Neo klas k d nce
This presentation is the property of its rightful owner.
Sponsored Links
1 / 75

NEO-KLASİK DÜŞÜNCE PowerPoint PPT Presentation


  • 97 Views
  • Uploaded on
  • Presentation posted in: General

NEO-KLASİK DÜŞÜNCE.

Download Presentation

NEO-KLASİK DÜŞÜNCE

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Presentation Transcript


Neo klas k d nce

NEO-KLASK DNCE


Neo klas k d nce

  • A. Smith'in Uluslarn Zenginlii adl yapt ile gelimeye balayan iktisat ilmi J.B. Say ve D. Ricardo'nun teorileri ile tamamen soyut bir bilim dal haline gelmi, 1870 lere gelene dek bu iktisatlarn teorilerine fazla bir katk yapmadan ayn yolda pek ok iktisat yetimitir.


Neo klas k d nce

  • Ancak, Tarihi Okul'a mensup iktisatlar, mdahaleciler ve sosyalistler tarafndan klasik iktisadi dnceye kar ileri srlen eletiriler klasik teorinin baz deiikliklerle yeni batan ina edilmesini zorunlu hale getirmi ve soyutlama metodu ile saf ekonomi teorisini yeniden kurmay, iktisat ilmini saf bir bilim dal haline getirmeyi hedef alan yeni gelimeler meydana gelmitir.


Neo klas k d nce

  • 1870 lerde Avusturya'da Karl Menger, ngiltere'de Stanley Jevons ve svire'de Leon Walras tarafndan ortaya atlan marjinal deer teorisi ile balayan bu gelimeler ekonomi bilimine yeni boyutlar kazandrm; ekonomi doktrinleri tarihinde Neo-Klasik dnce ad altnda toplanan ve ekonomi ilminde zamanmza kadar sregelen nemli gelimelere neden olmutur.


Karl menger

Karl Menger


Neo klas k d nce

  • Stanley Jevons


Leon walras

Leon Walras


Neo klas k d nce

  • Neo-klasik dnce, klasik hedef ve metoda bal kalmakla beraber klasik deer ve blm teorisinde kkl deime yapmtr. Neo-klasikler, klasikler gibi, teorilerini insanlarn zahmetten kaan, haz arayan bir tutum iinde olduklar, en dk maliyetle en yksek rn elde etme abasnda bulunduklar varsaymna dayandrrlar. Baka bir deyimle, ekonomik olaylar arasnda sebep - sonu ilikilerini izah ederken, insanlarn iktisadi davrandklarn varsayarlar; rekabet serbestisini insanlarn gereksinmelerinin en yksek dzeyde tatmini iin gerekli grrler.


Neo klas k d nce

  • Ancak, klasikler aklamalarnda daha ok objektif elere nem verdikleri halde, neo-klasikler sbjektif elere nem verirler; klasikler daha ok retim, arz ve maliyet zerinde durduklar halde, neo-klasikler daha ok tketim, talep ve fayda zerinde dururlar.


Neo klas k d nce

  • Bilindii gibi, konumada fayda zararn antitezi anlamnda kullanlr. Oysa, ekonomide bir eyin gereksinmelerimizi giderir olmas faydal olmas iin yeterlidir; fayda maln ierdii bir ey deildir; sz konusu olan bir maln genel olarak faydas deil, kullanlan maln faydasdr. Ksaca, ekonomide fayda miktarn bir fonksiyonudur ve bir eyin elde mevcut miktar arttka, artan birimlerin salad fayda azalr.


Neo klas k d nce

  • Yukarda deinildii gibi, neo-klasik dnce akmlar Avusturya'da Karl Menger, ngiltere'de Stanley Jevons ve svire'de Leon Walras tarafndan 1870 lerde ortaya atlan marjinal deer teorileri ile balamtr. Bunlardan nce Almanya'da Hermann Heinrich Gossen, Fransa'da Augustin Antoin Cournot, F. Dupuit marjinal deer teorisine esas olabilecek dnceler ortaya atmlard.


Neo klas k d nce

  • Marjinalistler bir maln elde mevcut miktarnn toplam faydas ile bu miktarn her biriminin faydalar arasndaki fark gstermek suretiyle altnn neden ekmekten daha deerli olduu sorusuna cevap bulmulardr. nk deeri belirleyen toplam fayda deil marjinal faydadr.


Neo klas k d nce

  • i) Avusturya'da K. Menger (1840-1921) ile balyan marjinal dnce akm Avusturya Okulunu (Viyana Okulu) meydana getirmitir. K. Menger'in 1871 de yaynlanan Grundsaetze der Volkswirtschaftslehre ktisat lminin Temelleri adl kitab ile balyan bu akmn balca teki temsilcileri Fredrick von Wieser (1851 -1926), Eugen von Bhm - Bawerk (1851 -1914) dir.


Karl menger1

Karl Menger


Neo klas k d nce

  • Fredrick von Wieser (1851 -1926)


Eugen von b hm bawerk

Eugen vonBhm - Bawerk


Neo klas k d nce

  • Avusturya Okulu'nun dncelerini gelitiren; bu nedenle kendilerine neo-marjinalist denilen balca ekonomistler ise, Ludwig von Mieses, Fredrich von Hayek, J.A. Schumpeter, Hans Mayer, Alexandrer Mahr, Wchelm Weber'dir.


Neo klas k d nce

  • Ludwig von Mieses


J a schumpeter

J.A. Schumpeter


Neo klas k d nce

  • Hans Mayer


Neo klas k d nce

  • Wchelm Weber


Neo klas k d nce

  • ii) ngiltere'de William Stanley Jevons (1835 -1882) ile balayan dnce akm Anglo - Amerikan Okulu'nu meydana getirmitir. Jevons'un 1871 de yaynlad The Theory of Political Economy Ekonomi Teorisi adl kitab ile balayan bu akmn balca teki temsilcileri P.H. Wicksteed (1884-1927), F.Y. Edgeworth (1845 -1926) dr.


Neo klas k d nce

  • Stanley Jevons


Neo klas k d nce

  • P.H. Wicksteed (1884-1927)


Neo klas k d nce

F.Y. Edgeworth (1845 -1926)


Neo klas k d nce

  • Sbjektif deer teorisini gelitiren ve gnmze kadar srdren dier ekonomistler arasnda ngiltere'de J.R. Hicks, L.C. Robbins, C.A. Pigou; sve'te F.G. Knut Wicksell, Gustav Cassel, Bertil Ohlin; Amerika Birleik Devletleri'nde F.B. Clark, I. Fisher saylabilir.


Neo klas k d nce

  • J.R. Hicks


Neo klas k d nce

  • L.C. Robbins


C a pigou

C.A. Pigou


Neo klas k d nce

  • F.G. Knut Wicksell


Neo klas k d nce

  • Gustav Cassel


Neo klas k d nce

  • Bertil Ohlin


Neo klas k d nce

  • I. Fisher


Neo klas k d nce

  • iii) svire'de Leon Walras (1834 -1910) ile balayan marjinal dnce akm Lozan Okulu'nu meydana getirmitir. Leon Walras'n 1874 te yaynlad Elements d'Economie Politique Ekonominin Temelleri adl kitab ile balayan bu akmn teki temsilcisi Vilfredo Pareto (1848 -1923) dur. Daha nce Augustin A. Cournot (1801 -1877) fiyat meselesinin aratrlmasnda marjinal tahlilden yararlanmtr.

  • Neo - klasik ekonomistler marjinal deer ve blm teorileri ile klasik dncede nemli bir deiiklik yapmlar; ayrca para ve konjonktr teorilerine geni lde katkda bulunmulardr.


Neo klas k d nce

  • Vilfredo Pareto (1848 -1923)


Neo klas k d nce

  • Augustin A. Cournot (1801 -1877)


Neo klas kler n de er teor s

NEO - KLASKLERN DEER TEORS

  • Neo - klasik teori'ye gre, miktar snrl olan bir maln deeri en nemsiz gereksinmemizin giderilmesi iin kullanlan birimin faydas ile llr. Gereksinmelerimiz giderildike iddetlerinden kaybederler. Belli miktarda mala sahip olan bir kimse bunlar en fazla fayda (tatmin) salayacak biimde kullanr.


Neo klas k d nce

  • Baka bir deyimle, mevcut birimleri tatmini en iddetle arzu edilen gereksinmemizden balamak ve daha az iddetli gereksinmelerimize gitmek zere eitli gereksinmelerimizin giderilmesinde kullanlr.


Neo klas k d nce

  • Bir maln elde mevcut miktar artarsa, toplam faydas da artar.

  • rnein 3 kat elbisenin salad toplam fayda, 2 kat elbisenin salad toplam faydadan fazladr. Ancak, bir maln elde mevcut miktar artarsa, toplam faydasndaki art miktardaki art ile orantl deildir; daha az orandadr.


Neo klas k d nce

  • Baka bir deyimle, bir maln elde mevcut miktar arttka, marjinal faydas azalr. Marjinal fayda elde mevcut maln sonuncu biriminin faydasdr. rnein, bir kimsenin elinde drt uval buday varsa, o kimse iin budayn marjinal faydas drdnc uval budayn faydasdr.


Neo klas k d nce

  • Mallarn deeri, toplam faydalarna gre deil, marjinal faydasna gre llr. Bylece ekmein altna nazaran daha az deerli olmasnn nedeni izah edilmi olmaktadr. nk bir maldan elde mevcut miktar arttka, o maln marjinal faydas azalr. Her maln marjinal faydas, yalnz o maln elde mevcut bulunan miktarnn bir fonksiyonudur. Bir kiinin elindeki mallardan salad toplam fayda, bu mallarn her biriminin faydalarnn toplamna eittir.


Neo klas k d nce

  • Yani, x1, x2, x3, ...... xn miktarndaki mallarn faydalar

  • Ux1 = f(x1), U x2 = f(X2), Ux3 = f(x3), ...... Un = f(xn) ;

  • toplam faydas ise,

  • Uxt = f(x1) + f(x2) + f(x3) + ...... f(xn) dir. Burada U fayday, Ut toplam fayday, x1, x2, x3, ...... xn mallarn elde mevcut miktarlarn gstermektedir.


Neo klas k d nce

  • Marjinal teoriye gre, tketiciye en fazla toplam fayda (tatmin) salayan mal ve hizmet bileimi (demeti) mal ve hizmetlerin marjinal faydalarnn fiyatlarna oran ayn olan bileimdir. rnein, tketicinin tketime ayrd gelirle yiyecek, giyecek, ... elence ve dinlenme talep ettiini dnelim.


Neo klas k d nce

  • Yiyecein marjinal faydas U1, fiat f1, giyecein marjinal faydas U2, fiat f2, elence ve dinlenmenin marjinal faydas U3, fiat f3 ise, tketici en yksek toplam fayday (tatmini)

  • bileiminde (demetinde) elde eder. Tketici, tketime ayrd gelirle bu bileimi elde edene kadar satn ald mal ve hizmetlerin miktarn deitirir.


Neo klas k d nce

  • Neo-klasik dnceye gre, btn fertlerin en yksek toplam fayday (tatmini) salamas ile toplum da en yksek fayday salam olur.

  • Bir kimsenin talep fiyat maln marjinal faydasna eittir. Leon Walras fayda fonksiyonundan talep fonksiyonuna gemeyi gstermi; fiyat derse, talebin artacan; fiyat ykselirse, talebin azalacan izah etmitir.


Neo klas k d nce

  • K. Menger ve St. Jevons'a gre, mbadele deerini kiisel gereksinmelerin iddeti, yani marjinal fayda belirler. Fiyat arz ve talebe gre olumakla beraber, fiyatn en dk dzeyini satcnn mala verdii deer; fiyatn en yksek dzeyini alcnn mala bitii deer belirler.


Neo klas k d nce

  • Yani, piyasa fiyat, alclar arasnda bir mal satn alma olana olan en son alc (marjinal alc) ile sata katlabilen en son satcnn (marjinal satc) ileri srdkleri fiyata eittir. Bu ise baz alclarn alc rant (tketici rant), baz satclarn ise, satc rant (retici rant) salamalarna neden olur.


Neo klas k d nce

  • zel mlkiyet ve giriim zgrlne dayanan piyasa ekonomilerinde mbadele deerini kiisel gereksinmelerin iddeti, yani marjinal fayda belirlediine gre, retimi tketici kararlar ynlendirir. Baka bir deyimle, piyasa ekonomilerinde bir eit tketici hakimiyetinden sz etmek mmkndr.


Neo klas k d nce

  • Leon Walras fayday azamiletirmenin itici g olduu mbadele ekonomisinde tam rekabet koullar altnda en yksek toplam faydann salanabileceini gsteren matematiksel bir sistem kurmutur. L. Walras'a gre, ekonomide bir tarafl sebep- sonu ilikisi yoktur; karlkl ilikiler vardr. L. Walras ve onu izleyen ekonomistler bu ilikileri matematiksel denklemlerle gstermiler; ekonominin tmn kapsayan genel bir denge teorisi kurmak iin aba harcamlardr.


Neo klas k d nce

  • L. Walras tam rekabet piyasasnda fertlerin piyasaya belirli mal stoklar ile geleceini; bir mzayedede olduu gibi, herkesin karlkl fiyat tekliflerini bildireceklerini; eer bu fiyatlarda arz ve talep dengede ise, denge fiyatnn hemen oluacan; deilse, herkesin mbadeleye devamda bir yarar grmeyinceye kadar bu srece devam edeceini, sonunda denge fiyatna ulalacan ileri srmtr.


Neo klas k d nce

  • L. Walras'n bu sistemi daha sonra Pareto, Cassel, Hicks tarafndan gelitirilmi, nihayet Leontief'in girdi - kt analizlerinde baz deiikliklerle nicel olarak llebilir hale getirilmitir


Neo klas k d nce

  • Leontief


Neo klas k d nce

  • Yukarda esaslar anlatlmaya allan sbjektif deer teorisi, mbadele deerinin marjinal fayda ile izahnn, elde belli miktarda mal bulunmas halinde geerli olabilecei, teoride zaman unsurunun dikkate alnmad, azalan marjinal faydann belirli bir mal, belirli ve ksa bir zaman sresi iinde tketilirse sz konusu olaca, faydann llemeyecei ileri srlerek eletirilmitir.


Neo klas k d nce

  • Nitekim, A. Marshall mbadele deerinin oluumunda fayda ve maliyetin birlikte rol olduunu aklam; fertlerin belli gelir dzeyi ve gereksinme yapsnda talep erisini azalan fayda ilkesinin belirlediini; arzn ise, maliyete tabi olduunu gstermitir. Ona gre piyasa fiyat ksa dnemde daha ok talebe, uzun dnemde daha ok maliyete baldr


Neo klas k d nce

  • A. Marshall


Neo klas k d nce

  • te yandan faydann llemez olmas, Edgeworth'la balayan e-fayda erileri yardm ile en fazla toplam fayda salayan tketim mallar bileiminin (demetinin) incelenmesine gidilmitir.


Neo klas k d nce

  • Gnmzn ders kitaplarnda yer verildii gibi, tketici tketim olana iinde en fazla toplam fayday (en yksek tatmini), tketimine karar verdii mallarn marjinal ikame oranlarnn nisbi fiyatlar oranna eit olan bileimdir. Yani, e-fayda erisinin bte dorusuna teet olduu mal demetinde salar. Ancak, bu izahlar marjinal fayda ile yaplan izahlarla kolayca birletirilebilir. nk marjinal ikame oran marjinal faydalarn oranndan baka bir ey deildir.


Neo klas kler n b l m teor s

NEO - KLASKLERN BLM TEORS

  • Neo-klasik dnceye gre, gelir blm, retim faktrlerinin retimdeki produktif hizmetlerinin marjinal faydasna gre oluur. Geri, retim faktrleri dorudan gereksinmelerimizin giderilmesinde kullanlmaz; gereksinmelerimizi gideren mallarn retiminde kullanlr. Bunlarn faydalar retilen nihai mallarn faydalarna baldr. Marjinalistler bu olgudan hareket ederek, retim girdilerinin deerini bu girdilerle retilen mallardan aldn ileri srmlerdir


Neo klas k d nce

  • rnein, C. Menger retim faktrlerinin deerini retilen mallarn beklenen deerlerinden aldn; retimde kullanlan faktrlerden biri bir birim azaltld zaman, teki retim faktrleri ayn kalmak artyla toplam rnde bu yzden meydana gelen azalmann faydasnn o faktrn deerini belirleyeceini aklamtr. Wieser bunu, faktr deerinin retimde kullanlan teki retim faktrleri sabit kalmak kayd ile bir faktrn bir birim artrlmas sonucunda retimde meydana gelen artn faydasnn belirleyecei eklinde deitirmitir.


Neo klas k d nce

  • Buradan faktr fiyatlarn marjinal verimle izah eden teoriler gelitirilmitir. rnein, Clark, Wicksteed, Wicksell faktr fiyatlarnn, faktrlerin marjinal verimine bal olduunu ileri srmlerdir. Marjinal verim teorisi ileri srlrken, tam ve mkemmel bir rekabet piyasas ve azalan verim ilkesinin geerli olduu varsaym altnda firmalar asndan piyasa fiyatnda faktr arznn sonsuz esnek olduu dnlmtr.


Neo klas k d nce

  • Bylece gelitirilen marjinal verim teorilerine gre, azami kr amac ile hareket eden bir firma, azalan verim ilkesinin geerli olduu varsaym altnda faktr talebini, faktr fiyat faktrn marjinal gelirine eit olana kadar geniletir.

  • Bir retim faktrnn marjinal geliri, o retim faktr bir birim artrld zaman, bu birimin salad verimin piyasa deerine eittir. Yani,

  • retim faktrnn marjinal fiziki verimi x fiyat dr.


Neo klas k d nce

  • Tam ve mkemmel rekabet koullar altnda, firma artan retimini ayn fiyattan satacana gre, faktr talebi faktrn fiziki verimine baldr. Azalan verim varsaym altnda faktrn artrlmas faktrn marjinal veriminin azalmasna yol aacana gre, faktrn talep erisi negatif eimli bir eri olacak; firma faktr talebini,

  • faktr fiyat = faktrn marjinal geliri olana kadar artrabilecektir.


Neo klas k d nce

  • retimde birlikte kullanlan girdiler arasnda belli bir lde ikame olana bulunduu kabul edilirse, ayn retim miktarnn, bu girdilerin deien miktarlarda bileimi ile elde edilmesi mmkndr. Azami kr amac ile hareket eden bir firma en dk maliyetli girdi bileimini, girdilerin marjinal verimlerinin fiyatlarna oran ayn olan bileimde elde eder. Yani,


Neo klas k d nce

  • dir. Burada V1, V2, V3, ...... Vn girdilerin marjinal verimlerini, f1, f2, f3, ...... fn girdilerin piyasa fiyatlarn gstermektedir.


Neo klas k d nce

  • Gnmzdeki ders kitaplarnda en dk maliyetli faktr bileimi e - rn erileri yardm ile aklanmaktadr. Bu aklamaya gre, en dk maliyetle faktr bileimi girdiler arasndaki marjinal teknik ikame haddinin, girdilerin nisbi fiyatlar oranna eit olan bileimdir. Dikkat edilecek olursa, marjinal verimle yaplan aklama ile e-rn yardm ile yaplan aklama arasnda byk bir fark yoktur. nk marjinal teknik ikame haddi marjinal verimlerin oranna eittir.


Neo klas k d nce

  • A. Marshall'a gre, marjinal verim teorisi firma ve endstrinin faktr talebini aklamada kullanlabilir. Oysa, faktr fiyat faktr arz ve talebine gre oluur; faktrlerin arz erilerinin nitelikleri faktrlerin fiyat oluumunda baz zellikler gstermesine neden olmaktadr.


Neo klas k d nce

  • Yukarda aklanan marjinal tahlil gnmzde iktisadi problemlerin bilimsel biimde aklanmasnda olduka geni biimde kullanlan bir metoddur. rnein, tketici ve firma dengelerinin aklanmasnda, girdi talebinin belirlenmesinde, J.M. Keynes'den beri yatrmla gelir, gelirle yatrm arasndaki ilikilerin aklanmasnda kullanlan oaltan ve hzlandran katsaylarnn hesaplanmasnda v.b. marjinal byklklerden yararlanlmaktadr.


Neo klas k para teor s

NEO - KLASK PARA TEORS

  • Neo - klasikler parann deerini klasikler gibi miktar teorisi ile aklamakla beraber, para miktarnn banka sistemi tarafndan yaratlan banka paras ile artrlabileceini; banka sistemi tarafndan yaratlan mevduatn dn verilebilir fon arznn tasarruf zerinde, halkn para iddihar dn verilebilir fon talebinin yatrm zerinde artmasna neden olarak, faiz haddini deitirebileceini ileri srmek suretiyle Keynes'yen teoriye esas olabilecek dnceler ortaya atmlardr.


Neo klas k d nce

  • rnein, K. Wicksell'e gre, genel fiat dzeyi para miktarna gre deil, faiz haddine gre deiir. Ona gre, parann istikrar iin dn verilebilir fon talebi ile dn verilebilir fon arzna gre oluan piyasa faiz haddinin sermayenin verimine eit olan doal faiz haddine eit olmas gerekir. Bankalar faiz haddini doal faiz haddinden dk tesbit ederlerse, fiyat seviyesi ykselir; bankalar faiz haddini doal faiz haddinden yksek tesbit ederlerse, fiyat seviyesi der.


Neo klas k d nce

  • K. Wicksell bu aklamasnda faizi klasikler gibi bir maliyet esi olarak deil, bir kapitalizasyon faktr olarak ele almakta; arz fiyatndan ok, talep fiyatna tesiri zerinde durmaktadr.

  • Fakat neo - klasik teori para miktar ile fiyat seviyesi arasndaki ilikiyi genel olarak Fisher veya Cambridge denklemi ile izah etmektedir.


Neo klas k d nce

  • Neo-klasik ekonomistler, klasikler gibi, cret ve fiyatlarn tam rekabet koullar altnda olutuu piyasa ekonomilerinde her arzn kendine eit talep yaratacan kabul etmiler; bu sebeple istihdam, iktisadi byme veya kalknma sorunu ile fazla ilgilenmemilerdir. Konjonktrel dalgalanmalarn sebebini ise, daha ok para ve kredi mekanizmasnda aramlardr.


Neo klas k di t caret teor s

NEO - KLASK DI TCARET TEORS

  • Neo - klasikler D. Ricardo'nun karlatrmal maliyetler teorisini kabul etmekle beraber, bu teoriyi alternatif maliyetlere dayanarak (retim olanaklar erileri yardm ile) veya e-fayda ve retim olanaklar erilerinden yararlanarak aklamak; uluslararas mbadele haddini karlkl talep ilkesi Marshall - Edgeworth teklif erileri yardm ile tesbit etmek suretiyle tamamlayarak gelitirmilerdir.


Neo klas k d nce

  • Gerekten, uluslararas iblm ve ticaretin faydasnn nisbi maliyetler yerine retim olanaklar veya e - fayda ve retim olanaklar erileri yardm ile aklanmas, nisbi maliyetler hesaplanrken yalnz emek faktrne yer verilmesinin ve maliyetlerin i - saati ile llmesinin sakncalarn ortadan kaldrm; D. Ricardo'nun teorisinde azami ve asgari hadlerinin gsterildii ticaret haddi karlkl talep ilkesi ile akla kavuturulmutur.


Neo klas k d nce

  • Ayrca uluslararas fiyat oluumu, tama giderlerinin, gmrk resimleri ve kotalarn d ticarete etkisi, d demeler dengesi konularnda geni almalar yaplmtr.


  • Login