Download
1 / 55

Dane INFORMAC YJNE - PowerPoint PPT Presentation


  • 154 Views
  • Uploaded on

Dane INFORMAC YJNE. Nazwa szkoły: Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Jabłonowie Pomorskim ID grupy: 96/47_MP_G1 Kompetencja: Matematyka i przyroda Temat projektowy: Czas wyboru nadszedł – zostań chemikiem Semestr/rok szkolny: V / 2011/2012. Czym zajmuje się chemia?.

loader
I am the owner, or an agent authorized to act on behalf of the owner, of the copyrighted work described.
capcha
Download Presentation

PowerPoint Slideshow about ' Dane INFORMAC YJNE ' - courtney


An Image/Link below is provided (as is) to download presentation

Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - E N D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Presentation Transcript
Dane informac yjne
Dane INFORMACYJNE

  • Nazwa szkoły:

    Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Jabłonowie Pomorskim

  • ID grupy: 96/47_MP_G1

  • Kompetencja:

    Matematyka i przyroda

  • Temat projektowy: Czas wyboru nadszedł – zostań chemikiem

  • Semestr/rok szkolny: V / 2011/2012


Czym zajmuje si chemia
Czym zajmuje się chemia?

Chemia jest nauką przyrodniczą, która zajmuję się budową i właściwościami substancji i mechanizmami reakcji chemicznej w których te substancję otrzymujemy.


Znani chemicy np
Znani chemicy np.:

John Dalton(1766-1844)

Chemik angielski, wprowadził teorię atomową i na jej podstawie wytłumaczył prawo stałości składu połączeń chemicznych. Badał absorpcję gazów w cieczach oraz rozszerzalność cieplną gazów. Wykazał, że powietrze jest mieszaniną gazów. Na podstawie analizy składu węglowodorów, tlenków węgla i tlenków azotu ogłosił prawo stosunków wielokrotnych. Odkrył prawo ciśnień cząstkowych (prawo Daltona).


Znani chemicy np1
Znani chemicy np.:

Skłodowska-Curie Maria (1867-1934)

Wybitna fizyczka i chemiczka polska żyjąca i pracująca we Francji, pierwsza kobieta będąca profesorem Sorbony, żona P. Curie. Wraz z nim w 1898 odkryła rad i polon. Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla - w 1903 wraz z mężem (z fizyki) za badania nad odkrytym przez H. Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości naturalnej, oraz w 1911 (z chemii) za wydzielenie czystego radu. W 1914 założyła Instytut Radowy w Paryżu. Z jej inicjatywy powstał Instytut Radowy w Warszawie (1932).


Znani chemicy np2
Znani chemicy np.:

Nobel Alfred Bernhard (1833-1896)

Szwedzki wynalazca i przemysłowiec, autor 355 patentów. Wynalazł m. in. dynamit, balistyt (pierwszy z serii prochów bezdymnych), skonstruował tzw. zapalnik (detonator) Nobla. Za swoje osiągnięcia Nobel został wybrany członkiem Instytutu Królewskiego w Londynie, Towarzystwa Inżynierów Cywilnych w Paryżu i Szwedzkiej Królewskiej AN w Sztokholmie, a także otrzymał doktorat honoris causa uniwersytetu w Uppsali. Zgodnie z testamentem odsetki od pozostawionego przez Nobla majątku (9,2 mln ówczesnych dolarów USA) są corocznie rozdzielane w formie Nagród Nobla.


Może ktoś z Was podobnie jak te znane osoby zasłynie w dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.


Pierwiastki biogenne
Pierwiastki biogenne dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • Pierwiastki biogenne to takie pierwiastki, z których zbudowane są organizmy żywe i jest ich w tych organizmach najwięcej.

  • N – azot

  • O – tlen

  • H – wodór

  • S – siarka


Ilo ci w procentach
Ilości w procentach dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • Tlen 30.12%

  • Siarka 2.92%

  • Azot 78.09%

  • Wodór 0.05%


Kto odkry azot
Kto odkrył azot? dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • Za odkrywcę azotu uważa się Erazma Rutherforda. Nazwał on ten gaz "zepsutym powietrzem". Nazwa łacińska - nitrogenium- wywodzi się od łacińskiego nitrum - saletra i greckiego gennao - rodzę. Polska nazwa azot pochodzi od greckiego azotikus - nie podtrzymujący życia.


W a ciwo ci chemiczne
Właściwości chemiczne: dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • bez smaku

  • bezwonny

  • nie podtrzymuje palenia

  • mało aktywny chemicznie

  • jest gazem dwuatomowym


Po o enie w uk adzie okresowym pierwiastk w
Położenie w układzie okresowym pierwiastków dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych. .

Azot znajduje się w 15 grupie i 2 okresie w układzie okresowym pierwiastków.


Zastosowanie azotu
Zastosowanie azotu. dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • produkcja nawozów azotowych

  • produkcja barwników

  • produkcja kwasu azotowego

  • napełnienie poduszek powietrznych w samochodzie

  • produkcja materiałów wybuchowych

  • napełnienie żarówek elektrycznych


Tlenki w przyrodzie
Tlenki w przyrodzie dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • Tlenki to związki chemiczne zbudowane z atomów tlenu oraz atomów danych pierwiastków.


Otrzymywanie
Otrzymywanie dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

Tlenki otrzymujemy w następujących

reakcjach chemicznych:

  • utlenianie pierwiastków,

  • ogrzewania wodorotlenków,

  • ogrzewania węglanów.


Tlenek wodoru
Tlenek wodoru dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

Wzór: H2O lub HOH

Masa molowa : 18,02 g/mol

Inna nazwa: woda

Stan skupienia : ciekły

Występowanie: zbiorniki wodne, atmosfera, ciała żywe


Dwutlenek siarki
Dwutlenek siarki dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

Wzór : SO2

Masa molowa : 64,06 g/mol

Inna nazwa : tlenek siarki (IV)

Stan skupienia : gaz

Występowanie: spaliny paliw kopalnych,


Tlenek w gla
Tlenek węgla dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

  • Wzór: CO

  • Masa molowa: 28,01 g/mol

  • Inna nazwa: czad

  • Stan skupienia: gaz

  • Występowanie: podczas erupcji wulkanów, naturalne pożary roślin, spaliny samochodowe


Tlenek wapnia

Wzór : CaO dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

Masa molowa: 56,08g/mol

Inna nazwa: wapno palone

Stan skupienie: ciało stałe

Występowanie: otrzymywanie technicznie przez prażenie

Tlenek wapnia


Tlenek krzemu iv

Wzór: SiO dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych. 2

Masa molowa: 44,09 g/mol

Inna nazwa: krzemionka

Stan skupienia: ciało stałe

Występowanie: piasek na plaży

Tlenek krzemu (IV)


Dwutlenek w gla

Wzór: CO dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych. 2

Masa molowa: 44,0095 g/mol

Inna nazwa: tlenek węgla (IV)

Stan skupienie: gaz

Występowanie:

powietrze, spaliny samochodowe, produkt reakcji spalania

Dwutlenek węgla


Jakie wi zania wyst puj w tlenkach
Jakie wiązania występują w tlenkach? dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.


WIĄZANIA KOWALENCYJNE dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

WIĄZANIA JONOWE

Wzory cząsteczek o wiązaniach kowalencyjnych można przedstawiać za pomocą wzorów elektronowych kropkowych lub kreskowych. Wiązanie chemiczne utworzone

za pomocą wspólnej pary elektronowej to wiązanie kowalencyjne niespolaryzowane

lub kowalencyjne spolaryzowane. Wiązania kowalencyjne niespolaryzowane występują

w cząsteczkach homoatomowych: H2, N2, O2.

Wiązanie jonowe to wiązanie wytworzone w wyniku elektrostatycznego przyciągania się imiennych jonów. Tworzy się np. między typowym metalem i typowym niemetalem tak jak

w cząsteczkach: NaCl, CaO, K2O, MgBr2.


WIĄZANIA KOWALENCYJNE dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

WIĄZANIA JONOWE

Wzory cząsteczek o wiązaniach kowalencyjnych można przedstawiać za pomocą wzorów elektronowych kropkowych lub kreskowych. Wiązanie chemiczne utworzone

za pomocą wspólnej pary elektronowej to wiązanie kowalencyjne niespolaryzowane

lub kowalencyjne spolaryzowane. Wiązania kowalencyjne niespolaryzowane występują

w cząsteczkach homoatomowych: H2, N2, O2.

Wiązanie jonowe to wiązanie wytworzone w wyniku elektrostatycznego przyciągania się imiennych jonów. Tworzy się np. między typowym metalem i typowym niemetalem tak jak

w cząsteczkach: NaCl, CaO, K2O, MgBr2.


WIĄZANIA KOWALENCYJNE dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

WIĄZANIA JONOWE

Wzory cząsteczek o wiązaniach kowalencyjnych można przedstawiać za pomocą wzorów elektronowych kropkowych lub kreskowych. Wiązanie chemiczne utworzone

za pomocą wspólnej pary elektronowej to wiązanie kowalencyjne niespolaryzowane

lub kowalencyjne spolaryzowane. Wiązania kowalencyjne niespolaryzowane występują

w cząsteczkach homoatomowych: H2, N2, O2.

Wiązanie jonowe to wiązanie wytworzone w wyniku elektrostatycznego przyciągania się imiennych jonów. Tworzy się np. między typowym metalem i typowym niemetalem tak jak

w cząsteczkach: NaCl, CaO, K2O, MgBr2.


ALKENY I ALKINY dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.

Alkeny to łańcuchowe węglowodory nienasycone, w których cząsteczkach znajduje się jedno wiązanie podwójne pomiędzy atomami węgla.

Alkiny to łańcuchowe węglowodory nienasycone, w których cząsteczkach znajduje się jedno wiązanie potrójne pomiędzy atomami węgla.


Pochodne w glowodor w

Pochodne węglowodorów dziedzinie chemii. Zanim to nastąpi poznajmy kilka podstawowych informacji o związkach pierwiastkach i związkach chemicznych.


Istnieje bardzo wiele związków chemicznych, zwanych pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są alkohole.


Co to s alkohole
Co to są alkohole ? pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Alkohole są to związki organiczne zbudowane z grupy węglowodorowej i grupy hydroksylowej ( -OH ), o wzorze ogólnym :

CnHn+1OH


Podzia alkoholi
Podział alkoholi pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Ze względu na położenie grupy hydroksylowej wyróżnia się alkohole: pierwszorzędowe (1°), drugorzędowe (2°) i trzeciorzędowe(3°). Biorąc pod uwagę liczbę grup -OH alkohole można podzielić na jedno i wielowodorotlenowe.


Nazwy systematyczne
Nazwy systematyczne pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Nazwy alkoholi tworzy się przez dodanie końcówki –ol z odpowiednim lokantem do nazwy macierzystego związku . Stara nomenklatura polegała na użyciu słowa alkohol i dodaniu nazwy alkilu w formie przymiotnikowej .


W a ciwo ci
Właściwości: pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Monohydroksylowe :

  • Etanol ( alkohol etylowy ) – jest bezbarwną cieczą , która jest stosowana w rozpuszczalnikach oraz napojach alkoholowych ;

  • Metanol ( alkohol metylowy ) – głównie jest stosowany jako rozpuszczalnik , ponieważ jest substancją toksyczną ;

    Polihydroksylowe :

  • Glikol etylowy – jest substancją ciekłą , gęstą , bezbarwną i dobrze rozpuszczającą się w wodzie . Jest też wykorzystywany do płynów chłodzących w silnikach samochodowych , kosmetyków oraz detergentów .

  • Gliceryna – bezbarwna , gęsta i higroskopijna ciecz stosowana m.in. w produkcji leków oraz kosmetyków . Stanowi również składnik nitrogliceryny i dynamitu.


Reakcje otrzymywania alkoholi
Reakcje otrzymywania alkoholi : pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Znaną od dawna metodą otrzymywania alkoholu etylowego jest fermentacja alkoholowa cukru, którą sumarycznie można przedstawić równaniem:

C6H12O6 2 C2H5OH + 2 CO2


Reakcja spalania metanolu
Reakcja spalania metanolu : pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Spalanie całkowite :2 CH3OH + 3 O2 → 2 CO2 + 4 H2OPółspalanie :2 CH3OH + 2 O2 → 2 CO + 4 H2OSpalanie niecałkowite :2CH3OH + O2 → 2C + 4H2O


Reakcja estryfikacji
Reakcja estryfikacji : pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są

Alkohole mogą reagować z kwasami tworząc estry ( jest to reakcja estryfikacji ) :

kwas karboksylowy + alkohol -----> ester + wodanad strzałką stęż. H2SO4


Kwasy karboksylowe
Kwasy karboksylowe . pochodnymi węglowodorów, które oprócz węgla i wodoru zawierają jeszcze inne pierwiastki np. tlen. Przykładem takich związków są


Kwasy karboksylowe – grupa związków organicznych zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .


W z r og lny
W zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .zór ogólny

Ogólny wzór kwasów monokarboksylowych:

R* – COOH

a wzór dla szeregu homologicznego tych związków to CnH2n + 1 COOH .

*R – grupa węglowodorowa

– COOH – grupa karboksylowa


J ak dzielimy te kwasy
J zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .akdzielimy te kwasy ?

kwasy karboksylowe dzielimy na :

* niższe – mają kilka atomów węgla w cząsteczce .

* wyższe – mają kilkanaście atomów węgla w cząsteczce .

! wraz ze wzrostem wielkości cząsteczki wzrastają temperatury topnienia i wrzenia kwasów karboksylowych .


N i sze kwasy karboksylowe
N zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .iższe kwasy karboksylowe

niższe kwasy karboksylowe :

  • są cieczami o ostrym zapachu ;

  • kwasy o średniej wielkości są oleistymi cieczami o przykrej woni ;

  • kwasy długo-łańcuchowe ciałami stałymi lub cieczami w zależności od stopnia nienasycenia

    najważniejszymi kwasami monokarboksylowymisą kwasy: mrówkowy, octowy, propanowy , butanowy .


Kwas mr wkowy
Kwas mrówkowy zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

inaczej kwas metanowy :

  • o wzorze HCOOH ;

  • najprostszy kwas karboksylowy ;

  • obdarzony bardzo ostrym zapachem, podobnym do zapachu chlorowodoru ;

  • doskonale miesza się z wodą ;

  • ma właściwości żrące ;

  • jest najmocniejszym kwasem wśród kwasów monokarboksylowych ;

  • łatwo utlenia się do dwutlenku węgla i wody ;

  • jest związkiem silnie redukującym* ;

    * te właściwości redukujące wynikają z nietypowej budowy kwasu mrówkowego (atom wodoru zamiast grupy węglowodorowej) powodującej obecność grupy aldehydowej w jego cząsteczce.


Kwas octowy
Kwas octowy zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

inaczej kwas etanowy :

  • o wzorze CH3COOH ;

  • bezwodny ;

  • jest cieczą o gęstości nieco większej od wody (d = 1,049 g/cm3) i doskonale się z nią mieszającą ;

  • krzepnie w postaci kryształów podobnych do lodu* ;

  • można go otrzymać w wyniku fermetancji octowej i nie tylko .

    * wskutek tego nosi on zwyczajową nazwę kwasu octowego lodowatego.


Wy sze kwasy karboksylowe
Wyższe kwasy karboksylowe zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

wyższe kwasy karboksylowe :

  • nie są dobrze rozpuszczalne w wodzie ;

  • mniej reaktywne chemicznie ( niż niższe kwasy karboksylowe )

  • występują w postaci cieczy lub ciała stałego .

    często są one nazywane kwasami tłuszczowymi, ponieważ pochodzą od tłuszczów zwierzęcych.


Kwas stearynowy
Kwas stearynowy zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

kwas stearynowy :

  • o wzorze C17H35COOH ;

  • nasycony kwas tłuszczowy ;

  • występuje w postaci białej masy bez zapachu ;

  • temperatura topnienia 70 C ;

  • temperatura wrzenia 360 C ;

  • nie rozpuszcza się w wodzie * ;

  • jest głównym składnikiem tłuszczów roślinnych i zwierzęcych** ;

  • stosuje się go do produkcji mydeł, kremów, świec, różnego rodzaju past.

    * natomiast rozpuszczalny jest w etanolu i eterze ;

    ** występuje tam jako ester z gliceryną .


Kwas oleinowy
Kwas oleinowy zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

kwas oleinowy :

  • o wzorze C17H33COOH ;

  • nienasycony kwas tłuszczowy ;

  • jest oleistą, bezbarwną cieczą ;

  • w zetknięciu z powietrzem utlenia się i ciemnieje ;

  • jest nierozpuszczalny w wodzie * ;

  • ulega addycji elektrofilowej .

    * miesza się natomaist z etanolem, eterem oraz z roztworem NaOH .


Myd a
Mydła zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

mydła, czyli sole sodowe lub potasowe wyższych kwasów tłuszczowych (palmitynowego, stearynowego, oleinowego), otrzymuje się najczęściej w wyniku zasadowej hydrolizy estrów (tzw. zmydlania tłuszczów) .

Produktem ogrzewania tłuszczów w roztworach wodorotlenków sodu lub potasu, oprócz mydeł, jest także gliceryna.

Mydła otrzymać można także w wyniku zobojętniania wyższych kwasów tłuszczowych otrzymanych w wyniku kwasowej hydrolizy tłuszczów.

Wzór powstawania mydła .

kwas + zasada -> sól + woda


Pochodne w glowodor w zawieraj ce azot
Pochodne węglowodorów zawierające azot zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .


Aminy
Aminy zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

  • organiczne związki chemiczne zawierające w swojej budowie grupę aminową, będącą organiczną pochodną amoniaku.


Rz dowo amin
Rzędowość amin zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

  • W przeciwieństwie do alkoholi, rzędowość amin nie zależy od rzędowości atomu węgla przy azocie, lecz jest równa rzędowości atomu azotu (ich rzędowość to liczba atomów wodoru, które zostały zastąpione przez atom węgla). Aminy dzieli się na pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe oraz czwartorzędowe sole amoniowe.


Amina drugorzędowa zawierających w cząsteczce jedną lub więcej grup karboksylowych .

Amina pierwszorzędowa

Amoniak

Amina trzeciorzędowa

Amina czwartorzędowa


Wyst powanie w przyrodzie

Trimetyloamina występuje w tkankach zwierzęcych, jest częściowo odpowiedzialna za zapach wielu ryb.

Nikotyna to znana substancja wchodząca w skład tytoniu.

Kokaina jest środkiem pobudzającym, obecnym w południowoamerykańskich krzewach koki.

Występowanie w przyrodzie


Projekt wykonali
Projekt wykonali częściowo odpowiedzialna za zapach wielu ryb.

Uczniowie

Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Jabłonowie Pomorskim

Grupa 96/47_MP_G1


Dzi kujemy za uwag
Dziękujemy za uwagę częściowo odpowiedzialna za zapach wielu ryb.


Bibliografia
Bibliografia częściowo odpowiedzialna za zapach wielu ryb.

  • http://www.chemia.dami.pl/gimnazjum/gimnazjum12/tlenki2.htm

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Woda#Wyst.C4.99powanie_wody

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Tlenek_wapnia

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Tlenek_krzemu#Zastosowanie

  • http://www.bryk.pl/teksty/liceum/chemia/chemia_nieorganiczna/9947-rodzaje_i_w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci_wi%C4%85za%C5%84_chemicznych.html


  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Alkohole częściowo odpowiedzialna za zapach wielu ryb.

  • http://www.bryk.pl/teksty/gimnazjum/chemia/chemia_organiczna/12935-alkohole_definicja_podzia%C5%82_i_w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci.html

  • http://www.sciaga.pl/tekst/35185-36-alkany_alkeny_alkiny_alkohole_wzory_sciaga

  • http://www.sciaga.pl/slowniki-tematyczne/2118/metody-otrzymywania-alkoholi/

  • http://zadane.pl/zadanie/801448


ad