sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen jeugdigen
Download
Skip this Video
Download Presentation
Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen

Loading in 2 Seconds...

play fullscreen
1 / 78

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen - PowerPoint PPT Presentation


  • 298 Views
  • Uploaded on

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen. Hanny van Heusden Marcel Doornbosch www.facebook.com. programma. Sociale vaardigheden & modelling Gedragstherapie, indicatie & rollenspel Motivatie & vaardigheden in stapjes oefenen Gedragsproblemen & presentaties 1

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about 'Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen' - daniel_millan


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen jeugdigen

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen

Hanny van Heusden

Marcel Doornbosch

www.facebook.com

programma
programma
  • Sociale vaardigheden & modelling
  • Gedragstherapie, indicatie & rollenspel
  • Motivatie & vaardigheden in stapjes oefenen
  • Gedragsproblemen & presentaties 1
  • Cognities, ouderbegeleiding, voorwaarden & presentaties 2
dag 1
Dag 1

Theorie: inleiding

Opdracht: vaardigheden uit eigen leven

Oefening: modelling

sociaal vaardig gedrag
Sociaal vaardig gedrag
  • ‘De meest aanvaarde definitie’
  • Voor je eigen belang opkomen zonder dat van anderen te schaden
  • Een ‘soft skill’
slide5

‘Een aardig mens is iemand die met vaardigheid veinst oog te hebben voor de behoeftes en noden van anderen. Hij begrijpt dat zijn eigenbelang erbij gediend is als hij dat belang niet altijd voorop stelt.’

Arnon Grunberg, VN 2010 Wat is uw definitie van een aardig mens?

sova bij kinderen jeugdigen
SOVA bij kinderen/jeugdigen
  • Aanleren van sociaal vaardig gedrag
  • Vergroten van zelfvertrouwen
  • Kunnen zien van meerdere gedragsmogelijkheden in moeilijke situaties
  • Veranderen van cognitieve stijl
  • Derde milieu?
slide7
SOVA

GEDRAG-----------------------------------COGNITIES

x x x

Goldstein Ringrose meer verbale

programma’s

Tim en Flapoor

technieken in sova training
Technieken in sova-training
  • Modelling
  • Gedrag opdelen in stapjes (leerpunten)
  • Gedragsoefening in rollenspel
  • Shaping, opbouwen van complex gedrag in eenvoudiger stapjes
  • Bekrachtiging
  • Feedback
  • Bespreken van cognities, aanleren van meer adequate zelfspraak
  • klus
inleidende vaardigheden sova training
Inleidende vaardigheden SOVA-training
  • Kennismaking, vragen stellen & luisteren
  • Gevoelens en iets aardigs zeggen over jezelf
  • Complimentjes geven/ontvangen
  • Nonverbaal gedrag
vaardigheden middengedeelte sova training
Vaardigheden middengedeelte SOVA-training

Iets vragen aan een ander

& reageren op weigering

Onderhandelen

& wat doe je als het niet lukt

Invoegen (‘mag ik meedoen’)

& reageren op afwijzing

Iets weigeren (‘nee zeggen’)

& wat doe je als de ander boos wordt

vaardigheden middengedeelte
Vaardigheden middengedeelte

(vervolg)

Als je last hebt van iemand (‘daar baal ik van’)

& wat doe je als de ander boos wordt

Excuus aanbieden (‘het spijt me’)

& wat doe je als de ander boos blijft

Reageren op pesten/plagen

& wat doe je als ze niet stoppen

werkblad1
werkblad1

Werkblad 1

Onderwerpen

  • Kennismaken
  • Vragen stellen en luisteren
werkblad7
werkblad7

Werkblad 7

Onderwerpen:

  • Onderhandelen, een plan maken met een ander
klus 7
Klus 7

KLUS 7

opdracht
opdracht
  • Vaardigheden uit je eigen leven
    • (Een praatje maken
    • Iets aardigs zeggen over jezelf
    • Complimenten geven/ontvangen)
    • Iets vragen / reageren op weigeren
    • Onderhandelen
    • Invoegen / afwijzing
    • Iets weigeren
    • Als je last hebt van iemand
    • Excuses aanbieden
    • Pesten en plagen
    • - -----------------?
de 4 stappen van assertief gedrag
De 4 stappen van assertief gedrag
  • Zeg wat je voelt

Het irriteert mij …

  • Noem het gedrag van de ander

… dat jij niet kwam opdagen…

  • Noem de gevolgen van het gedrag voor jou

…nu heb ik voor niks mijn afspraak met mijn zus afgezegd…

  • Zeg wat je wilt van de ander

…ik wil dat je voortaan laat weten als je niet kunt.

hoe ziet een zitting eruit bijvoorbeeld
Hoe ziet een zitting eruit (bijvoorbeeld)
  • Bijpraten ‘ei-rondje’ 10 minuten
  • Klus bespreken / thermometer 10 minuten
  • Thema 40 minuten
    • Korte inleiding
    • Modelling:
      • 2x ‘onhandig’
      • Leerpunten
      • 1 x ‘handig’
    • oefenen d.m.v. rollenspel
  • Uitdelen klus
  • yell
vaardigheden van de trainer
Vaardigheden van de trainer
  • Gebruikt weinig tekst
  • Benoemt observeerbaar gedrag
  • Is directief en daarmee veilig
  • Richt de aandacht steeds op 1 aspect
sova modelling
SOVA modelling

EIGENSCHAPPEN GESCHIKT MODEL

  • Lijkt in gedrag op deelnemers
  • Is niet ‘perfect’, maar menselijk, laat ook aarzeling en twijfel zien
  • Leeftijdsgenoten zijn geschikter dan volwassenen
wat wordt voorgedaan
Wat wordt voorgedaan?

Subassertief

Agressief

handig

slide23

modeling

  • Iets vragen / reageren op weigeren
  • Onderhandelen
  • Invoegen / afwijzing
  • Iets weigeren
  • Als je last hebt van iemand
  • Excuses aanbieden
  • Pesten en plagen
huiswerk
huiswerk
  • Lezen: bijeenkomst 2
  • Opdracht modelling
    • per thema (7) een oefen situatie voor je eigen doelgroep
dag 2
Dag 2

Theorie: gedragstherapie

Oefening: diagnostisch interview

Oefening: leiden van een rollenspel

gedragstherapie
gedragstherapie

Klassieke conditionering

Gaat om associatief leren, Pavlov’s hond:

S  R CS - S  R CS  R

worst speeksel bel worst speeksel bel speeksel

gedragstherapie1
gedragstherapie

Operante conditionering

Gaat om leren van de gevolgen van gedrag

versterkers: doen gedrag toenemen

verzwakkers: doen gedrag afnemen

Antecedent Behaviour Consequence

A  B  C

(klassieke c.) (operante c.)

a b c
a bC

Versterkers:

doen gedrag toenemen

  • Positieve versterkers (bekrachtigers) het probleemgedrag wordt gevolgd door iets positiefs
    • Bijvoorbeeld beloning: succes, aandacht, snoep
  • Negatieve versterkers: iets vervelends houdt op of neemt af
    • Bijvoorbeeld angst wordt minder
a b c1
a bC

verzwakkersdoen gedrag afnemen

  • ‘positieve’ verzwakkershet probleemgedrag wordt gevolgd door iets negatiefs
    • straf
  • Negatieve verzwakker (iets prettigs houdt op)
    • Ontbreken van bekrachtiging Bijvoorbeeld negeren
aandachtspunten
Aandachtspunten
  • Korte/lange termijn effect:

Korte termijn winst = lange termijn verlies: agressief gedrag, verslaving, vermijdingsgedrag

Bijvoorbeeld: een pester die wel angst inboezemt maar geen echte vrienden heeft

  • Analyseren van gedragsketens

Zoals de reactie van de juf op het gedrag van het kind

wat en hoe vragen concreter beter
Wat en hoe vragenconcreter = beter
  • Wat gebeurde er
  • Wat zei je
  • Wat deed de ander
  • Hoe zei je het
  • Hoe reageerde de ander
  • Waar stond je
  • Wanneer gebeurde het
slide36
O/I
  • Observatie
  • interpretatie
operante technieken
Operante technieken

Gedrag versterken

Positieve versterking negatieve versterking

Gedrag verzwakken

DRP straf uitdoving isolatie

Verzadiging boete overcorrectie

Nieuw gedrag opbouwen

Vormen voordoen vormen van gedragsketens

(shaping) (modelling) (chaining)

ping pong

rollenspel
rollenspel
  • Rollenspel introductie
  • gedragsregels
  • Feedbackregels
  • Vanzelfsprekend komt iedereen aan de beurt
  • Duidelijk begin en eind
  • Duidelijke situatie en rollen, 1 hoofdrol
  • Instructie hoofd- en bijrol
  • Doorgaan tot het gewenste gedrag is getoond
  • Ingrijpen als het niet goed gaat
  • Veel complimenten
  • Kinderen gaan met een goed gevoel over zichzelf weer zitten
  • (Klaar)
thema s in tweetallen voorbereiden individueel uitvoeren
Thema’sin tweetallen voorbereiden individueel uitvoeren
  • Aardig doen tegen een ander
  • Non verbaal gedrag
  • Iets vragen / reageren op weigeren
  • Onderhandelen
  • Invoegen / afwijzing
  • Iets weigeren
  • Als je last hebt van iemand
  • Excuses aanbieden
  • Pesten en plagen
presentaties
presentaties
  • In tweetallen / per thema
  • 1 hele zitting voorbereiden
  • Voor jouw doelgroep
  • = toets en oefenmogelijkheid
  • De laatste 2 middagen (plenair/sub)
  • Een deel uitvoeren
huiswerk1
huiswerk
  • Lezen
  • Maken
    • Functionele analyse (SORC) van een potentiële deelnemer / adhv een indicatie - interview
  • Programma’s mee
dag 3
Dag 3

Theorie: indicatiestelling

(presentatie programma’s, thema’s verdelen presentaties)

Theorie: motivatie

Oefening: vaardigheden in stapjes

indicatiestelling
indicatiestelling

Met behulp van functionele analyse indicatie stellen al dan niet, een plan opstellen, leerpunten formuleren

Criteria: kind/milieufactoren & groepsfactoren

  • doelgroep
indicatiestelling1
indicatiestelling
  • Contra-indicaties:
    • doelgroep
      • ASS/ADHD als dat niet de doelgroep is
      • Tekort aan intelligentie als dat niet de doelgroep is
    • Systeemfactoren
    • motivatie
    • Overige problemen die leren zullen verhinderen
    • Gedragstoornis/antisociale ontwikkeling (wiki)
  • groepssamenstelling
de verlegen sociaal angstige en sociaal incompente kinderen profiteren i h a het best
De verlegen, sociaal angstige en sociaal incompente kinderen profiteren i.h.a. het best.

4 groepen kinderen van Pier Prins

  • Gedragstekort, kind heeft het gedrag nooit geleerd
  • Het gedrag is wel geleerd, kind kan het wel, maar past het niet toe (bijv als gevolg van de situatie)
  • Te hoge arousal heeft gemaakt dat het gedrag niet is aangeleerd, de vaardigheid niet is ontwikkeld
  • Arousal maakt dat het wel aangeleerde gedag niet wordt toegepast
motiveren
Motiveren
  • mo·ti·ve·ren -veerde, h gemotiveerd 1 met redenen omkleden 2 bemoedigen, energie geven: zijn medewerkers ~
  •  bekeren
  • e-motie(f)
  • types:
    • bezoekers, klagers en klanten (OT: de Shazer)
voorwaarden tot gedragsverandering
Voorwaarden tot gedragsverandering
  • Kennis van het probleem
  • Last van het probleem
  • Gevoel van eigenwaarde
  • Gevoel van competentie
stadia van motivatie
Stadia van motivatie
  • Voorbeschouwing
  • Overpeinzing
  • Besluit
  • Actieve verandering
  • Bestendiging/terugval
slide49
[pi

pi

motiveringstechnieken
motiveringstechnieken

Actief luisteren: reflecteren, empathie, samenvatten, structureren

Selectief luisteren

Bekrachtigen van tekenen van lijdensdruk, bewustzijn van probleem, gevoel van eigenwaarde, competentie

Positief labelen van klachten/problemen

motiveringstechnieken1
motiveringstechnieken

(vervolg)

Positief benoemen van intenties van gedrag

Meebewegen met de weerstand; ‘judo’.

Onderbieden, provoceren

Keuzes laten

Informatie geven, feedback

vaardigheden in stapjes
Vaardigheden in stapjes
  • Shaping
  • Rondjes
  • Makkelijk naar moeilijk
vaardigheden in stapjes1
Vaardigheden in stapjes
  • Shaping
    • Kleine stukjes bekrachtigen
    • Bijvoorbeeld: nog een keer maar nu harder praten
    • Tot het totaal er goed uitziet
    • Principe is dat het altijd moet lukken, ook al is het maar een klein stukje.
stapjes vervolg
Stapjes (vervolg)
  • Losse stukjes oefenen (‘rondjes’)
    • Een zinnetje, een houding, et cetera in een staande kring kort oefenen
stapjes vervolg1
Stapjes (vervolg)
  • Van makkelijk naar moeilijk
    • Voorbeeld: mag ik meedoen?
      • Makkelijk: je mag meedoen
      • Moeilijk: je mag niet meedoen, maar er is een reden
      • Moeilijkst: je wordt bot afgewezen
slide56
klus
  • Voer een motiverend/indicerend gesprekje
  • Per thema van makkelijk naar moeilijk rollenspel beschrijven
dag 4
Dag 4

Huiswerk motivatie en de moeilijkste situatie

Oefenen: rondjes/moeilijkste situatie

Theorie: CGT

Presentaties 1

  • Iets weigeren: Elsje en Danielle
  • Als je last hebt van iemand: Ellen en Manon
  • Excuses aanbieden: Madelon en Kathleen
  • Pesten en plagen: Eva en Anita
rationele therapie
Rationele Therapie
  • Het zijn niet de dingen zelf waar we door van streek raken maar de manier waarop we over de dingen nadenken
        • Epictetus (50)
        • Ellis (1954)
        • Diekstra (1974)
rebt en cbt
REBT en CBT
  • Rationeel emotieve gedragstherapie
    • filosofisch
  • Cognitieve gedragstherapie
    • praktisch
cognities
cognities
  • vragen om cognities op te sporen:
    • Wat maakt dat je dat zo voelt
    • Wat is daar zo erg aan
    • Nou en
    • Wat is het ergste wat er kan gebeuren

?

irrationele gedachten en denkfouten
Irrationele gedachten en denkfouten
  • Overdrijven
    • Alles altijd nooit niemand
  • Moeten
  • Zwart wit denken
  • Ik voel het dus het is waar
denkfouten
Denkfouten
  • selektief waarnemen
  • zwart-wit denken
  • generaliseren
  • gedachten lezen
  • emotioneel redeneren
  • toekomst voorspellen
  • personificatie
  • moet denken
  • lage frustratietolerantie
  • Toeval bestaat niet
equip
Equip
  • Gaat uit van 4 denkfouten:
    • Egocentrisme
    • Goedpraten of verkeerd benoemen
    • Uitgaan van het ergste
    • Anderen de schuld geven

Wordt toegepast in de jeugdgevangenis Teylingereind

cognities1
cognities

In de verschillende trainingen is meer of minder aandacht voor cognities.

In ‘Ringrose-training’:

  • GGGG-schema uitgebreid bespreken en ermee oefenen
  • Modelling en rollenspel nabespreken op cognities
  • In ‘ei-rondje’ idem
  • In bespreken thema, soms
abcde
ABCDE
  • Activating event
    • objectieve beschrijving van de gebeurtenis
  • Beliefs
    • irrationele, spanning oproepende gedachte
  • Consequence
    • emotionele gevolgen (gevoelens) van de gedachte
  • Discussion
    • vragen om gedachten onder B aan werkelijkheid te toetsen
  • Evaluation
    • meer rationele gedachten die het gevolg zijn van de toetsing
ggg gg
GGG (GG)
  • Gebeurtenis
  • Gedachte
  • Gevoel
  • Gedrag
  • Gevolg
werkblad gggg schema
Werkblad GGGG-schema

Gebeurtenis:

Er gebeurde

Gedachten:

Gevoel:

Ik voelde

Gedrag:

Ik deed

Kleur het petje in met de kleur die past bij je reactie

(rood = knokken: leeuw, blauw = wegkruipen: schildpad, bruin = aanpakken: pauw)

emoties
emoties
  • Gezonde (geërgerd, bezorgd, verdrietig)
  • En ongezonde emoties (woedend, angstig, depressief)
helpende gedachte
Helpende gedachte
  • Is te bewijzen waar
  • Genuanceerd
  • Helpt je je beter te voelen
  • Leidt niet tot ruzie
  • Helpt je je doel te bereiken
opdracht1
opdracht
  • Lees de Irrationele basisideeën
  • Noteer je eigen niet helpende gedachten
  • Daag ze in viertallen uit.
uitdaagvragen
Uitdaagvragen
  • Is de gedachte te bewijzen waar?
  • Wat pleit tegen de gedachte?
  • Stel dat het wel zo is, hoe erg is dat dan?
  • Helpt de gedachte je je beter te voelen?
  • Helpt de gedachte ruzie te voorkomen?
slide72
klus
  • Lit doelgroepen (…)
  • Oefenen met cognities
dag 5
Dag 5

Theorie: gedragsproblemen, voorwaarden, ouderbegeleiding en WVTTK (oefenen met intake)

Presentaties 2

  • Iets vragen / reageren op weigeren: Yvette en Erik
  • Onderhandelen: Margo en Gerian
  • Non verbaal gedrag: Merel en Nicolette
  • Birgit en Irma: Invoegen

Evaluatie

ouderbegeleiding
ouderbegeleiding

Doel: generalisatie van het aangeleerde gedag

  • Ouders zijn medebehandelaars, je hebt ze nodig
  • Ouders moeten weten wat er gebeurt en wat er van hen verwacht wordt:
    • Hulp bij klussen en anderszins toepassen van het geleerde
    • Morele steun/permissie te veranderen
    • Ouders zelf moeten ook vaak veranderen (sorC)
ouderbegeleiding1
ouderbegeleiding

Psychoeducatie systeemtherapie psychotherapie

I I I

Attitude t.a.v. de ouders:

  • Bescheiden, verwachtingen omtrent training zijn vaak hoog gespannen
  • Erkennen van ouders als de deskundigen van hun kind
  • Voorstellen een soort team te vormen

Vorm:

- ouderavond

  • Oudergesprekken meer of minder frequent, minimaal 3 keer
  • Andere mogelijkheden: parallelle oudergroep, ouders mee laten kijken (spiegelwand/video). Dit heeft allemaal voor- en nadelen.
  • Een (e-) nieuwsbrief, gesprekje na elke bijeenkomst
gedragsproblemen
gedragsproblemen
  • Duidelijk programma
  • Contract
  • Reacties van trainer
    • Negeren
    • Time-out
    • Beloningssysteem
  • Verhouding positieve:negatieve uitingen = 3:1
voorwaarden conditio sine qua non
Voorwaardenconditio sine qua non
  • Ruimte
    • Vaste reservering
    • Prikkelarm / sober
    • Voldoende ruim
  • Groepsamenstelling
  • Plek binnen de instelling (prioriteit)
    • Tijd
    • Geld
    • scholing
  • indicatie
ad