Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen jeugdigen
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 78

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen PowerPoint PPT Presentation


  • 211 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen. Hanny van Heusden Marcel Doornbosch www.facebook.com. programma. Sociale vaardigheden & modelling Gedragstherapie, indicatie & rollenspel Motivatie & vaardigheden in stapjes oefenen Gedragsproblemen & presentaties 1

Download Presentation

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen jeugdigen

Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderen/jeugdigen

Hanny van Heusden

Marcel Doornbosch

www.facebook.com


Programma

programma

  • Sociale vaardigheden & modelling

  • Gedragstherapie, indicatie & rollenspel

  • Motivatie & vaardigheden in stapjes oefenen

  • Gedragsproblemen & presentaties 1

  • Cognities, ouderbegeleiding, voorwaarden & presentaties 2


Dag 1

Dag 1

Theorie: inleiding

Opdracht: vaardigheden uit eigen leven

Oefening: modelling


Sociaal vaardig gedrag

Sociaal vaardig gedrag

  • ‘De meest aanvaarde definitie’

  • Voor je eigen belang opkomen zonder dat van anderen te schaden

  • Een ‘soft skill’


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

‘Een aardig mens is iemand die met vaardigheid veinst oog te hebben voor de behoeftes en noden van anderen. Hij begrijpt dat zijn eigenbelang erbij gediend is als hij dat belang niet altijd voorop stelt.’

Arnon Grunberg, VN 2010 Wat is uw definitie van een aardig mens?


Sova bij kinderen jeugdigen

SOVA bij kinderen/jeugdigen

  • Aanleren van sociaal vaardig gedrag

  • Vergroten van zelfvertrouwen

  • Kunnen zien van meerdere gedragsmogelijkheden in moeilijke situaties

  • Veranderen van cognitieve stijl

  • Derde milieu?


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

SOVA

GEDRAG-----------------------------------COGNITIES

xxx

Goldstein Ringrosemeer verbale

programma’s

Tim en Flapoor


Technieken in sova training

Technieken in sova-training

  • Modelling

  • Gedrag opdelen in stapjes (leerpunten)

  • Gedragsoefening in rollenspel

  • Shaping, opbouwen van complex gedrag in eenvoudiger stapjes

  • Bekrachtiging

  • Feedback

  • Bespreken van cognities, aanleren van meer adequate zelfspraak

  • klus


Inleidende vaardigheden sova training

Inleidende vaardigheden SOVA-training

  • Kennismaking, vragen stellen & luisteren

  • Gevoelens en iets aardigs zeggen over jezelf

  • Complimentjes geven/ontvangen

  • Nonverbaal gedrag


Vaardigheden middengedeelte sova training

Vaardigheden middengedeelte SOVA-training

Iets vragen aan een ander

& reageren op weigering

Onderhandelen

& wat doe je als het niet lukt

Invoegen (‘mag ik meedoen’)

& reageren op afwijzing

Iets weigeren (‘nee zeggen’)

& wat doe je als de ander boos wordt


Vaardigheden middengedeelte

Vaardigheden middengedeelte

(vervolg)

Als je last hebt van iemand (‘daar baal ik van’)

& wat doe je als de ander boos wordt

Excuus aanbieden (‘het spijt me’)

& wat doe je als de ander boos blijft

Reageren op pesten/plagen

& wat doe je als ze niet stoppen


Werkblad1

werkblad1

Werkblad 1

Onderwerpen

  • Kennismaken

  • Vragen stellen en luisteren


Werkblad 1

Werkblad 1


Werkblad7

werkblad7

Werkblad 7

Onderwerpen:

  • Onderhandelen, een plan maken met een ander


Werkblad 7

Werkblad 7


Klus 7

Klus 7

KLUS 7


Opdracht

opdracht

  • Vaardigheden uit je eigen leven

    • (Een praatje maken

    • Iets aardigs zeggen over jezelf

    • Complimenten geven/ontvangen)

    • Iets vragen / reageren op weigeren

    • Onderhandelen

    • Invoegen / afwijzing

    • Iets weigeren

    • Als je last hebt van iemand

    • Excuses aanbieden

    • Pesten en plagen

    • - -----------------?


De 4 stappen van assertief gedrag

De 4 stappen van assertief gedrag

  • Zeg wat je voelt

    Het irriteert mij …

  • Noem het gedrag van de ander

    … dat jij niet kwam opdagen…

  • Noem de gevolgen van het gedrag voor jou

    …nu heb ik voor niks mijn afspraak met mijn zus afgezegd…

  • Zeg wat je wilt van de ander

    …ik wil dat je voortaan laat weten als je niet kunt.


Hoe ziet een zitting eruit bijvoorbeeld

Hoe ziet een zitting eruit (bijvoorbeeld)

  • Bijpraten ‘ei-rondje’10 minuten

  • Klus bespreken / thermometer10 minuten

  • Thema 40 minuten

    • Korte inleiding

    • Modelling:

      • 2x ‘onhandig’

      • Leerpunten

      • 1 x ‘handig’

    • oefenen d.m.v. rollenspel

  • Uitdelen klus

  • yell


Vaardigheden van de trainer

Vaardigheden van de trainer

  • Gebruikt weinig tekst

  • Benoemt observeerbaar gedrag

  • Is directief en daarmee veilig

  • Richt de aandacht steeds op 1 aspect


Sova modelling

SOVA modelling

EIGENSCHAPPEN GESCHIKT MODEL

  • Lijkt in gedrag op deelnemers

  • Is niet ‘perfect’, maar menselijk, laat ook aarzeling en twijfel zien

  • Leeftijdsgenoten zijn geschikter dan volwassenen


Wat wordt voorgedaan

Wat wordt voorgedaan?

Subassertief

Agressief

handig


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

modeling

  • Iets vragen / reageren op weigeren

  • Onderhandelen

  • Invoegen / afwijzing

  • Iets weigeren

  • Als je last hebt van iemand

  • Excuses aanbieden

  • Pesten en plagen


Huiswerk

huiswerk

  • Lezen: bijeenkomst 2

  • Opdracht modelling

    • per thema (7) een oefen situatie voor je eigen doelgroep


Dag 2

Dag 2

Theorie: gedragstherapie

Oefening: diagnostisch interview

Oefening: leiden van een rollenspel


Gedragstherapie

gedragstherapie

Klassieke conditionering

Gaat om associatief leren, Pavlov’s hond:

S  RCS - S  RCS  R

worst speeksel bel worst speeksel bel speeksel


Gedragstherapie1

gedragstherapie

Operante conditionering

Gaat om leren van de gevolgen van gedrag

versterkers: doen gedrag toenemen

verzwakkers: doen gedrag afnemen

Antecedent Behaviour Consequence

A  B  C

(klassieke c.) (operante c.)


A b c

a bC

Versterkers:

doen gedrag toenemen

  • Positieve versterkers (bekrachtigers) het probleemgedrag wordt gevolgd door iets positiefs

    • Bijvoorbeeld beloning: succes, aandacht, snoep

  • Negatieve versterkers: iets vervelends houdt op of neemt af

    • Bijvoorbeeld angst wordt minder


A b c1

a bC

verzwakkersdoen gedrag afnemen

  • ‘positieve’ verzwakkershet probleemgedrag wordt gevolgd door iets negatiefs

    • straf

  • Negatieve verzwakker (iets prettigs houdt op)

    • Ontbreken van bekrachtiging Bijvoorbeeld negeren


Beloningsschema

beloningsschema


Aandachtspunten

Aandachtspunten

  • Korte/lange termijn effect:

    Korte termijn winst = lange termijn verlies: agressief gedrag, verslaving, vermijdingsgedrag

    Bijvoorbeeld: een pester die wel angst inboezemt maar geen echte vrienden heeft

  • Analyseren van gedragsketens

    Zoals de reactie van de juf op het gedrag van het kind


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

sorc


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

sorc


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

sorc


Wat en hoe vragen concreter beter

Wat en hoe vragenconcreter = beter

  • Wat gebeurde er

  • Wat zei je

  • Wat deed de ander

  • Hoe zei je het

  • Hoe reageerde de ander

  • Waar stond je

  • Wanneer gebeurde het


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

O/I

  • Observatie

  • interpretatie


Operante technieken

Operante technieken

Gedrag versterken

Positieve versterkingnegatieve versterking

Gedrag verzwakken

DRPstrafuitdovingisolatie

Verzadigingboeteovercorrectie

Nieuw gedrag opbouwen

Vormenvoordoenvormen van gedragsketens

(shaping)(modelling)(chaining)

ping pong


Rollenspel

rollenspel

  • Rollenspel introductie

  • gedragsregels

  • Feedbackregels

  • Vanzelfsprekend komt iedereen aan de beurt

  • Duidelijk begin en eind

  • Duidelijke situatie en rollen, 1 hoofdrol

  • Instructie hoofd- en bijrol

  • Doorgaan tot het gewenste gedrag is getoond

  • Ingrijpen als het niet goed gaat

  • Veel complimenten

  • Kinderen gaan met een goed gevoel over zichzelf weer zitten

  • (Klaar)


Thema s in tweetallen voorbereiden individueel uitvoeren

Thema’sin tweetallen voorbereiden individueel uitvoeren

  • Aardig doen tegen een ander

  • Non verbaal gedrag

  • Iets vragen / reageren op weigeren

  • Onderhandelen

  • Invoegen / afwijzing

  • Iets weigeren

  • Als je last hebt van iemand

  • Excuses aanbieden

  • Pesten en plagen


Presentaties

presentaties

  • In tweetallen / per thema

  • 1 hele zitting voorbereiden

  • Voor jouw doelgroep

  • = toets en oefenmogelijkheid

  • De laatste 2 middagen (plenair/sub)

  • Een deel uitvoeren


Huiswerk1

huiswerk

  • Lezen

  • Maken

    • Functionele analyse (SORC) van een potentiële deelnemer / adhv een indicatie - interview

  • Programma’s mee


Dag 3

Dag 3

Theorie: indicatiestelling

(presentatie programma’s, thema’s verdelen presentaties)

Theorie: motivatie

Oefening: vaardigheden in stapjes


Indicatiestelling

indicatiestelling

Met behulp van functionele analyse indicatie stellen al dan niet, een plan opstellen, leerpunten formuleren

Criteria: kind/milieufactoren & groepsfactoren

  • doelgroep


Indicatiestelling1

indicatiestelling

  • Contra-indicaties:

    • doelgroep

      • ASS/ADHD als dat niet de doelgroep is

      • Tekort aan intelligentie als dat niet de doelgroep is

    • Systeemfactoren

    • motivatie

    • Overige problemen die leren zullen verhinderen

    • Gedragstoornis/antisociale ontwikkeling (wiki)

  • groepssamenstelling


De verlegen sociaal angstige en sociaal incompente kinderen profiteren i h a het best

De verlegen, sociaal angstige en sociaal incompente kinderen profiteren i.h.a. het best.

4 groepen kinderen van Pier Prins

  • Gedragstekort, kind heeft het gedrag nooit geleerd

  • Het gedrag is wel geleerd, kind kan het wel, maar past het niet toe (bijv als gevolg van de situatie)

  • Te hoge arousal heeft gemaakt dat het gedrag niet is aangeleerd, de vaardigheid niet is ontwikkeld

  • Arousal maakt dat het wel aangeleerde gedag niet wordt toegepast


Motiveren

Motiveren

  • mo·ti·ve·ren -veerde, h gemotiveerd 1 met redenen omkleden 2 bemoedigen, energie geven: zijn medewerkers ~

  •  bekeren

  • e-motie(f)

  • types:

    • bezoekers, klagers en klanten (OT: de Shazer)


Voorwaarden tot gedragsverandering

Voorwaarden tot gedragsverandering

  • Kennis van het probleem

  • Last van het probleem

  • Gevoel van eigenwaarde

  • Gevoel van competentie


Stadia van motivatie

Stadia van motivatie

  • Voorbeschouwing

  • Overpeinzing

  • Besluit

  • Actieve verandering

  • Bestendiging/terugval


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

[pi

pi


Motiveringstechnieken

motiveringstechnieken

Actief luisteren: reflecteren, empathie, samenvatten, structureren

Selectief luisteren

Bekrachtigen van tekenen van lijdensdruk, bewustzijn van probleem, gevoel van eigenwaarde, competentie

Positief labelen van klachten/problemen


Motiveringstechnieken1

motiveringstechnieken

(vervolg)

Positief benoemen van intenties van gedrag

Meebewegen met de weerstand; ‘judo’.

Onderbieden, provoceren

Keuzes laten

Informatie geven, feedback


Vaardigheden in stapjes

Vaardigheden in stapjes

  • Shaping

  • Rondjes

  • Makkelijk naar moeilijk


Vaardigheden in stapjes1

Vaardigheden in stapjes

  • Shaping

    • Kleine stukjes bekrachtigen

    • Bijvoorbeeld: nog een keer maar nu harder praten

    • Tot het totaal er goed uitziet

    • Principe is dat het altijd moet lukken, ook al is het maar een klein stukje.


Stapjes vervolg

Stapjes (vervolg)

  • Losse stukjes oefenen (‘rondjes’)

    • Een zinnetje, een houding, et cetera in een staande kring kort oefenen


Stapjes vervolg1

Stapjes (vervolg)

  • Van makkelijk naar moeilijk

    • Voorbeeld: mag ik meedoen?

      • Makkelijk: je mag meedoen

      • Moeilijk: je mag niet meedoen, maar er is een reden

      • Moeilijkst: je wordt bot afgewezen


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

klus

  • Voer een motiverend/indicerend gesprekje

  • Per thema van makkelijk naar moeilijk rollenspel beschrijven


Dag 4

Dag 4

Huiswerk motivatie en de moeilijkste situatie

Oefenen: rondjes/moeilijkste situatie

Theorie: CGT

Presentaties 1

  • Iets weigeren: Elsje en Danielle

  • Als je last hebt van iemand: Ellen en Manon

  • Excuses aanbieden: Madelon en Kathleen

  • Pesten en plagen: Eva en Anita


Rationele therapie

Rationele Therapie

  • Het zijn niet de dingen zelf waar we door van streek raken maar de manier waarop we over de dingen nadenken

    • Epictetus (50)

    • Ellis (1954)

    • Diekstra (1974)


Rebt en cbt

REBT en CBT

  • Rationeel emotieve gedragstherapie

    • filosofisch

  • Cognitieve gedragstherapie

    • praktisch


Cognities

cognities

  • vragen om cognities op te sporen:

    • Wat maakt dat je dat zo voelt

    • Wat is daar zo erg aan

    • Nou en

    • Wat is het ergste wat er kan gebeuren

?


Irrationele gedachten en denkfouten

Irrationele gedachten en denkfouten

  • Overdrijven

    • Alles altijd nooit niemand

  • Moeten

  • Zwart wit denken

  • Ik voel het dus het is waar


Denkfouten

Denkfouten

  • selektief waarnemen

  • zwart-wit denken

  • generaliseren

  • gedachten lezen

  • emotioneel redeneren

  • toekomst voorspellen

  • personificatie

  • moet denken

  • lage frustratietolerantie

  • Toeval bestaat niet


Equip

Equip

  • Gaat uit van 4 denkfouten:

    • Egocentrisme

    • Goedpraten of verkeerd benoemen

    • Uitgaan van het ergste

    • Anderen de schuld geven

      Wordt toegepast in de jeugdgevangenis Teylingereind


Cognities1

cognities

In de verschillende trainingen is meer of minder aandacht voor cognities.

In ‘Ringrose-training’:

  • GGGG-schema uitgebreid bespreken en ermee oefenen

  • Modelling en rollenspel nabespreken op cognities

  • In ‘ei-rondje’ idem

  • In bespreken thema, soms


Abcde

ABCDE

  • Activating event

    • objectieve beschrijving van de gebeurtenis

  • Beliefs

    • irrationele, spanning oproepende gedachte

  • Consequence

    • emotionele gevolgen (gevoelens) van de gedachte

  • Discussion

    • vragen om gedachten onder B aan werkelijkheid te toetsen

  • Evaluation

    • meer rationele gedachten die het gevolg zijn van de toetsing


Ggg gg

GGG (GG)

  • Gebeurtenis

  • Gedachte

  • Gevoel

  • Gedrag

  • Gevolg


Werkblad gggg schema

Werkblad GGGG-schema

Gebeurtenis:

Er gebeurde

Gedachten:

Gevoel:

Ik voelde

Gedrag:

Ik deed

Kleur het petje in met de kleur die past bij je reactie

(rood = knokken: leeuw, blauw = wegkruipen: schildpad, bruin = aanpakken: pauw)


Emoties

emoties

  • Gezonde (geërgerd, bezorgd, verdrietig)

  • En ongezonde emoties (woedend, angstig, depressief)


Helpende gedachte

Helpende gedachte

  • Is te bewijzen waar

  • Genuanceerd

  • Helpt je je beter te voelen

  • Leidt niet tot ruzie

  • Helpt je je doel te bereiken


Opdracht1

opdracht

  • Lees de Irrationele basisideeën

  • Noteer je eigen niet helpende gedachten

  • Daag ze in viertallen uit.


Uitdaagvragen

Uitdaagvragen

  • Is de gedachte te bewijzen waar?

  • Wat pleit tegen de gedachte?

  • Stel dat het wel zo is, hoe erg is dat dan?

  • Helpt de gedachte je je beter te voelen?

  • Helpt de gedachte ruzie te voorkomen?


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

klus

  • Lit doelgroepen (…)

  • Oefenen met cognities


Dag 5

Dag 5

Theorie:gedragsproblemen, voorwaarden, ouderbegeleiding en WVTTK (oefenen met intake)

Presentaties 2

  • Iets vragen / reageren op weigeren: Yvette en Erik

  • Onderhandelen: Margo en Gerian

  • Non verbaal gedrag: Merel en Nicolette

  • Birgit en Irma: Invoegen

    Evaluatie


Ouderbegeleiding

ouderbegeleiding

Doel: generalisatie van het aangeleerde gedag

  • Ouders zijn medebehandelaars, je hebt ze nodig

  • Ouders moeten weten wat er gebeurt en wat er van hen verwacht wordt:

    • Hulp bij klussen en anderszins toepassen van het geleerde

    • Morele steun/permissie te veranderen

    • Ouders zelf moeten ook vaak veranderen (sorC)


Ouderbegeleiding1

ouderbegeleiding

Psychoeducatie systeemtherapiepsychotherapie

III

Attitude t.a.v. de ouders:

  • Bescheiden, verwachtingen omtrent training zijn vaak hoog gespannen

  • Erkennen van ouders als de deskundigen van hun kind

  • Voorstellen een soort team te vormen

    Vorm:

    - ouderavond

  • Oudergesprekken meer of minder frequent, minimaal 3 keer

  • Andere mogelijkheden: parallelle oudergroep, ouders mee laten kijken (spiegelwand/video). Dit heeft allemaal voor- en nadelen.

  • Een (e-) nieuwsbrief, gesprekje na elke bijeenkomst


Gedragsproblemen

gedragsproblemen

  • Duidelijk programma

  • Contract

  • Reacties van trainer

    • Negeren

    • Time-out

    • Beloningssysteem

  • Verhouding positieve:negatieve uitingen = 3:1


Voorwaarden conditio sine qua non

Voorwaardenconditio sine qua non

  • Ruimte

    • Vaste reservering

    • Prikkelarm / sober

    • Voldoende ruim

  • Groepsamenstelling

  • Plek binnen de instelling (prioriteit)

    • Tijd

    • Geld

    • scholing

  • indicatie


Sociale vaardigheidstrainingen bij kinderenjeugdigen

[email protected]




  • Login