş yorumlamış; toplu pazarlık ve grev hakları ile sendika hakkının birbirinin onsuz olmaz koşulları olduğu yaklaşımını benimsemiştir.

    • “Özgürce toplu pazarlık yapma hakkı, sendika özgürlüğünün temel öğelerinden biridir.”

    • “Grev hakkı sendika hakkının temel ilkelerinden biridir”

    • Sendikaların üyelerinin çıkarlarını korumak Için kurulmuş örgütler olması; dernek ve sendika farkı


Ilo denetim organ kararlar

ILO Denetim Organı Kararları

  • Grev hakkı sendika hakkının ayrılmaz bir parçasıdır.

  • Grev hakkı sadece devlet adına yetki işlevlerini yerine getiren kamu görevlileri için sınırlamaya veya yasaklamaya tabi olabilir.

    • Örneğin adalet idaresinde çalışan görevliler, gümrük görevlileri,

    • Hastaneler, elektrik ve su sağlama hizmetleri, polis, itfaiye, cezaevleri kısıtlamaya konu olabilir.

  • Bu kavramın geniş tutulması grev hakkının oldukça ciddi biçimde sınırlanmasına yol açabilir

    • Örneğin demiryolları, eğitim sektörü, posta hizmetleri, radyo televizyon, vergi toplama sınırlama konusu olamaz


Grev hakk na ili kin kararlar

Grev hakkına ilişkin kararlar

  • Grev hakkı 87 sayılı sözleşmede korunan örgütlenme hakkının özünde doğal olarak vardır (içkindir).

  • Federasyon ve konfederasyonlar da grev çağrısı yapabilir

  • Grev ekonomik ve sosyal çıkarları geliştirme ve savunmanın temel araçlarından biridir.


Grev hakk na ili kin kararlar1

Grev hakkına ilişkinkararlar

  • Grev pür ekonomik ve mesleki çıkarlarla sınırlı bir hak değildir.

  • İşçilerin ekonomik ve sosyal hakları üzerinde etkili olan sosyo-ekonomik politikalara karşı çözüm aramak için grev yapılabilir

  • Pür siyasal grevler 87 kapsamında değildir. Ancak hükümetin sosyo-ekonomik politikasını eleştirmeyi amaçlayan protesto grevleri 87 kapsamındadır.


Grev hakk na ili kin kararlar2

Grev hakkına ilişkin kararlar

  • Desteklenen grevin kendisi hukuki ise işçiler sempati grevi yapabilir.

  • Bir sendikanın işverence tanınması için gidilen grev meşrudur.

  • Ücretleri ödenmeyen işçilerin protesto grevleri meşrudur.

  • Asgari ücretin artırılması için yapılacak grev meşrudur.


Grev hakk na ili kin kararlar3

Grev hakkına ilişkin kararlar

  • Grev türleri konusunda genel bir yasak uygun değildir.

    • İşi yavaşlatma, işi durdurma, işyeri işgali gibi eylemler ancak bu eylemler barışçıl olmaktan çıktığında sınırlanabilir.

  • Genel bir grev yasağı ancak şiddetli bir olağanüstü hal durumunda geçici bir süre için söz konusu olabilir.


Grev hakk na ili kin kararlar4

Grev hakkına ilişkin kararlar

  • Milli güvenlik ve kamu sağlığı gerekçesiyle bir grevin ertelenmesi sorumluluğu hükümete bırakılamaz, grev erteleme tarafların güven duyduğu bağımsız bir organ tarafında yapılmalıdır.


Grev hakk na ili kin kararlar5

Grev hakkına ilişkin kararlar

  • Grev iki durumda sınırlanabilir

    • Devlet adına yetki kullanan kamu görevlilerinin çalıştığı kamu hizmetlerinde,

    • Durması nüfusun tümünün veya bir bölümünün yaşamını, kişisel güvenliğini veya sağlığını tehlikeye atabilecek, kelimenin dar anlamıyla, zorunlu/temel hizmetlerde,

    • Tüm memurları kapsayan bir grev yasağı 87’ye aykıdır.


Grev hakk na ili kin kararlar6

Grev hakkına ilişkin kararlar

  • Devlet adına yetki kullanan kamu görevlisi (memur) kavramının çok geniş tanımlanması grev hakkının sınırlanmasına yol açabilir. Bu tanım sınırlı yapılmalıdır.

  • Adliye personeli ve gümrük görevlileri devlet adına yetki kullanan kamu görevlileridir. Bunların grev hakkı sınırlanabilir.


Nsan haklar avrupa s zle mesi

İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi

Avrupa Konseyi

1950


Dernek kurma ve toplant zg rl

Dernek kurma ve toplantı özgürlüğü

  • Madde 11

  • 1. Herkes asayişi bozmayan toplantılar yapmak, dernek kurmak, ayrıca çıkarlarını korumak için başkalarıyla birlikte sendikalar kurmak ve sendikalara katılmak haklarına sahiptir.


Herkes vurgusu

Herkes vurgusu

  • 1 ve 14. Madde

  • Ayırımcılık yasağı, 14. madde

  • Bu Sözleşmede tanınan hak ve özgürlüklerden yararlanma, cinsiyet, ırk, renk, dil, din, siyasal veya diğer kanaatler, ulusal veya sosyal köken, ulusal bir azınlığa mensupluk, servet, doğum veya herhangi başka bir durum bakımından hiçbir ayırımcılık yapılmadan sağlanır.

  • 11. Maddeki örgütlenme hakkının öznesi herkes

    • ILO ve ASŞ’dan farklı, çalışan yerine herkes


11 madde konusunda ham tutumu

11. Madde konusunda İHAM tutumu

  • İlk dönemlerde dar sözel yorum,

  • 1970’li yıllarda sendika hakkı ile toplu sözleşme ve grev hakkı arasında ağ kurmamış,

  • Toplu sözleşme ve grevi 11. Madde kapsamında görmemiş,

  • Ancak “üyelerinin çıkarlarını korumak için” ifadesinin boş söz olmadığı vurgulanmıştır.


Ham n geni yorumu

İHAM’ın geniş yorumu

  • 1990’lı yıllar

  • Grev ve toplu pazarlık hakları sendika özgürlüğünün içindedir, onunla bir bütün oluşturur.

  • Sendikal hakların bölünmezliği

  • Gustafsson v. İsveç, Wilson v. İngiltere davaları


Ham t rkiye kararlar

İHAM-Türkiye Kararları

  • 6 Karar

  • Demir-Baykara v. Türkiye

  • Yapı Yol- Sen v. Türkiye kararları

  • Bu kararlar ile 11 . Maddenin bir bütün olarak sendikal hakları kapsadığı kesinleşmiştir.


Ham kararlar

İHAM Kararları

  • İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM) 11. Maddedeki sendika hakkını geniş yorumlamakta ve bu hakkın toplu sözleşme ve grev hakkını içerdiğini kabul etmektedir.

    • 1970’li yıllarda 11. Maddeyi dar yorumlayan İHAM 2000’li yıllarda ILO denetim organları ve SHAK kararlarına benzer içtihatları kabul etmiştir.


Ham demir baykara karar 2006 toplu pazarl k hakk 11 madde kapsam ndad r

İHAM: Demir-Baykara Kararı, 2006Toplu Pazarlık Hakkı 11. Madde Kapsamındadır

  • Tüm Bel Sen ile Gaziantep belediyesi arasındaki toplu iş sözleşmesi konusunda

    • Devlet olumlu düzenleme yapma yükümlülüğüne sahiptir, olumlu düzenleme yapmayan devlet bu boşluğa dayanamaz.

    • Toplu iş sözleşmesinin sendika özgürlüğünün ayrılmaz bir parçası olduğu,

    • Toplu sözleşme 11. Madde bağlamında üyelerin çıkarlarının korunması için seçilen bir toplu eylemdir.

    • İHAM ILO denetim organlarının yerleşik içtihatlarını benimsemiştir.

    • Kamu emekçilerinin toplu sözleşme hakkının dayanakları arasında 11. Madde vardır.

    • Sınırlama ölçütü: “yönetimin sert (zorunlu) çekirdeğinde görev üstlenmiş kamu görevlileri”


Ham kara ay karar 2007 toplu eylemler 11 madde kapsam ndad r

İHAM: Karaçay Kararı, 2007Toplu Eylemler 11. Madde Kapsamındadır

  • 2002’de KESK tarafından düzenlenen bir toplu eyleme (iş bırakmaya) katılma konusunda, uyarı cezası (657/124)

    • “Başvuran barışçı toplantı özgürlüğünü kullanmıştır”

    • “Disiplin yaptırımı ne denli küçük olursa olsun, sendikaların üyelerini, onların çıkarlarını savunmak için grev günlerine veya eylemlere katılmaktan caydırıcıdır”

    • Verilen ceza demokratik bir toplum için zorunlu değildir, 11. Madde ihlal edilmiştir.


Ham sat lm ve di erleri 2007 i yava latma toplu eylemi 11 madde g vencesindedir

İHAM: Satılmış ve diğerleri, 2007İşi Yavaşlatma Toplu Eylemi 11. Madde Güvencesindedir

  • Karayollarında çalışan kamu görevlilerinin üç saat işlerini bırakarak işi yavaşlatmaları, eylem boyunca köprüden geçenler ücret ödemedi, 657/125’e göre aylıktan kesme cezası

    • “Üç saatlik iş bırakma sendikal hakların kullanılması bağlamında genel nitelikli bir toplu eylemdir”

    • “Taraf devlet 11. Maddenin öngördüğü önlemleri almamışsa kusurludur”

    • “Madde 11’de yer alan ‘çıkarlarını korumak için’ terimleri boş sözler değildir. Sözleşme, bir sendikanın kararlaştıracağı toplu eylem yoluyla üyelerinin mesleksel çıkarlarını savunma özgürlüğünü korumaktadır.”


Hukukun uluslararas hukuka ayk r l

İç Hukukun Uluslararası Hukuka Aykırılığı


Anayasa 90 madde milletleraras antla malar uygun bulma

Anayasa 90. MaddeMilletlerarası antlaşmaları uygun bulma

  • “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. (Ek Cümle: 7.5.2004-5170/7 md.) Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve hürriyetlere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.”


Anayasa h k mlerinin ba lay c l

Anayasa Hükümlerinin Bağlayıcılığı

  • MADDE 11.–Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.

  • Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.


Sadece yasarla s n rl de il

Sadece Yasarla Sınırlı Değil

  • Anayasayı kapsar mı?

    • Dar yorum: uluslararası antlaşmalar yasa ile anayasa arasında bir yerdedir

    • Geniş yorum: 14. Madde, “cumhuriyetin insan haklarına saygıya dayalı olması” nedeniyle daha ileri düzenlemeler içeren bir uluslararası sözleşme esas alınmalı

    • Anayasaya uygun antlaşmaya aykırı bir yasanın geçersiz sayılması sorunu, bypass

    • Özgürlük lehine yorum ilkesi (in dubio pro libertate)


Ulusal hukuka st nl k

Ulusal Hukuka Üstünlük

  • Çatışma durumunda uluslararası antlaşmaların “esas” alınması

  • Antlaşmanın yasalara üstün tutulması, uyuşmazlığın ulusal hukuk bir tarafa bırakılarak çözülmesi, ulusal hukukun ihmal edilmesi


Yarg yasama ve y r tmeyi ba lar

Yargı, Yasama ve Yürütmeyi Bağlar

  • Yasalar ve antlaşmalarda aynı konuda farklı hükümler bulunmasından doğan “uyuşmazlıklar”

  • Sadece yargı yerleri değil, idari organ ve birimler için de bağlayıcı

  • Antlaşmalara aykırı yasalar çıkartılamaması


Ba lay c l k antla man n metniyle s n rl de il

Bağlayıcılık antlaşmanın metniyle sınırlı değil

  • Antlaşmaların sözel/pozitif metinleriyle sınırlı kalınamaz

  • Uluslararası denetim organlarının kararları da göz önüne alınmalıdır


Kamu al anlar n n g revlilerinin sendikal haklar ne durumda

Kamu Çalışanlarının (Görevlilerinin) Sendikal Hakları Ne Durumda ?

  • Kamu görevlilerinin sendika hakkı kısmen tanınmıştır

  • Sendika hakkının ayrılmaz parçası olan toplu pazarlık ve grev hakkı önünde ciddi engeller vardır.


Anayasa madde 53 toplu i s zle mesi hakk eski hali

Anayasa Madde 53: Toplu iş sözleşmesi hakkı (eski hali)

  • İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.

  • (Ek: 23.7.1995-4121/4 md.) 128 inci maddenin ilk fıkrası kapsamına giren kamu görevlilerinin kanunla kendi aralarında kurmalarına cevaz verilecek olan ve bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları ile 54. madde hükümlerine tabi olmayan sendikalar ve üst kuruluşları, üyeleri adına yargı mercilerine başvurabilir ve İdareyle amaçları doğrultusunda toplu görüşme yapabilirler. Toplu görüşme sonunda anlaşmaya varılırsa düzenlenecek mutabakat metni taraflarca imzalanır. Bu mutabakat metni, uygun idari veya kanuni düzenlemenin yapılabilmesi için Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Toplu görüşme sonunda mutabakat metni imzalanmamışsa anlaşma ve anlaşmazlık noktaları da taraflarca imzalanacak bir tutanakla Bakanlar Kurulunun takdirine sunulur. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usuller kanunla düzenlenir.


Anayasa madde 53 toplu i s zle mesi ve toplu s zle me hakk yeni hali

Anayasa Madde 53: Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı(yeni hali)

  • Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.

  • Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.

  • Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.


657 ye g re toplu pazarl k ve grev

657’ye göre Toplu pazarlık ve Grev

  • Madde 27: Grev Yasağı

  • “Devlet memurlarının greve karar vermeleri, grev tertiplemeleri, ilan etmeleri, bu yolda propaganda yapmaları yasaktır.

  • Devlet memurları, herhangi bir greve veya grev teşebbüsüne katılamaz, grevi destekleyemez veya teşvik edemezler.”

  • Toplu pazarlığa ilişkin hüküm yok.


4688 de i iklikleri ba tan a a i aykiri

4688 Değişiklikleri:BAŞTAN AŞAĞI AYKIRI


Sendikala ma sendika yeli i a s ndan

Sendikalaşma, sendika üyeliği açısından

  • 4688 15. Maddede yer alan sendika üyeliğine ilişkin yasaklar

  • Sendika üyeliği konusunda asker ve polisler dışındaki tüm kısıtlamalar uluslararası hukuka aykırıdır.

  • Taslakta aykırılıklar devam ediyor.


Sendika t r ve t z klere ili kin ayk r l klar

Sendika türü ve tüzüklere ilişkin aykırılıklar

  • Sendika türü ve düzeyine ilişkin sınırlamalar (Madde 4)

  • Tüzüklerle ilgili ayrıntılı düzenleme zorunluluğu (Madde7)

  • Zorunlu organlarla ilgili sınırlamalar (madde 8)

  • Zorunlu organların üye sayısı (madde 13)

  • Birden çok sendikaya üye olma yasağı (Madde 14)

  • ILO Normlarına Aykırı


Toplu s zle mede temsil

Toplu sözleşmede temsil

  • Toplu sözleşme heyetinde bütün konfederasyonların gücü oranında temsili esas olmalı,

  • En çok üyeye sahip konfederasyona anti-demokratik yetkiler tanınması ve diğer konfederasyonların temsilinin zedelenmesi ILO denetim organları kararlarına aykırıdır.

  • Toplantı tutanağı anlaşma veya uyuşmazlık) ortaklaşa imzalanmalı


Yeri sendika temsilcili i

İşyeri Sendika Temsilciliği

  • Sayı azaltılıyor, etkinliği sınırlanıyor

  • Sayı sınırlaması (2000’den çok çalışanda 7’den 3’e düşüyor)

  • Süre sınırlaması (2 saat), yasada en az bir süre belirlenip toplu iş sözleşmesiyle artırılabilmeli


Aidat

Aidat

  • Tüzüklerde düzenlenmeli

  • Aidat dışı kesinti de tüzüklerde düzenlenmeli

  • Dayanışma aidatı söz konusu olmamalı


Toplu pazarl k toplu s zle me a s ndan

Toplu pazarlık-toplu sözleşme açısından

  • Üye olsun olmasın tüm kamu çalışanlarını kapsamalı

  • Çok düzeyli olmalı

    • Taslakta tek tip

    • Genel ve hizmet işkolu düzeyinde toplu pazarlık ve sözleşme söz konusu olmalı


Taraflar

Taraflar

  • Konfederasyon üye oranında temsil edilmeli

  • Müzakere heyeti geniş tutulmalı

  • Heyet başkanlığı heyet tarafından saptanmalı


Teklif ve g r meler

Teklif ve görüşmeler

  • Kamu çalışanlarının tüm hakları teklif konusu olabilmeli,

  • Görüşmelerde süre sınırı-kısıtı olmamalı, sendikalar diledikleri zaman görüşmeleri kesip uyuşmazlığa gidebilmeli


Anla ma uyu mazl k

Anlaşma-Uyuşmazlık

  • Anlaşma ve uyuşmazlık kamu görevlileri müzakere heyetinin ortak kararıyla olmalı

  • Müzakere heyeti ortak yetkili olmalı


Kamu g revlileri hakem kurulu kghk

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu (KGHK)

  • Zorunlu tahkim, anti-demokratik

  • Dolaylı grev yasağı anlamına geliyor

    • Önerilen sayılar anti demokratik, kurulun bir kanadı tümüyle hükümetim emrindeki bürokratlardan oluşuyor.

    • Sendikaların temsili diğerlerinin sayısına eşit olmalı


Grevsiz toplu s zle me

Grevsiz toplu sözleşme

ISLATMAYAN SU YAKMAYAN ATEŞ!


Grev ve toplu eylem a s ndan

Grev ve toplu eylem açısından

  • Mevcut yasal düzenleme açısından:

  • Anayasa değişikliği Grev hakkının kullanımını zorlaştırmıştır

    • Zorunlu tahkim

    • Yasa değişikliği de zorunlu tahkimi öngörüyor


Grev engeli a labilir mi

Grev engeli aşılabilir mi?

  • Uluslararası hukuk açısından:

  • Greve ilişkin yasak ve sınırlama hukuksuzdur. 90. Madde çerçevesinde grev ve toplu eylem yoluna başvurulabilir.

  • Bugüne kadar olduğu gibi bu yol kullanılabilir.

  • Grev ve toplu eylem yolu açıktır


Grev engeli a labilir mi1

Grev engeli aşılabilir mi?

  • İç Hukuk Açısından

  • 1) 657’deki grev yasağı kaldırılmalı

  • 2) Toplu görüşme öncesinde ve sırasında grev ve toplu eylem hakkının kullanılması konusunda anayasal bir engel söz konusu değildir.

  • 3) Anayasa KGHK kararlarının kesin olduğunu söylemekte ancak bu kararların öncesine ilişkin bir sınırlama getirmemektedir


Ayk r l klar yok h km ndedir

Aykırılıklar yok hükmündedir!

  • 4688’in mevcut halinde ve değişiklik önerilerinde ILO ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararlarına aykırılık taşıyan hükümler

    YOK HÜKMÜNDEDİR!


  • Login