Biografia Jzefa Mackiewicza         jako klucz do odczytania jego utworw
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 30

Biografia J zefa Mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w PowerPoint PPT Presentation


  • 88 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

Tresc prezentacjiDlaczego J?zef Mackiewicz?Doswiadczenie zyciowe a najwazniejsze mysli pisarza:- spuscizna Wielkiego Ksiestwa Litewskiego- nacjonalizmy: zagrozenie dla koegzystencji, pozywka dla okupant?w- komunizm: najwyzsza forma zniewolenia oparta na klamstwie- zbrodnia jest zbrodn

Download Presentation

Biografia J zefa Mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Biografia Jzefa Mackiewicza jako klucz do odczytania jego utworw

Mateusz Bobiec

Katolickie Liceum Oglnoksztacce

Krosno

Wykorzystane materiay: Droga donikd, Kontra, Sprawa Pukownika Miasojedowa, Nie trzeba gono mwi, Ptasznik z Wilna (J. Malewski 1991), www.tylkoprawda.akcja.pl, Naznaczeni pitnem Ostaszkowa O.W. Rytm, Warszawa 2000, archiwum rodzinne


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Tre prezentacji

Dlaczego Jzef Mackiewicz?

Dowiadczenie yciowe a najwaniejsze myli pisarza:

- spucizna Wielkiego Ksistwa Litewskiego

- nacjonalizmy: zagroenie dla koegzystencji, poywka dla okupantw

- komunizm: najwysza forma zniewolenia oparta na kamstwie

- zbrodnia jest zbrodni - bez wzgldu na to, przez kogo i na kim popeniona

- jedynie prawda jest ciekawa

- przyroda jako obiektywna rzeczywisto odniesienia

Podsumowanie


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Dlaczego zainteresowa mnie Jzef Mackiewicz?

Fot. z ksiki: B. Truchan, Jzef Mackiewicz w mej pamici, Warszawa, Nowy Jork 1998


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Dlatego, e J. Mackiewicz by najbardziej bezkompromisowym pisarzem politycznym XX wieku: obroc prawdy, antykomunist i antynacjonalist.

Dla niego tak oznaczao tak, a nie - nie. Zbrodnia popeniona przez Sowietw nie bya lepsza od zbrodni popenionej przez Nazistw. Zbrodnia popeniona przez Aliantw nie bya lepsza od zbrodni Sowietw.

Jzef Mackiewicz powiedzia: Jedynie prawda jest ciekawa


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Pierwszym dzieem literackim J. Mackiewicza by opis Puszczy Biaowieskiej.

Mieszkajc w Biaowiey i okolicach w latach 1988-2005 czsto chodziem po tej samej Puszczy co wczeniej Jzef Mackiewicz.


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Jzef Mackiewicz - obywatel Wielkiego Ksistwa

Od 1928 publikuje dugie reportae ze swoich dugich wdrwek po drogach i bezdroach byego Wielkiego Ksistwa Litewskiego. W jednym tylko roku 1938 przemierzy okoo 26 tys. km.


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

(...) ostatniego niedwiedzia zabito w niej [Puszczy Rudnickiej] (...) gdzie przed rokiem 1914. Od tej fatalnej daty poczwszy, kraj przechodzi z rk do rk pitnacie razy podczas licznych wojen. Z rosyjskich w niemieckie, w bolszewickie, litewskie, polskie i znowu litewskie, polskie... Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej zjeda tu na osie jeszcze w 1938. W cie drzew ukradkiem zaledwie zagldaa historia (...)

(...) Byy to ziemie nie tylko litewskie, biaoruskie i polskie jednoczenie, zjednoczone w przeszoci i pokcone wspczenie; zamieszkiwali je te ydzi i Rosjanie; na tych ziemiach zwyciscy w wojnach tatarskich wielcy ksita osadzali przed wiekami jecw dajc im grunty i przywileje. Dlatego wrd sosen pnocnych zdarzao si spotka jeszcze minarety z pksiycem; tu, w stoecznych ongi Trokach nad potrjnym jeziorem, zasiedli krymscy Karaimi (...); kocioy katolickie budowano przewanie w stylu woskiego baroku, rzadziej gotyku; cerkwie prawosawne w niezmiennie kopulastobizantyjskim stylu. Z czasw Reformacji zostao troch wyznawcw Kalwina, mniej Lutra; w bardziej za odlegych od miasta stronach, wrd lasw i bagien, ludzie szukajcy prawdy poddawali si wpywom rnorakich sekt (...)

J. Mackiewicz, Droga donikd


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

J. Mackiewicz: antynacjonalista

Staje w obronie ludnoci miejscowych, krytykuje bezduszn biurokracj i stosunek wadz warszawskich do mniejszoci narodowych i etnicznych (polityka polonizacyjna). Podobno nawet, w protecie przeciwko polityce wschodniej II RP przechodzi przed wojn na prawosawie.

Jzef Mackiewicz w Buncie rojstw swoje reportae ukada z niezalenoci i przekor, ktre miay przyczyni mu pniej nieszcz. Wykroczy poza zwyk polsk orbit i zamiast dworem zaj si prowincj <<tutejszych>> (...).Cz. Miosz, Koniec Wielkiego Xistwa.

Aby kady mg mwi i pisa w swoim jzyku i by nikt nie rzuca kamieniami w okna budynku tylko dlatego, e jest kocioem katolickim, cerkwi prawosawn, synagog ydowsk, meczetem muzumaskim czy keness karaimsk. J. Mackiewicz 1954


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Pawe: -S jednak rnice midzy narodami

Ptasznik: -S, (...) ale tylko z wychowania czy obyczajw, a nie z gatunku. Czy to bdzie jaki tam Hiszpan czy Ruski, czy Francuz, czy Niemiec, to wszyscy, jakby powiedzie: tylko szczygie czy tylko sikorka. I nie tak jak rne sikorki, jeden nard, na przykad: bogatki, drugi: czarnogwki, a trzeci: czubatki. Nie, wszystkie to samo, na przykad: czarnogwki. (...) Widzisz pan t klatk (...)? Ja w niej prbuj poczy samca czya z samk kanarka. W nauce, to one uchodz, (...) za najbliszych krewnych, z jednego pnia, jednej rodziny. A zobacz pan, ile sztuki trzeba, (...) eby czy pokry samk kanarka. Tymczasem uczeni nazywaj, e oni bliskie, a midzy narodami, to tylko i szukaj rnicy i cigle wywodz, e jeden od drugiego daleki. (...)

- ...tak ot, za przeproszeniem pana, eby pokry Polaka z Niemk, czy jakiego Francuza z Rusk, to adnych do tego sztuk nie trzeba... I dzieci jeszcze rodz si, bywa, zdrowsze. A dlaczego? Bo my wszyscy, ko z koci, krew z krwi te same... I nawet ydzi, cho Chrystusa zamordowali, te te same.

Rys. Chris Rose


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Echa myli J. Mackiewicza:

z propozycji KO Solidarno w Biaowiey z lutego 1990 r.


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Komunizm kontra prawda

Tym fenomenem jest odebranie ludzkim sowom ich pierwotnego znaczenia. (...) Czasem chodzi tylko o zamcenie sowa, czasem o nadanie wrcz odwrotnego sensu. (...) To administrowanie z gry sensem sw przybrao rozmiary nie notowanej w dziejach onglerki. (...) W ten sposb komunizm staje si najwikszym z moliwych, wrogiem kultury, a tym samym nie jednego narodu, ale caej ludzkoci.

J. Mackiewicz: Tzw. Wschd europejski

Zaiste ich retoryka bya a nazbyt parciana

(Marek Tuliusz obraca si w grobie)

acuchy tautologii par poj jak cepy

dialektyka oprawcw adnej dystynkcji w rozumowaniu

skadnia pozbawiona urody koniunktiwu

Zbigniew Herbert, Potga smaku


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Komunizm - klatka ducha

My stwarzamy kraty zewntrznych ukazw i policyjnego nadzoru. S one na tyle szerokie, e prywatne ycie czowieka przelizguje si przez nie i w t i wewt (...).

Wy natomiast, panowie socjalici, stwarzacie kraty doktryny i przy tym tak gste kraty, e czowiek zapany do tej klatki siedziaby ju z caym swoim yciem prywatnym, ba z myl nawet (...).

Z rozmowy oficera carskiego z modym rewolucjonist, J. Mackiewicz: Sprawa Pukownika Miasojedowa


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Zbrodnia jest zbrodni


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Katy 1940

W 1943 r. Niemcy zapraszaj J. Mackiewicza jako wiadka ekshumacji mogi katyskich. Mackiewicz uzyskuje zgod wileskiej Komendy AK na wyjazd i udzielenie wywiadu dla polskojzycznej gazety. Jest autorem pierwszego polskiego raportu pt. Zbrodnia bez winy i kary


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Nie wiem, czy podobna nazwa to wraeniem. Wraenie zyskuje si raczej na skutek jakiego, najczciej pojedynczego zdarzenia czy faktu, w sobie ograniczonego. Smolesk, ktry widziaem, Katy, zbrodnie, trupy, ruiny, bolszewizm, ktry sam przeszedem, i listy dzieci do swych ojcw, zaczynajce si od sw Kochany Tatusiu, czy Kochany Ojczulku.

(z wywiadu z JM pt. Widziaem na wasne oczy, Goniec Codzienny 3.06.1943)


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Mj pradziadek Jan Wojtkowski, przedwojenny policjant, pojmany przez Sowietw w 1939 roku, wiziony w Ostaszkowie, zamordowany w Miednoje; pozostawi on i czworo dzieci, w tym mojego Dziadka.

Po wojnie Dziadek Gustaw nie mg si dosta na studia, bo ojciec by przed wojn policjantem...


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Ponary 1943

- Halt! - krzykn Niemiec w mundurze gestapowca. Leon wyj dokumenty i odczuwa w tej chwili wstrt do wasnego skaczcego serca, do zwojw kiebasy, do chleba pokrajanego z takim pietyzmem (...).

Po co oni pij tu t wdk?...i nagle wyjecha przed pocig. Bardzo dugi pocig wypchany ydami. Wyzieraj ze twarze, czasem o normalnym wygldzie, niektre nawet umiechnite. Pocig obstawiony jest policj.

- Czy prdko pojedziemy dalej?

Leon nic nie odpowiedzia. Podnis wzrok, dojrza jej twarz, a tam, tam pod okciem wyazia gowa dziewczynki i co na jej wosach o podobiestwie kokardki. (...) poczu, e nogi mu dr. Kto zakrzykn, by tu nie sta! Odszed i wzrok pad na napis, wymalowany czarnymi literami na biaym tle: Ponary.

Nie trzeba gono mwi


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Drezno 1945

Z zoo nie uratowa si ani jeden so. (...) Lampart, ktry si wydosta jeden z pierwszych, pod wpywem organicznego impulsu, ktry odziedziczy po praszczurach zamieszkaych jeszcze w Arce Noego, ucieka przed potopem ognia do ludzi. Szuka wrd tworw tako przez Boga stworzonych, ratunku. Nie zwracano na niego wikszej uwagi, bo ludzie przestali odrnia widma od jawy. (...) instynkt winien by podszepn szympansowi, e jako istocie pozbawionej duszy, mier grozi mu czym wicej ni ludziom, bo absolutn nicoci. (...) Tymczasem zachowywa si jak czowiek: bieg na olep, i poprzez ogrodzenie zoo na ulic. (...) Wpad na tlejcy asfalt, skaka po nim jak czowiek, zapali si, upad, skrci w sobie i zwgli.

Sprawa Pukownika Miasojedowa

rdo: DHM Berlin


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Judenburg 1945

Maa dziewczynka podesza do innego i podaa mu kartk nagryzmolon niezdarnie przez osob znajc troch jzyk angielski: Zabijcie nas, ale nie oddawajcie bolszewikom.

[Kozacy] sami rzucali si pod czogi i byli przez nie miadeni. (...) Wzdu Drawy, od Lienz do Oberdrauburgu sza dalej wielka obawa na ludzi, ktrzy mieli by wydani Sowietom. (...)

Kozacy! - powtarza przez gonik sowa Davisa tumacz. Jestem pod wraeniem waszej bohaterskiej postawy, ale w myl umowy wszyscy, ktrzy byli obywatelami Zwizku Sowieckiego do dnia 1 wrzenia 1939 roku, musz zosta repatriowani!

Kontra, JM by ochotnikiem w wojnie polsko-bolszewickiej. Przez dwa lata suy w 13 Puku Uanw, do poowy zoonym z kubaskich kozakw

onierz ROA


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Przyroda jako odniesienie, przyroda wspcierpica


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Byo to pierwszego dnia pod Stallupnen. (...) Soce przewiecao kad trawk na wskro i dawno wypio ostatni kropl z pogranicznego bota. Powietrze przesycone byo woni dojrzewajcej jesieni. Na brzzkach ju dojrzewajce listeczki, dalej sa si dywan wrzosu. Przed oczami unosi si to opada rj komarw.

Raptem jakby kto po niebie przedziera kawa jedwabiu: Szyi-szi-sziii-iii...! omot!

- Pocisk run w to wanie miejsce i zasoni go w strasznym huku, wulkanem torfu i kakami darni! Zabi trzysta komarw, dwie myszy polne, dwie glisty, tuzin czarnych uczkw, Michaa ukaszewicza, szeregowca 105-go Oremburskiego puku piechoty, oraz sikork czarnogwk, ktr strci wybuchem z gazki pobliskiej brzzki. (...) I odlatywa ju Anio Str, zwolniony ze swego ziemskiego obowizku...

Gdyby jednak w ostatniej jeszcze chwili zdy go ukaszewicz przytrzyma za koniec szaty i krzykn: Stj! (...) C mam wsplnego z garci owadw i jednym ptakiem?! usyszaby zapewne w odpowiedzi: Prawie wszystko. Stworzeni zostalicie przez jednego Boga...

Sprawa Pukownika Miasojedowa


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Potpiony, skazany, przeladowany


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Na przeomie 1942/43 AK wydaje na Mackiewicza wyrok mierci za kolaboracj z Niemcami - formalnie chodzi o jego antysowieckie publikacje w Gocu Codziennym, jednak szersze to i okolicznoci skazania s bardzo niejasne. W tym samym czasie Komenda AK wysya Mackiewicza na wyjazd do Katynia, gdzie Niemcy ekshumuj groby, i wyraa zgod na jego wywiad dla Goca.

Egzekutywa, ktra miaa wyrok wykona odmwia. Sergiusz Piasecki (spec od mokrej roboty, autor Kochanka wielkiej niedwiedzicy) zezna: (...) Mackiewicz z polecenia Komendy pojecha wwczas do aktualnego wwczas Katynia i przywiz sporo materiaw dla Komendy ze sprawy katyskiej. Tym samym, Mackiewicz nie tylko nie by zdrajc lub wsppracownikiem Gestapo, lecz sta si wykonawc rozkazw Komendy. (...) Wszelkie nagonki przeciw niemu s szkodliwe dla naszej wsplnej sprawy: walki o uwolnienie Polski od krwawego terroru bolszewickiego.


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Do znanych postaci bezwzgldnie zwalczajcych Mackiewicza po wojnie, odmawiajcych prawa obrony (np. przez zamknicie przed nim rozgoni RWE) naleeli: Jan Nowak Jezioraski, Stefan Korboski (w 1945 Delegat Rzdu na Kraj), Andrzej Pomian (BIP AK). Autork licznych pomwie bya rwnie Teresa Jurgielewiczowa.

Przeciwnik osobisty wierzy skwapliwie w najbardziej nieprawdopodobne oskarenie, bo chce w nie wierzy, i pik podrzucon anonimowo poda dalej.

Jan Nowak

Mackiewicz zaszy si w Czarnym Borze czekajc na Niemcw, eby zosta redaktorem ich pisma

Jan Nowak Polska z oddali, 1988


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Czesaw Miosz (rwnie przyrodnik, w 1998 r. uhonorowany przez Towarzystwo Ochrony Puszczy Biaowieskiej tytuem Przyjaciela Puszczy Biaowieskiej):

Trybunaowi, ktry wyda wyrok mierci na Mackiewicza, przewodniczy przywdca endecji na naszym uniwersytecie. Dla nich Mackiewicz by po prostu niewygodny. (...) Tak wic uwaam wszystkie zarzuty za porachunki polityczne.

Kiedy nad jednym z najwybitniejszych polskich powieciopisarzy sprawuje si sd kapturowy, bez prawa obrony, warto zastanowi si (...) kim byli jego oskaryciele. (...) W nagonce na Mackiewicza brao udzia dziwne towarzystwo, bo i patrioci, i ukryci agenci sprawcw mordu w Katyniu. Leao najbardziej w interesie tych ostatnich, eby wiadka ogosi faszyst i kolaborantem.

Cz. Miosz, Koniec Wielkiego Xistwa


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Wybitny literat


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Czesaw Miosz o Mackiewiczu

aden z prozaikw rezydujcych w Polsce nie potrafi tak jak on tworzy postaci kilkoma pocigniciami pira, i to bez psychologizmw, prawie bez opisu, pokazujc gest, westchnienie, splunicie. W porwnaniu z nim w Zwizku Literatw w Warszawie nie ma ani jednego realisty.

Prosz uszanowa Wilnianina, Kultura 10, Pary 1955


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Dzi, pomimo tego, i tak wysoko ceniony przez krytykw literatury, jak i przez samych literatw (Cz. Miosz!), 16 lat po upadku komunizmu, Jzef Mackiewicz pozostaje pisarzem dla wtajemniczonych.

Od 2000 r. przyznawana jest za to Literacka Nagroda im. Jzefa Mackiewicza. W jury zasiadaj m.in. Marek Nowakowski, Wodzimierz Odojewski, Kazimierz Oro, Tomasz Burek, Jacek Trznadel.


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Podsumowanie

1. Jzef Mackiewicz jako 0bywatel Wielkiego Ksistwa, by przeciwnikiem jakiejkolwiek dyskryminacji z powodw narodowociowych. Marzy o wsplnym kraju-ojczynie wszystkich ludw ziem byego Ksistwa.

2. Wedug pisarza zbrodniczo systemu komunistycznego polega na tym, e niszczy on sam istot ludzkoci: wolno osobist, kultur, tradycj, a nawet jzyk.

3. Mackiewicz by pisarzem niewygodnym, bo nie uznawa poprawnoci politycznej, czy wzgldw geopolitycznych. Swoj twrczoci dowid, e najwiksz dla niego wartoci bya prawda.

4. Pisanie prawdziwe to rwnie szacunek dla faktw przyrodniczych. Rzadko zdarza si pisarz rwnie precyzyjnie opisujcy przyrod co J. Mackiewicz.

5. Najwyszy czas, by twrczo J. Mackiewicza wesza do kanonu programu szk rednich.


Biografia j zefa mackiewicza jako klucz do odczytania jego utwor w

Dzikuj za uwag


  • Login